VI SA/Wa 2127/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej p o s t a n a w i a: 1. odmówić skarżącemu K. O. zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego K. O. adwokata. We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] sierpnia 2014 r.) skarżący K. O. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powołując się na brak zdolności finansowej do poniesienia tych kosztów. Z informacji zawartych w formularzu wniosku oraz nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w wymiarze 3/10 etatu za miesięcznym wynagrodzeniem w kwocie 504 zł brutto, tj. 427,98 zł netto (zaświadczenie pracodawcy skarżącego z dnia [...] września 2014 r. [...]). W roku 2013 dochód skarżącego zamknął się w kwocie 7.973,93 zł (zeznanie podatkowe [...] za 2013 rok [...]). Na majątek skarżącego składają się: wymagający generalnego remontu dom o powierzchni 150 m kw posadowiony na działce o powierzchni 1.217 m kw, nieruchomość gruntowa o powierzchni 90 m kw (stanowiąca ¼ część nieruchomości o powierzchni 360 m kw należącej do czterech współwłaścicieli) oraz jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym o łącznej wartości 5.534,74 zł (według stanu na dzień [...] września 2014 r.). Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych rachunków bankowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). Na wstępie podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy służy realizacji dostępu do Sądu oraz profesjonalnego prowadzenia sprawy dla osób, które ze względu na ciężką sytuację majątkową i rodzinną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Przyznanie prawa pomocy, czyli tzw. "prawo ubogich" powinno być jednak traktowane jako wyjątek od zasady odpłatności postępowania sądowego uzasadniony szczególnie ciężkimi warunkami materialnymi. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż "konieczne utrzymanie" nie oznacza sytuacji materialnej subiektywnie ocenionej przez wnioskodawcę jako zadowalającej, lecz obiektywną możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, takich jak opłaty za mieszkanie, żywność, lekarstwa niezbędne w procesie leczenia. Dopiero, gdy nie jest możliwe uzyskanie dodatkowych środków finansowych, jak też gdy poczynienie oszczędności musiałoby odbyć się kosztem wspomnianych koniecznych potrzeb, Sąd zobligowany jest przyznać stronie prawo pomocy. W takim bowiem przypadku rozstrzygnięcie to jest niezbędne dla ochrony praw strony, a odmowa oznaczałaby w praktyce pozbawienie jej zagwarantowanego w Konstytucji prawa do Sądu. Analizując warunki rodzinne i majątkowe skarżącego pod kątem powyższych kryteriów, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że skarżący nie znajduje się w tak wyjątkowo trudnej sytuacji, iż pomimo największych wysiłków poczynionych w celu zgromadzenia odpowiednich środków nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na względzie aktualne oszczędności skarżącego (ponad 5.500 zł), a także okoliczność, iż nie posiada on nikogo na swoim utrzymaniu, uznać należy, że może on pokryć koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł. Jednocześnie stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego nie pozwala na spełnienie żądań finansowych wybranego pełnomocnika. Z tej przyczyny konieczne jest przyznanie skarżącemu adwokata z urzędu w celu stworzenia możliwości odpowiedniej obrony jego interesów przed Sądem. Mając na uwadze, iż skarżący spełnia przesłanki częściowego przyznania prawa pomocy określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.