VI SA/Wa 2134/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] września 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na D. M. karę pieniężną w wysokości 3500 zł. Na karę tą złożyła się kara w wysokości 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych i kara w wysokości 500 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu 16 lipca 2009 r. na Autostradzie [...] w miejscowości G., kierunek [...] zatrzymano do kontroli drogowej pojazd członowy składający się z ciągnika marki [...] o numerze rej. [...] oraz naczepy marki [...] o numerze rej. [...]. Kierujący pojazdem Pan A. M. w momencie kontroli prowadził pojazd w międzynarodowym transporcie drogowym rzeczy z ładunkiem (mydło 15510 kg) z S. do P. Wyżej wymieniony transport wykonywała firma D. M. Kierowca okazał do kontroli drogowej odcinek kontrolny dobowej karty opłaty drogowej o nr seryjnych [...]. Wyżej wymieniony odcinek kontrolny był przedziurkowany w polach: dzień - 16, miesiąc - VII, rok - 2009 w odcinku kontrolnym w polu numer rejestracyjny posiadał wpis – [...]. Winieta samoprzylepna o tych samych nr ser. była umieszczona w sposób trwały wewnątrz pojazdu. Zgodnie z wyjaśnieniami kierowcy winieta ta została zakupiona w poprzednim miesiącu. Organ powołał się na § 10 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych który stanowi, iż karty opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych nabyte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zachowują swą ważność przez okres, na jaki zostały wydane, jednak nie dłużej niż: 4) w przypadku opłaty dobowej - do dnia 9 lipca 2009 r. organ wskazał, że okazana do kontroli winieta oraz odcinek kontrolny nie była zgodna z nowym Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych. Organ I instancji powołując przepisy wskazanego Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Ustawy o transporcie drogowym (dalej u.t.d.) wskazał na naruszenie przez przedsiębiorcę wykonującego przewóz obowiązków wynikających z ustawy co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 i lp. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Organ stwierdził także wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty i z tego tytułu nałożył karę w wysokości 500 zł. Organ I instancji wskazał, że kierowca do kontroli drogowej nie posiadał i nie okazał ważnego zaświadczenia od pracodawcy o zatrudnieniu i spełnieniu przez kierowcę Pana A. M. wymogów ustawowych określających, iż kierowca wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych oraz po odbyciu kursu dokształcającego może wykonywać pracę na stanowisku kierowca. Natomiast kierowca podczas kontroli drogowej okazał między innymi: zaświadczenie lekarskie potwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Wyżej wymienione zaświadczenie zostało wystawione w dniu [...] grudnia 2008 r. w miejscowości B. z datą następnego badania okresowego kierowcy na [...] grudnia 2013 r. oraz orzeczenie psychologiczne nr [...] z datą wystawienia [...] grudnia 2008 r. z terminem następnego badania [...] grudnia 2013 r. w którym stwierdza się brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Kierowca również okazał zaświadczenie nr [...] z datą wystawienia [...] lutego 2009 r. w którym zaświadcza się o ukończeniu kursu dokształcającego kierowców przewożących rzeczy. Ponadto kierowca Pan A. M. zobowiązany był do udokumentowania swojego okresu aktywności za okres z bieżącego dnia i poprzednich 28 dni (tj. 18 czerwca 2009 r. – 16 lipca 2009 r.). Na okazanej karcie kierowcy nie zarejestrowano danych cyfrowych za okres: od godziny 15:35 utc dnia 26 czerwca 2009 r. do godziny 07:35 utc dnia 27 czerwca 2009 r. od dnia 4 lipca 2009 r. od godziny 21:29 utc do godziny 07:30 utc dnia 6 lipca 2009 r. oraz od godziny 09:53 utc dnia 6 lipca 2009 r. do godziny 25:25 utc dnia 10 lipca 2009 r. Kierowca nie okazał wykresówek, wydruków z tachografu cyfrowego lub zaświadczenia obowiązującego zgodnie z Decyzją Komisji UE z dnia 12 kwietnia 2007 r. w sprawie formularza dotyczącego przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowymi (Dziennik Urzędowy UE L 99/14) potwierdzającego fakt prowadzenia, bądź nie prowadzenia pojazdów samochodowych wyłączonych z rozporządzenia (WE) 561/2006 oraz żadnego innego zaświadczenia zgodnie z art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców. W toku postępowania przed organem I instancji strona przysłała świadectwa działalności kierowcy za okresy wskazane w naruszeniu w protokole z kontroli drogowej oraz zaświadczenie informujące o zatrudnieniu i spełnieniu przez kierowcę Pana A. M. wymogów ustawowych określające, iż kierowca wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych oraz o odbyciu kursu dokształcającego może wykonywać pracę na stanowisku kierowca. Przedstawiony przez stronę w trakcie postępowania administracyjnego dokument o zatrudnieniu i spełnieniu przez kierowcę Pana A. M. wymogów ustawowych, został uwzględniony przez organ I instancji. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ I instancji stwierdził, że kontrolowany kierowca nie został wyposażony w wymagany dokument (zaświadczenie zgodne z art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców) do kontroli drogowej w dniu 16 lipca 2009 r., co stanowi naruszenie art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wniósł D. M., żądając jej uchylenia w całości. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2009 r. w K. w B nabył 20 sztuk kart opłaty drogowej dobowej za łączną kwotę 760 zł. Karty te wykorzystywane były podczas poruszania się jego samochodów po kraju. Wskazał, że dokonuje zakupu dobowych kart opłaty drogowej albowiem jego auta przebywają większośc dni w tygodniu poza granicami kraju. Skarżący wskazywał, iż istotnie zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, termin ważności kart opłaty dobowej upływał 9 lipca 2009 r. Wywodził jednak, że poniósł w pełni koszt opłaty drogowej. W ocenie skarżącego zapłacił on państwu całość należności za korzystanie z dróg, a zmieniające się przepisy prawa, nie powinny godzić w dobro obywatela. Skarżący wywodził, że kupując karty opłaty drogowej zawarł z państwem umowę na określonych warunkach, których to państwo nie dotrzymało. Wskazywał, że Państwo wprowadziło nowy rodzaj kart dobowych po tych samych cenach, bez możliwości wymiany ich na nowe. Przewidziana została jedynie możliwość - pod pewnymi warunkami - zwrotu kart rocznych. Podnosił, że w stosunku do kart dobowych zmienił się tylko ich kolor, a nie ich cena. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji przytoczył przepisy Ustawy o transporcie drogowym i rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych i wskazał, iż w jego ocenie, po analizie materiału dowodowego zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych, w związku z czym, organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów wykonawczych. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że w rozpatrywanej sprawie podczas wykonywanego przejazdu kierowca nie posiadał wymaganych dokumentów - nie miał przy sobie zaświadczenia o spełnieniu potwierdzającego zatrudnienie i spełnienie wymogów określonych ustawą, ani wykresówek, wydruków z tachografu cyfrowego albo dokumentów poświadczających fakt nieprowadzenia pojazdu w okresie: od godz. 9:53 dnia 6 lipca 2009 r. do godz. 20:25 dnia 10 lipca 2009 r., od godz. 15:35 dnia 26 czerwca 2009 r. do godz. 7:35 dnia 27 czerwca 2009 r., od godz. 21.30 dnia 4 lipca 2009 r. do godz. 7:30 dnia 6 lipca 2009 r. Zdaniem organu nie ma znaczenia późniejsze nadesłanie wymaganej dokumentacji, gdyż zgodnie z literalnym brzmieniem przepisów, pracodawca ma obowiązek wyposażyć kierowcę w wymagane dokumenty przed rozpoczęciem wykonywania przewozu, a kierowca ma obowiązek okazać je na żądanie kontrolującego. Ponadto, organ II instancji wskazał, iż na zaświadczeniu potwierdzającym zatrudnienie i spełnienie wymagań określonych ustawą, w prawym górnym rogu znajduje się tylko nazwa miejscowości, natomiast brakuje daty. Odnośnie argumentów skarżącego zawartych w odwołaniu, organ wskazał na zawartą w art. 42 u.t.d. delegację ustawową dla Ministra Infrastruktury do wydania rozporządzenia z dnia 5 czerwca 2009 r., zgodnie z którym dobowe karty opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych nabyte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zachowują ważność przez okres na jaki zostały wydane jednak nie dłużej niż do 9 lipca 2010 r. Wobec czego organ uznał, że w dniu kontroli tj. 16 lipca 2009 r. karta opłaty była już nieważna, co jest równoznaczne z nieziszczeniem opłaty za przejazd po drogach krajowych. Skargę na tę decyzję wywiódł D. M. W uzasadnieniu powtórzył argumenty podane w uzasadnieniu odwołania wskazując, iż w pełni poniósł koszt opłaty drogowej. Wywodził, że obywatel ponosi szkodę w wyniku zmiany przepisów prawa. Skarżący wskazywał też na wprowadzoną do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury zmianę w postaci § 3a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Na skarżącego nałożona została kara z tytułu wykonywania transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Skarżący wywodził, że zapłacił za okazaną w czasie kontroli kartę opłaty drogowej, a tym samym w jego ocenie wywiązał się ze swego obowiązku wobec państwa. Zgodnie z art. 42 u.t.d. 1 podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 1.800 euro rocznie [...] 3. Opłata, o której mowa w ust. 1, może być w szczególności wnoszona w: 1) jednostce, o której mowa w art. 17 ust. 2; 2) granicznych urzędach celnych; 3) urzędach celnych wewnątrz kraju; 4) stacjach benzynowych, z zastrzeżeniem ust. 4; 5) polskich organizacjach zrzeszających przewoźników drogowych o zasięgu ogólnokrajowym, z zastrzeżeniem ust. 5. 3a. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, uiszcza opłatę roczną, miesięczną, siedmiodniową albo dobową. 3b. Karta opłaty dobowej i siedmiodniowej może być wypełniona przez podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie: 1) 7 dni - od wydania karty opłaty dobowej; 2) 14 dni - od wydania karty opłaty siedmiodniowej. 7. Minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, rodzaj i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 2, oraz tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. Zgodnie zaś z art. 87 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879, z 2005 r. Nr 180, poz. 1497 oraz z 2007 r. Nr 99, poz. 661). Z dniem 10 czerwca 2009 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z dnia 8 czerwca 2009 r.). Zgodnie z § 10 tego rozporządzenia karty opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych nabyte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane, jednak nie dłużej niż - w przypadku opłaty dobowej - do dnia 9 lipca 2009 r. Rozporządzenie to zostało zmienione Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2009 r.(Dz. U. z dnia 9 listopada 2009 r.) przez dodanie § 3a w brzmieniu: Karta opłaty dobowej nabyta dla pojazdu lub zespołu pojazdów innych niż autobusy jest ważna na okres, na jaki została wydana, niezależnie od liczby osi oraz emisji spalin tych pojazdów". W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna. Powołany art. 42 u.t.d. ustanawia obowiązek uiszczania opłaty drogowej dla określonej grupy podmiotów, wskazuje gdzie opłata może być wnoszona, w punkcie 3a ustanawia rodzaje opłat, a także w punkcie 3b w odniesieniu do kart opłaty dobowej i siedmiodniowej ustala czas przez który karta może być wypełniona przez podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty. Zatem już bezpośrednio z treści ustawy wynika, że karta opłaty dobowej może być wypełniona przez podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni od jej wydania. Skarżący w odwołaniu wskazał, że dobową kartę opłaty drogowej okazaną podczas kontroli w dniu 16 lipca 2009 r. nabył w dniu 10 kwietnia 2009 r. Twierdzenie to koresponduje z zeznaniami kierowcy, który wskazał, że karty opłaty drogowej otrzymał około miesiąca przed datą kontroli. Nabycie dobowych kart opłaty drogowej w kwietniu 2009 r. mogło spowodować prawidłowe uiszczenie tej opłaty jednak pod warunkiem prawidłowego wypełnienia karty w terminie określonym w ustawie tj. 7 dni. Zatem skarżący nabywając większą ilość dobowych kart opłaty drogowej w kwietniu działał na własne ryzyko oceniając, że zdoła wykorzystać kupione karty w terminie 7 dni. Innymi słowy skarżący wykupił uprawnienie do przejazdu w okresie 7 dni od daty nabycia dobowych kart opłaty drogowej. W tym czasie mógł skutecznie je wypełnić. Skoro bowiem ustawodawca zakreślił 7 dniowy termin do wypełnienia kart, odstępując od reguły wypełniania ich w momencie zakupu, oznacza to iż nie można skutecznie dokonać tej czynności po upływie określonego w ustawie terminu. Zatem niezależnie od wejścia w życie Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych karty, którymi dysponował skarżący w dacie kontroli nie mogły już być skutecznie wypełnione i jako takie stanowić dowodu uiszczenia opłaty drogowej. Ustalenia organu, że skarżący wykonywał transport drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych są zatem prawidłowe. Skoro bowiem ustawodawca zakreślił siedmiodniowy termin dla wypełnienia dobowej kart opłaty drogowej oznacza to, że karta taka nie może być już wypełniona w terminie późniejszym. Zatem objęta skargą decyzja odpowiada prawu. Prezentowana przez skarżącego koncepcja zawarcia umowy z Państwem przez nabycie kart nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Art. 42 ust. 7 u.t.d. stanowi delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, rodzaju i stawek opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz trybu wnoszenia i sposobu rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. Wydając Rozporządzenie z dnia 5 czerwca 2009 r. Minister Infrastruktury działał zatem w ramach delegacji ustawowej. Mógł też określić termin ważności kart nabytych przed datą, wejścia w życie rozporządzenia. Podkreślić jednak należy, że w przedmiotowej sprawie termin ten nie wpłynął na sytuację skarżącego, który w dacie kontroli nie mógł już skutecznie posługiwać się kartami nabytymi w kwietniu. Podnoszone w treści skargi zmiany w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w postaci wprowadzenia przytoczonego wyżej § 3a nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem doprecyzowują jedynie zakres obowiązywania nabytych kart opłaty dobowej. Co do kary nałożonej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania decyzji także w tym zakresie i podzielił stanowisko zaprezentowane przez organy. Również skarżący mimo, że zakresem skargi objął całą decyzję nie przytaczał argumentów, które podważałyby prawidłowość ustaleń organów w odniesieniu do tej części decyzji. Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.