VI SA/Wa 2114/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor WSA Andrzej Wieczorek Asesor WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę T. Spółka z o/o z siedzibą w [...] wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców. Z akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] marca 2004 r. w W. zatrzymany został do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] należący do skarżącej Spółki, którym wykonywany był przewóz armatury na potrzeby własne z S. do B. W pojeździe jechała dwuosobowa załoga kierowców. Pojazd w momencie zatrzymania do kontroli prowadził kierowca S. B., a drugim kierowcą był S. W. W trakcie kontroli stwierdzono, że pojazd wyposażony jest w tachograf przeznaczony dla jednego kierowcy. Kierowcy wyjaśnili, że po upływie dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu wyciągana jest wykresówka jednego kierowcy, w miejsce której wykresówkę wkłada drugi kierowca. Informację tę potwierdziły zapisy na wykresówkach kierowców. Kierowcy podpisali protokół nie zgłaszając do niego uwag. Pismem z dnia [...] marca 2004 r. (doręczonym w dniu [...] kwietnia 2004 r.) [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] poinformował skarżącą Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku ze stwierdzonymi w czasie kontroli nieprawidłowościami polegającymi na stosowaniu przyrządu kontrolnego do rejestracji okresów jazdy nie odpowiadającego przepisom. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2004 r. skierowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] skarżąca Spółka podniosła, że kierowcy w czasie kontroli okazali osobiste czytelne wykresówki z tachografu i z ich zapisu nie wynikało przekroczenie dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu przez żadnego z nich. W protokole kontroli oraz w zawiadomieniu organu nie wskazano natomiast jakim przepisom nie odpowiadał przyrząd kontrolny w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, ani też jaką wadliwość miał tachograf zainstalowany w kontrolowanym pojeździe . Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną 2 000zł za używanie przyrządu kontrolnego nie odpowiadającego przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy. W uzasadnieniu decyzji wskazał na to, że zgodnie z art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz U Nr 123 poz. 1354 z późn. zm.), w przypadku gdy w pojeździe znajduje się dwóch kierowców przyrząd kontrolny rejestruje okresy czasu prowadzenia pojazdu, czasu wykonywania innej pracy, przerw w prowadzeniu przeznaczonych na odpoczynek i okresów odpoczynku dziennego oraz czasu dyżuru każdego z kierowców prowadzących pojazd. Tachograf w kontrolowanym pojeździe nie rejestrował natomiast okresów każdego z kierowców, gdyż był przeznaczony do rejestracji pracy tylko jednego kierowcy. Skarżąca Spółka wniosła odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wskazując w odwołaniu, że każdy z kierowców w kontrolowanym pojeździe miał rejestrowane okresy pracy i wypoczynku na odrębnych wykresówkach, a zapisy na nich były logiczne i spójne i nie wykazały przekroczenia dopuszczalnych czasów prowadzenia pojazdu. Nie doszło więc do naruszenia art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców, gdyż nie wymaga on stosowania specjalnego przyrządu dla dwóch lub większej liczby kierowców, lecz tylko obowiązek rejestrowania okresów pracy każdego z kierowców. Rzetelność rejestrowania wymaganych okresów na odrębnych wykresówkach dla każdego z kierowców jest natomiast taka sama w przypadku stosowania tachografu dla jednego kierowcy, jak i tachografu dla dwóch kierowców. Zarzucił w związku z tym, że organ dokonał nadinterpretacji przepisu art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców aby mieć pretekst do nałożenia kary pieniężnej. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję powołując się w uzasadnieniu decyzji na wymogi odnośnie urządzeń rejestrujących pracę kierowców określone w rozporządzeniu Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz w Załączniku I do Rozporządzenia zgodnie z którym, jeżeli pojazd prowadzony jest przez dwóch kierowców, wówczas urządzenie jest w stanie rejestrować jednocześnie, a przy tym wyraźnie i na dwóch oddzielnych wykresówkach dane dotyczącego okresów każdego z kierowców. Podkreślił ponadto, że wymóg montowania urządzeń kontrolnych przeznaczonych do rejestracji pracy dwóch kierowców, w przypadku załogi dwuosobowej, obowiązywał już w chwili dokonywania kontroli tj. w dniu [...] marca 2004 r. i wynikał z art. 35 ust. 5 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców. Tak więc zarówno przepisy na podstawie, których orzeka organ II instancji, jak i przepisy obowiązujące w chwili popełnienia naruszenia wprowadzały wymóg montowania urządzeń kontrolnych przeznaczonych do rejestracji pracy dwóch kierowców w przypadku załogi dwuosobowej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego tj. niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców oraz przedwczesne zastosowanie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. W uzasadnieniu skargi wskazano, że powołane w decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/05 z dnia 20 grudnia 1985 r. zostało wprowadzone do stanu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej dopiero ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, jako obowiązujące od dnia 1 maja 2004 r., natomiast z obowiązującego w momencie kontroli przepisu art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców nie wynikało, aby przyrząd kontrolny musiał jednocześnie rejestrować na dwóch oddzielnych wykresówkach okresy określone w art. 35 ust. 2 tej ustawy dla każdego z dwóch kierowców jadących danym pojazdem. W ocenie skarżącego zaskarżone decyzje zostały więc wydane bez podstawy prawnej. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na treść art. 35 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców oraz rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia. Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Skarga wniesiona przez T. Spółka z o/o z siedzibą w [...] nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, aby decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004 r. oraz poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. zostały wydane z naruszeniem prawa. W dniu, w którym przeprowadzono kontrolę pojadu należącego do skarżącej Spółki oraz w dniu orzekania przez organ I instancji obowiązywała ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz U nr 123 poz. 1354 z późn. zm.), której art. 35 ust. 5 stanowił, że w przypadku gdy w pojeździe znajduje się dwóch lub więcej kierowców, przyrząd konrtolny rejestruje okresy czasu prowadzenia pojazdu, czasu wykonywania innej pracy, przerw w prowadzeniu przeznaczonych na odpoczynek i okresów odpoczynku dziennego oraz czasu dyżuru każdego z kierowców prowadzących pojazd. Obowiązywało także Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2002 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać tachografy samochodowe oraz wykresówki (Dz U Nr 230 poz. 1929). Zgodnie z § 25 tego Rozporządzenia, że jeżeli pojazd jest prowadzony przez więcej niż jednego kierowcę, to zapisy odnośnie innych okresów pracy kierowcy, okresów gotowości do pracy oraz okresów przerw w pracy i okresów wypoczynku w dniu pracy powinny być rejestrowane jednocześnie i oddzielnie na dwóch wykresówkach napędzanych przez jeden albo oddzielne, zsynchronizowane mechanizmy. W pojeździe należącym do skarżącej Spółki, który został zatrzymany do kontroli w dniu [...] marca 2004 r., a w którym jechała dwuosobowa załoga kierowców, tachograf nie spełniał powyższych wymogów. Tachograf ten był przystosowany do rejestrowania okresów tylko jednego kierowcy. Nie można było na nim rejestrować jednocześnie i oddzielnie zapisów na dwóch wykresówkach. W momencie rozpoznawania sprawy przez organ II instancji stan prawny uległ zmianie, gdyż od 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz U Nr 92 poz. 879), a wraz z nią zostały włączone do naszego systemu prawnego przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. W Załączniku I do tego rozporządzenia jest określone, że jeżeli pojazd prowadzony jest przez dwóch kierowców, wówczas urządzenie rejestrujące jest w stanie rejestrować jednocześnie a przy tym wyraźnie i na dwóch oddzielnych wykresówkach dane dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, inne okresy pracy lub dyspozycyjności kierowcy oraz przerwy w pracy i okresy dziennego odpoczynku. W rozpatrywanym stanie faktycznym ta zmiana przepisów nie miała jednak znaczenia, gdyż już w stanie prawnym obowiązujący w momencie orzekania przez organ I instancji skarżący miał obowiązek używania tachografu umożliwiającego jednoczesny zapis na dwóch wykresówkach, w przypadku gdy pojazdem jechała dwuosobowa załoga kierowców. Przyrząd kontrolny powinien w takiej sytuacji umożliwiać jednoczesne i oddzielne rejestrowanie czasu prowadzenia pojazdu, czasu wykonywania innej pracy, przerw w prowadzeniu przeznaczonych na odpoczynek i okresów odpoczynku dziennego oraz czasu dyżuru każdego z kierowców. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.