VI SA/Wa 2127/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-07
Skład orzekający: Maria Jagielska, Małgorzata Grzelak, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo postąpił, nie wyłączając z postępowania administracyjnego funkcjonariusza, który brał udział w kontroli stanowiącej podstawę wszczęcia postępowania, a jednocześnie był świadkiem oskarżenia w postępowaniu karnym przeciwko stronie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie mogły się ostać, ponieważ organ administracji publicznej dopuścił się istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, nie wyłączając z postępowania funkcjonariusza, który brał udział w kontroli stanowiącej podstawę wszczęcia postępowania, a jednocześnie był świadkiem oskarżenia w postępowaniu karnym przeciwko stronie. Ponadto, uzasadnienie decyzji było wewnętrznie sprzeczne i nie odpowiadało wymogom prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną sportową. Organ pierwszej instancji cofnął pozwolenie, powołując się na toczące się postępowanie karne, udostępnianie broni osobom nieuprawnionym oraz brak patentu strzeleckiego. Organ drugiej instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyłączenia z postępowania funkcjonariusza, który brał udział w kontroli i był świadkiem oskarżenia w postępowaniu karnym. Skarżący podniósł również zarzuty dotyczące uzasadnienia decyzji i sposobu prowadzenia postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak(spr) Asesor WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Andrzej Michrowski po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2004r. numer [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...] 2/ stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu 3/ zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego W. R. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. numer [...] Komendant Główny Policji (KGP), działając na podstawie art.138§1 pkt 1 ustawy kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz art. 18 ust2, art18 ust.3 pkt7 i art. 53 Ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji( Dz.U.Nr53, poz.549 ze zm. zwanej dalej: UoBiA) po rozpatrzeniu odwołania W. R. (zwanego dalej:skarżącym) od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2004r. Nr [...] cofającej skarżącemu pozwolenie na broń palną sportową utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach decyzji wskazano, że skarżący nie przedstawił patentu strzeleckiego wydanego przez Polski Związek Strzelectwa Sportowego a zatem nie jest uprawniony do uprawiania strzelectwa. Ponadto, pomimo żądań organu Policji, skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, że uprawia strzelectwo w ramach współzawodnictwa, w szczególności zaś komunikatów z zawodów sportowych, które potwierdzałyby uczestnictwo w nich skarżącego. Niezależnie od powyższego, w ocenie organu, zrealizowane przez KWP postępowanie administracyjne wykazało, że strona bezprawnie i systematycznie udostępnia własną broń sportową osobom nieuprawnionym do jej posiadania (nie mającym pozwolenia na taką broń), co odbywa się na strzelnicy, podczas zajęć strzeleckich prowadzonych przez skarżącego. Zdaniem organu, UoBiA wprowadza w art. 10 ust.3 pkt.6 możliwość uzyskania w trybie indywidualnym pozwolenia na broń w celach szkoleniowych, z myślą o wyszkoleniu w zakresie strzelectwa, gdy tymczasem skarżący posiadał pozwolenie na broń wydane w celach sportowych (k. 197-200 tom IVakt adm)
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Pozwolenie na broń sportową, skarżący uzyskał decyzją z dnia [...] października 1994r. znak [...] wydaną przez KWP w [...]. Decyzje wydano na podstawie art. 5 ust.1 Ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych i §1 pkt1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 października 1990r.w sprawie rozciągnięcia niektórych przepisów ustawy o broni, amunicji i materiałach wybuchowych na poszczególne rodzaje broni, oraz przedmioty, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu publicznemu (Dz.U.nr 75 poz.451) oraz Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 października 1990r. w sprawie określenia organów właściwych do wydania pozwoleń na broń oraz określenie istotnych części broni i amunicji (Dz.U.Nr 75 , poz.452 z późn. zm.) w zw z art. 104 k.p.a. W motywach decyzji wskazano, że przynależność do klubu sportowego oraz zdanie egzaminu z przepisów dotyczących broni sportowej uzasadnia wydanie decyzji pozytywnej (k.83 tom I akt adm)
Skarżący jest instruktorem w strzelectwie sportowym, należy do [...] Towarzystwa Strzeleckiego ([...]TS) "[...]" (bezsporne).
Wobec skarżącego toczy się postępowanie karne o czyny z art. 284§2 kk, 271§3 kk,218§1 kk i 219§1 kk w zw z art.11§2 kk., 263§2 kk /posiadanie broni palnej sportowej bez zezwolenia/.- (k.117- 129 tom IV akt adm).
W dniu [...] lipca`2003r. KWP w [...] wszczął postępowanie zmierzające do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palna sportową. Powyższe postępowanie wszczęto w związku z przeprowadzoną w dniach [...]-[...] lipca 2003r. kontrolą w [...]TS "[...]" W. R. oraz kontrolą sposobu przechowywania broni stanowiącej własność strony(k.10 tom III akt adm).Kontrolę przeprowadzali funkcjonariusze KWP w [...] m.in K. S. oraz Z. Z. W dniu [...] września 2003r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie od udziału w postępowaniu administracyjnym w/w funkcjonariuszy (k. 107-108 tom III akt adm.).Postanowieniami z dnia [...] września 2003r. KWP w [...] odmówił wyłączenia (k. 109-112 tom III akt adm.).
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...] KWP w [...] cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną sportową (k. 136 – 138 tom III akt adm.)
W dniu [...] lutego 2004r, po rozpatrzeniu odwołania W. R., KGP uchylił zaskarżoną decyzję (k.59 tom IV akt adm).W motywach decyzji, organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji winien odnieść się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu oraz wniosków składanych przez skarżącego. Z uwagi na to, że Prokuratura Okręgowa w [...] wyjaśniała w tym czasie zasadność zgłoszonych przez stronę zarzutów wobec funkcjonariuszy, którzy przeprowadzali u skarżącego kontrolę, zdaniem organu odwoławczego, winna być rozważona kwestia ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, należało uwzględnić zarzut, iż organ nie wyłączył na wniosek strony od udziału w postępowaniu, funkcjonariusza biorącego udział w kontroli (k.59-60 tom IV).
W toku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, KWP w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną sportową. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżącego można zaliczyć do osób wymienionych w art. 15 ust.1 pkt6 ustawy o broni i amunicji tj do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego albowiem toczy się wobec niego postępowanie karne o czyny z art. 284 §2 kk oraz 263 §2 kk. Ponadto szkoląc inne osoby ze swojej broni skarżący narusza obowiązujące przepisy, bowiem wykorzystuje broń niezgodnie z celem na jaki wydano jej przedmiotowe pozwolenie. Dodatkowo, zdaniem organu pierwszej instancji, nie posiadanie przez skarżącego patentu strzeleckiego uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń albowiem strona nie może czynnie uprawiać strzelectwa, przez co nie może realizować celu, dla którego wydano pozwolenie (k.165-172 tom IV)
W obszernym odwołaniu od powyższej decyzji (k. 174 -194 tom IV) W. R. zarzucił naruszenie
a) art. 77 k.p.a. przez nie zebranie w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie,
b) art. 79-81 k.p.a przez nie powiadomienie strony o przesłuchaniu świadków B., Z. , U. i innych przez co uniemożliwiono stronie zadawanie pytań tym świadkom.
c) art. 107 k.p.a. przez odstąpienie od uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji
d) art. 11 ust 4 UoBiA
W ocenie odwołującego się, organ nie wyjaśnił, dlaczego uznał go za osobę, której zachowanie wskazuje, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego a nadto wskazał, że organ nie wyłączył z postępowania administracyjnego K. S., który będąc świadkiem w ewentualnym procesie karnym miałby możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co jest sprzeczne z normą art. 241 §1 kk.
W dniu [...] sierpnia 2004r. już po wydaniu decyzji, organ pierwszej instancji otrzymał postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2004r w przedmiocie uchylenia środka zapobiegawczego w postaci dozoru Policji zastosowanego wobec W. R. w sprawie [...] (pismo KWP z dnia [...] września 2004r - k.195 tom IV)
Po rozpoznaniu odwołania, organ II instancji wydał opisaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzję z dnia [...] sierpnia 2004r, którą utrzymał w mocy decyzję KWP w [...] z dnia [...] sierpnia 2004r..
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję KGP z dnia [...] sierpnia 2004r. W. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania a nadto wniósł o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi powtórzył zarzuty sformułowane wcześniej w motywach odwołania oraz zarzucił obrazę art.28, 18 ust.2 i 18 ust.3 pkt 7 UoBiA (k.4-18 akt sądowych). Powołał się ponadto na przepisy Rozporządzenia MSWiA z dnia 15 marca 2000r. w sprawie wzorcowego regulaminu strzelnic (Dz.U.Nr 18, poz.234 z dnia 20 marca 2000r.), z którego wynika, że każdy strzelający na strzelnicy może używać broni innych osób korzystających ze strzelnicy, pod warunkiem uzyskania ich zgody (ust.2 pkt.2).W ocenie skarżącego, organy dopuściły się obrazy art.28 UoBiA bezzasadnie przyjmując, że można użyczać broni sportowej jedynie osobom posiadającym stosowne pozwolenia, bez uwzględnienia sytuacji, w której użycza się broni szkoleniowej na terenie strzelnicy. Podniósł, że organ nie wskazał ani jednej osoby, której skarżący użyczył broni. W. R. zarzucił ponadto, że informował organ I instancji, iż wykorzystuje broń jako instruktor i pomimo tego, że miał pozwolenie na broń sportową, Komendant Wojewódzki Policji tego nie zakwestionował i wydawał w/w kolejne zaświadczenia uprawniające do zakupu następnych egzemplarzy broni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 lutego 2005r. oddalił wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji ( k. 31-33 akt sądowych). W/w postanowienie nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się w dniu 22 marca 2005r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji.
Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Należy podzielić argumentację skarżącego, który zarzuca, że organ nie wyłączył od udziału w sprawie swojego pracownika – K. S., który - jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia z aktu oskarżenia- przeprowadzał na potrzeby postępowania przygotowawczego kontrolę zasad przechowywania broni przez skarżącego. Przeprowadzona kontrola była podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego, którego rezultatem było wydanie zaskarżonej decyzji. Jak wynika z akt, na zeznaniach m.in tego świadka oparty jest akt oskarżenia skierowany przeciwko W. R.. K. S. wskazany jest jako świadek oskarżenia (v.k.124 tom IV). Po dacie sporządzenia aktu oskarżenia przeciwko W. R., wskazany funkcjonariusz nadal brał czynny udział w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sprawy będącej przedmiotem niniejszego postępowania (vide k.160 oraz 113, 114, 138, 172 tom IV akt adm.). Należy zwrócić uwagę, że w aktach sprawy znajduje się odpis postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2004r. syg, [...] wydanego w sprawie, której przedmiotem było przekroczenie uprawnień przez funkcjonariuszy KWP w [...] w trakcie przeprowadzania kontroli zasad przechowywania broni u skarżącego. Sąd wprawdzie utrzymał w mocy postanowienie Prokuratury o odmowie wszczęcia śledztwa, jednakże w uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że policjanci (a wśród nich K. S.) dokonali niewłaściwej interpretacji art. 27 UoBiA, albowiem nie mieli prawa żądać od W. R. udostępnienia im należących do niego pomieszczeń mieszkalnych (k.147 tom IV akt adm.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, przedstawione okoliczności uzasadniały żądanie strony wyłączenia od udziału w postępowaniu funkcjonariusza K. S. na podstawie art. 24§3 k.p.a. oraz wszystkich pozostałych funkcjonariuszy biorących udział w kontroli. Należy zauważyć, że takie samo stanowisko zajął KGP w decyzji z dnia [...] lutego 2004r, uchylając decyzję pierwszoinstancyjną m.in z tego powodu. Tymczasem, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji pominął powyższą kwestię w zupełności. Podobnie uczynił aktualnie organ II instancji, wskazując jedynie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, bez bliższego wyjaśnienia, że " istnieją powody, aby wątek toczącego się postępowania karnego pominąć". Nie jest zrozumiała dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zmiana stanowiska organu odwoławczego w przedmiocie wyłączenia funkcjonariuszy od udziału w postępowaniu administracyjnym a brak uzasadnienia w tej materii uniemożliwia skontrolowanie prawidłowości zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu stwierdzone uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy i już z tego tylko powodu należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Ponadto w ocenie Sądu, argumentacja decyzji w części dotyczącej nie posiadania przez stronę patentu strzeleckiego, co uzasadnia, zdaniem organu, cofnięcie pozwolenia na broń sportową oraz argumentacja, że strona nie przedstawiła "żadnych dowodów świadczących, że w ogóle uprawia strzelectwo w ramach współzawodnictwa" są wewnętrznie sprzeczne. Nie można bowiem z przedstawionych motywów ustalić, czy w razie przedstawienia przez skarżącego dowodów, że uprawia strzelectwo w ramach współzawodnictwa organ wydałby decyzję negatywną albowiem strona nie posiada patentu strzeleckiego czy pozytywną, pomimo nie posiadania w/w patentu. Jednoznaczne wyjaśnienie tej kwestii jest tym bardziej konieczne, że pozwolenie na broń sportową może również uzyskać osoba co do której nie mają zastosowania przepisy Ustawy o kulturze fizycznej, na podstawie której, zostało wydane Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2001r. w sprawie uprawiania sportów o charakterze strzeleckim stanowiące m.in. o patencie strzeleckim. W ocenie Sądu, z powyższych względów uznać należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom zawartym w art. 107 § 3 k.p.a. co uniemożliwia merytoryczną ocenę przesłanek jej podjęcia. Należy zwrócić uwagę, że nie uzasadnienie przez organ administracji decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.03.1998 r., Lex 41681). Zdaniem Sądu, stwierdzone uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący występując zgodę na zakup kolejnych egzemplarzy broni informował organy policji o tym, że będzie wykorzystywał tę broń podczas zajęć szkoleniowych w [...]TS "[...]" prowadzonych dla członków Towarzystwa (v. k.43, 56 tom I). Nie stanowiło to wówczas powodu do wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia wydanego pozwolenia a skarżący otrzymywał stosowną zgodę. W tej sytuacji trudno przyjąć argumentację organu, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący powinien wystąpić o pozwolenie na broń w celach szkoleniowych.
Powołanie się w uzasadnieniu decyzji na udostępnianie przez skarżącego broni osobom nieuprawnionym nakłada na organ obowiązek udowodnienia tej okoliczności. W ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko skarżącego, że organ nie wskazał żadnych konkretnych ustaleń w tym zakresie. Odnosząc się do zarzutu nie informowania strony o przeprowadzaniu dowodów z przesłuchania świadków należy stwierdzić, że jest to zarzut częściowo uzasadniony. Jak wynika z akt, skarżący był zawiadomiony o przesłuchaniu świadków M. i M., zapoznał się również z protokołem przesłuchania J. R. Nie został natomiast zawiadomiony o przesłuchaniu świadka M. Sąd nie może odnieść się do zarzutu nieprawidłowości w przeprowadzeniu czynności przesłuchania świadków U., Z. i B. albowiem w nadesłanych aktach brak jest protokołów z przesłuchań tych osób, o ile czynności takie przeprowadzono.. Również organ nie odniósł się do powyższego zarzutu, choć skarżący pierwotnie sformułował go w punkcie 15 odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2003r. (v. k. 47, tom IV akt adm.) a następnie powtórzył w odwołaniu od decyzji z dnia [...] sierpnia 2004r. (k. 192 tom IV akt adm). Ponadto należy zwrócić uwagę organu, że W. R. w toku postępowania administracyjnego był reprezentowany przez pełnomocnika – W. W. (pełnomocnictwo k. 125 tom III akt adm.), tymczasem zaskarżona do Sądu decyzja została przesłana bezpośrednio skarżącemu, co stanowi naruszenie przepisu art. 40§2 k.p.a. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, od chwili doręczenia organowi pełnomocnictwa, pełnomocnik powinien by zawiadamiany o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich na równi ze stroną, natomiast brak udziału pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym, niezawiniony przez niego, jest równoznaczny z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania (por. orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie III SA 1597/96 Lex 35482).
Z przytoczonych wyżej powodów zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią mocy decyzja KWP w [...] z dnia [...] sierpnia 2004r. nie mogły się ostać, a zatem należało je uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c) p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 152 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ rozstrzygnie ją kierując się powyższymi wywodami, zwracając szczególną uwagę na wskazanie zgodnej z ustawą numeracji poszczególnych przepisów zastosowanych w sprawie (v. powołany w zaskarżonej decyzji art. 18 ust 3 pkt 7 zamiast- prawidłowo art. 18 ust 5 pkt.7 UoBiA)
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot opłaconego przezeń wpisu sądowego w wysokości 200 złotych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło