VI SA/Wa 2115/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2020r. Urząd Patentowy RP, odmówił udzielenia C. spółka z o. o. z siedzibą w O. prawa ochronnego na zgłoszony znak towarowy słowny HELLENA ORANŻADA nr [...] na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 145 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej z dnia 30.06.2000 roku (Dz. U. z 2020 r. poz. 286), przeznaczonego do oznaczenia towarów w klasie: 33: napoje alkoholowe z wyjątkiem piwa, alkohole wysokoprocentowe, cydr, preparaty do produkcji napojów alkoholowych, wina, wina musujące, wina alkoholizowane, wymieszane napoje alkoholowe, ekstrakty alkoholowe, esencje alkoholowe. Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając błędne rozumienie przepisu art. 1291 ust. 1 pkt 12 poprzez zastosowanie normy według własnej oceny w okolicznościach konkretnej sprawy. Zdaniem strony ocena sprawy musi opierać się o prawidłową wykładnię przepisu polskiego zgodnie z odpowiednimi regulacjami unijnymi. Sama możliwość pomyłki nie wystarczy dla zastosowania omawianego przepisu a towary wskazane w podaniu o udzielenie prawa ochronnego dotyczą osób pełnoletnich zajmujących wyspecjalizowane stanowiska i zaspokajające określone potrzeby. Podkreślono, że nie są to towary codziennego użytku ale towary które podlegając skrupulatnemu znakowaniu. Przedmiotowy znak towarowy składa się nie tylko z wyrazu oranżada ale także zawiera markę znanego produktu Hellena. Urząd nie uwzględnił, iż przedmiotem zgłoszenia nie jest słowo oranżada lecz całość znaku oranżada Hellena oraz że w zamyśle Zgłaszającego nie jest zgłoszenie nazwy rodzajowej i zastępowanie jej inną nazwa rodzajową alkoholi. W związku z przedstawionymi okolicznościami strona wniosła o uchylenie decyzji w całości. Decyzją z dnia [...] czerwca 2021r. nr [...] działając na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 oraz art. 1291 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo własności przemysłowej z dnia 30.06.2000 r. (Dz. U. z 2021r. poz 324) Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2020r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny HELLENA ORANŻADA przez C. spółkę z o. o. z siedzibą w O. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że art. 1291 ustawy Prawo własności przemysłowej określa, jakie przesłanki muszą być spełnione, aby dane oznaczenie mogło być uznane za znak towarowy, posiadający znamiona odróżniające. Są to podstawowe przesłanki udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy. Znamiona odróżniające znaku towarowego to ogół cech pozwalających zindywidualizować dany towar lub usługę na rynku, wśród towarów i usług tego samego rodzaju pochodzących z innych przedsiębiorstw. Przepis art. 1291 ust. 1 pkt 12 pwp stanowi, iż nie udziela się praw ochronnych na oznaczenie, które ze swej istoty może wprowadzać odbiorców w błąd, w szczególności co do charakteru, jakości lub pochodzenia geograficznego towaru. Ustawodawca w sposób szczególny zwrócił uwagę na możliwość wystąpienia mylącego charakteru znaku w odniesieniu do cech jakości lub pochodzenia geograficznego towaru. Znakiem mogącym wprowadzać w błąd jest taki znak towarowy, który przekazuje pewne niezgodne z prawdą informacje, co do charakteru lub właściwości (w tym rodzaju) towaru, a jednocześnie informacje te w odbiorze konsumenta mogą wywołać mylne wyobrażenie o określonych cechach i właściwościach tego towaru. Urząd Patentowy RP na podstawie wszystkich zebranych w sprawie materiałów stwierdził, że wystąpiły bezwzględne przeszkody uniemożliwiające udzielenie prawa na rzeczony znak towarowy. Przedmiotowe oznaczenie ma postać znaku słownego, w postaci warstwy słownej składającego się ze słów: Oranżada Hellena. Bezsprzecznym jest, iż przedmiotowe oznaczenie zawiera wyróżniający element słowny jakim jest słowo Hellena co powoduje iż jest ono abstrakcyjne jednakże nie należy pomijać faktu, iż znak składa się także z wyrazu oranżada który przekazuje oczywiste informacje wprost o rodzaju towaru ze względu na treści jakie posiada. Nie budzi wątpliwości, iż z chwilą dokonania wyboru produktu hellena oranżada dostępnego na półce sklepowej modelowy przeciętny odbiorca nawet ten najbardziej rozważny nie będzie w stanie dostrzec iż w opakowaniu znajduje się napój alkoholowy wprost przeciwnie będzie oczekiwać iż w opakowaniu znajduje się oranżada sygnowana oznaczeniem Hellena oranżada. Co więcej oznacza to iż w rzeczywistości konsument będzie absolutnie przekonany że sięgając po produkt opatrzony etykietą na której będzie widniał napis Hellena oranżada dokonana wyboru właśnie napoju bezalkoholowego czyli oranżady. Także nie jest możliwe aby przeciętny konsument, który jest osobą rozsądną, dobrze (należycie) poinformowaną, ostrożną i spostrzegawczą (zob. wyrok ETS z 12.02.2004 r., C-218/01) na podstawie czytelnej nazwy umieszczonej na etykiecie pominął informację znajdujące się na opakowaniu i uznał że przedsiębiorca zajmuje się wytwarzaniem wyrobów alkoholowych pod nazwą znaku Hellena oranżada. W tym przypadku oczywistym jest iż konsument zostanie wprowadzony w błąd co do właściwości i cech jaki dany produkt posiada bowiem omyłkowo dokona wyboru produktów alkoholowych tymczasem jego decyzja o wcześniejszym zakupie dotyczyła oranżady czego nie będzie w istocie świadomy. Natomiast słowo Hellena jest rozumiane i odbierane przez przeciętnego odbiorcę jako wyrażenie fantazyjne i w odniesieniu do takich produktów jak oranżada może kojarzyć się jednoznacznie z nazwą producenta napojów bezalkoholowych. Tak więc poprzez informację jaką znak towarowy przekazuje konsumentowi odnoszącą się do rodzaju produktów jakim jest Hellena oranżada oraz aby wyeliminować przeszkodę wprowadzenia w błąd konsumenta to prawo ochronne na przedmiotowy znak mogłoby być udzielone tylko dla towarów takich jak oranżada. Jeśli zaś chodzi o pozostałe towary takie jak "preparaty do produkcji napojów alkoholowych i wymieszane napoje alkoholowe" wobec których tak jak podnosi pełnomocnik Zgłaszającego przyczyna uznania odmowy jest w pełni niezrozumiała to Urząd wyjaśnia, iż takie towary jak "preparaty do produkcji napojów alkoholowych" są preparatami komplementarnymi w stosunku do pozostałych towarów wskazanych w klasie 33, gdyż do przygotowania napojów alkoholowych w których ogólnym pojęciu zawierają się także inne towary jak "cydr, wina, wina musujące, wina alkoholizowane, ekstrakty alkoholowe, esencje alkoholowe" potrzebne będą właśnie "preparaty do produkcji napojów alkoholowych". Bez tych dodatków proces produkcji nie byłby możliwy. Natomiast takie preparaty jak "wymieszane napoje alkoholowe" oraz także "inne napoje alkoholowe, alkohole wysokoprocentowe, cydr, wina, wina musujące wina alkoholizowane i wymieszane napoje alkoholowe" występują zamiennie jako dobra substytucyjne, gdyż są to produkty gotowe zawierające alkohol oraz wykazujące tę samą użyteczność. Urząd przyznał, iż w omawianym przypadku kręgiem odbiorców będzie ogół społeczeństwa - jako że potencjalnym nabywcą wyrobów spirytusowych może być każdy dorosły, pełnoletni nabywca. Będzie to więc modelowy konsument, w miarę dobrze poinformowany, oraz w miarę uważny i rozważny, dokonujący okazjonalnego zakupu, np. przy dokonywaniu wyboru produktu na specjalną okazję. Producenci w głównej mierze koncentrują się na dostarczaniu wysokiej jakości towaru i zadowoleniu klienta. Obecnie na rynku pojawiają się coraz to nowsi producenci wyrobów spirytusowych cieszący się wysokim uznaniem wśród klienteli na ciągle zmieniającym się rynku handlowym. Produkują i oferują oni szeroki wachlarz najróżniejszych napojów alkoholowych, aby przyciągnąć znaczną część konsumentów oraz stosują coraz to nowsze metody konkurencyjności na rynku spożywczym. Natomiast trudno jest zaakceptować opinię Zgłaszającego, iż towary dla których przeznaczony jest znak są skierowane do osób zajmujące wyspecjalizowane stanowiska i zaspokajające określone potrzeby. Należy zwrócić uwagę na fakt ,iż towary te nie są reglamentowane przez oferującego dla określonej grupy osób wykonujących konkretne specjalizacje wręcz przeciwnie dotyczą wszystkich konsumentów pełnoletnich z różnymi zawodami. Cechą powyższych wyrobów jest powszechna dostępność i duża część może być wykorzystywana przez różnych klientów także takich potrzebujących dokonać natychmiastowego zakupu. Tak więc nabywcą tych towarów i może być cale społeczeństwo. Podsumowując organ stwierdził, że zgłoszone oznaczenie Hellena oranżada przekazują nieprawdziwe informacje o produkcie a powołany przepis wyraźnie statuuje, iż niedopuszczalna jest rejestracja znaku zawierającego dane niezgodne z prawdą a za taką niezgodność uznaje się przekazywanie fałszywej informacji o rodzaju towarów opatrywanych rzeczonym oznaczeniem. Pismem z dnia 30 czerwca 2021r. C. spółka z o. o. z siedzibą w O. wniosła do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję zarzucając naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 1291 ust. 1 pkt 12 p.w.p jak i przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art 80 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. w taki sposób, że mogło to mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji oraz zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżone decyzje Urzędu Patentowego wydane zostały z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80, a także art. 107 § 3 kpa. w zw. z art. 252 p.w.p. - tj. bez należytej wnikliwości, a wynik sprawy nie znajduje oparcia w ustaleniach faktycznych, lecz jest dowolny. Ponadto, w zakresie art. 1291 ust. 1 pkt 12 p.w.p. przyjęto niewłaściwą perspektywę materialnoprawną i nie zastosowywano metody i kryteriów oceny, jakich wymaga ten przepis, zgodnie ze swoim brzmieniem i orzecznictwem. Podniesiono, że zaskarżone decyzje zostały oparte wyłącznie na subiektywnych przekonaniach organu bez należytego uwzględnienia obowiązujących kryteriów oceny zgłoszonych znaków towarowych pod kątem podstawy odmowy udzielania prawa ochronnego, o jakiej mowa art. 1291 ust. 1 pkt 12 p.w.p. W treści skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, że niewłaściwe jest przekonanie organu że znak zawierający w sobie nazwę oranżada może wykluczać udzielnie prawa ochronnego dla innych towarów niż tylko na oranżadę. Skarżący wnioskuje, iż organ wyklucza możliwości uznania za oranżadę nie tylko "napój do bezpośredniego spożycia" ale także "preparatów do produkcji napojów bezalkoholowych" ale także, iż może stanowić składnik "wymieszanych napojów alkoholowych". Skarżący wskazał, że organ nie bierze pod uwagę sytuacji w której jeżeli dla części towarów istnieje przeszkoda udzielenia prawa ochronnego należy odmówić prawa jedynie w tym zakresie. Ponadto nie jest zrozumiałym uznanie mylącego charakteru w odniesieniu do "preparatów do produkcji napojów alkoholowych" które są powszechnie stosowane do przygotowywania drinków, koktajli i shotów. Wskazano, że nie należy mylić preparatu np. oranżady do produkcji napojów alkoholowych z wyprodukowanym napojem alkoholowym. Strona wyjaśniła, iż znak składa się ze słów HELLENA ORANŻADA nie zaś z nazwy oranżada oraz że Urząd dokonując oceny zakłada że odbiorcami są tylko konsumenci a nie profesjonaliści oraz że wyroby alkoholowe nie będą znakowane zgodnie z surowymi wymaganiami prawnymi. Skarżący stwierdził, że Urząd przy ocenie faktycznej i prawnej odnoszącej się do mylącego charakteru oznaczenia dla towarów: "preparaty do produkcji napojów alkoholowych i wymieszanych napojów alkoholowych" założył że nie jest możliwe używanie tego oznaczenia w dobrej wierze i zgodnie z prawem bez wprowadzenia w błąd. Pełnomocnik Skarżącej zwrócił uwagę na możliwość posługiwania się oznaczeniem Hellena oranżada nie jako nazwy wyrobów alkoholowych ale dla wskazania dodatkowego, że składnikiem tych wyrobów może być albo jest oranżada. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r. poz. 2325; dalej jako "p.p.s.a."). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna. Zgodnie z treścią art. 1291 ust.1 pkt 12 ustawy z dnia z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U.2021.324, dalej jak p.w.p.) nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które ze swojej istoty może wprowadzać odbiorców w błąd, w szczególności co do charakteru, jakości lub pochodzenia geograficznego towaru. Urząd Patentowy odmawiając udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny HELLENA ORANŻADA przeznaczonego do oznaczenia towarów w klasie: 33: napoje alkoholowe z wyjątkiem piwa, alkohole wysokoprocentowe, cydr, preparaty do produkcji napojów alkoholowych, wina, wina musujące, wina alkoholizowane, wymieszane napoje alkoholowe, ekstrakty alkoholowe, esencje alkoholowe, stwierdził, że zgłoszone oznaczenie przekazują nieprawdziwe informacje o produkcie a powołany przepis wyraźnie statuuje, iż niedopuszczalna jest rejestracja znaku zawierającego dane niezgodne z prawdą a za taką niezgodność uznaje się przekazywanie fałszywej informacji o rodzaju towarów opatrywanych rzeczonym oznaczeniem. W cenie sądu rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe. Jak wskazał organ znakiem mogącym wprowadzać w błąd jest taki znak towarowy, który przekazuje pewne niezgodne z prawdą informacje, co do charakteru lub właściwości (w tym rodzaju) towaru, a jednocześnie informacje te w odbiorze konsumenta mogą wywołać mylne wyobrażenie o określonych cechach i właściwościach tego towaru. Dla mylącego charakteru znaku ocenie poddawana jest jedynie relacja między treścią znaku a towarem lub usługą, dla których znak jest przeznaczony. Wobec powyższego dla odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy na podstawie przywołanego powyżej przepisu, wystarcza wykazanie, iż dany znak może wprowadzać odbiorców w błąd, co do jakiejkolwiek cechy bądź właściwości sygnowanego nim towaru. Wystarczające jest, zatem prawdopodobieństwo wystąpienia w świadomości konsumenta błędnego mniemania o towarze, dla oznaczania, których znak jest przeznaczony. Zdaniem sądu, organ w zaskarżonej decyzji dokonał szczegółowej oceny znaku towarowego słownego HELLENA ORANŻADA pod kątem art. 1291 ust. 1 pkt 12 pwp. Sporne oznaczenie zawiera w sobie wyraz "oranżada" i z tego względu może wywołać fałszywe wyobrażenie przeciętnego odbiorcy co do cech użytkowych towaru. Ocena czy dane oznaczenie przekazuje informacje niezgodne ze wskazówkami widniejącymi na opakowaniu produktu jest dokonywana z obiektywnego punktu widzenia. Natomiast bezspornym jest, iż myląca natura oznaczenia wyrażona jest nie tylko poprzez obiektywne stwierdzenie niezgodności opisu produktów z rzeczywistością ale także subiektywne wyobrażenie przeciętnego konsumenta o zaistnieniu błędu spowodowanego przez umieszczenie nieprawdziwych informacji na produktach. Przedmiotowe oznaczenie ma postać znaku słownego, w postaci warstwy słownej składającego się ze słów: HELLENA ORANŻADA. Przedmiotowe oznaczenie zawiera wyróżniający element słowny jakim jest słowo "Hellena" co powoduje iż jest ono abstrakcyjne jednakże nie należy pomijać faktu, iż znak składa się także z wyrazu oranżada który przekazuje oczywiste informacje wprost o rodzaju towaru ze względu na treści jakie posiada. Nie budzi wątpliwości, iż z chwilą dokonania wyboru produktu HELLENA ORANŻADA dostępnego na półce sklepowej modelowy przeciętny odbiorca nawet ten najbardziej rozważny nie będzie w stanie dostrzec iż w opakowaniu znajduje się napój alkoholowy wprost przeciwnie będzie oczekiwać iż w opakowaniu znajduje się oranżada sygnowana oznaczeniem HELLENA ORANŻADA. Sąd podziela stanowisko organu, że słowo Hellena jest rozumiane i odbierane przez przeciętnego odbiorcę jako wyrażenie fantazyjne i w odniesieniu do takich produktów jak oranżada może kojarzyć się jednoznacznie z nazwą producenta napojów bezalkoholowych. Tak więc poprzez informację jaką znak towarowy przekazuje konsumentowi odnoszącą się do rodzaju produktów jakim jest Hellena oranżada oraz aby wyeliminować przeszkodę wprowadzenia w błąd konsumenta to prawo ochronne na przedmiotowy znak mogłoby być udzielone tylko dla towarów takich jak oranżada. Gdy chodzi o pozostałe towary takie jak "preparaty do produkcji napojów alkoholowych i wymieszane napoje alkoholowe" to jak słusznie zauważył organ, takie towary jak "preparaty do produkcji napojów alkoholowych" są preparatami komplementarnymi w stosunku do pozostałych towarów wskazanych w klasie 33, gdyż do przygotowania napojów alkoholowych w których ogólnym pojęciu zawierają się także inne towary jak "cydr, wina, wina musujące, wina alkoholizowane, ekstrakty alkoholowe, esencje alkoholowe" potrzebne będą właśnie "preparaty do produkcji napojów alkoholowych". Bez tych dodatków proces produkcji nie byłby możliwy. Natomiast takie preparaty jak "wymieszane napoje alkoholowe" oraz także "inne napoje alkoholowe, alkohole wysokoprocentowe, cydr, wina, wina musujące wina alkoholizowane i wymieszane napoje alkoholowe" występują zamiennie jako dobra substytucyjne, gdyż są to produkty gotowe zawierające alkohol oraz wykazujące tę samą użyteczność. W omawianym przypadku kręgiem odbiorców będzie ogół społeczeństwa - jako że potencjalnym nabywcą wyrobów spirytusowych może być każdy dorosły, pełnoletni nabywca. Będzie to więc modelowy konsument, w miarę dobrze poinformowany, oraz w miarę uważny i rozważny, dokonujący okazjonalnego zakupu, np. przy dokonywaniu wyboru produktu na specjalną okazję. Producenci w głównej mierze koncentrują się na dostarczaniu wysokiej jakości towaru i zadowoleniu klienta. Z chwilą dokonania wyboru produktu Hellena oranżada dostępnego na półce sklepowej modelowy przeciętny odbiorca nawet ten najbardziej rozważny nie będzie w stanie dostrzec, iż w opakowaniu znajduje się napój alkoholowy wprost przeciwnie będzie oczekiwać, iż w opakowaniu znajduje się oranżada sygnowana oznaczeniem Hellena oranżada. Zdaniem sądu, ustalając że zgłoszony znak towarowy słowny HELLENA ORANŻADA jest oznaczeniem mylącym a więc nie może być znakiem towarowym, ze względu na to że posiada nieprawdziwe informacje o produkcie, zachodziła podstawa do odmowy udzielenia prawa ochronnego na wskazany znak towarowy na podstawie art. 1291 ust 1 pkt 12. Sąd uznał, że materiał dowodowy w sprawie został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które Urząd Patentowy uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, a uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło więc naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.