VI SA/Wa 2122/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Spółka z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. Spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] maja 2013 r. [...] w przedmiocie cofnięcia koncesji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca – B. Spółka z o.o. z siedzibą w W., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w prawidłowym trybie i terminie, skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych, którą cofnięto jej koncesję w zakresie usług ochrony i mienia realizowanych w formie bezpośredniej ochrony fizycznej. Wraz ze skargą skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Uzasadniając swoje żądanie powołała się na trudną sytuację finansową, spowodowaną brakiem środków finansowych. Podała, że stan rachunku jej zysków i strat na koniec kwietnia 2013 r. wykazywał stratę w wysokości 98.344, 21 złotych. Nadto podniosła, że nie posiada żadnych środków trwałych. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 5.000,00 złotych, a wartość środków trwałych to 0,00 złotych (k. 9 akt). Nadto wskazała na stratę w kwocie 206.720,83 złote i to, że na swoim rachunku bankowym posiada 448.06 złotych. Natomiast z dokumentów nadesłanych przez skarżącą przy piśmie z 8 października 2013 r. (k. 30 akt) wynika, że w roku 2012 poniosła stratę w kwocie 206.720,83 złotych przy przychodzie w wysokości 310.354,30 złotych. W sprawozdaniu z działalności skarżącej za rok 2012 wskazano, że "na przestrzeni poszczególnych miesięcy systematycznie rosła sprzedaż usług ochrony na rzecz osób fizycznych, co jednoznacznie dobrze rokuje na działalność spółki w roku 2013." Z dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania z działalności spółki za 2012 rok, nadesłanych do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1196/13, wynika, że skarżąca rozpoczęła działalność gospodarczą w marcu 2012 r., zatrudniła 265 osób, osiągnęła przychód netto ze sprzedaży usług ochrony w wysokości 287.682,75 złotych, a odnotowana strata finansowa netto w kwocie 224.462,53 złotych jest związana z zakupem 273 sztuk kas fiskalnych (niezbędnych ze względu na rodzaj prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej) za kwotę netto 109.473 złotych. Skarżąca przedstawiła również wyciąg z rachunku bankowego za okres od 31 maja 2013 r. do 31 lipca 2013 r., na którym saldo końcowe wyniosło 49,86 złotych. Postanowieniem z 23 grudnia 2013 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rozpatrując ww. wniosek odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu wskazał, że jego zdaniem skarżąca nie udowodniła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ww. postępowania sądowoadministracyjnego. Podniósł, że działalność gospodarczą rozpoczęła w 2012 r. i w tym samy roku uzyskała przychody, kształtujące się na wysokim poziomie – tj. przychód netto 287.682,75 złotych, przy zatrudnieniu wynoszącym 265 osób. Nadto wskazał, że na przestrzeni miesięcy systematycznie rosła sprzedaż usług skarżącej, co jego zdaniem, świadczy o rozwoju spółki. Odnosząc się do przedłożonego do akt bilansu podał, że takowy tworzony jest na potrzeby rozliczeń podatkowych i na jego podstawie trudno jest oceniać realne korzyści z prowadzenia działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym. Ponadto podał, że analiza transakcji dokonywanych na rachunku bankowym skarżącej wskazuje, że jedynych - lecz regularnych, wpłat na ten rachunek (kwoty od 2.300 do 10.000 złotych) dokonuje jeden z Udziałowców skarżącej, co sugerowałoby, że wszelkie przychody spółki wpłacane są na konto tego Udziałowca, ewentualnie przekazywane są mu przez pracowników spółki w formie gotówkowej. Powyższe czyni więc niejasnym faktyczny stan środków pieniężnych posiadanych przez skarżącą. Referendarz sądowy wskazał także, że ze środków zgromadzonych na przedstawionym rachunku, skarżąca pokrywa koszty obsługi prawnej, wynoszące przykładowo 4.100,00 złotych, co powoduje, że brak jest przeciwwskazań, aby skarżąca poniosła również koszty niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Od powyższego postanowienia skarżąca w terminie wniosła sprzeciw, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśniła, iż ocena jej wydolności finansowej dokonana została na wyrost przez Referendarza sądowego, z jednoczesnym zignorowaniem wskazanych przez nią problemów. Uznała, że prognozowanie ewentualnych dochodów i domniemanie w zakresie możliwości płatniczych, stoi w sprzeczności z rzeczywistą jej sytuacją finansową. Nadto wskazała, że jest młoda spółką i trudno jest jej zaistnieć na rynku. Odnośnie wysokiego dochodu podniosła, że wiąże się on z dużymi kosztami jego uzyskania i równoważą go wydatki. Raz jeszcze podkreśliła, że obowiązana była zakupić 273 sztuki kas fiskalnych, co w sposób zasadniczy wpłynęło na jej kondycję finansową. Wyjaśniła również, że wpłaty dokonywane przez ww. Udziałowca są niczym innym, jak próbą ratowania Spółki i pochodzą one z jego własnych środków finansowych. Reasumując skarżąca uznała, że rozpoznanie wniosku nastąpiło w oparciu o domniemania Referendarza sądowego, a nie w oparciu o rzeczywiste dane, wynikające z nadesłanych przez nią dokumentów. Do sprzeciwu nie załączono żadnych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. strona postępowania, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zobowiązana jest do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona zobowiązana jest na wezwanie złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 p.p.s.a.). Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, iż to na wnioskodawcy – skarżącej, spoczywa ciężar wykazania, udowodnienia, przedstawienia w sposób przekonujący, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów niniejszego postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku zależy w gruncie rzeczy tylko od tego, co zostało przez skarżącą dowiedzione. Sąd ponownie przeanalizował dokumentację nadesłaną przez skarżącą i stwierdził, że bezsprzecznie wynika z niej, iż działalność gospodarczą rozpoczęła ona w marcu 2012 r. Oznacza to, że jako nowo założona Spółka, zatrudniająca 265 osób, ma duże koszty z tytułu samego zatrudnienia. Sąd ustalił także, że w 2012 r. poniosła ona stratę, będącą konsekwencją konieczności zakupu kas fiskalnych, niezbędnych do prowadzenia działalności. W ocenie Sądu wskazane dane świadczą o tym, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą o dużych rozmiarach, skoro zatrudnia 265 pracowników i zakupiła kasy w ilości 273 sztuk. Dodatkowo, jak podniosła sama skarżąca, odnotowuje ona wzrost sprzedaży świadczonych przez siebie usług. Powyższe prowadzi do logicznego wniosku, iż działalność gospodarcza skarżącej rozwija się, przez co osiąga coraz większe przychody. Nadto z uwagi na zasadę prowadzenia postępowania bez zbędnej zwłoki, Sąd odstąpił od ponownego wzywania skarżącej do nadesłania dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty. Sąd uznał bowiem, że - skoro skarżąca wnosząc sprzeciw nie załączyła do niego wymaganego dokumentu, to kolejne wezwanie w tym zakresie będzie bezzasadne tym bardziej, że skarżącą w niniejszym postępowaniu reprezentuje profesjonalny pełnomocnik. Sąd mając na uwadze powyższe dane stwierdza, że nie wynika z nich jaka jest rzeczywista kondycja finansowa skarżącej, której przedstawienie było konieczne dla ustalenia, czy faktycznie winna być zwolniona od kosztów sądowych. Skarżąca nie wykazała tym samym, że nie ma dostatecznych środków na prowadzenie niniejszej sprawy. Sąd nie może więc przyznać prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Owa pomoc stanowi bowiem wsparcie państwa dla podmiotów, które z powodu braku środków finansowych zostały by pozbawione prawa do sądu. Pomoc ta pochodzi ze środków budżetu państwa, zatem jej przyznawanie musi i może nastąpić tylko w niewątpliwie uzasadnionych przypadkach, a w niniejszej sprawie Sąd takowe wątpliwości powziął, gdyż - jak już podniósł, nie był w stanie prześledzić rzeczywistej kondycji finansowej skarżącej. W tym miejscu należy także wskazać, że kwestę przyznania skarżącej prawa pomocy w oparciu o niemalże identyczne dokumenty, co wskazane powyżej, badał już Naczelny Sąd Administracyjny, który stwierdził m.in. w postanowieniu z 13 listopada 2013 r. IIGZ 621/13, że "strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku, uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe." Ponadto podniesiono, że "wspólnik spółki regularnie wpłaca na konto spółki kwoty, które znacznie przewyższają wpis od skargi, tym samym nie można skutecznie twierdzić, że spółka jest w takiej sytuacji finansowej, która wymaga udzielenia prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu sądowego od skargi". Sąd kasacyjny stwierdził również, że "strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (...) powstaje na skutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem, powstanie straty, nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Innymi słowy, wykazanie jedynie straty w bilansie nie przesądza automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy". Natomiast w postanowieniu z 24 stycznia 2014 r. (IIGZ 7/14) Naczelny Sad Administracyjny wskazał, że "Niezasadne jest stanowisko skarżącej (...) dotyczące oparcia się przez Sąd I instancji przy rozpoznawaniu wniosku o domniemane, prognozowane dochody spółki oraz chybionej kwalifikacji i przeznaczenia dokonywanych przez udziałowca wpłat na rachunek skarżącej. (...) Sąd I instancji swoją ocenę zdolności do poniesienia kosztów sądowych skarżącej oparł o informacje zawarte we wniosku i dokumentach do niego dołączonych, zatem ocena ta obejmowała wyłącznie analizę rzeczywistego stanu majątkowego i finansowego spółki przedstawionego przez samą skarżącą. Cel i charakter wpłat dokonywanych przez udziałowca spółki na jej rzecz pozostaje natomiast bez wpływu dla oceny wystąpienia przesłanki przyznania prawa pomocy wobec okoliczności, iż kwoty zasilające jej rachunek bankowy wpływały na możliwość regulowania jej zobowiązań również tych związanych z dochodzeniem i obroną swoich praw na drodze postępowania sądowego." Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej, bowiem nie dowiodła ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, które dotyczy prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.