VI SA/Wa 2131/08
WyrokWSA w Warszawie2009-02-26
Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Ewa Frąckiewicz, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy asesor komorniczy, który został wyznaczony na zastępcę komornika, ma interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przeniesienia innego komornika na stanowisko, które zajmował poprzedni komornik?Ratio decidendi
Asesor komorniczy, który został wyznaczony na zastępcę komornika, nie posiada interesu prawnego do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przeniesienia innego komornika na stanowisko, które zajmował poprzedni komornik. Postępowanie o przeniesienie komornika w trybie art. 15b ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie otwiera możliwości ubiegania się o to stanowisko przez kandydatów na komorników ani przez zastępców komorników, dopóki Minister Sprawiedliwości nie ogłosi o wolnym stanowisku w Monitorze Polskim. W związku z tym, wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożony przez takiego zastępcę komornika podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowy.Stan faktyczny
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] maja 2008 r. przeniósł komornika T. S. ze stanowiska w Z. na stanowisko w S. po odwołanym komorniku H. B. Wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy złożyli B. B. (asesor komorniczy, zastępca odwołanej H. B.) oraz Rada Izby Komorniczej w S. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Minister umorzył postępowanie odwoławcze w stosunku do B. B. z uwagi na brak jego statusu strony, a utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję w stosunku do wniosku Rady Izby Komorniczej. B. B. i Rada Izby Komorniczej w S. wnieśli skargi do WSA w Warszawie, które zostały oddalone.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2009 r. sprawy ze skarg B. B.i Rady Izby Komorniczej w [...] na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia komornika oddala skargi
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Minister Sprawiedliwości:
1/ po rozpoznaniu wniosku B. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przeniesienia komornika T. S. umorzył postępowanie odwoławcze oraz
2/ po rozpoznaniu wniosku Rady Izby Komorniczej w S. o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej przeniesienia komornika T. S. utrzymał w mocy swoją własną decyzję z dnia [...] maja 2008 r. o odwołaniu T. S. ze stanowiska komornika w Z. i powołaniu go na stanowisko komornika w S. (przeniesienie).
Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia [...] marca 2008 r. T. S. - od [...] kwietnia 2005 r. komornik sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w Z. - wystąpił do Ministra Sprawiedliwości w trybie art. 15b ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133 poz. 882 z późniejszymi zmianami /w szczególności wprowadzonymi ustawą z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw Dz. U. Nr 112 z 2007 r. poz. 769/, dalej cytowana jako "ustawa o komornikach...") o przeniesienie go z zajmowanego obecnie stanowiska komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w Z. na stanowisko komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w S. po odwołanym komorniku H. B.
W uzasadnieniu tego wniosku wskazał, że od 2000 r. pracował jako aplikant komorniczy a potem jako asesor komorniczy w S., a po zdanym egzaminie komorniczym w kwietniu 2005 r. objął stanowisko komornika w Z.. W S. pozostała żona wymagająca opieki po ciężkiej operacji wraz z 3 i pół letnim synkiem. W tej sytuacji rodzina jest w stałej rozłące, a z uwagi na odległość 390 km dzielącą S. od Z. kontakty z nią i sprawowanie opieki są niemożliwe.
Minister Sprawiedliwości zwrócił się o opinię do Krajowej Rady Komorniczej. Uchwałą z dnia [...] maja 2008 r. działając na podstawie art. 85 ust.1 p.1 ustawy o komornikach... Krajowa Rada Komornicza zaopiniowała wniosek negatywnie z uwagi na planowaną reorganizację sądów rejonowych w S., która ma nastąpić z dniem [...] lipca 2008 r. W wyniku tej reorganizacji powstaną dwa sądy rejonowe w miejsce dotychczasowego jednego, a komornicy podjęli działania zmierzające do dostosowania siedzib do zasięgu sądów.
Minister zwrócił się o opinię do Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...].
Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] pismem z dnia 21 maja 2008 r. poparł wniosek T. S. o przeniesienie i poinformował, że wykonuje on obowiązki służbowe w Z. prawidłowo i sprawnie.
Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. o numerze [...] Minister Sprawiedliwości działając w trybie art. 15 b ust. 1 ustawy o komornikach... odwołał T. S. ze stanowiska komornika przy Sądzie Rejonowym w Z. i jednocześnie powołał go na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. po odwołanym komorniku H. B. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że przeniesienie komornika w trybie art.15 b ust. 1 ustawy o komornikach... jest możliwe, jeżeli przemawiają za tym potrzeby prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności egzekucyjnych lub uzasadniony interes komornika. W sprawie niniejszej interes komornika przemawia za przeniesieniem, a interesowi temu nie sprzeciwia się interes społeczny, polegający na zapewnieniu sprawnej i skutecznej egzekucji. W interesie społecznym jest, aby wolne stanowisko komornika było jak najszybciej obsadzone.
Decyzja ta została doręczona m.in. Radzie Izby Komorniczej w S..
Wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy złożyły dwa podmioty.
B. B. - asesor komorniczy zajmujący stanowisko zastępcy komornika sądowego po odwołanej H. B. wniósł o uchylenie decyzji Ministra. Wskazał, że jest stroną postępowania o przeniesienie komornika T. S. z Z. do S., ponieważ powołanie T. S. na stanowisko po H. B. spowoduje odwołanie jego, czyli B. B. ze stanowiska zastępcy komornika po H. B., które to stanowisko obecnie zajmuje. W tym stanie rzeczy, zdaniem B. B., ma on interes prawny warunkujący uczestnictwo w sprawie administracyjnej. Podniósł, że T. S. świadomie objął stanowisko w Z. i nie może obecnie żądać przeniesienia ze względu na swoje prywatne życie, gdyż nie zaszły żadne nowe okoliczności. Minister wadliwie zwrócił się o opinię, co do przeniesienia T. S., do Prezesa Sądu Apelacyjnego w W., podczas gdy powinien zażądać opinii Prezesa Sądu Apelacyjnego w S., gdyż to on jest organem opiniującym w rozumieniu art. 15b ust. 1 ustawy o komornikach... Przenoszenie komorników jest niepożądane i dawniej Minister nie przychylał się do wniosków o przeniesienie. Wskazał, że po objęciu stanowiska zastępcy komornika po H. B. poczynił na kancelarię znaczne nakłady finansowe, zna doskonale swój rewir, gdyż pełni w nim funkcje od 2000 r., a organy samorządu negatywnie opiniują zmiany rewirów przez komorników.
Rada Izby Komorniczej w S. także złożyła wniosek ponowne rozpoznanie sprawy przeniesienia T. S. ze Z. do S. i wniosła o uchylenie decyzji o przeniesieniu. Organ samorządu wskazał, że komornik T. S. nie wykazał swego uzasadnionego interesu. Świadomie objął kancelarię w Z. w znacznej odległości od domu rodzinnego i powinien wówczas przewidzieć, że wymusi to zmiany w życiu prywatnym. Odwołanie T. S. ze stanowiska komornika w Z. spowoduje konieczność wszczęcia długotrwałej procedury powołania na to stanowisko kogo innego. Minister powinien zwrócić się o opinię do Prezesa Sądu Apelacyjnego w S., gdyż to on a nie Prezes Sądu Apelacyjnego w W. jest organem opiniującym w rozumieniu art. 15b ust. 1 ustawy o komornikach... Przeniesienie jest niecelowe w toku reorganizacji Sądu Rejonowego w S. Rada dysponuje kandydatami na wolne stanowiska komorników w osobach pełniących funkcje zastępców komorników. Osoby te mogą sprawnie i szybko kontynuować pracę. Osobą taką jest B. B.- asesor komorniczy, który jest zastępcą komornika H. B. od sierpnia 2007 r. To B. B. jest dobrym kandydatem na stanowisko komornika po H. B..
Negatywne stanowisko, co do przeniesienia komorników na wolne stanowiska w S, wyrazili w liście do Ministra aplikanci i asesorzy komorniczy, którzy wskazali, że interes komornika nie może być utożsamiany z jego wygodą, a obejmując stanowiska w odległych miejscowościach komornicy znali ich położenie geograficzne.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. o numerze [...] Minister Sprawiedliwości:
1/ działając na podstawie art.105 § 1 kpa oraz 138 § 1 p.3 kpa i 127 § 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte na wniosek B. B.,
2/ działając na podstawie art. 138 § 1 p.1 w związku z art.127 § 3 kpa oraz art. 15b ust.1 ustawy o komornikach... po rozpoznaniu wniosku Rady Izby Komorniczej w S. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2008 r.
W uzasadnieniu Minister wyjaśnił, że B. B. nie jest stroną postępowania o przeniesienie T. S., zatem nie mógł składać wniosku o ponowne rozpoznanie tej sprawy. Funkcja zastępcy komornika nie rodzi po jego stronie praw do bycia stroną w postępowaniu o przeniesienie na to stanowisko komornika. B. B. mógłby być stroną, gdyby Minister Sprawiedliwości w drodze obwieszczenia ogłosił o wolnym stanowisku, a B. B. złożył stosowny wniosek o powołanie. Subiektywne poczucie krzywdy B. B. nie uzasadnia zmiany stanowiska Ministra, a wobec tego, że obsada stanowiska następowała na podstawie art. 15b ust. 1 ustawy o komornikach... B. B. nie był stroną postępowania, zatem jego wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy był bezprzedmiotowy i postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 kpa.
Rozpatrując wniosek Rady Izby Komorniczej w S. Minister uznał, że ma ona przymiot strony w postępowaniu w rozumieniu art. 28 kpa. Wskazał, że Rada nie może wkraczać w kompetencje Ministra. Zgodnie z art. 15b ust.1 ustawy o komornikach każdy komornik przed obwieszczeniem o wolnym stanowisku może złożyć wniosek o przeniesienie, a podstawą przeniesienia są potrzeby prawidłowego i sprawnego prowadzenia egzekucji i uzasadniony interes komornika. Opinie organów samorządu i prezesów sądów nie są dla Ministra wiążące i podlegają ocenie tak jak inne dowody. Powołanie na zastępcę komornika nie ma wpływu na późniejszą obsadę tego stanowiska, która to obsada należy do Ministra, a nie do organów samorządu. Komornik S. przed objęciem funkcji w Z. był asesorem w S. i z uwagi na brak wolnych miejsc w S. podjął trud wykonywania czynności komorniczych w Z. Wskazał, że art. 65 ust. 1 Konstytucji RP zapewnia każdemu wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wybór miejsca pracy. Wzgląd na zapewnienie prawidłowości i sprawności egzekucji przemawiał za jak najszybszym obsadzeniem wolnego stanowiska, a interes społeczny nie sprzeciwia się odwołaniu wnioskodawcy ze Z., gdyż działa tam drugi komornik.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli na powyższą decyzję B. B. oraz Rada Izby Komorniczej w S.
Skargi są jednobrzmiące. Skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji z dnia [...] maja 2008 r. i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucali:
1/ naruszenie art. 28 kpa i błędne stwierdzenie, że B. B. nie przysługuje przymiot strony, podczas gdy obsadzenie wolnego stanowiska oddziaływa na jego sytuację prawną, jako zastępcy komornika,
2/ naruszenie art. 15b ustawy o komornikach... i art. 106 § 1 kpa przez błędne przyjęcie, że opinię powinien wydać jedynie prezes sądu, w którego okręgu komornik dotychczas pracował,
3/ naruszenie granic uznania administracyjnego poprzez niewykazanie na czym polegał uzasadniony interes komornika przemawiający za przeniesieniem,
4/ naruszenie art. 77 § 1 kpa poprzez nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego,
5/ naruszenie art. 107 § 1 kpa poprzez niewłaściwe pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu,
6/ naruszenie art. 107§ 3 w zw. z art. 8 kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz tych dowodów którym odmówił wiarygodności.
W odpowiedzi na skargi Minister Sprawiedliwości wniósł o ich oddalenie. Podkreślił, że nie skierował do publikacji w Monitorze Polskim obwieszczenia o wolnym stanowisku komornika sądowego, zatem B. B. nie ma interesu prawnego do udziału w postępowaniu dotyczącym przeniesienia. Wskazał, że istnieją dwa odmienne tryby powołania na stanowisko komornika. Tryb z art. 15b odnosi się do przeniesienia komornika i ma zastosowanie tylko do już urzędujących komorników, zaś tryb z art. 11 dotyczy powołania kandydatów na nowych komorników.
Minister zasięgał opinii właściwego prezesa sądu tj. tego, w którego okręgu komornik wykonywał dotychczas swoją pracę i który mógł go właściwie ocenić.
Minister ustosunkował się do argumentacji wszystkich uczestniczących w sprawie podmiotów.
Błędne pouczenie o możliwości zaskarżenia nie miało wpływu na przebieg sprawy.
W odpowiedzi na skargę złożonej na rozprawie T. S. reprezentowany przez adwokata wniósł o odrzucenie skargi B. B. jako pochodzącej od podmiotu nie będącego stroną oraz o oddalenie skargi Rady Izby Komorniczej w S. lub o oddalenie tych skarg i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Zgodnie z art.1 34 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 z 2002r. poz. 1270 z późniejszymi zmianami/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Badając we wskazany wyżej sposób zaskarżoną decyzję, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skargi są więc nieuzasadnione.
Dwupunktowa decyzja Ministra zawiera w zasadzie dwa oddzielne rozstrzygnięcia o każdym z wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy. Stąd dwie skargi pochodzące od dwóch autorów wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy. Skargi te mimo odmiennych rozstrzygnięć procesowych o każdym z wniosków są jednobrzmiące, co powoduje, że wywody uzasadnienia wyroku mogą być wspólne dla obu skarg.
Na wstępie wskazać należy, że oczywiście B. B. służyło prawo wniesienia skargi do Sądu, niezależnie od faktu, czy miał interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przeniesienia innego komornika na wolne stanowisko komornicze. Skoro bowiem złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, to z tą chwilą stał się stroną postępowania o ponowne rozpoznanie sprawy. Minister był zatem zobligowany zająć się jego wnioskiem i rozstrzygnąć o nim w sposób właściwy. Sposób rozstrzygnięcia o wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zależał oczywiście od pozycji wnoszącego go podmiotu w świetle prawa materialnego. Nie zmienia to jednak faktu, że na tym etapie postępowania autor wniosku stał się stroną postępowania wywołanego tym wnioskiem i jako stronie służyło mu prawo wniesienia skargi do Sądu na rozstrzygnięcie o jego wniosku.
W tym miejscu wskazać należy, że zasadny jest zarzut skargi o wadliwości pouczenia o niezaskarżalności decyzji do sądu administracyjnego, ale to naruszenie prawa procesowego nie miało żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia i dalszy tok postępowania, bowiem zarówno B. B. jak i Rada Izby Komorniczej w S. wniosły skargi do Sądu i uczyniły to w terminie.
Przechodząc do rozważenia zarzutów skargi i oceny decyzji Ministra przypomnieć należy, że zgodnie z art. 1 ustawy o komornikach... komornik jest funkcjonariuszem publicznym powoływanym przez Ministra Sprawiedliwości na wniosek zainteresowanego. Powołanie komornika należy zatem do kompetencji Ministra Sprawiedliwości, a koniecznym warunkiem powołania jest wniosek pochodzący od zainteresowanego i te okoliczności należy mieć na względzie przy wykładni dalszych przepisów ustawy o komornikach... i ocenie zaskarżonej decyzji o odwołaniu i powołaniu komornika T. S.
Co do zasady, Minister powołuje komorników w trybie art. 11 ustawy o komornikach... Wedle tego uregulowania najpierw Minister w drodze obwieszczenia w Monitorze Polskim informuje o wolnym stanowisku komorniczym oraz wskazuje rewir, w którym ma nastąpić powołanie i prezesa sądu apelacyjnego, do którego należy składać wnioski o powołanie. Następnie kandydaci na komorników składają wnioski i toczą się stosowne procedury, których uwieńczeniem jest powołanie przez Ministra wybranego przez niego kandydata. Decyzja o wyborze i powołaniu kandydata jest poprzedzona różnymi sprawdzeniami a także opiniami samorządu komorniczego, ale jest decyzją uznaniową Ministra, choć oczywiście nie dowolną. Ogłoszenie w Monitorze Polskim o wolnym stanowisku otwiera możliwość ubiegania się o to stanowisko i oznacza zaproszenie do składania wniosków przez kandydatów. Przed ogłoszeniem wolne stanowisko nie jest przedmiotem ubiegania się o nie kandydatów na komorników.
Art. 15b ustawy o komornikach... dotyczy sytuacji zupełnie odmiennej. Chodzi w nim o wolne stanowisko komornicze przed skierowaniem obwieszczenia do publikacji Monitorze Polskim. Jest to więc stanowisko komornicze, co do którego Minister nie zaprosił jeszcze kandydatów na komorników do ubiegania się o nie. Na tym etapie komornicy mogą składać wnioski o przeniesienie na wolne stanowisko. Złożenie wniosku o przeniesienie powoduje uruchomienie przez Ministra właściwych procedur, które mają na celu sprawdzenie, czy za przeniesieniem przemawiają potrzeby prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności komorniczych lub uzasadniony interes komornika. Decyzja o odwołaniu komornika i powołaniu na nowe stanowisko w ramach przeniesienia należy do Ministra Sprawiedliwości.
Jeszcze inną kwestią jest wyznaczenie zastępcy komornika w trybie art. 26 ustawy o komornikach... Zastępcę komornika wyznacza prezes właściwego sądu apelacyjnego w sytuacji, kiedy dotychczasowy komornik nie może pełnić swoich obowiązków. Prezes sądu apelacyjnego wyznacza zastępcę komornika na wniosek właściwej rady izby komorniczej spośród komorników lub asesorów komorniczych. Jak wynika z powyższego, z istoty rzeczy, wyznaczenie zastępcy komornika jest rozwiązaniem tymczasowym, które ma zapewnić natychmiastowe sprawne działanie kancelarii komorniczej w sytuacji, kiedy właściwy komornik nie może pełnić swoich obowiązków. Wyznaczenie zastępcy komornika odbywa się bez udziału Ministra Sprawiedliwości i przy znaczącym udziale organów samorządu, od których pochodzi wniosek o wyznaczenie zastępcy komornika. Takie uregulowanie nie oznacza jednak wcale, że w sytuacji, kiedy stanowisko po niedziałającym komorniku zwolni się, wychodzi ono spod "zarządu" Ministra. W przypadku wolnego stanowiska komorniczego tylko Minister może je obsadzić w trybie art. 15b lub art. 11 ustawy o komornikach..., gdyż powoływanie i odwoływanie komorników należy do kompetencji Ministra, a nie prezesa sądu apelacyjnego ani terenowych organów samorządu komorniczego. Wyznaczenie zastępcy komornika na konkretne stanowisko komornicze nie ma więc wpływu na status prawny tego stanowiska jako stanowiska wolnego.
Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, uznać należy, że stanowisko po odwołanej H. B. było wolnym stanowiskiem komorniczym. Ponieważ Minister nie skierował obwieszczenia do Monitora Polskiego o tym stanowisku, nie mogło być ono przedmiotem wniosków o powołanie składanych przez kandydatów na komorników. Mogło natomiast być przedmiotem wniosków o przeniesienie składanych przez komorników.
W tym miejscu przypomnieć należy, że źródłem interesu prawnego jest norma prawa, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenie tego aktu do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2008r. II GSK329/07).
Zważywszy powyższe uznać należy, że ponieważ nie ma normy prawnej, która pozwalałaby kandydatom na komorników, którzy chcieliby ubiegać się o powołanie na stanowisko komornika, uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w stosunku do komorników, którzy ubiegają się o przeniesienie, to kandydaci na komorników nie mają interesu prawnego i nie mogą uczestniczyć w żadnym charakterze w postępowaniu o przeniesienie komornika na inne stanowisko, bowiem ani nie są komornikami (a tylko komornicy mogą uczestniczyć w procedurze przeniesienia), ani nie zabiegają o przeniesienie. Ich ewentualny wniosek o powołanie byłby zatem bezprzedmiotowy, bowiem przed skierowaniem obwieszczenia do Monitora Polskiego wolne stanowisko nie jest przeznaczone do obsadzenia w trybie art. 11 ustawy o komornikach...
Taki status w postępowaniu o przeniesienie na inne stanowisko komornicze dotyczy także osoby, która została wyznaczona jako zastępca komornika. Status zastępcy komornika jest z istoty rzeczy tymczasowy i przed skierowaniem obwieszczenia o wolnym stanowisku komorniczym nie może on ubiegać się o stanowisko, które zajmuje, jako zastępca komornika (poza przypadkiem, kiedy jest zastępca komornika jest już komornikiem i ubiega się o przeniesienie na stanowisko, które zajmuje jako zastępca, ale nie miało to miejsca w sprawie niniejszej, gdyż B. B. jest asesorem). Sfera prawna zastępców komorników nie jest więc w żaden sposób powiązana z postępowaniem o przeniesienie komornika, bowiem stanowisko, którego dotyczy przeniesienie, przed obwieszczeniem nie jest jeszcze wolnym stanowiskiem przeznaczonym do ubiegania się o nie przez kandydatów na komorników. W tej sytuacji wszystkie okoliczności podnoszone przez B. B. (znajomość rewiru, poniesione wydatki, umowy z pracownikami, dobra opinia) stanowią tylko okoliczności faktyczne, nie mające wpływu na sferę prawną B. B., który na tym etapie nie może ubiegać się o miejsce po H. B., bowiem to miejsce nie zostało przeznaczone przez Ministra do obsadzenia w trybie art. 11 ustawy komornikach... Największe nawet walory B. B. nie mogą spowodować, aby był on brany pod uwagę w postępowaniu o przeniesienie w sytuacji, gdy nie jest jeszcze komornikiem, a miejsce nie zostało przeznaczone do obsadzenia w drodze konkursu. Zarzut dotyczący błędnej oceny interesu prawnego B. B. i jego pozycji procesowej jest więc nieuzasadniony.
Nie jest uzasadniony kolejny zarzut obu skarg niezasięgnięcia opinii Prezesa Sądu Apelacyjnego w S. w kwestii przeniesienia. Z treści art. 15b ustawy o komornikach wynika, że Minister zwraca się o opinię do prezesa właściwego sądu apelacyjnego. Użycie w przepisie liczby pojedynczej wskazuje wprost, że chodzi o jedną opinię, jednego prezesa, nie zaś o dwie opinie od prezesów dwóch sądów. W sytuacji, gdy przeniesienie powiązane jest z pracą dwóch sądów apelacyjnych, ale wymagana jest tylko jedna opinia, zasadne jest stanowisko Ministra, że "prezesem właściwego sądu apelacyjnego" jest prezes tego sądu apelacyjnego, który z komornikiem dotychczas współpracował i może cokolwiek powiedzieć o jego osobie. Brak podstaw prawnych do uznania, że stanowisko Ministra w tej kwestii jest błędne, a z punktu widzenia zasad logiki jest ono słuszne. Okoliczność, że w aktach nie ma opinii Prezesa Sądu Apelacyjnego w S. nie narusza zatem art. 106 kpa, gdyż w aktach znajduje się opinia prezesa właściwego sądu apelacyjnego tj. Prezesa Sądu Apelacyjnego w W.
Nie są niczym poparte i nie są uzasadnione zarzuty nierozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i niewskazania, na czym polega uzasadniony interes komornika. W sprawie jest bowiem niesporne i przez nikogo nie jest kwestionowane, że komornik S. wykonywał pracę w Z. w odległości 390 km od swego domu rodzinnego w S., w którym pozostała chora żona i malutkie dziecko. Trudno byłoby wskazać bardziej uzasadniony interes komornika przemawiający za jego przeniesieniem, które to przeniesienie spowoduje połączenie rodziny, możliwość opieki nad żoną i dzieckiem i powrót do miasta pochodzenia. Okoliczność, że wcześniej komornik S. świadomie objął tak niewygodne dla niego stanowisko nie jest naganna i wcale nie przemawia przeciwko przeniesieniu. Jest oczywiste, że nie mając pracy komornik objął to stanowisko, które było wolne, a gdy po latach powstała okazja do poprawy swego losu, wystąpił o przeniesienie. Stanowisko Ministra w kwestii przeniesienia było więc ze wszech miar trafne i jakkolwiek z nim polemika jest nieuzasadniona.
Oceniając zastosowane przez organ rozwiązania procesowe Sąd uznał, że Minister Sprawiedliwości trafnie ocenił, iż B. B. nie ma interesu prawnego, aby uczestniczyć w postępowaniu o przeniesienie komornika T. S. i co za tym idzie, zasadnie uznał, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy nie pochodzi od strony, tylko od podmiotu nieuprawnionego.
Zgodnie z ustaloną linią orzeczniczą, wniesienie odwołania (zgodnie z art. 127 § 3 kpa, także wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) przez podmiot nie mający statusu strony, powoduje umorzenie postępowania odwoławczego (także postępowania o ponowne rozpoznanie sprawy) na podstawie art. 138 § 1 p.3 kpa (por. wyrok NSA z dnia 6 października 1999r. IV SA 1065/9- Lex 47919, wyrok NSA z dnia 15 lipca 1999r. I SA 1620/98- Lex 48567, wyrok NSA z dnia 14 października 1999r. I SA 1321/99- Lex 48668, uchwała 7 s. NSA z dnia 5 lipca 1999 r. OPS 16/98, ONSA 4/1999 p.119). W tym stanie rzeczy, zastosowane przez Ministra rozwiązanie procesowe zastosowane w stosunku do B. B. należy uznać za trafne.
Może budzić wątpliwość przyznanie statusu strony Radzie Izby Komorniczej w S. w postępowaniu o przeniesienie komornika. Znając argumentację wywiedzioną w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego (uchwała 7s. SN z dnia 6 lutego 1996r. III AZP26/95, Lex 23740) w kwestii interesu prawnego i legitymacji procesowej organów samorządu notarialnego w postępowaniu o powołanie notariusza, Sąd zaakceptował pogląd Ministra Sprawiedliwości, bowiem uregulowania obu ustaw są w tej kwestii bardzo podobne. Ponieważ przeniesienie komornika zawiera w sobie element powołania komornika, Sąd przyjął za uzasadniony pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy, że zasadne jest poddanie kontroli sądowej nie tylko odmowy powołania, ale także powołanie, która to decyzja Ministra w przeciwnym wypadku nie podlegałaby żadnej kontroli.
W tym stanie rzeczy, należy uznać za trafne merytoryczne rozpoznanie wniosku Rady Izby Komorniczej w S. i z uwagi na bezzasadność zarzutów stawianych rozstrzygnięciu, utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] maja 2008 r. W szczególności należy mieć na względzie, że powołanie na wolne stanowisko komornicze w trybie przeniesienia komornika jest rozstrzygnięciem personalnym, a planowana w przyszłości reorganizacja sądów i rewirów komorniczych nie ma z nim żadnego związku.
Zważywszy powyższe Sąd uznał wszystkie zarzuty obu skarg za nieuzasadnione i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargi oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło