VI SA/Wa 2135/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] sierpnia 2016 roku nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. K. W. (dalej też jako "wnioskodawca" lub "skarżący") wniósł w niniejszej sprawie na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy, przy czym nie wskazał w nim zakresu swojego żądania. W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 21 grudnia 2016 roku, wydanym na podstawie art. 258 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") przesłano skarżącemu kopię formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF (pozostawiając w aktach sprawy jego oryginał) w celu wypełnienia przez skarżącego rubryk 4.1 i 4.2 tego formularza poprzez wskazanie zakresu, w jakim skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy (wyjaśniono, że niepotrzebną część wskazaną w ww. rubrykach należy skreślić). Pouczono skarżącego, iż termin na uzupełnienie powyższego braku formalnego wynosi 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Jak wynika z załączonego do akt zwrotnego potwierdzenia odbioru, wezwanie doręczone zostało skarżącemu w dniu 10 stycznia 2017 roku. Tym samym termin na przesłanie do Sądu uzupełnionego formularza upłynął w dniu 17 stycznia 2017 roku. Tymczasem pismem nadanym w placówce operatora pocztowego w dniu 18 stycznia 2017 roku skarżący przesłał uzupełniony formularz PPF. W piśmie przewodnim zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia powyższego braku wniosku. Wyjaśnił, że do przekroczenia terminu doszło na skutek choroby skarżącego i natłoku prac związanych z rozliczeniem roku 2016. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rozpoznając przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy, zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Katalog czynności podejmowanych w tym postępowaniu jest przykładowy i określa go przepis § 2 powyższego artykułu. W doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty został pogląd, że zarówno czynności wymienione wprost w art. 258 § 2 p.p.s.a., jak i inne, niewskazane wyraźnie w tym przepisie – mogą być wykonywane przez sąd (sędziego sprawozdawcę, przewodniczącego wydziału) albo przez referendarza sądowego. Referendarz sądowy ma także możliwość wydawania innych niż wymienione w art. 258 §2 p.p.s.a. zarządzeń i postanowień, np. dotyczących umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. W takiej sytuacji należy odpowiednio zastosować art. 259 § 1 p.p.s.a. i uznać, że strona ma możliwość złożenia sprzeciwu również wobec tych czynności. Daje to bowiem możliwość skontrolowania przez sąd administracyjny m.in. czy referendarz sądowy, dokonując czynności niewymienionych w art. 258 § 2 p.p.s.a., nie wykroczył poza uprawnienia przyznanie mu art. 258 § 1 p.p.s.a. Wniosek taki wypływa również z pozycji referendarza sądowego w sądownictwie administracyjnym, który otrzymał możliwość wydawania postanowień kierowanych do strony, nie stanowiących "wymiaru sprawiedliwości" (wyr. TK z 1 grudnia 2008r., P 54/07, Dz. U. Nr 218, poz. 1400). W przypadku gdy strona nie wniesie sprzeciwu, postanowienia referendarza sądowego wywołują skutki prawomocnych postanowień sądowych. Reasumując, rozpoznanie wniosku strony o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o prawo pomocy należy do kategorii czynności o jakich mowa w art. 258 §1 p.p.s.a., stanowi bowiem czynność w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy, które mogą wykonywać referendarze sądowi (p. postanowienie Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 października 2014 r. sygn. akt II SAB/Po 59/14). Przechodząc do rozpatrzenia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wypełnienie przez skarżącego rubryk 4.1 i 4.2 tego formularza, podkreślić należy, że art. 85 p.p.s.a. wprowadził zasadę, iż czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3 cyt. przepisu). Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Odnosząc się kwestii do uprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu, stwierdzić należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003r., II SA 4162/01, Monitor Prawniczy 2003, nr 8, s. 340). Przywrócenie uchybionego terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można zatem mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000r., SA/Sz 1117/99, niepubl.), bądź nieznajomość prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998r. I SA/Łd 153/97, LEX nr 37127). Mając powyższe na uwadze, uznać należy, iż skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do przedłożenia uzupełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołana przez skarżącego okoliczność choroby, bez wskazania okresu jej trwania, ani jakiegokolwiek jej udokumentowania, jest na tyle ogólna, iż nie pozwala dokonać oceny, czy w istocie stan zdrowia skarżącego uniemożliwiał uzupełnienie i przesłanie formularza PPF. Podkreślenia wymaga, iż choroba strony może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu tylko wówczas, gdy rzeczywiście uniemożliwia podjęcie czynności procesowej (p. H. Knysiak – Molczyk w Komentarzu do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod redakcją Tadeusza Wosia, Wydawnictwo LexisNexis z 2005 r. str. 334). Odnosząc się z kolei do kolejnego wskazanego we wniosku jako przyczyna uchybienia terminu faktu natłoku prac związanych z rozliczeniem roku 2016, podkreślić należy, że są to zwykłe czynności związane z prowadzoną działalnością a z uwagi na ich cykliczny charakter, nie można w żaden sposób uznać ich za okoliczności nagłe, nieprzewidziane a tym samym skutkujące zaistnieniem przeszkody, której skarżący nie był w stanie usunąć. W związku z powyższym, na podstawie art. 258 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 86 §1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.