VI SA/Wa 211/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji z części działek p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu K. Z. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata K. Z. (dalej też jako skarżący) złożył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z podanych przez skarżącego w formularzu wynikało, iż skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący oświadczył, iż prowadzi działalność gospodarczą, z której ni9e uzyskuje dochodów, albowiem przebywa za zwolnieniach lekarskich. Ponadto wskazał, że zobligowany jest do spłaty kredytu bankowego w wysokości [...].000 zł, którego nie spłaca. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przedstawione dokumenty były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia starszego referendarza sądowego skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) zeznania podatkowego za rok 2016 skarżącego, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w roku 2017 i 2018 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (w zależności o formy opodatkowania np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów), c) wyciągów z posiadanych przez skarżącego z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiada, jeżeli skarżący nie posiada rachunków bankowych, zobowiązać skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia), d) dokumentów potwierdzających wskazane w rubryce 11 urzędowego wniosku o przyznanie prawa pomocy zobowiązania kredytowe skarżącego, W odpowiedzi na wezwanie skarżący przesłał do Sądu pismo z dnia 4 maja 2018 r., w którym oświadczył, że: - w roku 2018 nie osiągnął żadnych dochodów, - zobowiązania kredytowe skarżącego to kredy w [...] Bank na kwotę [...].000zł, kredyt w banku [...] na kwotę [...].000 zł, oraz konieczność uiszen8ia kary za wejście na teren lasu nałożonej przez Dyrekcje Generalna Lasów Państwowych w kwocie 1000.000 zł, - rachunków bankowych nie posiada, została wypowiedziana umowa o prowadzenie rachunku przez Bank Spółdzielczy w [...]. Ponadto skarżący do pisma załączył: - PIT-37 za rok 2017, z którego wynikało, że skarżący w roku 2017, z tytułu innych źródeł dochodów, uzyskał dochód w wysokości 7072 zł, - PIT-28 za rok 2017, z którego wynikało że skarżący w roku 2017, z tytułu prowadzenia zryczałtowanej działalności gospodarczej, nie uzyskał przychodów, - PIT-28 za rok 2016, z którego wynikało że skarżący w roku 2016, z tytułu prowadzenia zryczałtowanej działalności gospodarczej, uzyskał przychody w wysokości 49.719 zł, - PIT-37 za rok 2016. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej cyt. jako p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił w pełni. Skarżący na wezwanie Sądu nie przesłał dokumentów potwierdzających wskazane w rubryce 11 urzędowego wniosku o przyznanie prawa pomocy zobowiązania kredytowe skarżącego. Nie przesłał także dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w roku 2018 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej . Odnosząc się natomiast do wezwania o nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, skarżący wskazał, że została wypowiedziana umowa o prowadzenie rachunku przez Bank Spółdzielczy w [...], jednakże nie nadesłał dokumentów potwierdzających wypowiedzenie przedmiotowej umowy. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s,a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu wszystkich żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, to jest: dokumentów potwierdzających zobowiązania kredytowe skarżącego, dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w roku 2018 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz dokumentów potwierdzających wypowiedzenie umowy o prowadzenie rachunku bankowego, brak było możliwości ustalenia, czy skarżący wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1 (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.