VI SA/Wa 2101/20
WyrokWSA w Warszawie2021-02-08
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Sławomir Kozik, Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz okazjonalny wykonywany za pośrednictwem aplikacji mobilnej, z opłatą pobieraną przez pośrednika i przekazywaną kierowcy, stanowi przewóz wykonywany przez przedsiębiorcę transportu drogowego, a kierowca jest jedynie osobą świadczącą usługę kierowania pojazdem w ramach umowy ze zleceniodawcą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz okazjonalny wykonywany za pośrednictwem aplikacji mobilnej, gdzie opłata jest pobierana przez pośrednika (np. Bolt) i przekazywana kierowcy, stanowi usługę transportu drogowego wykonywaną przez przedsiębiorcę. Kierowca jest jedynie osobą świadczącą usługę kierowania pojazdem w ramach umowy ze zleceniodawcą (przedsiębiorcą), a nie samodzielnym przewoźnikiem. W związku z tym nałożenie kary pieniężnej na przedsiębiorcę za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym było zasadne.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę firmy F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) nakładającą karę pieniężną w wysokości 8.800 zł. Kara została nałożona za niezgłoszenie w terminie zmiany danych dotyczących pojazdu w licencji przewozowej oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych. Kontrola drogowa wykazała, że kierowca F. przewoził pasażera zamówionego przez aplikację Bolt, a opłata została pobrana z karty pasażera. Firma F. twierdziła, że przewóz nie miał charakteru zarobkowego, a kierowca działał w ramach wolontariatu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2021 r. spraw ze skargi F. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej "WITD"), którą nałożono na F. z siedzibą w W. (dalej "Skarżąca", "Strona") karę pieniężną w wysokości 8.800 złotych.
Jako postawę prawną skarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i 22, art. 14 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 4a, ust. 4b, art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140, zwanej dalej u.t.d.) oraz lp. 1.5 i lp.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Podstawą faktyczną decyzji stanowiły następujące naruszenia - niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie (kara 800 zł) oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy ( kara 8 000 zł).
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 6 lutego 2019 r. w L. miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Pojazdem kierował A. B., który w chwili zatrzymania do kontroli kierowca przewoził pasażera.
Kontrolujący przesłuchali pasażera, J. K., w charakterze świadka. Z jego zeznań wynikało, że zamówił usługę przewozu osób za pomocą aplikacji Taxify (obecnie Bolt). Świadek zeznał, że zamówił przejazd z ulicy [...] r. na ulicę [...] w L. Pasażer oświadczył, że pojazd nie posiadał kasy fiskalnej ani taksometru, nadto na pojeździe nie było oznaczeń charakterystycznych dla taksówki. Z zeznań świadka wynikało, że nie zawierał żadnej umowy przed wykonaniem przewozu i nie wnosił opłaty. Po wykonaniu usługi aplikacja pobrała z karty płatniczej pasażera kwotę 5 zł (protokół z przesłuchania pasażera - w aktach sprawy).
Kontrolujący przesłuchali także kierowcę, A. B., w charakterze świadka. Z jego zeznań wynikało, że w chwili zatrzymania do kontroli przewoził pasażera z ulicy [...]r. na ulicę [...] w L. Przewóz został zamówiony za pomocą aplikacji Bolt. Świadek zeznał, że wykonuje przewóz w imieniu Strony na podstawie umowy o współpracy na zasadzie wolontariatu. Świadek zeznał, że w trakcie przewozu przeprowadza ankiety dotyczące bezpieczeństwa ruchu drogowego. Kierowca dodał, że od Strony nie otrzymuje wynagrodzenia, a jedynie zwrot za paliwo i serwis samochodu typu naprawy, mycie etc. Świadek zeznał, że pojazd został mu przekazany przez Stronę, natomiast właścicielem pojazdu jest leasingodawca (protokół z przesłuchania kierowcy - w aktach sprawy).
W toku postępowania kierowca przedłożył organowi kopie porozumienia o wykonywaniu świadczeń wolontarystycznych w ramach programu "Bądź bezpieczny na drodze" i umowy o przekazanie pojazdu samochodowego do nieodpłatnego korzystania zawartych przez kierowcę ze Stroną.
Pismem z 15 kwietnia 2019 r. Urząd W. poinformował organ I instancji, że Strona posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, do której nie zgłosiła pojazdu marki [...] o nr rej. [...].
Powyższe ustalenia stały się podstawą do nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej w wysokości 8.800 złotych tytułem popełnienia naruszeń wymienionych w lp. 1.5 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Uzasadniając nałożenie kary WITD stwierdził, że przewóz pasażera nie miał charakteru grzecznościowego, lecz odpłatny, na podstawie umowy zawartej za pośrednictwem aplikacji.
W odwołaniu od powyższej decyzji Strona zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności nieustalenie, czy czynności podjęte przez stronę nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej. Zdaniem Strony definicję przewozu okazjonalnego należy wywieść z rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 11/98, a także rozporządzenia 1073/2009 i stwierdzić, że jest ona zbieżna ze słownikowym znaczeniem słowa "okazjonalny", czyli wiążący się z nadarzającymi się okazjami. Z tych względów Strona uważa, że nie wykonywała przewozu okazjonalnego.
W uzasadnieniu skarżonej decyzji GITD - po szczegółowym przytoczeniu przepisów prawa regulujących zasady przewozów drogowych - stwierdził, że w jego ocenie wykonawcą przewozu z dnia kontroli była Skarżąca. Wynika z treści porozumienia o wykonywaniu świadczeń wolontarystycznych w ramach programu "Bądź bezpieczny na drodze" oraz zeznań kierowcy przesłuchanego w charakterze świadka.
Po drugie, zdaniem GITD nie ma wątpliwości co do zarobkowego przewozu tego przewozu. Strona wykonywała przewóz okazjonalny w ramach krajowego transportu drogowego osób. Wskazuje na to treść zeznań pasażera, przesłuchanego w charakterze świadka. Z jego zeznań wprost wynikało, że zamówił usługę przewozu osób za pomocą aplikacji Bolt i po jej realizacji opłata za usługę została pobrana z karty płatniczej zarejestrowanej w aplikacji. A zatem była to odpłatna usługa przewozu osób. Ponadto pasażer nie wskazywał na to, aby kierowca podejmował czynności inne, aniżeli kierowanie pojazdem, tj. przeprowadzał z nim ankietę. Pasażer zwrócił uwagę na to, że w pojeździe nie było kasy fiskalnej ani taksometru, a sam pojazd nie był oznakowany jak taksówka.
GITD podkreślił, że skoro kierowca potwierdził, że przyjął zlecenie przewozu osób za pomocą aplikacji Bolt to oznacza, że wykonywał odpłatny okazjonalny przewóz osób. Rzekome przeprowadzanie ankiet w trakcie przewozu i wskazywanie, że za przewóz nie jest pobierana opłata, stanowi jedynie nieudolną próbę uniknięcia przez stronę odpowiedzialności za popełnione naruszenia. Aplikacje mobilne typu Uber/Bolt służą do korelowania kierowców i pasażerów, którzy zamawiają usługę przewozu osób z punktu A do punktu B. Po wskazaniu przez pasażera trasy przejazdu aplikacja mobilna podaje sugerowaną kwotę za usługę. Kwota ta po zakończeniu przewozu może ulec zmianie w razie zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności (np. zmiana trasy przejazdu lub długie oczekiwanie na pasażera). Kierowca, otrzymując zlecenie wykonania przewozu na trasie określonej przez pasażera, może zlecenie przyjąć i zrealizować, lub też je odrzucić. Bez znaczenia dla oceny charakteru przewozu z dnia kontroli jest sposób rozliczania przyjętej od pasażera opłaty za usługę pomiędzy stroną a kierowcą.
Organ nie dał wiary zeznaniom kierowcy, że wykonuje przewozy osób nieodpłatnie, w ramach wolontariatu. W ocenie organu odwoławczego podejmowane przez stronę działania niewątpliwie zmierzają do obejścia prawa. Niedopuszczalna byłaby praktyka, zgodnie z którą dla obejścia obowiązujących przepisów strona, która de facto wykonuje przewóz osób, może uniknąć spełnienia ciążących na niej obowiązków w tym zakresie poprzez wskazanie, że wykonuje usługi nieodpłatnie a celem przewozu jest jedynie przeprowadzenie ankiety z pasażerem. W rozpoznawanej sprawie pasażer pozostawał w uzasadnionym i potwierdzonym okolicznościami przewozu przekonaniu, że zamówił usługę polegającą na zarobkowym przewozie osób do wskazanego przez niego miejsca, za co uiścił opłatę za pomocą aplikacji Bolt.
Ponadto na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu W. (pismo z 15 kwietnia 2019 r.), wiadomo, że Strona posiadała uprawnienie w zakresie transportu drogowego osób wynikające z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, do której nie zgłosiła pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. GITD zaznaczył, że do dnia wydania niniejszej decyzji Strona nie przedłożyła dowodu na zgłoszenie pojazdu do licencji w terminie. Wobec powyższego organ I instancji prawidłowo nałożył karę pieniężną w wysokości 800 złotych z tytułu popełnienia naruszenia z lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.
Bezspornym jest też, że Strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza protokół kontroli. Nadto nie zostały zrealizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego przewidziane w art. 18 ust. 4b u.t.d.
W omawianym przypadku przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji Bolt, co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Co prawda zgodnie z art. 781 § 2 k.c. oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej, co jednakże nie oznacza, że zamówienie usługi przewozowej za pośrednictwem aplikacji Bolt stanowi o spełnieniu warunku z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b u.t.d., który wprost wymaga zawarcia umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa w sytuacji wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a. Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej w smartfonie, odbywa się poza lokalem przedsiębiorstwa. Nadto opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana w aplikacji kwota stanowi jedynie kwotę orientacyjną, która po zakończeniu przewozu może ulec zmianie. Dlatego nałożenie kary pieniężnej za popełnienie naruszenia z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. było prawidłowe.
GITD wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie art. 189f k.p.a. nie stosuje się z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. która stanowi, że w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych dotyczących m.in. odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się. W przypadku decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d. w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione są w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku - także w art. 92b ust. 1 u.t.d.
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawierał żadnych przesłanek wskazujących na konieczność zastosowania art. 92c u.t.d. Skarżąca nie przedłożyła w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na istnienie takich okoliczności, ograniczając się do przedstawienia w odwołaniu wyłącznie tez kwestionujących własną odpowiedzialność.
Skarżąca, niezgadzając się z decyzją GITD, w terminie zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wnosząc o uchylenie zarówno decyzji GITD, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji WITD, zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Bolt, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę A. B., nie zaś przez Skarżącą (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na Skarżącą kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności i podejmowane przez Skarżącą, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd Skarżącej był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Bolt B.V.;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącą.
4) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy Kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu Skarżącej;
5) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z' pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia 6 lutego 2019 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
6) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest i i sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
7) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
8) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji Bolt;
9) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały szczegółowo omówione.
GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawa została rozpoznana na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.), bowiem aktualnie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość, co czyniło uzasadnionym procedowanie na posiedzeniu niejawnym.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, a w konsekwencji także utrzymana nią w mocy decyzja WITD, nie naruszają prawa. Stan faktyczny sprawy ustalono i oceniono prawidłowo, w sposób przekonywujący, a wykładnia i zastosowanie przepisów prawa materialnego nie nasuwa zastrzeżeń.
Na wstępie należy zaznaczyć, że ustawa o transporcie drogowym, stanowiąca materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie, określa zasady podejmowania i wykonywania m.in. krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 u.t.d.).
Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, przy czym art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza przewóz okazjonalny:
pojazdami zabytkowymi,
samochodami osobowymi:
prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.
Jak stanowi art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51), dalej "rozporządzenie nr 1071/2009".
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" w prawie unijnym. I tak, w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300. 88), dalej "rozporządzenie Nr 1073/2009", za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009).
Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie uważa się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach, zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).
Ustalony w tym zakresie przez organ stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, nie budzi wątpliwości Sądu. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego (m.in. treści porozumienia o wykonywaniu świadczeń wolontarystycznych w ramach programu "Bądź bezpieczny na drodze", kserokopii licencji nr [...] wydanej Skarżącej, protokołu kontroli, zeznań pasażera i kierowcy) jednoznacznie wynika, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej kierowca przewoził pasażera z ulicy [...] na ulicę [...] w L.
W trakcie kontroli ustalono, że przejazd zamówiono za pomocą aplikacji Bolt (wcześniej Taxify). Opłata za przejazd wyniosła 5 zł i została pobrana z karty płatniczej pasażera.
Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczy tego, czy Skarżąca w chwili kontroli wykonywała przewóz okazjonalny we własnym imieniu i na własny rachunek, czy też jak twierdzi Skarżąca ewentualnie wykonującym przewóz okazjonalny mógł być kierowca. Na tej kwestii skupiają się w większości zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i w związku z tym poczynienie błędnych ustaleń.
W ocenie Sądu zarzuty te są nieuzasadnione. Zdaniem Sądu, w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym prawidłowo został ustalony podmiot wykonujący przewóz i jest nim Skarżąca.
Sąd podziela stanowisko organu, że Skarżąca podczas przeprowadzonej kontroli wykonywała transport drogowy w postaci przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. Wykonywano bowiem zarobkowo przewóz osób, w sposób niepozwalający zakwalifikować go jako przewóz regularny, bądź wahadłowy, zdefiniowane w art. 4 pkt 7 i pkt 10 u.t.d. Podkreślenia przy tym wymaga, że stosownie do art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny można wykonywać z pewnymi - nie mającymi miejsca w tej sprawie, a wymienionymi w art. 18 ust. 4b u.t.d., wyjątkami, jedynie pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Po drugie w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że zatrzymany pojazd był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą oraz to, że w chwili zatrzymania do kontroli kierowca przewoził pasażera odpłatnie na wytyczonej przez pasażera, jako zamawiającego przewóz, trasie w L. Niesporne jest również, że usługa tego przewozu została zamówiona za pośrednictwem aplikacji internetowej. Po trzecie zaś kierowcę wiązała ze Skarżącą umowa dotycząca świadczenia usługi na zasadzie wolontariatu, a samochód, którym wykonywano przewóz został przekazany kierowcy przez Skarżącą, natomiast właścicielem pojazdu jest leasingodawca (protokół z przesłuchania kierowcy, pismo M.sp. z o.o. - w aktach sprawy).
Powyższe okoliczności dowodzą, że to Skarżąca była organizatorem przewozu i wykonywała zobowiązanie polegające na przewiezieniu pasażera na terenie L. Natomiast kierowca, jak słusznie przyjęły organy był jedynie osobą świadczącą usługę kierowania pojazdem w ramach umowy zawartej ze Skarżącą i na zasadach wolontariatu, choć z wykorzystaniem narzędzia internetowego – aplikacji Bolt, która, co powszechnie wiadomo, służy do kojarzenia zamawiających przejazdy i przewoźników.
Sąd zauważa, że w materiale dowodowym zebranym w sprawie niniejszej brak jest dowodu potwierdzającego, że kierowca przeprowadzał z pasażerem ankietę na temat bezpieczeństwa w ruch drogowym. Przeciwnie, z zeznań pasażera nie wynika, że kierowca podejmował czynności inne, aniżeli kierowanie pojazdem, tj. przeprowadzał z nim ankietę. Pasażer zwrócił też uwagę na to, że w pojeździe nie było kasy fiskalnej ani taksometru, a sam pojazd nie był oznakowany jak taksówka.
W konsekwencji słuszne jest stanowisko GITD, że w rozpoznawanej sprawie to kierowca wykonywał przewozy na zlecenie Skarżącej. Innymi słowy kierowca przewoził pasażerów w imieniu i na rzecz Skarżącej. Tym samym organy transportu drogowego prawidłowo ustaliły, że podmiotem wykonującym przewóz w przedmiotowej sprawie była Skarżąca, która posiadała ważną na dzień kontroli licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.
W tym miejscu wypada zauważyć, że analizy charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest m.in. aplikacja Bolt, dokonał Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 20 grudnia 2017 r. C-434/15, gdzie wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (...).
Reasumując, Sąd podziela kwalifikację prawną organu. Naruszenia prawa w sferze działalności polegającej na świadczeniu usług transportu drogowego wiążą się z odpowiedzialnością administracyjną. Niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie lp.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonowane jest karą 800 zł, zaś za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. wymierza się karę 8 000 zł).
Tym samym, w ocenie Sądu, zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego są niezasadne. Wymierzenie Skarżącej kary za naruszenie zasad dotyczących transportu drogowego nastąpiło przy niewadliwym zastosowaniu ww. przepisów do ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego.
Także zarzuty naruszenia prawa procesowego nie znajdują uzasadnienia w realiach rozpoznawanej sprawy. W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Zarzuty skargi w zakresie nieposiadania przez kierowcę/kierującego statusu przedsiębiorcy są całkowicie niezasadne skoro to nie on ale Skarżąca wykonywała przewóz drogowy. Natomiast rację ma organ, że fakt posiadania statusu przedsiębiorcy przez Stronę nie budzi wątpliwości. Potwierdzają to dane zawarte w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), zgodnie z którymi F. została wpisana do ww. rejestru w dni [...] kwietnia 2017 r., a przedmiotem jej działalności jest m. in. Transport Lądowy. W tych warunkach argumentacja skargi odnosząca się do definicji działalności gospodarczej nie znajduje swojego potwierdzenia w realiach rozpoznawanej sprawy.
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o jednoznacznie ustalony stan faktyczny i prawny, który nie budzi wątpliwości. Uzasadnienie tego rozstrzygnięcia odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. W toku postępowania nie doszło zatem do naruszenia art. 8 k.p.a.
Wobec niezasadności zarzutów skargi, jak również nie stwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło