VI SA/Wa 2092/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-24
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Ewa Frąckiewicz, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Sprawiedliwości prawidłowo sprzeciwił się wpisowi kandydata na listę adwokatów, opierając się na jego "uwikłaniu w proces lustracyjny" i braku rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu, mimo że prawomocne orzeczenie lustracyjne zostało uchylone przez Sąd Najwyższy i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości nie mógł oprzeć swojego sprzeciwu na "uwikłaniu w proces lustracyjny" i braku rękojmi, gdy prawomocne orzeczenie lustracyjne, które stanowiło podstawę odmowy wpisu, zostało uchylone przez Sąd Najwyższy. Wznowienie postępowania lustracyjnego ma charakter oczyszczający i nie może obciążać kandydata, zwłaszcza gdy korzysta on z zasady domniemania niewinności i jego celem jest przywrócenie dobrego imienia. Ocena rękojmi musi uwzględniać całokształt materiału dowodowego, w tym fakt uchylenia pierwotnego orzeczenia i wiek kandydata.Stan faktyczny
Skarżący T. S. ubiegał się o ponowny wpis na listę adwokatów po 10-letnim zakazie wykonywania zawodu, orzeczonym w związku ze złożeniem niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego. Po serii odmów wpisu przez organy adwokackie i Ministra Sprawiedliwości, Sąd Najwyższy uchylił prawomocne orzeczenie lustracyjne i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Okręgowa Rada Adwokacka dokonała wpisu T. S. na listę adwokatów, jednak Minister Sprawiedliwości wniósł sprzeciw, uznając, że kandydat nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu z powodu "uwikłania w proces lustracyjny".Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości i zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego T.S. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżoną decyzję. 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego T.S. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
T. S. (dalej zwanym też "Skarżącym") złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak [...], którą Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się jego wpisowi na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W. dokonanemu uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z [...] czerwca 2018r., pkt 6. Poz.27.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 104 j art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego {Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.) – dalej jako "k.p.a." w związku z art. 69a ust. 1 i art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1184 z późn. zm.) – dalej jako "PoA".
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne:
Skarżący w dniu [...] września 2014 r. złożył wniosek o ponowny wpis na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W., uzupełniony następnie [...] października 2014 r., powołując się na upływ z dniem [...] września 2014 r. minął 10-letni zakaz wykonywania zawodu adwokata prawomocnie orzeczony wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r., sygn. akt [...]. który uznał, że pan T. S. złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne. W celu udokumentowania przesłanek wpisu na listę adwokatów, o których mowa w art. 65 PoA przedłożył informację o niekaralności z dnia [...] października 2014 r. Jednocześnie wskazał, że w okresie obowiązywania zakazu wykonywania zawodu adwokata nie pracował zawodowo i pobierał emeryturę z tytułu wcześniejszego zatrudnienia w charakterze radcy prawnego.
Uchwalą z dnia [...] listopada 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. odmówiła Skarżącemu wpisu na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W., powołując się na art. 73 ust. 1 i 2 ustawy, zgodnie z którym musi on spełniać m.in. wymagania art. 65 pkt 4 ustawy, nakazującego odbycie aplikacji adwokackiej w Rzeczypospolitej Polskiej oraz złożenie egzaminu adwokackiego. Uznała, że nie zachodzą okoliczności szczególne, pozwalające na wpis bez aplikacji i egzaminu adwokackiego, określone w art. 66 ust. 1 i 2 PoA i nie spełnia on wymaganych prawem kryteriów wymienionych w art. 65 pkt 4 ustawy.
Na skutek złożonego odwołania, Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, w uchwale z [...] lutego 2015 r. Nr [...] nie uwzględniło poglądu, że art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. z 1999 r. Nr 42. poz. 428. z póżn. zm.), który nakazuje uznać orzeczenie sądu lustracyjnego za niebyłe po upływie 10 lat od dnia jego uprawomocnienia, miałby być interpretowany w ten sposób, że po upływie 10 lat od uprawomocnienia się orzeczenia Sądu Apelacyjnego skreślenie wnioskodawcy z listy adwokatów straciło podstawę prawną. Prezydium NRA podzieliło stanowisko ORA w W. co do konieczności spełniania przez kandydata wszystkich wymogów z art. 65 ustawy. Przy czym, z art. 73 ust. 2 PoA wynika, że w przypadku osoby skreślonej z listy adwokatów m.in. na podstawie art. 72 ust. 1 pkt. 7, która przez co najmniej 10 lat nie wykonywała zawodu, podlega ona ponownemu wpisowi na listę adwokatów po złożeniu egzaminu adwokackiego.
Rozpoznając odwołanie od ww. uchwały, decyzją z [...] kwietnia 2015 r.. Nr [...] Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] lutego 2015 r. oraz utrzymaną przez nią w mocy uchwalę Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] listopada 2014 r. Podzielił w pełni wnioski organów, nadto stwierdzając, że Skarżący nie spełnia warunków ubiegania się o wpis bez egzaminu, określonych w art. 66 ust. 1 ustawy.
Na skutek złożonej przez Skarżącego skargi, wyrokiem z dnia 23 listopada 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1596/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2015 r., w całości, zarzucając organowi, że ten nie wyjaśnił dlaczego nie ma zastosowania art. 66 ust. 1 PoA, a w szczególności jego punkt 3 (wymogu złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do osób, które wykonywały zawód radcy prawnego, który Skarżący wykonywał przez blisko 40 lat.).
Ponownie rozpoznając sprawę, Minister Sprawiedliwości, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r.. Nr [...], uchylił uchwalę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] lutego 2015 r. oraz utrzymaną przez nią w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] listopada 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Okręgowej Radzie Adwokackiej w W.. Zobowiązał organ I instancji do wyjaśnienia, czy wobec wniosku o ponowny wpis na listę adwokatów, wobec Skarżącego mają zastosowanie przepisy
art. 73 ust. 2 i art. 66 ust. 1 pkt 3 PoA, a jeżeli nie to dlaczego, oraz zbadanie przesłanki rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka w W. uchwałą z dnia [...] grudnia 2016 r. ponownie odmówiła Skarżącemu wpisu na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W.. Wprawdzie uznała, że spełnia przesłanki wynikające z art. 66 ust. 1 pkt 3 PoA, gdyż od 1 października 1982 r. do 31 grudnia 1990 r. wykonywał zawód radcy prawnego, jednak nie daje rękojmi wykonywania zawodu adwokata. Brak jest pozytywnej prognozy, że w przyszłości nie naruszy on zasad zaufania, czego niewątpliwym przejawem był fakt złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego.
Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej nie uwzględniło odwołania Skarżącego i uchwałą z dnia [...] lutego 2017 r.. Nr [...] utrzymało w mocy uchwalę z dnia [...] grudnia 2016 r. o odmowie wpisu na listę adwokatów. Uznało, że w związku z wykonywaniem zawodu radcy prawnego w latach 1982¬1990, ma zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 3 PoA. Nie zgodziło się natomiast z oceną orzeczenia lustracyjnego, w związku z uznaniem go za niebyłe po 10 latach od uprawomocnienia. Orzeczenie takie spowodowało utratę kwalifikacji moralnych niezbędnych do wykonywania zawodu adwokata, spowodowało skreślenie z listy adwokatów i podlega ocenie w postępowaniu o ponowny wpis na listę adwokatów.
Minister Sprawiedliwości rozpoznając odwołanie Skarżącego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną uchwalę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] lutego 2017 r. podzielając wnioski organów. Decyzja stała się ostateczna
[...] kwietnia 2018 r. do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. wpłynął wniosek pełnomocnika Skarżącego o uchylenie zarządzenia Wicedziekana Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2005 r. o jego skreśleniu z listy adwokatów Izby Adwokackiej w W., bowiem Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia [...] grudnia 2017 r.. sygn. akt [...] wznowił postępowanie lustracyjne wobec T. S. i uchylił orzeczenie Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...] utrzymujące w mocy orzeczenie Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r., sygn. akt [...] oraz przekazał Sądowi Okręgowemu sprawę do ponownego rozstrzygnięcia.
W wyniku złożonego przez pełnomocnika Skarżącego wniosku z [...] marca 2018 r. do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., a [...] kwietnia 2018 r. wpłynął kolejny wniosek o wpis na listę adwokatów emerytów Izby Adwokackiej w W..
Po rozpoznaniu obu wniosków z [...] i [...] kwietnia 2018 r, zarządzeniem z dnia [...] czerwca 2018 r. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej wznowił postępowanie w sprawie skreślenia T. S. z listy adwokatów Izby Adwokackiej w: W. i uchylił Zarządzenie Wicedziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] maja 2005 r.. sygn. [...], o skreśleniu Skarżącego z listy adwokatów Izby Adwokackiej w W. oraz skierował jego wniosek z [...] kwietnia 2018 r. na posiedzenie Rady, celem rozstrzygnięcia w sprawie ponownego wpisu na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W..
Uchwalą z dnia [...] czerwca 2018 r, Pkt 6. Poz. 27 Okręgowa Rada Adwokacka w W. wpisała pana T. S. na listę adwokatów tej Izby. W uzasadnieniu uchwały wskazała, że wnioskodawca przedstawił dokument, o którym mowa w art. 68 ust. 3 pkt 1 PoA oraz. że nie ma danych, które prowadziłyby do stwierdzenia niespełnienia wymagań przewidzianych w art. 65 pkt 1 i 2 tej ustawy.
W uzupełnieniu materiału dowodowego, przy piśmie z a [...] lipca 20! 8 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. przesłała zaświadczenie z Sądu Okręgowego w W., sygn. akt [...] z dnia [...] lipca 2018 r. o stanie postępowania lustracyjnego prowadzonego wobec Skarżącego, które wskazuje, że postępowanie nie zostało zakończone oraz akta osobowe wnioskodawcy.
Minister Sprawiedliwości uchylił zaskarżonym sprzeciwem powyższą uchwałę. Wskazał w ustaleniach faktycznych, że Skarżący odbył aplikację adwokacką, złożył egzamin adwokacki i uchwalą Rady Adwokackiej w W. z [...] kwietnia 1954 r. został wpisany na listę adwokatów, po czym wykonywał zawód adwokata w zespole adwokackim do dnia [...] maja 1962 r.. a następnie pracował jako radca prawny do końca 1990 r.. kiedy to przeszedł na emeryturę. Zarządzeniem Wicedziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dniem [...] maja 2005 r. Skarżący został skreślony z listy adwokatów Izby Adwokackiej w W.. Jednocześnie korzysta on z pełni praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych.
Ustalił, na podstawie załączonego zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego z [...] czerwca 2018 r., że skarżący nie figuruje w Kartotece Karnej tego rejestru.
Zdaniem Ministra, kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku o wpis na listę adwokatów ma ustalenie, czy Wnioskodawca spełnia przesłankę wynikającą z art. 65 pkt 1 PoA, tj. czy jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. W ocenie Ministra Sprawiedliwości nie spełnia tej przesłanki. Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata jest implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania, odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym. Cechami nieskazitelności charakteru są przymioty osobiste takie jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, czyli cechy wartościujące kandydata w sferze etyczno-moralnej. Wyrażenie ustawowe "dotychczasowe zachowanie" oznacza natomiast postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na adwokatów do czasu wpisania na tę listę i to takie, które, odpowiadając ocenom moralnym i etycznym, gwarantuje właściwe wykonywanie zawodu adwokata.
Minister powołał się na wyrok z dnia [...] kwietnia 2004 r,, sygn. akt [...], w którym Sąd Apelacyjny w W. uznał Wnioskodawcę za winnego złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego. Wyrok uprawomocnił się [...] września 2004 r. Skreślenie z listy adwokatów nastąpiło w dniu [...] maja 2005 r. z przyczyn wymienionych w art. 72 ust. I pkt 7 ustawy - Prawo o adwokaturze.
W ocenie Minister Sprawiedliwości ocenił, że już sam fakt uwikłania się pana T. S. w postępowanie lustracyjne w charakterze lustrowanego, podważa jego uczciwość i wiarygodność, a tym samym zaprzecza dawaniu przez wymienionego rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. W tym kontekście, powołał się na szereg wyroków sądów administracyjnych wydanych w innych sprawach wskazując na ich adekwatność zastosowania w niniejszej sprawie. M in. co do tego, że zasada domniemania niewinności odnosi się do postępowania karnego, a nie administracyjnego.. Uwikłanie się w sprawę karną (lustracyjną) dotyczącą zachowań świadczących o braku rzetelności, uczciwości i sumienności nie mogło być obojętne dla oceny przesłanki dawania rękojmi należytego wykonywania zawodu.
Minister Sprawiedliwości uznał, że spełnienie przesłanek dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata stawia przed kandydatem do zawodu zdecydowanie wyższe wymagania i standardy zachowań niż tylko te. które wynikają z zapisów ustawy Kodeks karny.
Adwokaci poprzez swoje czynności zawodowe, wpływają na sprawowanie wymiaru sprawiedliwości. Sprawowanie wymiaru sprawiedliwości jest natomiast jedną z funkcji państwa, wobec czego członkowie samorządów prawniczych mają również pośredni wpływ na prawidłowe funkcjonowanie państwa. Nie jest zatem obojętne, jakim charakterem, moralnością oraz poziomem etyki się legitymują.
Adwokat czy radca prawny wykonujący w sposób samodzielny zawód służy interesom wymiaru sprawiedliwości, jak również tym, których zostały mu powierzone dla ochrony prawa i wolności. .Przez rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu zaufania publicznego należy rozumieć, oprócz wiedzy zweryfikowanej w prawem przewidziany sposób, taki zespół cech charakteru i zachowań w sferze zawodowej i prywatnej, które składają się na wizerunek osoby, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność.
Minister Sprawiedliwości ma ustawowo zagwarantowane prawo kontrolowania wszystkich kwalifikacji kandydatów do zawodów zaufania publicznego właśnie po to, aby ten wyjątkowy zawód wykonywały tylko te osoby, które mogą sprostać wysokim wymaganiom także moralnym, etycznym i osobowościowym. Wszechstronne badanie, czy kandydat rzeczywiście daje rękojmię, jest zadaniem Ministra Sprawiedliwości, który ma czuwać nad tym. aby standardy wykonywania zawodu zaufania publicznego były zachowane.
W tym kontekście z uwagi na toczące się postępowanie przed Sądem Okręgowym w W. o sygn. [...] w przedmiocie stwierdzenia zgodności oświadczenia lustracyjnego, stanowi podstawę do stwierdzenia że jego zachowanie winno być oceniane jako naruszenie norm postępowania zgodnie z etyką wykonywania zawodu zaufania publicznego jakim jest zawód adwokata.
Ujawnione zachowanie pana Skarżącego, polegające na uwikłaniu się w postępowanie lustracyjne prowadzone przeciwko niemu, podważa jego odpowiedzialność, sumienność, wiarygodność oraz nieskazitelny charakter, a zatem dyskwalifikuje go w sferze etyczno - moralne jako kandydata do zawodu zaufania publicznego jakim jest adwokat. Utratę zaufania publicznego ocenić należy jako przeszkodę dla należytego wykonywania zawodu adwokata.
W ocenie Ministra Sprawiedliwości, pomimo spełnienia pozostałych przesłanek swą postawą i zachowaniem wykazał, że aktualnie nie spełnia przesłanki o jakiej mowa w art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze.
W skardze do tut. Sądu na decyzję Ministra Sprawiedliwości Skarżący zarzucił:
1. Naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 65 pkt 1 PoA w zw. z art. 5 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1904 ze zm.; dalej "k.p.k.") w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz.U. z 2017 r., poz. 2186; dalej "ustawa lustracyjna") w zw. z art. 42 ust. 3 Konstytucji oraz art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej "EKPCz" lub "Konwencja"), poprzez wadliwe zastosowanie normy wynikającej z tego przepisu do oceny kandydatury T. S. do zawodu adwokata, co przełożyło się na sprzeciw Ministra Sprawiedliwości w stosunku do decyzji Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wpisaniu T. S. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W., z naruszeniem zasady domniemania niewinności.
2, Naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 § 1 k.p.a. wyrażającego zasadę pogłębionego zaufania obywateli do organów Państwa, poprzez dokonanie niesprawiedliwego, podważającego wskazaną zasadę, rozstrzygnięcia w przedmiocie oceny zasadności wpisu T. S. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W..
W oparciu o powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości z [...] sierpnia 2018 r. znak [...] o sprzeciwie wobec wpisu pana T. S. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W., dokonanego uchwalą Okręgowej Rady Adwokackiej w W. 2 dnia [...] czerwca 2018 r., pkt 6,, poz. 27., sygn. [...] oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych prawem.
Uzasadniając obszernie podniesione zarzuty wskazał m.in., że jedynie Okręgowa Rada Adwokacka w W. prawidłowo pominęła przy ocenie tego warunku wszystkie dane na temat przebiegu postępowania lustracyjnego wobec T. S. w okresie poprzedzającym obecny etap tego postępowania, tj. w szczególności uchylone przez Sąd Najwyższy orzeczenie Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r., sygn, akt [...], którym uznano, że T. S. złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne, a które dało podstawę do jego skreślenia z listy adwokatów Izby Adwokackiej w W. w 2005 r, oraz - będące konsekwencją tego skreślenia - postępowanie w przedmiocie ponownego wpisu T. S. na tę listę.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie.
Stwierdził m.in., że niezależnie od braku przesłanki nieskazitelnego charakteru i rękojmi należytego wykonywania zawodu z powodu okoliczności wskazujących na uwikłanie Skarżącego w proces lustracyjny, uchwała ORA z dnia [...] czerwca 2018 r. powzięta została przedwcześnie. Do czasu zakończenia postępowania lustracyjnego ORA nie mogła jednoznacznie stwierdzić, czy skarżący nadał spełnia warunki przewidziane w art. 65 pkt 1 PoA. Mając na uwadze słuszny interes skarżącego oraz ważny interes społeczny z uwagi na fakt, że brak jest dostatecznych podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia ORA mogła zawiesić postępowanie w sprawie ponownego wpisu skarżącego na listę adwokatów do czasu zakończenia postępowania lustracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje:
Badając legalność zaskarżonego sprzeciwu Ministra Sprawiedliwości, zarzutom skargi nie sposób odmówić racji.
Należy bowiem zwrócić uwagę, że sprzeciw został złożony w warunkach ustalenia przez Ministra Sprawiedliwości braku rękojmi Skarżącego z powodu "uwikłania się w proces lustracyjny" i wskazania, że uchwała o wpisie została podjęta przedwcześnie, na co wskazywać mają zacytowane obszernie wyroki sądów administracyjnych wydane w innych sprawach.
Tymczasem na gruncie niniejszej sprawy, Minister Sprawiedliwości pominął w zaskarżonym sprzeciwie, mające istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia faktyczne, które uniemożliwiły prawidłową ocenę materiału dowodowego w jego całokształcie – na mocy art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7, 8 § 1 i 77 § 1 k.p.a. – w kontekście posiadania bądź nie przesłanki posiadania rękojmi wykonywania zawodu określonej w art. 65 pkt 1 i 2 PoA. Subsumpcja tej normy prawa materialnego może być dokonana w warunkach prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego.
W ocenie Sądu, przeciwstawiając się wpisowi Skarżącego na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W. dokonanemu uchwałą z [...] czerwca 2018r. Minister pominął ocenę słusznego interesu strony, o którym mowa w art. 7 k.p.a., w sytuacji, gdy zarzucane "uwikłanie się w proces lustracyjny" całkowicie pomija, że w istocie zarzucone mu postępowanie ma charakter procesu oczyszczającego dobre imię Skarżącego.
Skarżący odbył bowiem karę z tytułu wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z [...] kwietnia 2004r., który uznał, że złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne. Z tego tytułu poniósł konsekwencje odmowy wpisu na listę adwokatów, o jaki zwrócił się po 10 latach nie wykonywania zawodu, na mocy uchwał Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z [...] listopada 2014r., jak i uchwały z [...] grudnia 2016r. Przyczyną odmowy było uznanie braku rękojmi wykonywania zawodu z powodu braku pozytywnej prognozy, że wskutek złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego w przyszłości nie naruszy on zasad zaufania.
Tymczasem Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia [...] grudnia 2017 r.. sygn. akt [...] wznowił postępowanie lustracyjne wobec T. S. i uchylił orzeczenie Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...] utrzymujące w mocy orzeczenie Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r., sygn. akt [...] oraz przekazał Sądowi Okręgowemu sprawę do ponownego rozstrzygnięcia.
W konsekwencji, ta okoliczność legła u podstaw rozpoznania nowych Skarżącego z [...] i [...] kwietnia 2018 r.: zarządzeniem z [...] czerwca 2018 r. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej wznowił postępowanie w sprawie skreślenia Skarżącego z listy adwokatów Izby Adwokackiej w W. i uchylił Zarządzenie Wicedziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] maja 2005 r. o skreśleniu Skarżącego z listy adwokatów Izby Adwokackiej w W., a Okręgowa Rada Adwokacka uchwalą z [...] czerwca 2018 r., Pkt 6. Poz. 27 wpisała go na listę adwokatów tej Izby. Wpis ten dotyczył w istocie listy adwokatów emerytów, ponieważ skarżący ma [...] lata. Co więcej, na podstawie załączonego zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego z [...] czerwca 2018 r., skarżący nie figuruje w Kartotece Karnej tego rejestru.
Dodatkowo, w powyższym stanie faktycznym nie można pominąć, że Skarżący, skutecznie podważając prawomocny wyrok sądu lustracyjnego – w istocie go odbył, a samego zawodu adwokata obecnie wykonywać nie może, bowiem jest osobą w wieku [...] lat.
Zatem toczące się postępowanie przed Sądem Okręgowym, na które Minister się powołuje w sprzeciwie, nie może odbierać Skarżącemu walorów rękojmiowych, skoro ma w istocie na celu przywrócenie mu godności. Tym bardziej nie sposób odmówić Skarżącemu prawa do zastosowania wobec niego zasady domniemania niewinności w okolicznościach jakie zaistniały: odbytego wyroku, który został podważony i wieku.
W tej sytuacji sprzeciw Ministra wobec wpisu - z powodu "uwikłania się w proces lustracyjny" i uznania uchwały o wpisie za przedwczesną – godzi także w podniesione w skardze - elementarne zasady praworządności i wolności zagwarantowane w art. 42 ust. 3 Konstytucji oraz art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez wadliwe zastosowanie do oceny Skarżącego do zawodu adwokata art. 65 pkt 1 PoA w zw. z art. 5 § 1 k.p.k. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, jako nie uwzględniające całokształtu materiału dowodowego.
W ocenie Sądu, Sądu Minister Sprawiedliwości, oceniając przesłankę rękojmiową powołał się na wyroki wydane w innych stanach faktycznych spraw, pomijając całkowicie fakt, że co do zasady sprawa administracyjna jest sprawą indywidualną, musi uwzględniać całokształt jej okoliczności. Co więcej, dokonana ocena rękojmi nie może pominąć postawy Skarżącego, który mimo odbycia kary na podstawie wyroku sądu lustracyjnego, podważył ten wyrok, by przywrócić swoje dobre imię. Wznowienie postępowania lustracyjnego ma zatem cel oczyszczający, a nie obciążający kandydata pod kątem rękojmi wymaganej od adwokata i nie wyłącza korzystania z konstytucyjnie zagwarantowanej zasady domniemania niewinności.
W dochodzeniu do obrony swoich praw, dochodzeniu sprawiedliwości i w respektowaniu konstytucyjnej zasady domniemania niewinności Skarżący nie może być traktowany gorzej niż każdy inny obywatel, także jako kandydat na adwokata. Tym bardziej, że od wielu lat jest na emeryturze i zawodu wykonywać nie będzie. Okoliczność konsekwentnego dążenia do przywrócenia dobrego imienia, korzystania z zasady domniemania niewinności, w sytuacji podeszłego wieku kandydata, jego ciężkiego stanu zdrowia nie może być pominięta w sytuacji, kiedy zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego z [...] czerwca 2018 r. potwierdza, że skarżący nie figuruje w Kartotece Karnej.
Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, dochodzenie do sprawiedliwości, przeciwnie niż w ocenie dokonanej z zaskarżonym sprzeciwie Ministra, nie może stanowić o nagannym zachowaniu kandydata, a tym bardziej uznaniu jako odbierającego rękojmię i niepożądane "uwikłanie się w postępowanie lustracyjne".
Wbrew ocenie Ministra, korzystanie przez kandydata z konstytucyjnie zagwarantowanych praw obywatelskich, dochodzenie do sprawiedliwego procesu, nie może w istocie podważać takich cech jak odpowiedzialność, sumienność, wiarygodność oraz nieskazitelny charakter, a zatem dyskwalifikować w sferze etyczno - moralnej jako kandydata do zawodu zaufania publicznego jakim jest adwokat (emeryt), o których mowa w art. 65 pkt 1 PoA.
Utratę zaufania publicznego z powodu kłamstwa lustracyjnego ocenić można jako przeszkodę dla należytego wykonywania zawodu adwokata, gdy została potwierdzona prawomocnym wyrokiem, a na gruncie niniejszej sprawy został on wyeliminowany przez Sad Najwyższy i jest to okoliczność bezsporna. Tym samym nieuzasadniona, jako dokonana na niepełnym materiale dowodowym, jest ocena Ministra Sprawiedliwości, by aktualnie Skarżący nie spełniał przesłanki o jakiej mowa w art. 65 pkt 1 ww. ustawy.
Te okoliczności winny być uwzględnione przy ponownym rozpoznaniu sprawy, na mocy art. 153 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Sąd w składzie orzekającym uznał, że mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie procedury administracyjnej, we wskazanym wyżej zakresie uzasadnia, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylenie zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie w kwestii kosztów postępowania w wysokości 697 zł zostało oparte o art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 j.t.), które wynosi 480 zł, 200 zł wpisu sądowego zgodnie z § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło