VI SA/Wa 2126/11

WyrokWSA w Warszawie2012-02-06

Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Małgorzata Grzelak, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzje Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dotyczące zobowiązania do uiszczenia kosztów badań laboratoryjnych oraz wymierzenia kary pieniężnej za uniemożliwienie kontroli i wprowadzenie do obrotu artykułów nieodpowiadających jakości handlowej są zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja zobowiązująca do uiszczenia kosztów badań laboratoryjnych jest prawidłowa, gdyż badania zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi procedurami i w akredytowanym laboratorium, a strona miała możliwość zbadania próbki kontrolnej, z której nie skorzystała. Decyzja wymierzająca karę pieniężną za uniemożliwienie kontroli została uchylona, gdyż kontrola została faktycznie przeprowadzona, a organ odwoławczy prawidłowo przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia celem właściwej oceny naruszeń i wymierzenia kary zgodnie z przepisami.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka została zobowiązana do uiszczenia kosztów badań laboratoryjnych czekolady gorzkiej oraz ukarana karą pieniężną za uniemożliwienie kontroli i wprowadzenie do obrotu artykułu nieodpowiadającego jakości handlowej. Kontrola została przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Handlowej, którzy pobrali próbki do badań. Badania wykazały przekroczenie dozwolonego dodatku tłuszczów roślinnych. Skarżąca kwestionowała wyniki badań i procedurę kontroli, a także zarzucała naruszenia prawa procesowego i materialnego w decyzjach organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi spółki na decyzje Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia sierpnia 2011 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2012 r. sprawy ze skarg M. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzje Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania przedsiębiorcy do uiszczenia kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych oraz nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu uniemożliwienia organowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenie kontroli oraz wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej oddala skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej też jako skarżąca, spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na następujące decyzje Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: a/ z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] (dalej też jako [...] IIH) z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], którą zobowiązano skarżącą do uiszczenia kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbek Czekolady gorzkiej [...] a` 100 g, produkcji T. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], oznaczonej datą minimalnej trwałości: "najlepiej spożyć przed końcem 01.2012" i numerem partii produkcyjnej: "[...]", w kwocie 644,68 złotych, oraz b/ z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], wymierzającą skarżącej karę pieniężną w wysokości 6.000 zł z tytułu uniemożliwienia organowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenia urzędowej kontroli w dniu [...] października 2010 r. oraz wprowadzenia do obrotu artykułu rolno- spożywczego nieodpowiadającego jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej, tj. partii 408 opakowań Czekolady gorzkiej [...] a` 100 g. produkcji T. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], oznaczonej datą minimalnej trwałości: "najlepiej spożyć przed końcem 01.2012" i numerem partii produkcyjnej: "[...]" o wartości 1 020 złotych, i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Podstawę prawną decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] zobowiązującą skarżącą do uiszczenia kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych stanowił art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.), w związku z § 9 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. Nr 57, poz. 522). Podstawę prawną decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej oraz art. 40a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.). Do wydania obydwu zaskarżonych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] października 2010 r., inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] stawili się w należącej do skarżącej hurtowni, celem przeprowadzenia kontroli urzędowej na podstawie art. 3 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 882/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. L 165 z 30.04.2004 r., s. 1; sprostowanie: Dz. U. L 191 z 28.05.2004 r., s. 1; z późn. zm., dalej też jako "rozporządzenie 882/2004"), art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.) oraz art. 3 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej. Obecny na miejscu zatrudniony w przedsiębiorstwie skarżącej dyrektor naczelny stwierdził, iż nie jest upoważniony do jej reprezentowania w trakcie kontroli oraz argumentował, iż powinna być zapowiedziana. Inspektorzy opuścili teren hurtowni, po czym ponownie przybyli do hurtowni należącej do skarżącej w asyście funkcjonariuszy Policji. W obecności członka zarządu, rozpoczęli kontrolę, która trwała od dnia [...] października do dnia [...] listopada 2010 r. W toku powyższej kontroli pobrano do badań laboratoryjnych m.in. próbki Czekolady gorzkiej [...] a` 100 g, oznaczonej datą minimalnej trwałości: "najlepiej spożyć przed końcem 01.2012", numerem partii produkcyjnej: "[...]" oraz nazwą i adresem producenta: "T." Sp. z o.o., ul. [...],[...]. Dane dotyczące ocenianej partii udokumentowano w Protokole pobrania próbki produktu nr [...] z dnia [...] października 2010 r. Jednocześnie z tej samej partii i w tych samych ilościach pobrano, zabezpieczono i przekazano kontrolowanemu w celu przechowania, dodatkowe próbki kontrolne. Ustalenia kontroli udokumentowano w Protokole kontroli z dnia [...] listopada 2010 r. oraz Protokole oględzin z dnia [...] października 2010 r. Badania przeprowadzone przez Laboratorium Kontrolno - Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w [...] wykazały, że pobrana próbka nie odpowiadała wymaganiom jakości handlowej określonym w § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej wyrobów kakaowych i czekoladowych (Dz. U. Nr 214. po/.. 1813 z późn. zm.). Stwierdzono przekroczenie dozwolonego dodatku ekwiwalentu tłuszczu kakaowego — CBE (tj. tłuszczów roślinnych innych niż kakaowy). Wartość wyniosła 5,62% CBE (niepewność pomiaru: 0,31 punktu procentowego), podczas gdy dodatek ten nie może przekraczać 5%. Z tytułu przeprowadzenia badań laboratoryjnych próbek ww. czekolady gorzkiej dyrektor Laboratorium w [...], dokonał obliczenia wysokości należności pieniężnej na kwotę 644,68 zł, które to obliczenie znalazło się w piśmie zatytułowanym "Koszt przeprowadzonych badań laboratoryjnych (nr [...])" z dnia [...] listopada 2010 r. Następnie pismem z dnia [...] listopada 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej poinformował skarżącą o wynikach badań laboratoryjnych przedmiotowej czekolady oraz o prawie do złożenia wniosku o zbadanie próbek kontrolnych. Skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia. W związku z powyższym, pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. organ pierwszej instancji poinformował skarżącą o zwolnieniu próbek kontrolnych przedmiotowej czekolady. Skarżąca pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. zwróciła się o przeprowadzenie dowodu z pisma T. Sp. z o.o z siedzibą w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. na okoliczność, że badania, których kosztami strona miała zostać obciążona, są niezgodne z europejskimi normami, a więc nie mogą stanowić podstawy jakichkolwiek wiążących ustaleń czy rozstrzygnięć w jakimkolwiek postępowaniu. Ponadto złożyła wniosek o przeprowadzenie ponownych badań zakwestionowanego produktu z uwzględnieniem prawidłowej procedury wymaganej dla tego typu badań. Następnie pismem z dnia [...] lutego 2011 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu ze sprawozdania z badań produktu wykonanych w laboratorium J. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na zlecenie T. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. [...] WIIH żądanie strony uznał za bezzasadne, po czym decyzją z [...] lutego 2011 r. nr akt: [...] zobowiązał skarżącą do uiszczenia kwoty 644,68 zł stanowiącej równowartość kosztów prowadzonych badań laboratoryjnych czekolady gorzkiej. Skarżąca złożyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy poprzez orzeczenie, że nie jest zobowiązana ponieść kosztów przedmiotowych badań, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z [...] marca 2011 r. [...] WIIH uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] lutego 2011 r. Następnie pismem z [...] marca 2011 r. organ pierwszej instancji zwrócił się z prośbą do Laboratorium w [...] o przeanalizowanie pism producenta T. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz sprawozdania z badań wykonanych na zlecenie producenta w laboratorium J. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz o zajęcie stanowiska w kwestii błędu pomiaru. W piśmie z [...] kwietnia 2011 r., Laboratorium w [...] scharakteryzowało metodę zastosowaną do oznaczania zawartości CBE w kwestionowanej czekoladzie oraz przedstawiło opinię dotyczącą niepewności pomiaru. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, decyzją z [...] maja 2011 r. nr [...] zobowiązał skarżącą do uiszczenia kwoty 644,68 złotych stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych czekolady gorzkiej. Jednocześnie decyzją z [...] maja 2011 r. nr akt: [...], organ pierwszej instancji, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o jakości handlowej wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 6.000 zł z tytułu uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli w dniu [...] października 2010 r. oraz wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego nieodpowiadającego jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej. Skarżąca złożyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odwołania od obu ww. decyzji. Rozpoznając przedmiotowe odwołania Prezes UOKiK podjął dwa następujące rozstrzygnięcia: a/ decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z [...] maja 2011 r. nr [...], którą zobowiązano skarżącą do uiszczenia kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych. W opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wynik badań zawartości CBE uzupełniony o niepewność pomiaru w Sprawozdaniu z badań nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. jednoznacznie wskazuje, że czekolada gorzka nie odpowiadała wymaganiom jakości handlowej obowiązujących przepisów, z uwagi na przekroczenie prawnie dopuszczalnej zawartości ekwiwalentu tłuszczu kakaowego o 0,31 punktu procentowego. Organ odwoławczy uznał także, że wniosek skarżącej dotyczący ponownego zbadania zakwestionowanego produktu, nie zasługiwał na rozpatrzenie w kontekście zebranego materiału dowodowego. Strona miała bowiem prawo do zbadania próbki kontrolnej, o czym była poinformowana stosownym pismem z dnia [...] listopada 2010 r., jednak z należnego jej prawa nie skorzystała, na skutek czego próbki te zostały zwolnione przez [...] WIIH pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. b/ decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], wymierzającą skarżącej karę pieniężną w wysokości 6.000 zł z tytułu uniemożliwienia organowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenia urzędowej kontroli w dniu [...] października 2010 r. oraz wprowadzenia do obrotu artykułu rolno- spożywczego nieodpowiadającego jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ podkreślił, że zastosowano przepis regulujący odpowiedzialność z tytułu uniemożliwienia organowi przeprowadzenia urzędowej kontroli w sytuacji, gdy kontrola faktycznie miała miejsce, a jej zakres przedmiotowy w pełni zrealizowano. W związku z powyższym w toku ponownego rozpatrywania sprawy organ pierwszej instancji winien rozważyć tę okoliczność, a także ewentualność zastosowania sankcji za innego rodzaju naruszenie, jakiego mogła dopuścić się strona, przewidziane w przepisach znajdujących się w kompetencji organów Inspekcji Handlowej. Organ odwoławczy podkreślił także, iż każdy, w stosunku do kogo zostanie spełniona przesłanka uniemożliwienia, bądź utrudnienia przeprowadzenia kontroli (art. 40a ust. pkt 1 lub 2) oraz każdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej (art. 40a ust. 1 pkt 3) podlega innej karze, określonej w każdym z tych przepisów. Odrębnym karom pieniężnym podlega zatem każdy, kto uniemożliwia (lub utrudnia) przeprowadzenie kontroli i wprowadza artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej. Jednocześnie, zdaniem organu odwoławczego, zarzut strony odnośnie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, nie zasługuje na uwzględnienie. Wyniki badań przedmiotowej czekolady, jednoznacznie wskazują na fakt, że produkt ten nie odpowiadał wymaganiom jakości handlowej określonym w § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie jakości handlowej wyrobów kakaowych i czekoladowych, z uwagi na przekroczenie prawnie dozwolonego dodatku ekwiwalentu tłuszczu kakaowego o 0,31 punktu procentowego. Same badania zostały przy tym przeprowadzone przy zastosowaniu akredytowanej, a więc wiarygodnej metody badawczej, opartej na ogólnie przyjętych dokumentach normatywnych. Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na obydwie decyzje Prezesa UOKiK. Decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] zarzuciła: - naruszenie prawa procesowego - art. 77 ust. 1 Kpa oraz art. 80 ust. 1 k.p.a., poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, - naruszenie prawa materialnego - art. 30 ust. 1 ustawy o inspekcji Handlowej - poprzez uznanie, iż kwestionowany produkt nic spełnia wymogów określonych w przepisach odrębnych, a przedsiębiorca jest obowiązany uiścić równowartość kosztów przeprowadzonych badań, - naruszenie prawa procesowego - art. 138 § 1 k.p.a. poprzez nieumorzenie postępowania, które stało się bezprzedmiotowe, - naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, w której w toku postępowania przed organem pierwszej instancji nastąpiło zaniechanie zawiadomienia skarżącej o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków na co najmniej 7 dni przed terminem uniemożliwienie stronie wzięcia udziału w przeprowadzeniu dowodu, zadawania pytań świadkom, biegłym i stronom oraz złożenia dalszych wyjaśnień, - naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, w której w toku postępowania przed organem pierwszej instancji nastąpiło naruszenie prawa procesowego poprzez wydanie decyzji bez umożliwienia stronie zapoznania z zebranym materiałem dowodowym, - naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, w której w toku postępowania przed organem pierwszej instancji nastąpiło naruszenie prawa procesowego poprzez nieprzeprowadzenie dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia postępowania. Decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] zarzuciła z kolei: - naruszenie prawa procesowego - art. 77 ust. 1 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1 k.p.a., poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, - naruszenie prawa materialnego - art. 40a ust. 1 pkt 1 oraz art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - poprzez uznanie, iż przedsiębiorca wypełnił dyspozycję wskazanych przepisów, tj. uniemożliwił przeprowadzenie kontroli oraz by wprowadził do obrotu z konsumentami towary handlowe nieodpowiadające jakości handlowej określonej w odrębnych przepisach, - naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. oraz 105 k.p.a. poprzez nieumorzenie postępowania, które jest bezprzedmiotowe, - naruszenie prawa procesowego - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania w sprawie pomimo zaistnienia przesłanki zawieszenia w nim określonej, tj. z uwagi na fakt, iż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, - naruszenie prawa procesowego - art. 79a ust. 1 oraz art. 80a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez ich niezastosowanie, poprzez uznanie, iż dopuszczalne było wszczęcie kontroli i wykonywanie czynności kontrolnych pod nieobecność przedsiębiorcy, - naruszenie prawa procesowego - art. 79a ust. 9 oraz art. 80a ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w związku z naruszeniem art. 80 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 63 z późn. zm.) poprzez ich błędną wykładnię i nietrafne zastosowanie, poprzez uznanie, iż dopuszczalne było wszczęcie kontroli wykonywanie czynności kontrolnych pod nieobecność przedsiębiorcy, w obecności pracownika nieupoważnionego do uczestnictwa w kontroli. Organ wniósł o oddalenie obydwu skarg, podtrzymując argumentacje zawartą w skarżonych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: I. Skarga na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], którą zobowiązano skarżącą do uiszczenia kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów dotyczących nieuwzględnienia przedłożonych przez stronę skarżącą sprawozdań z badań przeprowadzonych przez producenta produktów, wskazać należy, że przepisy ustawy o Inspekcji Handlowej zawierają dla ochrony interesów i praw konsumentów szczególną i wyczerpującą procedurę służącą ustaleniu, czy produkt spełnia wymagania jakościowe produktów określone przepisami, lub czy spełnia on jakość deklarowana przez przedsiębiorcę. W myśl art. 27 ust. 1 ww. ustawy próbki produktów pobiera się w celu ustalenia, czy produkt spełnia wymagania jakościowe i bezpieczeństwa określone w przepisach odrębnych lub dokumentach normalizacyjnych lub czy jego jakość odpowiada jakości deklarowanej przez przedsiębiorcę. W myśl art. 28 ust. 1 równocześnie z pobraniem próbki produktu należy pobrać i zabezpieczyć dodatkową próbkę produktu z tej samej partii w ilości odpowiadającej ilości pobranej do nadań (próbka kontrolna). Próbka kontrolna jest przechowywana przez kontrolowanego do czasu jej zwolnienia przez wojewódzkiego inspektora, w warunkach umożliwiających zmianę jakości lub cech charakterystycznych produktu (art. 28 ust. 2). Badania pobranych próbek produktów u próbek kontrolnych przeprowadzać laboratoria kontrolno-analityczne Inspekcji, obecnie włączone w skład Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W przypadku gdy laboratoria te nie mogą wykonać badań, organ Inspekcji Handlowej może zawrzeć umowę o wykonanie badań pobranej próbki w innym wyspecjalizowanym laboratorium (art. 29 ust. 1 i 2). Badanie próbki kontrolnej przeprowadza się na wniosek lub z urzędu (art. 29 ust. 3). Stwierdzić należy, iż strona skarżąca, mając możliwość wystąpienia z wnioskiem o przebadanie próbki kontrolnej, zrezygnowała z przysługującego jej prawa uznając tym samym prawidłowość przedstawionych jej wyników badań. Sąd podziela stanowisko organu, że tam gdzie obowiązują procedury kontrolne określone w prawie nie jest dopuszczalne przyjmowanie innych, gdyż wypaczałoby to sens prowadzonych kontroli. Dlatego też zasadnie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie uznał żądania strony w kwestii dopuszczenia sprawozdań z badań wykonanych na zlecenie producenta jako dowodów mających istotne czy decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji, gdy strona zrezygnowała z badań próbek kontrolnych. Podkreślenia wymaga także, iż z uwagi na fakt, że badania dokonane zostały w laboratorium spełniającym odpowiednie wymagania, irrelewantnymi dla rozstrzygnięcia organu są podnoszone w skardze zarzuty związane z samą metodyką badań pod katem przyjętego stopnia błędu pomiaru. Warunki, jakim musi odpowiadać laboratorium wykonujące analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, zostały ustalone w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. L 191 z 28 maja 2004 r., str. 1, Dz. U. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3 tom 45). Zgodnie z postanowieniami art. 12 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 - właściwy organ wyznacza laboratoria, które mogą przeprowadzać analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych. Laboratoria te muszą funkcjonować, podlegać ocenie i być akredytowane zgodnie z normami europejskimi dotyczącymi akredytacji laboratoriów badawczych, przy czym akredytacja i ocena laboratoriów badawczych może odnosić się do pojedynczych badań i zestawów badań (art. 12 ust. 3 rozporządzenia). Realizując postanowienia art. 12 rozporządzenia (WE) nr 882/2004, zostały wyznaczone laboratoria, które mogą przeprowadzać analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych. Należy podkreślić, że akredytacja to postępowanie, w którym upoważniona jednostka wydaje formalne potwierdzenie, w którym oświadcza, że organizacja lub osoby są kompetentne do wykonywania określonych zadań. W Polsce upoważnioną jednostką akredytującą jest Polskie Centrum Akredytacji (zwane dalej PCA). PCA jest krajową jednostką akredytacyjną upoważnioną do akredytacji jednostek certyfikujących, kontrolnych, laboratoriów badawczych i wzorcujących prowadzących oceny zgodności i weryfikacje na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jednolity Dz. U. 2004 r. Nr 204, poz. 2087 z późn. zm.). Laboratorium UOKiK w [...] posiada natomiast certyfikat akredytacji PCA nr [...], który dowodzi, że niniejsze laboratorium spełnia wymagania zawarte w normie PN-EN ISO/IEC 17025:2005: "Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących", a tym samym posiada wdrożony system jakości i spełnia wszystkie niezbędne warunki dla uznania jego kompetencji w zakresie wykonywanych badań. Ponadto zgodnie z pismem Laboratorium Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...], metoda badawcza [...] wyd. [...] z dnia [...] września 2009 roku na wykrywanie i ilościowe oznaczanie ekwiwalentów tłuszczu kakaowego (CBE) oraz tłuszczu mlecznego (MF) w czekoladzie metodą chromatografii gazowej jest objęta zakresem akredytacji PCA. Wobec powyższego należy zaakceptować pogląd organu, zgodnie z którym badania laboratoryjne przeprowadzono w Laboratorium Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w [...] w sposób rzetelny, a ich wyniki w sposób bezdyskusyjny wykazały nieprawidłowości w zakresie jakości handlowej przedmiotowej partii. Nie budzi również wątpliwości Sądu prawidłowość ustalonej w niniejszej sprawie wysokości kosztów przeprowadzonych badań, której zresztą skarżąca nie podważa. Brak jest również podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji ze względu na brak skierowania do skarżącej zawiadomienia dotyczącego umożliwienia zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 10 § 1 Kpa. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik spraw. Do wydania orzeczenia na podstawie tego przepisu nie wystarcza zatem jakiekolwiek naruszenie przepisów postępowania przez organ, lecz istotne jest, aby istniał związek przyczynowy między naruszeniem prawa a treścią rozstrzygnięcia, polegający na tym, że gdyby nie było stwierdzonego przez sąd uchybienia to treść rozstrzygnięcia administracyjnego mogłaby być inna (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt II GSK 974/08). W ocenie Sądu na gruncie niniejszej sprawy nie mamy do czynienia z taką sytuacją, bowiem na etapie postępowania odwoławczego strona skarżąca miała możliwość, z której nota bene skorzystała, podniesienia wszelkich zarzutów wobec rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Reasumując, w działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. II. Nie zasługuje na uwzględnienie również skarga na decyzję Prezesa UOKiK z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z [...] maja 2011 r. wymierzającą skarżącej karę pieniężną w wysokości 6.000 zł z tytułu uniemożliwienia organowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenia urzędowej kontroli w dniu [...] października 2010 r. oraz wprowadzenia do obrotu artykułu rolno- spożywczego nieodpowiadającego jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zaskarżoną decyzją, wydaną w oparciu o dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej wymierzającą skarżącej karę pieniężną w wysokości 6.000 zł z tytułu uniemożliwienia organowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenia urzędowej kontroli oraz wprowadzenia do obrotu artykułu rolno - spożywczego nieodpowiadającego jakości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 138 § 2 k.p.a. organ może wydać decyzję kasacyjną, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Podkreślenia wymaga, że przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., winny znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji (wyr. NSA z dnia 13 lutego 2002 r., V SA 1680/01, niepubl.). Jednocześnie organ odwoławczy ogranicza się tylko do wskazania tych przyczyn i ewentualnie okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W niniejszej sprawie Prezes UOKiK uchylił decyzję pierwszej instancji podkreślając, iż bezzasadnym było nałożenie kary pieniężnej za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli, skoro kontrola ta została zrealizowana. Wskazał zarazem na konieczność dokonania ponownej weryfikacji zachowań osób reprezentujących stronę skarżącą w kontekście potencjalnego wypełnienia przez ich czyny naruszeń typizowanych w art. 40a ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. Jednocześnie organ odwoławczy zakwestionował zastosowaną przez organ metodę łącznego wymierzenia kary pieniężnej za naruszenia ujęte osobno w art. 40a ust. 1 pkt 1 i 3 cytowanej ustawy. Skarżąca wywodzi z kolei w skardze, iż w ogóle nie miały miejsca czynności mające charakter "uniemożliwienia" bądź "utrudnienia" przeprowadzenia kontroli. Wynika to z faktu, że pracownicy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej mieli świadomość, iż dyrektor naczelny nie jest upoważniony do reprezentowania skarżącej w trakcie kontroli. Dlatego jej zdaniem bezpodstawną należało uznać próbę przeprowadzenia kontroli w jego obecności. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu odwoławczego uznać należy za prawidłowe. Stanowiący podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszoinstancyjnej art. 40a ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy brzmi: "Art. 40a. 1. Kto: 1) uniemożliwia organowi Inspekcji lub organowi Inspekcji Handlowej przeprowadzanie kontroli, o których mowa w ustawie, lub kontroli przeprowadzanych na podstawie przepisów odrębnych, podlega karze pieniężnej w wysokości do dwudziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwanego dalej "przeciętnym wynagrodzeniem"; 2) utrudnia organowi Inspekcji lub organowi Inspekcji Handlowej przeprowadzanie kontroli, o których mowa w ustawie, lub kontroli przeprowadzanych na podstawie przepisów odrębnych, podlega karze pieniężnej w wysokości do piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia; 3) wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł." Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, iż każde z unormowanych w kolejnych punktach naruszeń, odnoszące się do konkretnie zdefiniowanych czynności, podlega osobnemu reżimowi sankcyjnemu. Świadczy też o tym odmiennie sformułowane zagrożenie karą pieniężną w każdym z ww. przypadków w zależności od przyjętego przez ustawodawcę stopnia szkodliwości danych zachowań. Skutkiem przyjęcia takiej konstrukcji przepisu jest zatem ciążący na organie uprawnionym do nałożenia kary obowiązek dokładnego opisania zdarzeń, a następnie przyporządkowania ich do konkretnej kategorii naruszeń i wymierzenie kary pieniężnej we właściwej wysokości. Tymczasem [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w sposób nieuprawniony wymierzył skarżącej spółce łączną karę pieniężną z tytułu stwierdzenia dwóch naruszeń stypizowanych osobno w art. 40a ust. 1 pkt 1 i 3 cytowanej ustawy. Zasadnie więc organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia celem właściwej oceny każdego z naruszeń. Także prawidłowo organ odwoławczy skonstatował, że konieczna jest ponowna analiza odnośnie możności uznania zachowań osób reprezentujących skarżącą jako wypełniających znamiona czynu z art. 40a ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. Nałożenie na podstawie tego przepisu kary pieniężnej może bowiem nastąpić w sytuacji uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli, podczas, gdy w niniejszej sprawie kontrola została przeprowadzona, co potwierdzają zapisy stosownych protokołów kontroli i przesłuchań świadków. Jednocześnie dopiero w toku ponownie przeprowadzonego postępowania możliwa będzie ocena działań zatrudnionego w skarżącej spółce dyrektora naczelnego w kontekście argumentacji podnoszonej w skardze co do zakresu posiadanego przez niego upoważnienia w korelacji do podejmowanych wobec kontrolerów czynności. Podkreślenia przy tym wymaga, że podjęcie rozstrzygnięcia w powyższym zakresie przez organ odwoławczy stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie podkreśla się, że do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 1992 r., V SA 721/92, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 95). Chodzi zatem o to, by przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty i opinie, i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony (uzasadnienie uchwała SN z dnia 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 82). Z kolei co do zarzutu dotyczącego pominięcia przedstawionych przez skarżącą wyników badań przeprowadzonych przez inne laboratorium, Sąd wypowiedział się odnosząc się do skargi na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]. Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło