VI SA/Wa 2104/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w W na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] maja 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz F. kwotę 100 (sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2008 r. F. z siedzibą w W. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o nr rej. [...], za okres od 10 marca 2004 r. do 4 września 2005 r., na łączną kwotę 5.973,12 zł. Postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. ) - dalej upea. w związku z § 3 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 50, poz. 449 ) - dalej rozporządzenie, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] przyznał F. wynagrodzenie za dozorowanie wskazanego pojazdu w okresie od 17 sierpnia 2005 r. do 4 w września 2005 r. w kwocie 208,62 zł (przyjmując stawkę za dobę przechowania 10,98 zł brutto), a w pozostałej części odmówił przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. otrzymał wniosek o likwidację przedmiotowego pojazdu z Komendy Policji w W. dnia 17 sierpnia 2005 r. i po rozpatrzeniu sprawy wydał [...] września 2005 r. decyzję o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa zgodnie z art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908) - dalej Prd. Pojazd został odebrany z parkingu w dniu 4 września 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] stwierdził, iż w danym stanie faktycznym, zobowiązany jest jako organ likwidacyjny do pokrycia wydatków związanych z przechowywaniem pojazdów wyłącznie od dnia otrzymania dokumentów pozwalających na prowadzenie postępowania likwidacyjnego. Koszty przechowywania ruchomości do czasu przekazania akt pozwalających na dokonanie likwidacji w trybie ustawy winny natomiast obciążać organy decydujące o przechowywaniu tych ruchomości, a więc Policję. Jednocześnie organ stwierdził, iż kwota zgłoszona w żądaniu wnioskodawcy za dobę przechowywania mieści się w granicach stawki dobowej ustalonej uchwałą Rady Powiatu W. z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...]. Powołał też treść przepisu art. 102 § 2 upea., zgodnie z którym organ egzekucyjny na żądanie dozorcy zobowiązany jest przyznać wynagrodzenie za dozór. Na powyższe postanowienie F. złożyła zażalenie, wnosząc o uchylenia rozstrzygnięcia w całości. W uzasadnieniu podniosła, że stanowisko organu likwidacyjnego jest błędne w świetle obowiązujących regulacji prawnych, a mianowicie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 130a ust. 10 ustawy Prd. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. W uzasadnieniu podniósł, iż Urząd Skarbowy wykonujący funkcje organu likwidacyjnego jako jednostka budżetowa, na podstawie art. 20 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm), pokrywa swoje wydatki bezpośrednio z budżetu państwa, a pobrane dochody odprowadza na rachunek dochodów budżetu państwa. Stąd wydatki związane z likwidacją pojazdów, które przeszły z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa winny być pokrywane z budżetu tego urzędu, który zleca dokonanie stosownych czynności (parkowanie, holowanie pojazdu). Podkreślił, że ani w obowiązującej ustawie Prawo o ruchu drogowym i wydanych na jej podstawie przepisach wykonawczych, ani w poprzednio obowiązujących przepisach nie uregulowano kwestii finansowania wydatków związanych z likwidacją pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa. W przypadku, gdy w postępowaniu likwidacyjnym występuje zarówno organ orzekający o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa jak też organ dokonujący faktycznej likwidacji ( organ rekwizycyjny ), to zgodnie z art. 20 ufp. koszty likwidacyjne ponosić będzie organ rekwizycyjny. Takie działanie, zdaniem organu, wynika z zasady pokrywania wydatków i odprowadzania dochodów przez jednostki budżetowe bezpośrednio na rachunek Skarbu Państwa. Organ wskazał ponadto na przepis § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów ( Dz. U. Nr 191, poz. 1133 ze zm. ), który obliguje jednostkę prowadzącą parking do powiadomienia właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu w terminie 3 dni o nieodebraniu pojazdu w nakazanym prawem terminie przez właściciela. Oznacza to, że naczelnik urzędu skarbowego winien ponieść koszty likwidacyjne od momentu przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, jeśli w terminie 3 dni zostanie powiadomiony przez dozorującego o nieodebraniu pojazdu przez właściciela i jeśli w terminie jednego miesiąca od powiadomienia otrzyma dokumenty od organów Policji. Ostatecznie więc organ zgodził się z zasadą pokrywania przez organy likwidacyjne wydatków za dozór pojazdu od dnia przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, pod warunkiem jednak spełnienia przesłanek przewidzianych prawem. Niewywiązanie się z warunków określonych powołanym rozporządzeniem oznacza, iż koszty dozoru organ likwidacyjny pokryje od dnia wpływu dokumentów do organów likwidacyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, iż wniosek o wynagrodzenie za okres od 10 marca 2004 r. do 16 sierpnia 2005 r. strona winna skierować do Komendy Policji w W., gdyż w tym okresie organ ten był w posiadaniu dokumentacji dotyczącej przedmiotowego pojazdu. F. wniosła skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa materialnego, a mianowicie § 3 pkt 1 lit. z i § 6 ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 10 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym przez błędną interpretację tych przepisów, w wyniku której przyjęto zasadę, że urzędy skarbowe - organy likwidacyjne winny pokrywać wydatki związane z holowaniem i parkowaniem pojazdów wyłącznie od dnia otrzymania dokumentów pozwalających na prowadzenie postępowania likwidacyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż wynagrodzenie za dozór pojazdu należy się od momentu, gdy stał się on własnością Skarbu Państwa. Bez znaczenia są zatem data otrzymania przez Urząd Skarbowy dokumentów pozwalających na prowadzenie postępowania likwidacyjnego czy brak należytego współdziałania w tego rodzaju sprawach między podmiotami wskazanymi w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów. Tym bardziej bez znaczenia jest brak jakiegokolwiek współdziałania w tego rodzaju sprawach pomiędzy jednostkami organizacyjnymi Skarbu Państwa. Orzeczenie naczelnika właściwego miejscowo urzędu skarbowego o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa ma natomiast jedynie znaczenie deklaratoryjne, na potwierdzenie czego skarżąca powołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2006 r. ( sygn. akt I OSK 1184/05). Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] przyznające wynagrodzenie za dozór pojazdu wyłącznie w części żądanej kwoty odpowiadającej okresowi od dnia otrzymania dokumentów pozwalających na prowadzenie postępowania likwidacyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie zakwestionował samego roszczenia skarżącej F. o zwrot od Skarbu Państwa należności za dozór ruchomości od dnia, kiedy stał się on jego właścicielem, lecz inaczej określił moment, od którego urzędy skarbowe powinny ponosić sporne koszty. Stwierdził, że wynagrodzenie za dozór od urzędu skarbowego należy się wyłącznie od daty wpływu dokumentów do urzędu, a roszczenie o zwrot pozostałych kosztów prowadzący parking winien skierować do Policji. Z takim poglądem organu zgodzić się nie można. Jak stanowi art. 130a ust. 10 Prd. pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. W tym miejscu należy zauważyć, że przepis ten uznany został za niekonstytucyjny na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. (sygn. P 4/06), jednak zgodnie z pkt 3 wyroku, nie utracił jeszcze mocy obowiązującej Zgodnie zatem z wciąż obowiązującym art. 130a ust. 10 Prd. zdanie drugie pojazd usunięty przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Oznacza to, że upływ 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu powoduje, że nieodebrany w tym terminie pojazd staje się własnością Skarbu Państwa z mocy samego prawa. Wydana na mocy § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191, poz. 1377) przez naczelnika właściwego miejscowo urzędu skarbowego decyzja o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, a więc potwierdzający wynikły z mocy ustawy skutek prawny. Decyzja o przejściu na rzecz Skarbu Państwa pojazdu, za który skarżąca F. domaga się zwrotu kosztów dozoru, wydana została przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. dnia [...] września 2005 r. i doręczona została stronie postępowania ( właścicielowi pojazdu ) dnia [...] września 2005 r. a także przekazana została za pismem przewodnim z dnia [...] września 2005 r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...]. W decyzji stwierdzono, iż pojazd usunięto z drogi w dniu [...] września 2003 r. i umieszczono na parkingu strzeżonym - Depozytowym Parkingu Policji strzeżonym przez F. Zgodnie z zamieszczonym w dziale II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 102 §2 organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Na mocy § 3 pkt 1 a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące m.in. przechowywania stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego (... ) w postępowaniu administracyjnym (...). Skarżąca domaga się od Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] zwrotu kosztów dozoru za przejęty na własność Skarbu Państwa pojazd za okres od dnia 10 marca 2004 r. jako następnego dnia po upływie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi do dnia 4 września 2005 r. Mając na uwadze, iż terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa spornych kosztów parkowania jest moment, przejęcia na rzecz Skarbu Państwa pojazdu, a więc moment, w którym upłynął 6-miesięczny okres liczony od dnia usunięcia pojazdu - w przedmiotowe. sprawie jest to dzień 9 września 2003 r., należy stwierdzić, że wskazany przez skarżącą dzień 10 marca 2004 r. jest pierwszym dniem okresu dozorowania, za który powinna ona otrzymać zwrot wyłożonych koniecznych tj. uzasadnionych kosztów dozoru. Adresatem żądania zwrotu wydatków jest wyłącznie organ egzekucyjny, co wynika wprost z art. 102 § 2 upea. Należy podkreślić, że przepis ten nie stawia żadnych dodatkowych warunków, których niespełnienie przez jednostkę dozorującą mienie ruchome Skarbu Państwa mogłoby pozbawić ją prawa uzyskania zwrotu wyłożonych koniecznych kosztów. Powoływane przez organ warunki określone w § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie usuwania pojazdów dopełniają wyłącznie procedury usuwania z drogi pojazdów, umieszczania ich na parkingach strzeżonych, wydawania pojazdów oraz przejmowania ich na rzecz Skarbu Państwa i nie mają związku z obowiązkami organu egzekucyjnego zwrotu ponoszonych przez dozorcę kosztów parkingu ruchomości dozorowanej. Wynika to po pierwsze z faktu, iż wskazane rozporządzenie jako wydane na mocy zawartego w art. 130a ust. 11 Prd upoważnienia reguluje ograniczoną tą ustawą materię, a po drugie z faktu braku określenia skutków prawnych niewywiązania się z obowiązków określonych w § 7 ust. 2 i 3 powołanego rozporządzenia w sferze regulowanej ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Innymi słowy, niedochowanie przez jednostkę prowadzącą parking lub przez podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu obowiązków określonych w § 7 ust. 2 i 3 cyt. rozporządzenia może służyć jedynie ocenie, czy przejęcie pojazdu na rzecz Skarbu Państwa dokonało się zgodnie z prawem, nie może jednak wpływać na określone ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązki organu egzekucyjnego. Z tego też względu stanowisko organu, iż "organy likwidacyjne winny pokrywać przedmiotowe wydatki ( wydatki za dozór pojazdów ), co do zasady od dnia przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, o ile zostaną spełnione przesłanki przewidziane prawem" jest chybione, bo nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku uznając, iż organ naruszył prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stwierdzając, że uchylona decyzja nie podlegają wykonaniu, Sąd działał w oparciu o dyspozycję art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.