VI SA/Wa 2108/12

WyrokWSA w Warszawie2013-02-19

Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Andrzej Czarnecki, Ewa Frąckiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy parownica atmosferyczna typu [...] do tlenu, o pojemności 9 litrów i ciśnieniu nominalnym PS=200 bar, która wykorzystuje ciepło otaczającego powietrza do odparowania i ogrzania tlenu, powinna być traktowana jako zbiornik ciśnieniowy czy rurociąg w rozumieniu rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń ciśnieniowych i zespołów urządzeń ciśnieniowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że parownica atmosferyczna, która wykorzystuje ciepło otaczającego powietrza do odparowania i ogrzania tlenu, nie jest rurociągiem w rozumieniu rozporządzenia, nawet jeśli składa się z rur. Kluczowe jest przeznaczenie urządzenia – jeśli nie służy do schładzania lub ogrzewania powietrza, a jego głównym celem jest zmiana stanu skupienia płynu, należy je traktować jako zbiornik ciśnieniowy. W związku z tym, urządzenie to powinno podlegać procedurze oceny zgodności i być oznaczone znakiem CE przed wprowadzeniem do obrotu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej ograniczenie udostępniania parownicy atmosferycznej typ [...] do tlenu użytkownikom do czasu poddania jej procedurze oceny zgodności, sporządzenia deklaracji zgodności WE i umieszczenia oznakowania CE. Kontrola wykazała, że urządzenie nie spełnia zasadniczych wymagań. Skarżąca twierdziła, że parownica jest rurociągiem, a nie zbiornikiem, i nie podlega wymogom oceny zgodności. Organy administracji i sąd uznały jednak, że urządzenie jest zbiornikiem ciśnieniowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. sprawy ze skargi E. Sp. j. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie poddania urządzenia odpowiedniej procedurze oceny zgodności oddala skargę Zaskarżoną decyzją dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Główny Inspektor Pracy utrzymał w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] maja 2012r. nr rej. [...], nakazującą E. Sp. j. z siedzibą w S. (zwana dalej "skarżącą") ograniczyć udostępnianie wyrobu - parownicy atmosferycznej typ [...] do tlenu (gr. 1) o pojemności 9 litrów i ciśnieniu nominalnym PS=200 bar użytkownikom do czasu: 1) poddania urządzenia odpowiedniej procedurze oceny zgodności właściwej dla IV kategorii urządzenia ciśnieniowego i 2) sporządzenia deklaracji zgodności WE, potwierdzającej zgodność z wymaganiami określonymi w dyrektywie 97/23/WE oraz 3) umieszczenia na parownicy oznakowania CE. Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniach [...] i [...] maja 2011 r. oraz [...] i [...] czerwca 2011 r. inspektor pracy działający w ramach terytorialnej właściwości Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] stwierdził, że wyrób - atmosferyczna parownica wysokociśnieniowa dla tlenu, nie spełnia zasadniczych wymagań. Ze względu na fakt, że siedziba producenta ww. parownicy znajduje się na terenie działania Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...], sprawa została przekazana do Okręgowego Inspektora Pracy w [...]. Następnie Okręgowy Inspektor Pracy w [...] zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu wyrobu niezgodnego z zasadniczymi wymaganiami, tj. parownicy atmosferycznej dla tlenu. W toku postępowania organ postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr rej [...] wyznaczył do dnia [...] stycznia 2012 r. termin na usunięcie niezgodności wyrobu: parownicy atmosferycznej dla tlenu, nr 13, rok produkcji 2004, o wydajności 300m3 i maksymalnym ciśnieniu roboczym 18 MPa, z zasadniczymi wymaganiami w następującym zakresie: 1) poddać parownicę odpowiedniej procedurze oceny zgodności zależnej od kategorii urządzenia ciśnieniowego (tj. wartości ciśnienia dopuszczalnego i objętości zbiornika), 2) sporządzić deklarację zgodności WE, potwierdzającą zgodność z wymaganiami określonymi w dyrektywie 97/23/WE; 3) umieścić na parownicy oznakowanie CE; 4) dostarczyć użytkownikowi parownic instrukcję zawierającą niezbędne informacje w zakresie bezpieczeństwa; 5) umieścić trwale na parownicy wymagane informacje, tj. dane identyfikujące producenta parownicy oraz parametry niezbędne do bezpiecznego instalowania, użytkowania i konserwacji urządzenia. Wobec nieusunięcia wszystkich niezgodności wyrobu przez skarżącą, decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr rej. [...], Okręgowy Inspektor Pracy w [...] nakazał skarżącej ograniczyć udostępnianie wyrobu - parownicy atmosferycznej typ [...] do tlenu (gr. 1) o pojemności 9 litrów i ciśnieniu nominalnym PS=200 bar użytkownikom do czasu: 1) poddania urządzenia odpowiedniej procedurze oceny zgodności właściwej dla IV kategorii urządzenia ciśnieniowego i 2) sporządzenia deklaracji zgodności WE, potwierdzającej zgodność z wymaganiami określonymi w dyrektywie 97/23/WE oraz 3) umieszczenia na parownicy oznakowania CE. Organ I instancji wskazał, że przedmiotowa parownica atmosferyczna wykorzystuje ciepło otaczającego powietrza do odparowania i ogrzania tlenu. Jest to tzw. wymiennik ciepła, w którym następuje zamiana stanu skupienia tlenu z fazy ciekłej (skroplonej), na fazę gazową. Biorąc pod uwagę wytyczną 2/4 dotyczącą stosowania Dyrektywy "Wyposażenie Ciśnieniowe" 97/23/WE wymienniki ciepła, które nie są używane w systemach ziębniczych, systemach klimatyzacji lub w pompach ciepła i dla których głównym celem jest grzanie lub chłodzenie zawartego w nich płynu przy użyciu otaczającego powietrza, są uważane za naczynia ciśnieniowe (urządzenia ciśnieniowe). Następnie skarżąca złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym podniosła, że parownica, której dotyczy postępowanie, jest rurociągiem w rozumieniu rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń ciśnieniowych i zespołów urządzeń ciśnieniowych (Dz. U. Nr 263 poz. 2200). W dołączonym do odwołania piśmie z dnia 19 stycznia 2012r. wyjaśniono, że zakwalifikowanie rurociągów falowych (zwanych potocznie parownicami) do zbiorników nie ma podstaw prawnych. Wskazano, że istotą każdego, w tym przedmiotowego rurociągu, jest przesyłanie płynów. Przesyłanie płynów odbywa się na drodze: zbiornik - butla i rurociąg został w tym celu zbudowany. Ponadto w opinii skarżącej, nie można w przypadku przedmiotowego urządzenia stosować iloczynu pojemności i ciśnienia jako kryterium kwalifikacji rodzaju urządzenia ciśnieniowego (zgodnie z Dyrektywą 97/23/EC), gdyż rurociąg służący do przesyłu płynów, pojemności w znaczeniu dyrektywnym nie posiada. Po rozpatrzeniu odwołania oraz po dokonaniu analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie Główny Inspektor Pracy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając swoją decyzję organ stwierdził, że rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń ciśnieniowych i zespołów urządzeń ciśnieniowych (Dz. U. Nr 263 poz. 2200) wdrożyło do polskiego systemu prawnego postanowienia dyrektywy 97/23/EWG z dnia 29 maja 1997 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich dotyczących urządzeń ciśnieniowych (Dz. Urz. WE L 181 z 09.07.1997, str. 1, L 265 z 27.09.1997, str. 110). Zgodnie z § 3 pkt 2 rozporządzenia pojęcie zbiornik oznacza powłokę zaprojektowaną i zbudowaną tak, aby mogła zawierać płyny pod ciśnieniem, łącznie z elementami bezpośrednio przynależnymi, aż do miejsca połączenia z innymi urządzeniami; zbiornik może się składać z kilku przestrzeni ciśnieniowych. Przez pojęcie rurociąg należy również rozumieć wymienniki ciepła przeznaczone do schładzania lub ogrzewania powietrza, składające się z rur. Organ podkreślił, że z ostatniego zdania ww. definicji wynika, że urządzenie ciśnieniowe - wymiennik ciepła składający się z rur może być rurociągiem, o ile jest przeznaczony do schładzania lub ogrzewania powietrza. Mając na uwadze treść przywołanych przepisów, w opinii Głównego Inspektora Pacy a contrario wynika, że wymiennik ciepła składający się z rur, jednakże nieprzeznaczony do celów chłodzenia lub ogrzewania powietrza nie jest rurociągiem. Mając na uwadze ustalenia kontroli, które wykazały, że skarżąca eksploatuje parownicę wysokociśnieniową dla tlenu - tzw. wymiennik ciepła, w którym następuje zamiana stanu skupienia z fazy ciekłej skroplonej na fazę gazową i jednoczesny brak adnotacji wskazującej na, że ww. wymiennik ciepła jest przeznaczony do celów chłodzenia lub ogrzewania powietrza, organ uznał, że w sprawie niniejszej nie zachodzi wyjątek, o którym mowa w ostatnim zdaniu § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń ciśnieniowych i zespołów urządzeń ciśnieniowych. Zatem w ocenie organu odwoławczego wyrób - parownica atmosferyczna typ [...] do tlenu powinna podlegać procedurze oceny zgodności właściwej dla zbiorników (w rozumieniu rozporządzenia). Dlatego też uznał, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa i utrzymał ją w mocy. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji ponowiła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej "p.p.s.a."). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Stan faktyczny w sprawie, potwierdzony protokołem kontroli przeprowadzonej w dniach [...], [...] maja i [...],[...] czerwca 2011 r. u użytkownika przedmiotowej parownicy nie budzi wątpliwości. Spór między skarżącą a organem związany jest z zakwalifikowaniem kontrolowanego urządzenia ciśnieniowego do zbiorników bądź rurociągów. Strona skarżąca kwestionując decyzję Głównego Inspektora Pracy oraz poprzedzającą ją decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] podniosła, że parownica atmosferyczna typ [...] o pojemności 9 litrów i ciśnieniu nominalnym PS=200 bar nie jest zbiornikiem lecz jest rurociągiem zgodnie z definicją zawartą w § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń ciśnieniowych i zespołów urządzeń ciśnieniowych (Dz. U., Nr 263 poz. 2200). W ocenie skarżącej, sporne urządzenie jest zbudowane z rur i pełni rolę rurociągów, bo służy do przesyłania płynów. Podstawową funkcją jest przesyłanie z izolowanego zbiornika do mniejszych pojemników (konfekcjonowanie) a zmiana stanu skupienia ze względu na własności fizyczne tzw. punkt krytyczny dokonuje się samoistnie. Zatem zgodnie z § 9 pkt 3 ust. 1 rozporządzenia przy średnicy rurociągu nie przekraczającej DN25 (średnica rurociągu falowego wynosi DN9) urządzenia powinny być wytworzone zgodnie z uznaną praktyką inżynierską bez konieczności poddania procedurze oceny zgodności (§ 11 pkt 1 rozporządzenia) oraz umieszczenia znaku CE (§ 11 pkt 3 rozporządzenia). Sąd nie podzielił słuszności argumentacji skarżącej natomiast uznał stanowisko organów za zgodne z prawem. Powoływane w sprawie rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń ciśnieniowych i zespołów ciśnieniowych, wdrażające do polskiego systemu prawnego postanowienia dyrektywy 97/23/EWG z dnia 29 maja 1997 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich zawiera definicję legalną zbiornika (§ 3 pkt 2) oraz rurociągu (§ 3 pkt 3). W sprawie nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa parownica atmosferyczna wykorzystuje ciepło otaczającego powietrza do odparowania i ogrzania tlenu a więc jest wymiennikiem ciepła, w którym następuje zamiana stanu skupienia tlenu z fazy ciekłej (skroplonej) na fazę gazową. Interpretując zdanie ostatnie § 3 pkt 3 rozporządzenia należy dojść do wniosku, że wymiennik ciepła składający się z rur jest rurociągiem o ile jest przeznaczony do schłodzenia lub ogrzewania powietrza. Wykładnia a contrario tego przepisu prowadzi do ustalenia, że wymiennik ciepła składający się z rur jednakże nieprzeznaczony do celów chłodzenia lub ogrzewania powietrza nie jest rurociągiem i należy zakwalifikować to urządzenie do zbiorników. Analogiczne stanowisko zajęła w tej sprawie Grupa Robocza Komisji Europejskiej "Ciśnienie" w wytycznej 2/4 odnoszącej się do definicji zawartej w art. 1 paragraf 2.1.2, zgodnie z którą muszą być klasyfikowane jako naczynia wymienniki ciepła, które nie są używane w systemach ziębniczych, systemach klimatyzacji lub w pompach ciepła i dla których głównym celem jest grzanie lub chłodzenie zawartego w nich płynu przy użyciu otaczającego powietrza. Poddane kontroli urządzenie ciśnieniowe, składające się z rur nie jest przeznaczone do celów chłodzenia lub ogrzewania powietrza (wynika to z protokołu kontroli i nie został fakt ten zakwestionowany przez skarżącą spółkę) dlatego też jako zbiornik powinno być przed wprowadzeniem do obrotu poddane ocenie zgodności z udziałem jednostki notyfikowanej i oznaczone znakiem CE. Skoro producent nie dokonał w/w czynności decyzje organów obu instancji jako zgodne z art. 41c ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138 poz. 935) nie naruszają prawa. Z tych wszystkich względów wobec bezzasadności zarzutów skargi Sąd orzekł o ich oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło