VI SA/Wa 2125/14
WyrokWSA w Warszawie2014-10-02
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Piotr Borowiecki, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo oddalił sprzeciw P. C. dotyczący unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "e e-Informatica", uznając, że nazwa "Informatica" jest opisowa i nie narusza praw skarżącego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Urząd nie ustalił, od kiedy skarżący działał pod firmą "Informatica", jaki był zakres jego działalności oraz czy istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia klientów w błąd co do tożsamości przedsiębiorstw. Brak wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego, w tym pisma skarżącego z 14 lipca 2011 r., uniemożliwił prawidłowe rozstrzygnięcie kwestii naruszenia prawa do firmy.Stan faktyczny
P. C. wniósł sprzeciw do Urzędu Patentowego RP w celu unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "e e-Informatica", argumentując, że narusza on jego prawa do nazwy przedsiębiorstwa "Informatica", którą używał od 2003 r. Urząd Patentowy RP oddalił sprzeciw, uznając nazwę "Informatica" za opisową w stosunku do usług informatycznych i nie znajdując podstaw do unieważnienia znaku. Po oddaleniu skargi przez WSA i uchyleniu wyroku przez NSA, sprawa wróciła do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2011 r., stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącego P. C. kwotę 1000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego P. C. kwotę 1000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2011 r. Urząd Patentowy RP, na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 w związku z art. 131 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej jako "p.w.p." oddalił sprzeciw P. C., uznając za bezzasadne żądanie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "e e-Informatica" o nr [...] udzielonego na rzecz P.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Urząd Patentowy udzielił prawo ochronne P. na znak towarowy słowno-graficzny e e-Informatika, który został przeznaczony do oznaczania towarów/usług: w kl. 09 – publikacje elektroniczne, programy komputerowe; w kl. 16 – afisze plakaty, albumy, blankiety, broszury, druki, emblematy, kalendarze, koperty, karty pocztowe, książki, materiały do nauczania, notatniki, notesy, papier listowy, papeteria, pióra, ołówki, okładki, obwoluty; w kl. 18 – aktówki, dyplomatki, portfele na karty wizytowe, plecaki, teczki, torby podróżne, torebki; w kl. 25 – bluzki, bluzy, czapki, koszule, obuwie sportowe, szaliki; w kl. 35 – organizacja wystaw handlowych i reklamowych w zakresie osiągnięć naukowo-technicznych oraz zarządzanie tymi wystawami, organizacja pokazów i prezentacji osiągnięć naukowo-technicznych, organizacja i prowadzenie reklamy wystaw, pokazów, seminariów, sympozjów, konferencji i imprez kulturalnych, rozpowszechnianie materiałów reklamowych i ogłoszeń; w kl. 41 – usługi w zakresie kształcenia wysokokwalifikowanych specjalistów i kadr naukowych, nauczanie korespondencyjne, publikacja elektroniczna on-line książek i periodyków, usługi wydawnicze, publikowanie książek i innych tekstów, publikowanie tekstów innych niż reklamowe; w kl. 42 – usługi w zakresie prowadzenia badań naukowych, wykonywania opinii i ekspertyz naukowych oraz inżynieryjnych, projektowania technicznego, pomiarów, testowania, programowania komputerowego, usługi w zakresie zarządzania przedsięwzięciami informatycznymi, administrowanie stronami sieciowymi, analizy systemów komputerowych, architektura, prace badawczo-rozwojowe, prace naukowe, badawcze, wdrożeniowe, instalacje oprogramowania komputerowego, projektowanie systemów komputerowych.
Wobec udzielonego prawa ochronnego P. C złożył w terminie wskazanym w art. 246 p.w.p. sprzeciw. W sprzeciwie zarzucił naruszenie art. 131 ust. 1 p.w.p., wskazał, że działa na rynku (w biznesie) pod pseudonimem biznesowym "Informatica" używając tego określenia jako nazwy przedsiębiorstwa wpisanej do ewidencji działalności gospodarczej w 2003 r. (daty wpisów 28 grudnia 2004 r. i zmiana 6 sierpnia 2009 r.). Dodał, że nazwy tej używa również od 2003 r. w witrynie internetowej dla swojej domeny; na swoich wizytówkach; w folderach reklamowych; na fakturach i na pieczątkach. P. C. podnosił, że sporny znak towarowy narusza również jego prawa osobiste, gdyż pod tą nazwą posiada zgłoszone przedsiębiorstwo. Przysługują mu także prawa autorskie do nazwy "Informatica" więc używanie tej nazwy przez uprawnioną jest również sprzeczne z ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
W odpowiedzi na sprzeciw P. wnosiła o jego oddalenie, gdyż nazwa Informatica nie jest ani dobrem osobistym ani majątkowym. "Informatica" (w j. polskim - informatyka) to dziedzina nauki i techniki zajmująca się przetwarzaniem informacji oraz technologią przetwarzania informacji. Pierwotnie była to część matematyki. Uprawniona wywodziła, że nie jest to utwór w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Za nietrafny uznała również zarzut naruszenia ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, gdyż wyrażenie "Informatica" nie wprowadza klientów w błąd co do oznaczenia przedsiębiorcy. Wywodziła, że do ochrony zgłoszono znak słowno-graficzny "e e-Informatica" z przedstawioną grafiką słowa "e" i ze szczególnym liternictwem wyrażenia "e-Informatica". Nie jest to zatem jak zaznaczała, znak wyłącznie słowny składający się z jednego wyrażenia – "Informatica". Podnosiła, że wniosek P. C. (z 19 sierpnia 2005 r.) o udzielenie prawa ochronnego na znak "Informatica" wpłynął po zgłoszeniu wniosku przez nią (z 1 kwietnia 2005 r.). Informacja o zgłoszeniu P. opublikowana została w BUP 11 lipca 2005 r. oraz o udzieleniu prawa ochronnego w WUP 10/08.
Po przekazaniu sprawy do postępowania spornego i po przeprowadzeniu rozpraw została wydana wymieniona na wstępie decyzja administracyjna.
Odnosząc się do zarzutu P. C. o naruszeniu spornym znakiem praw osobistych sprzeciwiającego (art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p.) Urząd Patentowy podkreślał, że przepisy art. 23 i 24 k.c. (wskazywane przez P. C.) odnoszą się do naruszenia dóbr osobistych, a więc nie praw osobistych. Sporny znak towarowy zawiera element nazwy przedsiębiorstwa sprzeciwiającego (Informatica) odnoszący się do jego dóbr osobistych. Wskazując na orzecznictwo sądów, odnoszące się do wpływu znaku towarowego na ewentualną kolizję z nazwą przedsiębiorstwa (przedsiębiorcy) Urząd Patentowy stwierdził, że sam fakt zgłoszenia znaku towarowego składającego się z części nazwy innego przedsiębiorstwa nie stanowi jeszcze przeszkody w rejestracji znaku. Wymagane jest bowiem, by rejestracja i używanie znaku stanowiło naruszenie prawa do nazwy przedsiębiorstwa.
Przez okres przynajmniej od 28 lutego 2004 r. (data wpisu do ewidencji działalności gospodarczej P. C.) jak podnosił organ wykonywał on na terenie Polski działalność gospodarczą pod nazwą "Informatica" w zakresie usług i sprzedaży towarów znajdujących się w zgłoszeniu uprawnionego poza usługami kształcenia oraz kształcenia korespondencyjnego.
Porównując zatem nazwę przedsiębiorstwa P. C. ze spornym znakiem Urząd Patentowy zwrócił uwagę na to, czy samo oznaczenie przedsiębiorstwa sprzeciwiającego ma charakter dystynktywny. Zdaniem Urzędu Patentowego słowo "Informatica" w warstwie słownej i fonetycznej przypomina wyrażenie "Informatyka". Różnica występuje jedynie w dwóch literach. Poza tym oba słowa rozpoczynają się od tego samego przedrostka i składają się z tej samej ilości sylab. Jednakże, w ocenie Urzędu Patentowego, przeciętny konsument (właściwie poinformowany, dostatecznie rozważny i rozsądny) uzna oznaczenie "Informatica" za opisowe w stosunku do towarów i usług związanych z informatyką. Ważnym jest to, że sporny znak jest znakiem słowno-graficznym z dodatkowymi elementami w postaci liter "e" i "e-", gdzie pierwsza litera dominuje w kompozycji całego znaku z użyciem do jej określenia charakterystycznej czcionki, a druga z nich i słowo "Informatica" są zapisane standardową czcionką. Wobec tego element graficzny (pierwsza litera "e") ma dominujące znaczenie w odbiorze całego znaku.
Dokonując oceny zakresu przedmiotowego działalności gospodarczych stron oraz mając na względzie zasadę braku pełnej ochrony prawa do firmy, Urząd Patentowy uznał, że nie ma podstaw do zastosowania art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p.
Oceniając zarzut naruszenia praw autorskich Urząd Patentowy (wskazując na orzecznictwo sądów) stwierdził, że pojedyncze słowo "Informatica" nie może być utworem jako nie będące powiązane z samą treścią utworu. Zatem samo słowo "Informatica" w odniesieniu do towarów i usług oferowanych przez sprzeciwiającego, nie może być uznane za utwór w rozumieniu prawa autorskiego. Rejestracja strony internetowej o nazwie "www.informatica.pl. nie powoduje powstania prawa wyłącznego majątkowego. Prawo do korzystania z domeny o tej nazwie jest prawem względnym, skutecznym wyłącznie w stosunku do rejestratora domeny. Natomiast ocena naruszenia prawa wynikającego z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji była poza kognicją organu.
Skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. C.. Wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji, nakazanie Urzędowi Patentowemu wznowienia postępowania i zasądzenie kosztów postępowania.
Decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.) oraz naruszenie art. 131 ust. 1 pkt 1 P.w.p.
Zdaniem P. C., teza o opisowości słowa "Informatica" została skutecznie podważona przez skarżącego, natomiast Urząd Patentowy (z naruszeniem przepisów postępowania, co wpłynęło na naruszenie art. 131 ust. 1 pkt 1 P.w.p.) nie odniósł się do tej argumentacji skarżącego zawartej w piśmie z dnia 14 lipca 2011 r. Skarżący podkreślał, że długo wymyślał nazwę "Informatica" jako nazwę kreatywnie określającą jego przedsiębiorstwo, a organ bezprawnie chce tę nazwę (wymyśloną przez skarżącego) przekazać P. Nie jest to więc nazwa opisowa dla towarów i usług skarżącego, gdyż nie wskazuje bezpośrednio na oferowane towary i usługi.
Odnosząc się do kwestii grafiki znaku spornego skarżący stwierdził, że występująca w nim litera "e-" wyraźnie nawiązuje do Internetu, przez co jest to element opisowy. Natomiast odbiorca zapamięta jedynie wyrażenie "Informatica", gdyż tylko to słowo jest wyróżniające i dające jednocześnie możliwość skomunikowania się z dostawcą towarów i usług.
W ocenie skarżącego organ błędnie uznał datę wpisu do ewidencji działalności gospodarczej skarżącego (28 lutego 2004 r.), gdyż prawidłowa to 25 listopada 2003 r. Także nieprawidłowo organ uznał, że skarżący nie zgłosił usług w zakresie kształcenia korespondencyjnego, gdyż z ewidencji wynika, że wykonywane są szkolenia w ramach usług doradczych. Jednocześnie podkreślano odmienność uzasadnienia słownego decyzji z jej pisemną wersją oraz doręczenie uzasadnienia pisemnego z naruszeniem art. 2558 ust. 1 p.w.p., w którym organ nie odniósł się do zarzutu opartego na art. 551 k.c.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 17 września 2012 r. o sygn. akt VI SA/Wa 917/12 oddalił skargę P. C. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2011 r.
Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 17 września 2012 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł P. C.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
• naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj.:
1. zastosowanie nieistniejącego od niemal 12 lat przepisu, przepisu uchylonego aktu prawnego, art. 26 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy (obowiązującego do 31 grudnia 2000 r.) i w ten sposób przyjęcie, że podmiot gospodarczy będący osobą fizyczną nie ma firmy;
2. art. 434 k.c. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie wyrażające się w braku jego zastosowania, co spowodowało przyjęcie, że podmiot gospodarczy będący osobą fizyczną nie ma firmy;
3. art. 551 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo jest tożsame z firmą podmiotu gospodarczego oraz, że nie przysługuje skarżącemu jego ochrona;
4. art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, przejawiające się w przyjęciu, że w wyniku udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy e e-Informatica nie doszło do naruszenia prawa osobistego skarżącego wynikającego z art. 23 k.c. (oraz art. 24, 4310 k.c.) chroniącego nazwę INFORMATICA jako wyróżniający się, eksponowany element firmy skarżącego;
5. art. 131 ust. 1 pkt. 1 p.w.p. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, przejawiające się w przyjęciu, że w wyniku udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "e e-Informatica" nie doszło do naruszenia prawa majątkowego skarżącego do oznaczenia indywidualizującego przedsiębiorstwo skarżącego w rozumieniu art. 551 k.c.
• naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1270, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi skarżącego w sytuacji, gdy decyzja organu administracji publicznej została wydana z naruszeniem przepisu prawa materialnego - art. 131 ust. 1 pkt. 1 p.w.p. w sposób wskazany w skardze do WSA;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi skarżącego w sytuacji, gdy decyzja organu administracji publicznej została wydana z naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 K.p.a., a także art. 32 Konstytucji RP w sposób wskazany w skardze do WSA (z naruszeniem bardzo istotnym ponieważ wpłynęło na nieprawidłowe zastosowanie art. 131 ust. 1 pkt. 1 p.w.p., przepisu, który jest podstawą prawną wydania decyzji organu), w szczególności:
• przy rozpatrywaniu rzekomej opisowości nazwy INFORMATICA (organ w swoim pisemnym uzasadnieniu nie odniósł się m.in. do twierdzeń i materiału dowodowego przedstawionego w piśmie skarżącego z załączonymi 40 dowodami z dnia 14 lipca 2012 r. w sprawie rzekomej opisowości nazwy INFORMATICA zatem nie rozpoznał tego zagadnienia w sposób wszechstronny i wyczerpujący);
• przy wyjaśnianiu stanu faktycznego dotyczącego rzekomego braku podobieństwa między nazwą INFORMATICA a znakiem "e e-Informatica";
• przy badaniu kolizji między towarami/usługami skarżącego a wymienionymi w spornym zgłoszeniu,
• poprzez zupełny brak analizy kwestii zgłoszonego naruszenia prawa majątkowego do tzw. oznaczenia indywidualizującego przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 pkt 1 k.c.
• przy innym traktowaniu przez Urząd Patentowy RP skarżącego w stosunku do innych podmiotów gospodarczych przy rozstrzygnięciu kwestii opisowości oznaczeń, bez podania jakiegokolwiek powodu takiej zmiany poglądów;
3. art. 134 § 2 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia jeszcze bardziej niekorzystnego od decyzji UPRP, tj. stwierdzenie przez Sąd, że skarżący nie ma firmy, podczas gdy Urząd Patentowy RP nie miał wątpliwości w tym zakresie, że prawo do firmy skarżącemu przysługuje.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2014 r. o sygn. akt II GSK 244/13 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2012 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2011 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Na wstępie podkreślić należy, że rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2014 r. o sygn. akt II GSK 244/14.
Stosownie do art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przyjmuje się, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej NSA mają moc wiążącą, zaś odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.
Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).
Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.
W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.
W powołanym wyroku z dnia 20 lutego 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja organu administracji publicznej została wydana z naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Dodał, że Sąd I instancji nie dostrzegł, iż organ całkowicie uchylił się od wyczerpującego rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącego organowi w piśmie z 14 lipca 2011 r. w trakcie postępowania spornego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. NSA podniósł, że Sąd I instancji niesłusznie zaakceptował decyzję organu, pomimo nieustalenia przez organ okoliczności faktycznych niezbędnych do zastosowania podstawy prawnej unieważnienia, tj. art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. wskazanej we wniesionym sprzeciwie, a dotyczącej niedopuszczalności uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy, która występuje wtedy, gdy używanie znaku mogłoby naruszać istniejące już cudze prawa majątkowe lub osobiste.
NSA wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny winien poddać ponownej kontroli zaskarżoną decyzję.
Zgodnie z art. 246 ust. 1 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji w ciągu sześciu miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa. W świetle wyżej cytowanego przepisu sprzeciw jest powszechnym środkiem prawnym służącym każdej osobie, która nie musi wykazywać interesu prawnego we wszczęciu tego postępowania. Art. 246 ust. 2 p.w.p. stanowi, iż podstawę sprzeciwu stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie prawa ochronnego, zaś zgodnie z art. 164 p.w.p. okolicznościami tymi są niespełnienie ustawowych przesłanek wymaganych do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy.
Natomiast w świetle art. 247 ust. 2 p.w.p., w sytuacji w której uprawniony w odpowiedzi na zawiadomienie Urzędu podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W myśl art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p., sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy na skutek sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, rozpatruje się w trybie postępowania spornego.
W niniejszej sprawie sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu na rzecz P., prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny e e-Informatika wniósł P. C. Sprzeciw ten został uznany przez uprawnionego za bezzasadny, co skutkowało przekazaniem sprawy do postępowania spornego.
Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję administracyjną związany był rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (vide: art. 256 ust. 1 p.w.p.).
Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy R.P. jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie Urząd Patentowy RP dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a przede wszystkim art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy. Pamiętać przy tym należy, iż w kompetencjach Sądu administracyjnego nie leży czynienie jakichkolwiek ustaleń, czy też uzupełnianie uzasadnienia zaskarżonej decyzji własną oceną przedmiotu sprawy.
Przy czym rolą organu, tj. Urzędu Patentowego RP jest ustalenie stanu faktycznego na podstawie dowodów przedstawionych przez strony, w szczególności zaś dowodów przedłożonych przez wnioskodawcę lub wnoszącego sprzeciw (por. wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., II GSK 2077/11).
W rozpoznawanej sprawie skarżący był wnoszącym sprzeciw, a więc to przede wszystkim skarżący był zobowiązany do przedstawienia dowodów na ustalenie okoliczności faktycznych uzasadniających podstawę unieważnienia wynikającą z prawa materialnego, którą w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Natomiast organ powinien był w sposób wyczerpujący rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) przedstawiony przez skarżącego jako wnoszącego sprzeciw.
Za NSA należy stwierdzić, że organ w rozpoznawanej sprawie nie sprostał temu wymogowi, skoro nie rozpatrzył i nie ustalił na podstawie dowodów przedstawionych przez skarżącego w piśmie z 14 lipca 2011 r. okoliczności faktycznych koniecznych do rozstrzygnięcia, czy zachodzą podstawy do zastosowania przez organ art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. jako podstawy unieważnienia spornego znaku towarowego. Przede wszystkim zaś Urząd Patentowy RP nie zbadał, czy w rozpoznawanej sprawie wskutek występującej kolizji praw podmiotowych (prawa do firmy i prawa do znaku towarowego) istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia klienta w błąd co do tożsamości przedsiębiorstwa. Podkreślenia wymaga, że nazwa przedsiębiorstwa (firma) należy do kategorii praw osobistych i majątkowych, podlegających ochronie prawnej i że te prawa mogą być naruszone przez użycie znaku towarowego, ponieważ oba oznaczenia (firma i znak towarowy) identyfikują przedsiębiorstwo.
Nazwa przedsiębiorstwa (firma) służy jego identyfikacji i wyróżnieniu w obrocie prawnym i gospodarczym. Jest również nośnikiem pewnych informacji o cechach i walorach prowadzonej przez nie działalności. Nieuprawnione zakłócanie tych funkcji nazwy przedsiębiorstwa narusza prawo do nazwy. O tym naruszeniu nie przesądza jednakże samo zarejestrowanie identycznego lub podobnego do nazwy znaku towarowego na rzecz innego przedsiębiorstwa. Wyłączność prawa do nazwy (firmy) nie jest bowiem zupełna. Jej granice wyznacza zasięg (terytorialny, przedmiotowy) faktycznej działalności używającego nazwy. Tylko w tych granicach może dojść do kolizji pomiędzy identycznymi lub podobnymi : nazwą i znakiem towarowym. Jeżeli więc ze względu na odrębność zakresów działania uprawnionego do nazwy i uprawnionego z rejestracji znaku towarowego nie istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia ich klientów w błąd co do tożsamości przedsiębiorstw albo też np. uprawniony z późniejszego znaku towarowego nie wykorzystuje renomy związanej z wcześniejszą (identyczną lub podobną) nazwą przedsiębiorstwa, to trudno mówić o kolizji tych dwóch praw i w konsekwencji o naruszeniu wcześniejszego prawa do nazwy przez późniejszy znak towarowy (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2006 r., sygn. akt II GSK 31/06).
Urząd Patentowy RP wydając skarżoną decyzję nie ustalił od jakiego czasu skarżący działał w obrocie pod firmą z użyciem - oprócz swojego imienia i nazwiska -oznaczenia "Informatica", jaki był zakres przedmiotowy i terytorialny tej działalności oraz czy istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia ich klientów w błąd co do tożsamości przedsiębiorstw skarżącego i uprawnionej do spornego znaku towarowego.
W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że o naruszeniu prawa do nazwy (firmy) przedsiębiorstwa jako przesłanki unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy - nie przesądza samo zarejestrowanie identycznego lub podobnego znaku towarowego na rzecz innego przedsiębiorstwa. Istotnym elementem jest niebezpieczeństwo wprowadzenia klienta w błąd co do tożsamości przedsiębiorstwa (zob. m. in. NSA z 26 kwietnia 2006 r., sygn. akt II GSK 31/06).
Przy czym przy stwierdzeniu przez Urząd Patentowy RP naruszenia art. 8 pkt 2 u.z.t (o analogicznej treści jak art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p.) nie ma znaczenia, czy wystąpiły konkretne fakty konfuzji w obrocie, tj. wprowadzenia klientów w błąd co do tożsamości firmy i znaku. Wystarczy tu ustalenie potencjalnej możliwości wystąpienia takiej konfuzji, która w sytuacji prowadzenia przez obydwie firmy identycznej lub zbieżnej działalności wydaje się nieunikniona (por. m. in. wyrok NSA z 30 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 3/06, LEX nr 197239). W przypadku kolizji między firmą (nazwą) przedsiębiorstwa a zarejestrowanym z "gorszym pierwszeństwem" znakiem towarowym priorytet przyznaje się prawu powstałemu wcześniej (wyrok NSA z 10 stycznia 2002 r., II SA 3390/01, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 7, poz. 292). Zatem priorytet trzeba przyznać ochronie istniejącego już w chwili rejestracji znaku towarowego pozwanej prawa podmiotowego powoda do nazwy przedsiębiorstwa (por. postanowienie SN z 30 września 1994 r., sygn. akt III CZP 109/94, OSNC 1995 r., nr 1, poz.18).
Mając na uwadze wyżej przedstawione argumenty stwierdzić należy, że Urząd Patentowy RP rozpoznając niniejszą sprawę dopuścił się przede wszystkim - mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy.
Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę Urząd Patentowy RP uwzględni przedstawione stanowisko Sądu.
Mając powyższe na uwadze na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a, zaś o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło