VI SA/Wa 2130/08
WyrokWSA w Warszawie2009-01-22
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Andrzej Czarnecki, Ewa Frąckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadacz pozwolenia na broń palną gazową, wydanego na podstawie przepisów ustawy z 1961 r., jest zobowiązany do przedstawiania co 5 lat aktualnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych zgodnie z ustawą z 1999 r., pomimo że pozwolenie nie zostało formalnie cofnięte?Ratio decidendi
Posiadacze pozwoleń na broń wydanych na podstawie przepisów sprzed wejścia w życie ustawy z 1999 r. podlegają obowiązkom wynikającym z tej nowej ustawy, w tym obowiązkowi przedstawiania co 5 lat aktualnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Niewywiązanie się z tego obowiązku może stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia, nawet jeśli pozwolenie nie zostało formalnie cofnięte wcześniej. Prawo do posiadania broni podlega reglamentacji administracyjnej, a interes społeczny w zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego ma prymat nad interesem indywidualnym posiadacza broni.Stan faktyczny
Skarżący R. G. posiadał pozwolenie na broń palną gazową wydane w 1995 r. na podstawie ustawy z 1961 r. Po wejściu w życie ustawy z 1999 r. został wezwany do przedstawienia aktualnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych, czego nie uczynił. W związku z tym wszczęto postępowanie administracyjne, które zakończyło się cofnięciem pozwolenia. Skarżący kwestionował termin, od którego powinien być liczony obowiązek przedstawienia orzeczeń, argumentując, że jego pozwolenie zostało odnowione w 2004 r. i termin upływa w 2009 r. Sąd oddalił skargę, uznając, że obowiązek przedstawienia orzeczeń dotyczy również posiadaczy pozwoleń wydanych na podstawie przepisów poprzednich.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową oddala skargę
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a k.p.a. i art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania - utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] cofającą R. G. pozwolenie na broń palną gazową.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] grudnia 1995 r. (pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych Dz. U. Nr 6 z 1983 r. poz. 35 z późn. zmianami) wydano R. G. pozwolenie na posiadanie broni palnej gazowej.
Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. pracownik Komendy Wojewódzkiej Policji poinformował R. G., że zgodnie z nową ustawą o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. (Dz. U. Nr 52 z 2004 r. poz. 525, dalej zwana ustawą o broni i amunicji) spoczywa na nim obowiązek przedstawiania, co 5 lat aktualnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych wydanych przez upoważnionego lekarza i psychologa. Wezwał do doręczenia przedmiotowych orzeczeń we wskazanym terminie.
W związku z nieprzedstawieniem przez R. G., dalej cyt. jako skarżący, powyższych orzeczeń, Komendant Wojewódzki Policji wszczął z urzędu w dniu [...] marca 2008 r. postępowanie administracyjne zmierzające do cofnięcia mu pozwolenia na broń palną gazową.
Komendant Wojewódzki Policji wydał w dniu [...] maja 2008 r. decyzję, którą cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną gazową na podstawie przepisów art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 i art. 20 ustawy o broni i amunicji.
W uzasadnieniu wskazał, iż skarżący otrzymał pozwolenie w 1994 roku na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych. Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, która weszła w życie 20 marca 2000 r., w art. 15 ust. 4 nałożyła na osoby posiadające pozwolenie na broń obowiązek przedstawiania, co 5 lat aktualnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych wydanych przez upoważnionego lekarza i psychologa. Skarżący, pomimo wezwania, nie przedstawił wymaganych orzeczeń.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył do Komendanta Głównego Policji R. G.. Wniósł o jej uchylenie zarzucając wskazanie nieprawdziwej daty uzyskania pozwolenia na broń. Wskazał, iż pozwolenie uzyskał w 1995 r. a nie w 1994 r. Wyjaśnił, iż ze względu na wyjazd za granicę, we wrześniu 2002 r., broń palną gazową legitymację posiadacza broni oraz licencję pracownika ochrony zbył w Komendzie Wojewódzkiej Policji, w Wydziale Postępowań Administracyjnych – Zespół w P.. Ponowne pozwolenie otrzymał [...] kwietnia 2004 r. zatem termin doręczenia aktualnych orzeczeń upływa w dniu [...] kwietnia 2009 r.
Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania, wydał w dniu [...] sierpnia 2008 r. decyzję, którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2008 r.
Organ przyznał, iż skarżący pozwolenie na broń uzyskał na mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] grudnia 1995 r. a nie jak wskazano w decyzji I instancji w 1994 r. ale błąd ten nie ma istotnego znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Ustosunkowując się do pozostałych argumentów zawartych w odwołaniu organ wskazał, iż w dniu [...] października 2001 r. Komendant Wojewódzki Policji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia z uwagi na ustanie okoliczności faktycznych, które stanowiły podstawę do jego udzielenia i w dniu [...] listopada 2001 r. wydał decyzję cofającą pozwolenie na broń gazową. Po rozpatrzeniu złożonego przez stronę odwołania decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2002 r. Organ ten (KGP), w wyniku rozpatrzenia skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. uchylił swoją decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego i orzekł, że pozwolenie na broń palną gazową zachowuje swoją ważność.
W dniu [...] września 2002 r. ze względu na deklarowany wyjazd za granicę na stałe skarżący zdał posiadaną przez siebie jednostkę broni do organu Policji celem złomowania, co w ocenie organu nie było równoznaczne z cofnięciem mu pozwolenia na posiadanie broni. Kiedy więc wnioskiem z dnia [...] stycznia 2004 r. zwrócił się z podaniem o wydanie promesy na zakup jednej sztuki broni palnej gazowej, Komendant Wojewódzki Policji wydał mu w dniu [...] stycznia 2004 r., zgodnie z jego wnioskiem, zaświadczenie uprawniające do nabycia broni a nie nową decyzję, ponieważ w dalszym ciągu w obrocie prawnym istniała pierwotna decyzja z dnia [...] grudnia 1995 r.
Organ podkreślił, że posiadacz broni nie może należeć do osób z zaburzeniami psychicznymi bądź wskazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego oraz uzależnionych od alkoholu lub od substancji psychotropowych. Orzeczenia lekarskie i psychologiczne są dowodem spełniania powyższych wskazań. Skarżący jeszcze przed wszczęciem postępowania został powiadomiony o obowiązku przedkładania orzeczeń, o którym mowa w art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji i wezwany o ich przedłożenie.
KGP zwrócił uwagę, iż prawo do posiadania broni nie jest prawem powszechnym, a dostęp do niej podlega administracyjnej reglamentacji. Z punktu widzenia ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego nie może być żadnych wątpliwości, iż posiadacz pozwolenia może dysponować bronią, ponieważ nie należy do żadnej z grup osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy. Strona nie wywiązując się z obowiązku przedłożenia orzeczeń de facto nie potwierdziła, iż do nich nie należy. Organ stwierdził, iż przyznał prymat interesowi społecznemu nad interesem strony (posiadacza pozwolenia na broń).
Na powyższą decyzję R. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W skardze ponowił zarzuty zawarte w odwołaniu. Zarzucił organom Policji, iż wydając mu promesę na zakup następnej broni palnej gazowej w 2002 r. nie skierowały go na badania lekarskie pomimo, iż obowiązywała już ustawa z dnia 21 marca 1999 r.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Kontrolując w powyższy sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5 ustawy tj. wydawanych przez upoważnionych – lekarza i psychologa i stwierdzających, że osoba badana nie należy do osób z zaburzeniami psychicznymi, wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, uzależnionych od alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych.
W przepisach przejściowych - obowiązującej od dnia 20 marca 2000 r. - ustawy o broni i amunicji, która uchyliła (z wyjątkami niemającymi znaczenia w rozpatrywanej sprawie) ustawę z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, w art. 52 zagwarantowano zachowanie ważności pozwoleń na broń i legitymacji noszących nazwę "pozwolenia na broń" wydawanych na podstawie dotychczasowych przepisów. Oznacza to – w ocenie Sądu – iż podmioty, które otrzymały takie pozwolenia mają prawo do legalnego posługiwania się tą bronią, którą nabyły zgodnie z obowiązującymi do czasu wejścia w życie nowej ustawy przepisami. Nie oznacza natomiast, że osoby te nie obowiązują regulacje wynikające z nowych przepisów. Dotyczy to zwłaszcza obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji a dotyczącego konieczności przedstawiania właściwemu organowi Policji aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Ustawodawca zachowując w mocy "stare" pozwolenia nie zwolnił ich posiadaczy z obowiązku poddawania się okresowym badaniom lekarskim i psychologicznym. Obowiązek ten wynika niewątpliwie z potrzeby gwarantowania bezpiecznego posiadania i posługiwania się bronią przez wszystkich posiadaczy pozwoleń na broń, a nie tylko przez tych z nich, którzy pozwolenie otrzymali pod rządami nowej ustawy.
Na podkreślenie zasługuje fakt, iż zgodnie z wymogami ustawy orzeczenia te winny być przedkładane co pięć lat, celem uaktualnienia wiedzy organów Policji na temat stanu zdrowia osób dysponujących pozwoleniem na broń, co ma niewątpliwie wpływ z punktu widzenia ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Uznanie, że posiadaczy "starych" pozwoleń nie dotyczy powyższy obowiązek prowadziłoby w efekcie do nieograniczonego w czasie stosowania ustawy, która utraciła już moc obowiązującą i byłoby sprzeczne z celem nowej ustawy, która charakteryzuje się zaostrzonymi wymaganiami do uzyskania pozwoleń na broń. Celem tym jest zwiększenie kontroli nad posiadaną bronią.
Wskazać jednocześnie należy, że obowiązek przedkładania ww. badań nie pozostaje w związku z ważnością pozwoleń (ich bezterminowością), albowiem niewywiązanie się z obowiązku nie powoduje utraty ważności pozwoleń. Może natomiast skłonić właściwe organy Policji do wszczęcia procedury zmierzającej do cofnięcia pozwolenia.
W rozpoznawanej sprawie organy Policji jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego wezwały skarżącego, pomimo iż nie ciążył na nich taki obowiązek, do złożenia wymaganych prawem orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Skarżący z obowiązku tego nie wywiązał się i dlatego też – w ocenie Sądu – zasadnym było cofnięcie pozwolenia na broń palną gazową. Przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy stanowi wprawdzie, że właściwy organ Policji "może" cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym. Komendant Główny Policji szczegółowo przedstawił argumentację swojego rozstrzygnięcia, uzasadniając je zindywidualizowanymi przesłankami, wyważył również słuszny interes skarżącego oraz interes społeczny.
Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska organu, zważywszy zwłaszcza, że skarżący nigdy nie wykonywał badań lekarskich i psychologicznych, przeprowadzonych pod kątem możliwości posługiwania się bronią palną gazową, która służy mu do ochrony osobistej, a zatem może być użyta przeciwko drugiej osobie.
Skarżący nie podważając samego obowiązku przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego kwestionował datę od której powinien być liczony ten obowiązek. Nie ma racji skarżący uznając otrzymane w dniu [...] stycznia 2004 r. zaświadczenie uprawniające do nabycia broni - w zamian zdanej wcześniej posiadanej jednostki - za wydanie pozwolenia na posiadanie broni. Zgoda na zakup jednej sztuki broni palnej gazowej została wydana w ramach posiadanego pozwolenia uzyskanego na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 1995 r. Informacja o tym została zamieszczona w zaświadczeniu.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że zarzuty skargi są nieuzasadnione, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło