VI SA/Wa 2131/06
WyrokWSA w Warszawie2007-02-06
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Pamela Kuraś-Dębecka, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską z powodu toczącego się postępowania karnego o udostępnienie broni osobie nieuprawnionej jest zasadne, jeśli organ administracyjny nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego i nie zweryfikował kluczowych okoliczności faktycznych, takich jak rodzaj przekazanej broni czy umorzenie postępowania karnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską było niezasadne, ponieważ organy administracji publicznej nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. Zaniechano przesłuchania świadków i bezpośredniego przesłuchania strony, a także nie zweryfikowano kluczowych okoliczności, takich jak rodzaj przekazanej broni (wiatrówka zamiast broni myśliwskiej) czy umorzenie postępowania karnego. Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia A. M. pozwolenia na broń palną myśliwską z powodu toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego o udostępnienie broni palnej osobie nieuprawnionej. Organ I instancji cofnął pozwolenie, a Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący podnosił, że przekazał nie broń palną, lecz wiatrówkę, a postępowanie karne zostało umorzone. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji i stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Anna Mruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. 1) Uchyla zaskarżoną decyzję; 2) Stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2006 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] sierpnia 2006 r., cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] maja 2006 r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia aspirantowi A. M. detektywowi Sekcji Kryminalnej KMP w Z. pozwolenia na broń palną myśliwską, ze względu na uzyskaną informację o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym. Organ ustalił, iż w dnu [...] czerwca 2006 r. Prokurator Rejonowy w Z. skierował do Sądu Rejonowego w Z. akt oskarżenia przeciwko A. M. o dokonanie czynu z art. 263 § 3 k.k., tj. przestępstwa udostępnienia lub przekazania broni palnej osobie nieuprawnionej.
Wydając w dniu [...] sierpnia 2006 r. decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń organ I instancji uznał, iż powyższe okoliczności w pełni pozwalają na zakwalifikowanie strony do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego w rozumieniu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.
Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie w ustawowym terminie do Komendanta Głównego Policji, zarzucając organowi I instancji, iż bezpodstawnie zaliczył ją do kategorii osób o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zarzucił też błędne przyjęcie przez ten organ, iż fakt toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo z art. 263 § 3 k.k. stanowi podstawę do stwierdzenia, że nic daje on - jako posiadacz pozwolenia broń palną myśliwską. - gwarancji bezpiecznego posiadania i używania broni, a co za tym idzie, budzi uzasadnione obawy, że może użyć jej w celach sprzecznych z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym. Podniósł, że jest niewinny bowiem udostępnił osobie trzeciej nie broń palną, lecz wiatrówkę.
Komendant Główny Policji, po przeprowadzeniu postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] października 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu II instancji zastosowany przez organ I instancji przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy obroni i amunicji ma charakter obligatoryjny. Katalog przestępstw wymienionych w cytowanym przepisie nie jest zamknięty, a zatem przepis ten stanowi dla organów Policji wytyczną interpretacyjną co do ustalania prawnych i faktycznych podstaw cofnięcia pozwolenia na broń. Wskazał, iż katalog przestępstw, których popełnienie lub oskarżenie może wzbudzić obawy co do zgodnego z prawem użycia broni palnej, nie jest zamknięty. Zatem dyspozycja przepisu stanowi dla organów Policji wytyczną interpretacyjną w sprawach cofnięcia pozwolenia, co daje tym organom możliwość oceny postępowania posiadacza broni, w kontekście dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, także w przypadku popełnienia innych rodzajów przestępstw, osądzonych prawomocnym wyrokiem skazującym lub o popełnienie których postawiono mu zarzut (lub postawiono w stan oskarżenia) w postępowaniu karnym.
Komendant wskazał, iż z materiału dowodowego bezspornie wynika, że strona została oskarżona o popełnienie przestępstwa udostępnienia lub przekazania posiadanej broni palnej myśliwskiej (dubeltówki myśliwskiej [...] marki [...] nr [...]) osobie nieuprawnionej, a nie wiatrówki, co podnosi strona w odwołaniu. W ocenie Komendanta Głównego Policji rodzaj zarzuconego czynu i jego związek z przepisami ustawy o broni i amunicji - udostępnienie broni osobie nieuprawnionej, niezależnie od jego bezprawności w świetle przepisów prawa karnego jest sprzeniewierzeniem się także przepisom tej ustawy. Natomiast argumenty strony, zawarte w jej odwołaniu nie są zasadne a dokonana przez organy Policji ocena postępowania strony w kontekście możliwości zachowania jej pozwolenia na broń palną myśliwską nie jest dowolna i mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 k.p.a. Bez znaczenia dowodowego jest też argument, iż strona nie przyznaje się do popełnienia zarzucanego czynu skoro akt oskarżenia został wniesiony do sądu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. M. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2006 r. podtrzymując swoje argumenty zawarte w odwołaniu. Ponadto podniósł, iż zebrane materiały dowodowe nie świadczą o popełnieniu zarzucanego czynu, zaś postępowanie karne zostało umorzone przez Sąd Rejonowy w Z.. Powołując się na fakt swojej nienagannej służby w organach Policji stwierdził, iż został pomówiony i oczerniony a nadto nie toczyło się przeciwko niemu żadne postępowanie dyscyplinarne i nadal pracuje w Sekcji Kryminalnej KMP w Z.. Ponadto bezzasadne jest stanowisko organu, iż skarżący nie daje gwarancji bezpiecznego użycia broni myśliwskiej skoro posiada on broń gazową do ochrony osobistej.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
Przytoczył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, a odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze uznał je za nieuzasadnione. Zdaniem organu, skarżący nie przedstawił żadnych dowodów co do umorzenia postępowania karnego przez Sąd Rejonowy w Z..
Na rozprawie przed Sądem w dniu 6 lutego 2007 r. skarżący wyjaśnił, iż postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada 2006 r. umarzające postępowanie karne zostało zaskarżone przez Prokuraturę.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.
Badając zaskarżoną decyzję pod tym kątem Sąd uznał skargę za zasadną aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi miały wpływ na rozstrzygnięcie Sądu..
Stosownie do art. 18 ust.1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji pozwolenie na broń cofa się jeśli osoba, której pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Z kolei art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
W razie jednak gdy sprawca (posiadacz broni) nie został skazany prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwa wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, a jedynie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne, powzięcie "uzasadnionej obawy" musi być poprzedzone należycie przeprowadzonym postępowaniem, w toku którego w sposób niebudzący wątpliwości zostanie ustalone, iż skarżący należy do osób, których zachowanie budzi uzasadnione obawy, że mogą broni użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego ( wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. akt III SA 746/02). W cytowanym wyżej wzroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż protokoły przesłuchań świadków z toczącego się postępowania karnego mogą być oczywiście zgodnie z art. 75 k.p.a. zaliczone w poczet materiałów w sprawie. Nie zwalnia to jednak od prowadzenia postępowania administracyjnego zgodnie z k.p.a., chociażby ze względu na treść art. 79 k.p.a. (prawo strony do uczestniczenia w przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków oraz do zadawania pytań i składania wyjaśnień).
Postępowanie takie w rozpatrywanej sprawie nie zostało przeprowadzone. Zdaniem Sądu organy Policji praktycznie rzecz biorąc zaniechały prowadzenia postępowania dowodowego, a przede wszystkim postępowania z zeznań świadków lub bezpośredniego przesłuchania strony celem zbadania podnoszonych przez stronę zarzutów a zwłaszcza podstawowej okoliczności, iż przedmiotowa broń przekazana osobie nieuprawnionej (bratu skarżącego) nie była bronią myśliwską lecz wiatrówką. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy organy Policji ograniczyły swoją rolę jedynie do ustaleń poczynionych przez Prokuraturę, załączając do akt sprawy kserokopie protokołów przesłuchania skarżącego oraz jego brata D. M., protokołów zatrzymania dowodów rzeczowych a także aktu oskarżenia z dnia [...] czerwca 2006 r. Jednocześnie , jak wynika z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie w dniu 6 lutego 2007 r. Sąd Rejonowy w Z. umorzył w dniu [...] listopada postępowanie karne, zaś okoliczność ta nie, została zweryfikowana przez organ, o czym świadczy treść odpowiedzi a skargę.
Zdaniem Sądu ustalenie tej okoliczności obciążało organy Policji także ze względu na treść art. 54 § 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Powyższe uchybienia postępowania nie zostały dostrzeżone przez Komendanta Głównego Policji, który jako organ II instancji obowiązany było ponownie rozstrzygnąć sprawę a nie ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Organ odwoławczy musi także uwzględnić stan faktyczny i prawny pominięty przez organ I instancji, zwłaszcza iż uchybienia przepisom postępowania były sygnalizowane przez stronę skarżącą w odwołaniu. W postępowaniu tym organ ma obowiązek przestrzegania przepisów procesowych, co wyraźnie wynika z art. 140 k.p.a., który mówi, że w sprawach nieuregulowanych w art. 136-139 k.p.a. w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.
Mając powyższe na względzie, należało uznać, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem szeregu przepisów procedury administracyjnej (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.), a sygnalizowane naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny, znajdując uzasadnione podstawy prawne do uwzględnienia skargi, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. W myśl art. 152 p.p.s.a uchylona decyzja na podlega wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło