VI SA/Wa 213/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji cofającej pozwolenie na broń palną bojową oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. odmawiającą uchylenia decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową J. B. (dalej: strona, skarżący). Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną bojową na podstawie art. 18 pkt 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 Ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52 poz. 525 ze zm., dalej: ubia). Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, po rozpoznaniu którego Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję I instancji. Podstawą materialną rozstrzygnięcia było stwierdzenie, iż zapadł wyrok Sądu [...] w S. skazujący osk. J. B. za czyn określony w art. 286 § 3 w zw. z art. 286 § 1 kk. oraz art. 12 kk. (przestępstwa przeciwko mieniu) i związane z tym wyrokiem uznanie, że strona należy do kategorii osób, o których mowa m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6. t.j. takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. Powołał się przy tym na fakt, iż Sąd [...] w S. wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2008 r. sygn. akt: [...] warunkowo umorzył (na okres 2 lat próby) postępowanie karne, które toczyło się w jego sprawie. Organ administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę w I instancji oparł swoje przekonanie o bezzasadności powyższego wniosku o uznaniowy charakter trybu określonego w art. 154 k.p.a., podkreślając równocześnie jego nadzwyczajny charakter. Według poglądu tego organu, w ramach toczącego się w tym trybie postępowania ocenie podlega okoliczność, czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Pozytywne załatwienie wniosku strony może nastąpić, jeżeli nie sprzeciwiają się temu konkretne racje interesu społecznego, lub przepisy szczególne. Organ zważył, iż skoro przedstawiony przez skarżącego wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne potwierdza fakt popełnienia przez niego czynu karalnego, to pomimo, iż nie jest to równoznaczne ze skazaniem, nie można mówić o braku interesu społecznego w cofnięciu wobec niego pozwolenia na broń. Racje interesu społecznego przejawiają się w postaci ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Skarżący w odwołaniu wniesionym od powyższego rozstrzygnięcia zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. Podniósł, iż chybione jest uznanie, iż wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne stanowi podstawę do uznania, iż w przyszłości "postąpi pochopnie i sięgnie po broń palną". Podkreślił, iż przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się wyłącznie na wyrok tego rodzaju. Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji skarżącego. Podkreślił, iż organ rozpatrujący sprawę, której przedmiotem było cofnięcie pozwolenia na broń, swoje rozstrzygnięcie oparł na fakcie toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Stwierdzenie tej okoliczności obligowało do cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie przepisów ubia. Obecnie w trybie art. 154 k.p.a. badane są przesłanki sprecyzowane w tym przepisie. Należą do nich: interes społeczny i słuszny interes strony. Wskazał, iż uchyleniu decyzji cofającej skarżącemu pozwolenie na broń palną bojową sprzeciwiają się racje interesu społecznego – z uwagi na fakt, iż strona popełniła przestępstwo przeciwko mieniu, co zostało potwierdzone wyrokiem karnym warunkowo umarzającym postępowanie karne. J.B. wniósł od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił naruszenie prawa materialnego – art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia przez błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, oraz naruszenie prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie administracyjnym z mocy art. 7 i 8 k.p.a., a ponadto – art. 6 ust. 2 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji (EKDA), przyjętego przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. (współbrzmiącego z art. 7 k.p.a.). Wniósł o uchylenie decyzji obydwu instancji. Podkreślił, iż ogólnikowo i niedostatecznie została rozpatrzona przesłanka indywidualnego, słusznego interesu strony. Z tego powodu w jego ocenie przekroczona została granica swobodnej oceny dowodów. Organy skoncentrowały się bowiem na badaniu przesłanki interesu publicznego, i to pod kątem nie uwzględnienia wniosku skarżącego o uchylenie decyzji ostatecznej. Podkreślił, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia ma przede wszystkim zastosowanie do osób karanych za określone przestępstwo – m.in. przeciwko mieniu. Nie ma w jego treści odniesienia do przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego. Zdaniem skarżącego niedopuszczalne jest zrównanie osoby niekaranej z osobą skazaną wyrokiem karnym o popełnienie przestępstw wymienionych w powyższym przepisie. Art. 42 ust. 3 Konstytucji RP statuuje bowiem zasadę domniemania niewinności, zaś art. 32 – zasadę równości wobec prawa. W sytuacji, w której wina skarżącego nie została stwierdzona wyrokiem karnym skazującym, nie można wobec niego wyciągać negatywnych konsekwencji w dziedzinie przyznanych praw obywatelskich. Podkreślił nadto, iż organ I instancji ustalił sprzecznie z materiałem dowodowym, iż skarżący cieszy się pozytywną opinią koła łowieckiego, którego w rzeczywistości członkiem nie jest. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, iż materiał dowodowy sprawy został zbadany w sposób wszechstronny, wskazując, iż prawo do posiadania broni nie jest w Polsce uprawnieniem konstytucyjnie gwarantowanym. Wzgląd na interes bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń, w szczególności palną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli orzeczenia administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem. W szczególności podlega ocenie, czy w konkretnym przypadku doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a.). Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest bezpodstawna z następujących przyczyn. W myśl art. 154 § 1 k.p.a. "Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony". Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym oraz doktryną prawa - uchylenie lub zmiana decyzji w trybie art. 154 k.p.a. może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania lub do stwierdzenia nieważności tej decyzji. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż wyrok Sądu [...] S. z dnia [...] sierpnia 2008 r. sygn. akt: [...] na mocy którego orzeczono o warunkowym umorzeniu postępowania karnego w stosunku do skarżącego, które się przeciwko niemu toczyło, zapadł już po zapadnięciu ostatecznej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nie mógł jednak być przez organy administracyjne, a następnie przez WSA rozpatrywany w kontekście przesłanek wznowienia postępowania (art. 145 § 1 ust. 5 k.p.a.), z uwagi na dokonanie przez skarżącego w sposób jednoznaczny wyboru art. 154 k.p.a. jako trybu postępowania (pismo z dnia 28 sierpnia 2008 r.). Dla wzruszenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a. wymagane jest spełnienie łącznie trzech przesłanek: 1) musi być to decyzja ostateczna, 2) decyzja ta nie może tworzyć praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania oraz to, że 3) za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Jak się słusznie podkreśla, użyte w trzeciej przesłance słowo "lub" wskazuje wyraźnie, że wymienione tam "interesy" nie muszą występować łącznie (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 675). Nie ulega jednak wątpliwości, że wystąpienie obu tych "interesów" będzie stanowić dodatkowy argument uzasadniający wzruszenie omawianej tu decyzji. Ocena jednak, czy i w jakim zakresie przemawiają one za wzruszalnością decyzji, należy do obowiązków organu administracyjnego, który winien to ocenić po przeprowadzeniu niezbędnego postępowania wyjaśniającego. Postępowanie w tym zakresie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki określone w art. 154 k.p.a., uzasadniające uchylenie bądź zmianę decyzji. Jak zaznaczył NSA w wyroku z dnia 10 listopada 2000 r. (III SAB 91/99, LEX nr 48002), "możliwość wzruszenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a. uzależniona jest od wykazania, że za wyeliminowaniem decyzji ostatecznej z obrotu prawnego przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, a więc przesłanki niezależne od prawnej poprawności decyzji ostatecznej". Decyzja zatem może nie zawierać żadnej wady prawnej, niemniej będą podstawy do jej uchylenia lub zmiany ze względu na zaistnienie przesłanek wymienionych w § 1. Jeszcze mocniej zaakcentował to NSA w wyroku z dnia 12 sierpnia 1999 r. (I SA 1906/98, LEX nr 48663), wskazując, że "możliwość wzruszenia decyzji wchodzi w rachubę, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zastosowanie przez ustawodawcę spójnika "lub" oznacza, że wystarczające są racje interesu społecznego bądź też jedynie wzgląd na słuszny interes strony. Wymagania interesu społecznego lub słusznego, a więc kwalifikowanego, interesu strony powinny być ustalone w danej sprawie i muszą nabrać konkretnej treści, wynikającej ze stanu faktycznego i prawnego sprawy". Można zatem powiedzieć, że omawiany przepis, ze swej istoty, nie pozwala na uniwersalne zdefiniowanie pojęcia "interesu społecznego", czy "słusznego interesu strony". Można to zrobić wyłącznie w odniesieniu do konkretnej sprawy. W orzecznictwie sądowym wskazuje się także na niebezpieczeństwo rozszerzającego interpretowania tych pojęć. Jak wskazuje WSA w Warszawie w wyroku z dnia 4 października 2005 r. (V SA/Wa 1658/05, LEX nr 188729), "Słuszny interes strony (rozumiany aż do kolizji z interesem społecznym) nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy, ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa". W innym wyroku sąd zasadnie podkreślił, że "samo subiektywne poczucie krzywdy żywione przez stronę oraz rozczarowanie i żal wobec stanowiska organu administracji nie może być traktowane jako słuszny interes strony w rozumieniu przepisu art. 154 § 1 k.p.a., a tym samym nie stanowi przesłanki wzruszenia decyzji. Nie można też uznać za słuszny interes strony, w świetle art. 154 k.p.a., jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją (wyr. WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2006 r., V SA/Wa 1952/05, LEX nr 202367). Wreszcie należy podkreślić, że ten tryb weryfikacji decyzji ostatecznych nie ma zastosowania do tzw. decyzji związanych (nieuznaniowych), gdzie organ administracji publicznej jest ściśle związany przepisami prawa, które jednoznacznie obligują go do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia sprawy (wyr. NSA z dnia 14 czerwca 2005 r., OSK 1667/04, LEX nr 171686). Vide - Łaszczyca Grzegorz, Martysz Czesław, Matan Andrzej - LEX 2007 Komentarz do art. 154 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2007, wyd. II. Stan prawny: 2007.10.01. Decyzja, będąca przedmiotem wniosku skarżącego o jej uchylenie w trybie art. 154 k.p.a., zapadła w oparciu o przepisy art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ubia. zgodnie z którymi właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia - co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Decyzja tego rodzaju ma cechy związania administracyjnego, co oznacza, że organ administracji w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego ustawą - ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Ocena, czy posiadacz broni, wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie tej broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia, jest osobą, co do której istnieje wyżej opisana "uzasadniona obawa", musi zostać wydana w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Do takich dowodów należą orzeczenia sądów karnych, w szczególności dotyczące skazania za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub informacje o toczących się postępowaniach karnych w takich sprawach. Mogą nimi być również dokumenty potwierdzające fakt toczenia się postępowania karnego o przestępstwa wymienione wprost w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia: przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. W omawianej sprawie takim dokumentem był nieprawomocny wyrok karny skazujący. W ocenie Sądu w sytuacji zaistnienia ściśle określonych przesłanek ustawowych obligujących organ do konkretnego rozstrzygnięcia ( w tym wypadku – cofnięcia pozwolenia na broń) – decyzje administracyjne zbliżają się swoim charakterem do decyzji związanych. W stosunku do decyzji tego rodzaju – nie jest możliwa zmiana bądź uchylenie w trybie art. 154 k.p.a., co w sposób jednoznaczny stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w treści uzasadnienia wyroku z dnia 26 stycznia 2007 r. – sygn. akt. IIOSK 232/06; LEX nr 341253. Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia prawa procesowego ani materialnego mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.