VI SA/Wa 21/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-05
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Sławomir Kozik, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku planowanej inwestycji zarządcy drogi w pasie drogowym, która koliduje z istniejącym kioskiem handlowym, można uznać dalsze funkcjonowanie kiosku za "szczególnie uzasadniony przypadek" pozwalający na odstępstwo od zakazu lokalizacji obiektów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub ruchu drogowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku kolizji istniejącego kiosku handlowego z planowaną inwestycją zarządcy drogi, która ma na celu poprawę standardu obsługi pasażerów komunikacji miejskiej, ruchu rowerowego oraz warunków dla drzew, nie można mówić o "szczególnie uzasadnionym przypadku" pozwalającym na dalszą lokalizację kiosku. Indywidualny interes skarżącej nie może przeważyć nad dobrem wspólnym, jakim jest realizacja inwestycji publicznej.Stan faktyczny
Skarżąca K. N. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod kiosk handlowy w okresie od sierpnia 2016 r. do marca 2017 r. Organ pierwszej instancji odmówił zezwolenia ze względu na planowaną przebudowę zatoki autobusowej i inne prace w pasie drogowym, które wykluczały dalsze funkcjonowanie kiosku. Skarżąca zarzucała organom nieuwzględnienie jej zastrzeżeń do planu zagospodarowania terenu oraz opinii rzeczoznawcy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oddala skargę
Przedmiotem skargi jest decyzja z [...] października 2016 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO") nr [...], wydana na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659, z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania K. N. (dalej: "Strona", "Skarżąca"), utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2016 r.
Decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 19 ust. 5 oraz art. 39 ust. 1 pkt 1, art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3, ust. 8 i ust. 13 oraz art. 40d ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015r., poz. 460 ze zm., dalej: "u.d.p."), § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. z 2004 r., Nr 140, poz. 1481), art. 104 K.p.a. oraz na podstawie Uchwały Nr XXXI/666/2004 Rady m. st. Warszawy z dnia 27 maja 2004r. w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m. st. Warszawy, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2004 r., Nr 148, poz. 3717 ze zm.), Zastępca Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich działając z upoważnienia Prezydenta [...], po rozpatrzeniu wniosku K. N. z [...] lutego 2016 r., orzekł co następuje: 1) zezwolił na zajęcie odcinka pasa drogowego drogi powiatowej: ul. D. rej. ul. G. o powierzchni 22,05 m2 na okres od dnia [...] kwietnia 2016 r. do dnia [...] lipca 2016 r. oraz umieszczenie w nim kiosku handlowego; 2) ustalił warunki zajęcia pasa drogowego oraz opłatę za umieszczenie w pasie drogowym kiosku handlowego w wysokości [...] zł i termin jej uiszczenia; 3) odmówił wydania zezwolenia na zajęcie odcinka pasa drogowego drogi powiatowej: ul. D. rej. ul. G. o powierzchni 22,05 m2 na okres od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia [...] marca 2017 r. oraz umieszczenie w nim kiosku handlowego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że w 2016 r. planowana jest zmiana zagospodarowania terenu w pasie drogowym ul. D. rej. ul. G. w miejscu usytuowania przedmiotowego kiosku handlowego, polegająca na przebudowie zatoki autobusowej, wyznaczeniu miejsc postojowych, zmiany układu chodników oraz montażu stojaków rowerowych i rekultywacji zieleni oraz że planowana inwestycja ma na celu poprawę standardu obsługi pasażerów komunikacji miejskiej (w szczególności osób niepełnosprawnych), poprawę standardu obsługi ruchu rowerowego oraz poprawę warunków bytowych wartościowych drzew, a nowy projekt zagospodarowania terenu wyklucza możliwość dalszego funkcjonowania kiosku handlowego w przedmiotowej lokalizacji. Z uwagi na ww. inwestycję zarządca drogi zezwolił na zajęcie pasa drogowego ul. D. rej. ul. G. pod kiosk handlowy do [...] lipca 2016 r., tj. na czas niezbędny na usunięcie przedmiotowego kiosku handlowego z ww. pasa drogowego, i jednocześnie odmówił wydania zezwolenia na zajęcie tego pasa drogowego w okresie od [...] sierpnia 2016 r. do [...] marca 2017 r.
Strona nie zgadzając się z decyzją organu I instancji wniosła odwołanie do SKO zarzucając brak wyjaśnienia kluczowych wątpliwości związanych głównie z zastrzeżeniami do planu zagospodarowania przedmiotowego terenu, podczas gdy projekt zagospodarowania przestrzennego nie wyklucza dalszego funkcjonowania kiosków handlowych w obrębie proponowanych zmian. Organ, zdaniem Strony, pominął zastrzeżenia do planu zagospodarowania terenu zgłoszone przez osoby prowadzące działalność handlową na tym terenie i nie ustosunkował się do opinii rzeczoznawcy mgr inż. Z. U. z [...] maja 2016 r. dotyczącej organizacji ruchu rowerowego zaprojektowanej w spornym pasie drogowym.
SKO uznało, że kwestionowana decyzja organu I instancji odpowiada prawu i zasługuje na utrzymanie jej w mocy. Organ II instancji wskazał, że art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p., zabrania w pasie drogowym lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Natomiast art. 39 ust. 3 ustawy dopuszcza, w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Przepis ten nie precyzuje, o jakie szczególnie uzasadnione przypadki chodzi, nie ulega jednak wątpliwości, że odstąpienie od zasady określonej w art. 39 ust. 1 u.d.p., musi być uzasadnione szczególnymi wyjątkowymi okolicznościami. Ich ocena należy wyłącznie do zarządcy drogi. Takie sformułowanie przepisów wskazuje, że szczególnie chronionym przez ustawodawcę dobrem jest bezpieczeństwo ruchu drogowego, w ten sposób chroni się bowiem życie, zdrowie i mienie uczestników ruchu drogowego.
W ocenie SKO, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Okolicznością uzasadniającą wydanie zezwolenia na dalsze zajęcie przedmiotowego pasa drogowego nie jest podnoszony w odwołaniu fakt, iż kiosk handlowy skarżącej jest usytuowany w tym miejscu od ponad 20 lat, skoro jego usytuowanie obecnie koliduje z planowaną przez zarządcę drogi inwestycją mającą na celu m.in. poprawę standardu obsługi pasażerów komunikacji miejskiej czy standardu obsługi ruchu rowerowego. Organ dodał, że niniejsze postępowanie nie służy do kwestionowania prawidłowości znajdującego się w aktach sprawy "Projektu stałej organizacji ruchu na ul. D. na odcinku od skrzyżowania z ul. G. do skrzyżowania z ul. S.". Tym samym fakt, iż złożona do akt sprawy Opinia dotycząca organizacji ruchu rowerowego zaprojektowanej w spornym pasie drogowym, sporządzona przez rzeczoznawcę, odnosi się krytycznie do ww. projektu organizacji ruchu nie jest równoznaczna z uznaniem, iż dalsze funkcjonowanie kiosku handlowego w pasie drogowym stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na odstępstwo od zakazu określonego w art. 39 ust. 1 u.d.p. W ocenie SKO, Strona w postępowaniu przed organem I i II instancji nie przedstawiła żadnego dowodu wskazującego na okoliczności uzasadniające w niniejszej sprawie odstąpienie od generalnego zakazu wydawania zezwoleń na lokalizację w pasie drogowym obiektów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.
W skardze z [...] grudnia 2014 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję SKO, Skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości oraz utrzymanej nią w mocy decyzji I instancji w zakresie odmowy wydania zezwolenia na zajęcie odcinka pasa drogowego, a także o zasądzenie od organu na Jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 7, art. 8, art. 9 w związku z art. 75 § 1, art. 76a § 1, art. 78 § oraz art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez błędną ocenę materiału dowodowego, w szczególności opinii rzeczoznawcy ds. ruchu drogowego, całkowicie pominiętej przez SKO, całkowite zignorowanie argumentów zmierzających do wykazania bezprzedmiotowości i wadliwości projektu modernizacji pasa drogowego zatwierdzonego przez ZDM, którego skutkiem jest odmowa wydania zezwolenia na zajmowanie pasa drogi przez Skarżącą, wystąpienia szkody po stronie Skarżącej w związku z brakiem możliwości dalszego zajmowania tego pasa,
2) art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie i tym samym brak podjęcia czynności niezbędnych do wyjaśnienia kluczowych wątpliwości w niniejszym postępowaniu, głównie związanych z zastrzeżeniami do planu zagospodarowania przedmiotowego terenu, podczas gdy zgodnie z zaskarżonym przepisem organ z urzędu lub na wniosek stron podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
3) art. 80 K.p.a., poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, iż z uwagi na inwestycję zarządca drogi nie może zezwolić na zajęcie pasa ruchu drogowego ul. D. rej. ul. G. pod kiosk handlowy w okresie od [...] sierpnia 2016 r. do [...] marca 2017 r., podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, iż projekt zagospodarowania przestrzennego nie wyklucza dalszego funkcjonowanie kiosków handlowych w obrębie proponowanych zmian,
4) art. 8 K.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracyjnych, polegające na pominięciu zastrzeżeń do planu zagospodarowania złożonych przez właścicieli kiosków, opinii biegłego mgr inż. Z. U., nie ustosunkowanie się do stanowiska Skarżącej w tym zakresie,
5) art. 39 ust. 3 u.d.p., poprzez nieuwzględnienie szczególnie uzasadnionej okoliczności przemawiającej za wydaniem wnioskodawcy zezwolenia na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego, pominięcie okoliczności poniesienia przez Skarżącą rażącej szkody polegającej na utracie pożytków z handlu i miejsca zatrudnienia, w związku z likwidacją pawilonu. Także zignorowanie okoliczności, iż lokalizację pawilonu można pogodzić z proponowanym projektem modernizacji i przebudowy pasa drogowego.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że plan zagospodarowanie przedstawiony właścicielom kiosków nie jest planem prawidłowym, a proponowane zmiany nie spowodują zwiększenia bezpieczeństwa w tym obszarze, a wręcz przeciwnie będą generować nowe problemy.
Skarżąca dodała, że przedmiotowy pawilon handlowy jest usytuowany przy ul. D. w W. od ponad 20 lat, został wybudowany na podstawie decyzji nr [...] Urzędu [...] Wydział Architektury z [...] lipca 1991 r., którą to decyzją zezwolono na budowę [...] pawilonów tworzących zespół wielobranżowy na terenie nieruchomości. W pozwoleniu na budowę organy państwowe, gwarantowały właścicielom kiosków lokalizację do czasu rozbudowy ulicy, jednakże plan zagospodarowania terenu przedstawiony przez Zarząd Dróg Miejskich, dotyczy w przeważającej części przystanku i innych rozwiązań.
W zakresie zaproponowanego planu zagospodarowania właściciele kiosków handlowych złożyli zastrzeżenia i uwagi, potwierdzone opinią rzeczoznawcy S. w zakresie inżynierii ruchu drogowego mgr inż. budownictwa drogowego Z. U., który jednoznacznie stwierdził, iż opiniowany projekt jest obarczony poważnymi błędami i jest niezgodny z obowiązującymi normami. Organ wydający decyzję nie pochylił się nad przedstawionym przez właścicieli kiosków stanowiskiem, nie dokonał analizy załączonej opinii w żaden sposób nie ustosunkował się do zastrzeżeń.
Skarżąca następnie opisała wady planu zagospodarowanie dotyczące m.in. błędów i nieprawidłowości w zaplanowaniu zatoczki autobusowej, płytowego progu spowalniającego oraz drogi dla rowerów.
Zdaniem Skarżącej, rozwiązanie przedstawione w udostępnionym projekcie organizacji ruchu skrzyżowanie ulic G. i D. jest niebezpieczne i niefunkcjonalne w stopniu niedopuszczalnym przede wszystkim ze względów bezpieczeństwa ruchu drogowym. Oprócz tego nie rozwiązuje żadnego z obecnych problemów, natomiast będzie generować nowe, na ulicy, która w obecnym rozwiązaniu funkcjonuje prawidłowo. Wydaje się, iż jedynym celem podejmowanych działań jest zlikwidowanie lub zmniejszenie liczby istniejących pawilonów usługowych i handlowych.
Skarżąca dodała, że właściciele pawilonów handlowych z uwagi na zajęty pas drogowy i prowadzoną na nim działalność, zmuszeni byli do inwestycji w zakresie m.in. kanalizacji. Te przedsięwzięcia generowały olbrzymie koszty.
Zdaniem Skarżącego, dogłębna analiza art. 39 ust. 3 u.d.p., ukazuje, że w tej sprawie organ I i II instancji nie wzięły pod uwagę, że faktycznie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek powodujący odstępstwo od zasady określonej w tym przepisie. Konieczność rozbiórki pawilonu spowoduje po stronie Skarżącej powstanie rażąco wysokiej szkoda, albowiem Skarżąca nie tylko utraci składnik majątku lecz również poniesie szkodę z tytułu lucrum cessans. Dodatkowo Skarżąca zostanie zmuszona do rozwiązania stosunków pracy z zatrudnionymi w tym punkcie handlowym pracownikami. Stratę odczują także okoliczni mieszkańcy zaopatrujący się od dziesięcioleci w tym sklepie.
Zdaniem Skarżącej zostało wykazane wystąpienie szczególnego przypadku uzasadniającego zajęcie pasa drogowego na inne aniżeli związane z samych ruchem drogowym cele.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy organy obu instancji prawidłowo uznały, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek" pozwalający, zgodnie z art. 39 ust. 3 u.d.p., na wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu posadowienia w nim kiosku handlowego.
Zgodnie z definicją pasa drogowego zawartą w art. 4 pkt 1 u.d.p., pas drogowy jest to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Natomiast jako drogę ustawa określa budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym (art. 4 pkt 2 u.d.p.). Z kolei ulica to według art. 4 pkt 3 u.d.p., droga na terenie zabudowy lub przeznaczonym do zabudowy zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w której ciągu może być zlokalizowane torowisko tramwajowe. Z przytoczonych definicji wynika, że ulica jest szczególnym rodzajem drogi położonym na terenie zabudowanym i stanowi część pasa drogowego.
Podstawę prawną decyzji w przedmiocie zajęcia pasa drogowego stanowi art. 40 ust. 1 u.d.p., z którego wynika, że zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 u.d.p., zezwolenie to dotyczy umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam. Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, jest ściśle powiązane z zasadą uregulowaną w art. 39 ust. 1 u.d.p., oznaczającą zakaz dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W ramach tej normy zabrania się m.in. lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p.). Powyższa norma, poza tym, że dookreśla sam zakaz, służyć ma realizacji obowiązku zarządcy drogi sprawowania jej ochrony. Zgodnie z art. 4 pkt 21 u.d.p., ochrona ta realizuje się w działaniach zarządcy drogi mających na celu niedopuszczenie do przedwczesnego zniszczenia drogi, obniżenia jej klasy, ograniczenia funkcji, niewłaściwego użytkowania oraz pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu.
Kierując się tymi strategicznymi dla zachowania przeznaczenia pasa drogowego założeniami, ustawodawca dopuścił w art. 39 ust. 3 u.d.p., na zasadzie wyjątku, możliwość lokalizacji w pasie drogowym obiektów budowlanych i urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami drogi lub potrzebami ruchu drogowego w szczególnie uzasadnionych przypadkach i wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi wydanym w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja ta, mająca uznaniowy charakter, poza określeniem rodzaju inwestycji, sposobu, miejsca i warunków jej umieszczenia w pasie drogowym, zobowiązywać ma inwestora do m.in. uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego dotyczącego prowadzenia robót w pasie drogowym lub na umieszczenie w nim obiektu lub urządzenia. Tym przepisem ustawodawca związał obowiązek uzyskania zezwolenia na lokalizację obiektu budowlanego z obowiązkiem uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na podstawie art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 u.d.p. Przepis art. 40 ust. 1 u.d.p., formułując obowiązek uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną drogi, powtarza niejako zasadę, iż pas drogowy służyć ma wyłącznie celom związanym z działaniami służącymi ochronie drogi w rozumieniu art. 4 pkt 21 u.d.p.
Pozytywne rozpatrzenie wniosku o wydanie zezwolenia stanowi odstępstwo od zasady, że w pasie drogowym nie wolno sytuować żadnych niezwiązanych z drogą budowli czy urządzeń. Ustawodawca nie sprecyzował znaczenia "szczególnie uzasadnionych przypadków", biorąc jednak pod uwagę zasadę wynikającą z art. 39 ust. 1 u.d.p., zakazu dokonywania w pasie drogowym jakichkolwiek czynności niesłużących drodze i urządzeniom z nią związanym, a mogących powodować ich zniszczenie czy zmniejszenie trwałości lub mogących zagrozić bezpieczeństwu ruchu drogowego, można przyjąć, że jest to poddana ocenie właściwego dla danej drogi zarządcy okoliczność, uzasadniająca przekonanie organu, że ewentualna zgoda na lokalizację niedozwolonego co do zasady obiektu nie zagrozi drodze i bezpieczeństwu ruchu drogowego na niej odbywającego się (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2008 r. sygn. akt II GSK 253/08). Podkreślenia wymaga, że odmowa wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego dokonuje się na podstawie art. 40 ust. 1 u.d.p. w związku z art. 39 ust. 3 tej ustawy, bowiem okoliczności, które uzasadniają posadowienie obiektu odnoszą się również do zajęcia pasa pod ten obiekt (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2008 r., sygn. akt II GSK 253/08).
W świetle powyższego, analiza okoliczności uzasadniających wydanie zgody bądź jej odmowy na zajęcie pasa drogowego powinna odbywać się pod kątem nienaruszalności struktury drogi oraz bezpieczeństwa ruchu na tej drodze. Oznacza to, że nie znajduje oparcia w przepisach oczekiwanie, iż w przypadku wcześniejszego udzielenia przez właściwy organ zezwolenia, następuje automatyczne wydanie następnego zezwolenia w tej samej lokalizacji. Zezwolenia na zajęcie pasa drogowego są zezwoleniami czasowymi. Każde wystąpienie z wnioskiem o zajęcie pasa drogowego, niezależnie od tego, czy w danym miejscu posadowiony jest jakiś obiekt, czy też pas drogowy we wcześniejszym okresie zajęty był na inne cele, stanowi odrębną sprawę administracyjną, a posiadanie wcześniejszego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego nie rodzi żadnych praw na przyszłość dla adresata tego zezwolenia, również pomimo poniesionych nakładów inwestycyjnych związanych z dotychczasowym zezwoleniem na zajęcie pasa drogowego. W związku z czasowym charakterem zezwoleń na zajęcie pasa drogowego, uzyskanie zezwolenia na każdy kolejny okres związane jest z koniecznością ponownego ustalenia, czy umieszczenie obiektu budowlanego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 39 ust. 3 u.d.p., dający podstawę do wydania zezwolenia na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p.
W niniejszej sprawie Skarżąca od wielu lat korzystała z pasa drogowego w tej samej lokalizacji na ten sam obiekt na podstawie decyzji zezwalających wydawanych przez zarządcę drogi. Tak więc Skarżąca miała świadomość, że tego typu zezwolenia mają charakter czasowy i że poniesione nakłady inwestycyjne w związku z funkcjonowaniem kiosku handlowego w granicach pasa drogowego, jak i fakt, że funkcjonowanie tego kiosku stanowi źródło przychodu Skarżącej, nie stanowią szczególnie uzasadnionego przypadku umożliwiającego lokalizację przedmiotowego kiosku handlowego w pasie drogowym.
Podstawę faktyczną odmowy wydania zezwolenia na zajęcie spornego odcinka pasa drogowego i umieszczenie w nim kiosku handlowego po [...] lipca 2016 r., stanowiła planowana zmiana zagospodarowania terenu w pasie drogowym ul. D. rej. ul. G. w miejscu usytuowania przedmiotowego kiosku handlowego, polegająca na przebudowie zatoki autobusowej, wyznaczeniu miejsc postojowych, zmiany układu chodników oraz montażu stojaków rowerowych i rekultywacji zieleni. Jak wskazały organy, planowana inwestycja ma na celu poprawę standardu obsługi pasażerów komunikacji miejskiej (w szczególności osób niepełnosprawnych), poprawę standardu obsługi ruchu rowerowego oraz poprawę warunków bytowych wartościowych drzew. Nowy projekt zagospodarowania terenu wyklucza możliwość dalszego funkcjonowania kiosku handlowego w przedmiotowej lokalizacji.
Należy zauważyć, że Zarząd Dróg Miejskich działając w ramach własnych kompetencji realizuje zadania mające na uwadze interes społeczny, który stanowi cel nadrzędny. Ustawodawca przewiduje możliwość pozostania w pasie drogowym istniejących obiektów budowlanych o ile nie zakłócają wykonywania zadań zarządu drogi, związanych np. z planowaną zmianą zagospodarowania terenu w pasie drogowym. Jeżeli natomiast pozostawienie w pasie drogowym istniejącego obiektu, niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, pozostaje w kolizji z planowaną zmianą zagospodarowania terenu w obrębie tego pasa drogowego, nie można mówić o spełnieniu przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", o której mowa w art. 39 ust. 3 u.d.p., uzasadniającej pozostawienie tego obiektu w granicach pasa drogowego. Dodać należy, że planowana przez zarządcę drogi inwestycja ma na celu poprawę standardu obsługi pasażerów komunikacji miejskiej (w szczególności osób niepełnosprawnych), poprawę standardu obsługi ruchu rowerowego oraz poprawę warunków bytowych wartościowych drzew. Chodzi więc o dobro wspólne, dlatego też w ocenie Sądu, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, szczególnie uzasadniony przypadek, powinien mieć szerszy wymiar niż jedynie indywidualny interes Skarżącej. Skarżąca wprawdzie podniosła, że likwidacja spornego kiosku handlowego pociągnie za sobą rozwiązanie stosunków pracy z zatrudnionymi w tym punkcie handlowym pracownikami, jak również, że stratę odczują także okoliczni mieszkańcy zaopatrujący się od dziesięcioleci w tym sklepie. Z całą pewnością są to negatywne okoliczności, likwidacji spornego kiosku handlowego jednak nie oznaczają one, że osoby zatrudnione przez Skarżącą, utracą w sposób trwały możliwość podjęcia zatrudnienia w innym miejscu, a okoliczni mieszkańcy utracą możliwość dokonywania zakupów w innych okolicznych sklepach.
Należy też podkreślić, że przedmiotem postępowania w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, nie jest analiza prawidłowości planu zagospodarowania terenu oraz badanie, czy zaplanowane przez zarządcę drogi zmiany w obszarze pasa drogowego zwiększą bezpieczeństwo ruchu drogowego, jak również, czy zmiany mogłyby zostać zaplanowane w taki sposób, aby w pasie drogowym pozostawić istniejące obiekty budowlane niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Przedmiotem postępowania w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego jest bowiem badanie, czy w danej sytuacji zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający odstępstwo od reguły wynikającej z art. 39 ust. 1 u.d.p. oraz czy odstąpienie od tej reguły nie będzie powodować niszczenia lub uszkodzenia drogi i jej urządzeń albo zmniejszenia jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zastrzeżenia natomiast właścicieli kiosków handlowych do zaproponowanego przez zarządcę drogi planu zagospodarowania w obrębie spornego pasa drogowego, jak i przedstawiona przez właścicieli kiosków handlowych opinia rzeczoznawcy odnosząca się do projektu stałej organizacji ruchu, wykracza poza przedmiot niniejszego postępowania.
W świetle powyższego, Sąd stwierdza, że działanie organów w niniejszej sprawie nie naruszyło prawa, zwłaszcza art. 39 ust. 3 u.d.p. i nie oznacza przekroczenia granicy swobodnego uznania administracyjnego. Wbrew zarzutom skargi organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, które nie zostały podważone przez Skarżącą, w szczególności Skarżąca nie wykazały, że w niniejszej sprawie istnieje "szczególnie uzasadniony przypadek" pozwalający na lokalizację w pasie drogowym kiosku handlowego Skarżącej. Organ przedstawił swoje stanowisko w sprawie opierając się na przepisach prawa, które zostały przytoczone w zaskarżonej decyzji i których treść została przez organ wyjaśniona. Niezasadne są zatem zarzuty naruszenia przez organ art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1, art. 76a § 1, art. 78 § 1 oraz art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło