VI SA/Wa 2137/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-19
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.), Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika za przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym, przy przekroczeniu dopuszczalnego nacisku osi, została nałożona prawidłowo, pomimo zarzutów dotyczących wadliwości protokołu kontroli, braku czynnego udziału strony w postępowaniu oraz braku wpływu strony na powstanie naruszenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo. Przewóz ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym, nawet przy braku możliwości uzyskania zezwolenia kategorii III-VII, skutkuje nałożeniem kary jak za przejazd bez zezwolenia. Zarzuty dotyczące wadliwości protokołu kontroli (omyłka w wymiarach) nie dyskwalifikują jego wartości dowodowej w zakresie stwierdzonych przekroczeń nacisku osi. Uchybienie w zakresie czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż strona aktywnie uczestniczyła w postępowaniu, a organ nie prowadził dodatkowych postępowań wyjaśniających. Strona nie wykazała, że dochowała należytej staranności i nie miała wpływu na powstanie naruszenia.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "P." Sp. j. karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za przejazd pojazdem członowym z ładunkiem ryb (ładunek podzielny) z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku osi napędowej (12,6 t zamiast 10 t) oraz bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. wadliwość protokołu kontroli, brak czynnego udziału w postępowaniu oraz brak wpływu na powstanie naruszenia. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi "P." Sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości
W dniu [...] grudnia 2014 r. w miejscowości N. na drodze krajowej nr [...] (wspólny przebieg dróg), zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował A. S., który wykonywał przejazd z ładunkiem ryb (ładunek podzielny) w imieniu "P." Spółka jawna. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego - 12,6 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 2,6 t (26 % dopuszczalnej wartości),
- podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienonnatywnym.
W trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu członowego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na "P." Spółka jawna z siedzibą w S., kary pieniężnej w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych.
Pismem dnia 9 marca 2015 r. strona wniosła odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, zarzucając przedmiotowej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz prawa procesowego tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 107 § 1 k.p.a. Strona podniosła także, że organ I instancji nie zawiadomił jej o zakończeniu postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącej ponadto, aby uzyskać miarodajne wyniki pomiaru pojazdu członowego, kontrolujący powinien powtórzyć jego ważenie. Strona podkreśliła również, że w celu zapewnienia, żeby kontrolowany pojazd członowy był normatywny, po jego nieprawidłowym załadowaniu, kierowca podjął stosowne działania w konsekwencji których zmieniony został sposób rozłożenia towaru na jego przestrzeni ładunkowej. Przedsiębiorca wyjaśnił, że kontrolowany pojazd nie przekraczał dopuszczalnej masy całkowitej oraz wprowadził on zarządzenia wewnętrze, które mają zapobiec naruszeniom przepisów prawa. W związku z powyższym, zdaniem strony dochowała ona należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miała wpływu na stwierdzone naruszenie.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 140aa ust. 1, 3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o mchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. - zwanej dalej prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm. - zwanej dalej udp), po rozpatrzeniu odwołania S. G. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 udp po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. 2 udp znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:
1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,
2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8
- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.
Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Droga krajowa nr 11 na kontrolowanym odcinku została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.
W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego - 12,6 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 2,6 t (26 % dopuszczalnej wartości),
- podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienonnatywnym.
W trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu członowego.
Zdaniem organu odwoławczego w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII. W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi 15000 złotych.
Przedmiotowym pojazdem członowym przewożono ryby (ładunek podzielny). Powyższe wynika z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz z protokołu z przesłuchania świadka.
Organ wyjaśnił, że ustalając kategorię wymaganego zezwolenia kierował się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać. Powyższe warunki zostały określone przez ustawodawcę w załączniku nr 1 do prd. Następnie organ dokonał wyboru kategorii zezwolenia, której posiadanie zwalniałoby stronę postępowania z konsekwencji prawnych wynikającymi z treści art. 140ab ust. 1 prd. Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
GITD wyjaśnił, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 22 listopada 2014 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd członowy został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z terminami ważności do [...] czerwca 2016 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd członowy zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.
Zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Odnosząc się do zarzutu strony, iż organ I instancji nie zapewnił jej czynnego udziału w postępowaniu, organ odwoławczy wskazał, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia 15 grudnia 2014 r. strona została pouczona o przysługującym jej prawach w tym o uregulowanym w art. 10 k.p.a. prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz o prawie zgłaszania żądań. Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżącej, że organ I instancji nie odniósł się do złożonych przez nią w toku prowadzonego postępowania administracyjnego wniosków dowodowych, zauważył, że z akt sprawy nie wynika, żeby składała ona takie wnioski. Niemniej jednak należy zauważyć, że w rozpatrywanym przypadku, wszystkie ustalenia faktyczne istotne dla sprawy zostały poczynione.
Mając natomiast na uwadze zarzut strony, iż kontrolowany pojazd członowy powinien zostać zważony dwukrotnie, organ odwoławczy wskazał, że powtórne ważenie pojazdu jest przeprowadzane wyłącznie na wniosek kontrolowanego. Uprawnienie to zostało wprowadzone na korzyść kontrolowanych podmiotów, wewnętrznymi regulacjami Inspekcji Transportu Drogowego. Uprawnienie to nie wynika z powszechnie obowiązujących regulacji, a podstawą do stwierdzenia ewentualnych naruszeń są już wyniki pierwszego ważenia. Warto ponadto dodać, że stwierdzony w trakcie kontroli nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego wynosił 12,6 t. Na stronę mogłaby być natomiast nałożona kara pieniężna w wysokości 2000 zł, gdyby nacisk tej osi nie przekraczał 12 t.
Ponadto organ odwoławczy zauważył że przesłuchany w trakcie kontroli, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań kierowca wyjaśnił, że został on poinformowany o prawie do ponownego ważenia pojazdu, jednak z prawa tego nie skorzystał. Wskazał on także, że brał on udział w procedurze mierzenia i ważenia zespołu pojazdów oraz zostały mu okazane świadectwa legalizacji wag oraz protokół z pomiaru równości terenu. Tym samym za nieuzasadniony należy uznać zarzut strony, że kontrolujący wprowadził w błąd kierowcę i "podstępem" uzyskał jego podpis pod protokołem kontroli i zgodę na odstąpienie od ponownego ważenia pojazdu. Ponadto zdaniem organu odwoławczego wyjaśnienia strony i kierowcy w tym zakresie mają jedynie na celu uniknięcie odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd.
Organ odwoławczy zauważył, że [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w zawiadomieniu z dnia 15 grudnia 2014 r. wezwał stronę do wskazania ewentualnych okoliczności sprawy i złożenia wszechstronnych, popartych dowodami wyjaśnień wskazujących, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz, że nie miała ona wpływu na powstanie naruszenia. Dowodami takimi nie są przesłane przez stronę oświadczenia kierowcy i spedytora oraz zarządzenie z dnia 8 października 2013 r. Wskazane w tym zarządzeniu rozwiązania jak i czynności dokonane w trakcie załadunku przez kierowcę nie zapobiegły bowiem nienormatywności kontrolowanego pojazdu członowego.
Zdaniem organu odwoławczego mając na uwadze powyższe regulacje prawne oraz treść zgłaszanych przez stronę wyjaśnień w przedmiotowej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swojej odpowiedzialności. W tym miejscu koniecznym wydaje się dodać, iż to przecież podmiot wykonujący przejazd decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport jak i innych uczestników mchu. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, w którym powinien uczestniczyć zarówno załadowca jak i podmiot wykonujący przejazd, tak żeby nie były przekroczone normy wymagane przepisami ustawy o drogach publicznych i ustawy Prawo o ruchu drogowym, leży niewątpliwie w interesie podmiotu wykonującego przejazd. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej.
W ocenie organu odwoławczego wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, było okolicznością, na którą strona miała wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem. GITD uznał, że między zachowaniem strony niniejszego postępowania administracyjnego, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. Normalnym zjawiskiem jest takie, które w danym układzie stosunków i warunków według doświadczenia życiowego występuje jako typowe. Jak stwierdzono w trakcie kontroli, nacisk osi przedmiotowego pojazdu członowego, przekraczał dopuszczalną wartość. Tym samym środki zastosowane przez przedsiębiorcę, w celu zapewnienia zgodności przewozu z obowiązującym prawem, okazały się niewystarczające. Powyższe świadczy jednoznacznie o tym, że strona nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i miała wpływ na stwierdzone naruszenie.
Pismem z dnia 4 lipca 2015 r. "P." Sp. J. z siedzibą w S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności:
- art. 6 k.p.a. - gdyż, decyzja została wydana bez poszanowania obowiązującego prawa,
- art. 7 k.p.a. - ponieważ organ administracji publicznej wydał decyzję bez podjęcia wszelkich czynności mających na celu dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego i obowiązujących w tym zakresie przepisów,
- art. 8 k.p.a. - ponieważ sposób przeprowadzenia postępowania przez organ wydający decyzję podważył zaufanie do władzy publicznej,
- celowe naruszenie etyki urzędnika państwowego poprzez wprowadzenie naszego pracownika w błąd by w haniebny sposób uzyskać akceptację by nie przeprowadzać ponownego ważenia oraz uzyskać podpisy kierowcy w protokole kontroli,
- zawarte, udokumentowane błędy w protokole kontroli, które całkowicie eliminują sporządzone wadliwie wyliczenia kontrolera (długość, szerokość, waga pojazdu członowego). Organ nie powinien wydać decyzji administracyjnej o nałożeniu kary administracyjnej na podstawie nieprawdziwych/ nierzeczywistych danych zawartych w protokole kontroli, gdzie rzekomo pracownik Inspekcji Transportu Drogowego dokonał precyzyjnych pomiarów kontrolowanego pojazdu.,
- sygnatura akt wskazuje, że decyzja została przypisana do roku 2014, gdzie wydanie decyzji nastąpiło 20 lutego 2015 r.,
- celowe pominięcie wręcz zignorowanie zapisu ustawy art. 140 aa ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r. (zm. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137) pkt. 4 nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
Wobec podniesionych zarzutów strona wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
W uzasadnieniu strona rozwinęła powyższe zarzuty podnosząc, że organ nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu, oraz przed wydaniem decyzji całkowicie odebrał stronie prawo do ostatecznego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów (nie przesłano zawiadomienia o zakończeniu postępowania administracyjnego). Tym bardziej, iż strona zgłaszała w toku postępowania administracyjnego wnioski dowodowe, które w ocenie strony miały kardynalne znaczenie dla prowadzonego postępowania i jego wyniku.
Ponadto w ocenie skarżącej spółki postępowanie administracyjne dotknięte jest poważną wadą prawną. Kontrolujący Inspektor już w toku kontroli błędnie zakwalifikował stwierdzone naruszenie, sporządzając tym samym wadliwie protokół kontroli świadczy o tym fakt, iż:
- nie przeprowadzono powtórnego ważenia pojazdu członowego,
- z treści protokołu kontroli wynika, że długość pojazdu wynosi 2,6 m a szerokość 16,5 m co jest nieprawda. Wobec powyższego już w samym protokole kontroli są poważne wady prawne (omyłka pisarska w tak ważnym procesie jak stwierdzenie stanu faktycznego, pomiarów pojazdu nie może mieć miejsca).
Wobec powyższego zdaniem strony skarżącej udokumentowany nacisk pojedynczej napędowej osi pojazdu samochodowego przez kontrolerów również nie jest prawidłowy, zwłaszcza że skarżące przedsiębiorstwo dokonało wszelkich możliwych działań by pojazd członowy spełniał wszystkie wymagania odnośnie przepisów prawa.
Spółka podkreśliła, że w rozpatrywanym przypadku w dniu [...].12.2014 r. przedsiębiorstwo P. Sp.J. dochowało należytej staranności by przejazd wykonany był zgodnie z obowiązującymi przepisami mając na uwadze bezpieczeństwo na drodze oraz dbałość o stan infrastruktury drogowej (pojazd członowy zgodnie z protokołem kontroli ważył 37,0 t brutto). Choć DMC pojazdu może wynieść 40 t. to spedytor zatrudniony przedsiębiorstwie "podjął" ładunek, którego waga nie miała spowodować ustalonych maksymalnych wartości ciężkości pojazdu członowego. Co jednoznacznie wskazuje, iż polityka firmy opiera się na bezpiecznych realizacjach przewozów drogowych rzeczy.
Spółka podkreśliła, że waga ładunku przeznaczonego do przewozu jest monitorowana (dokonujemy precyzyjnych obliczeń posiłkując się danymi tj. masa ładunku, masa własna pojazdu członowego), przeprowadzamy symulację załadunku surowca wg. następujących danych: (np: waga ładunku + masa własna ciągnika siodłowego + masa własna naczepy = dopuszczalna masa całkowita t). Naczepa pojazdu ma wbudowane czujniki nacisku ładunku na oś, wg. ich wskazań w dniu [...].12.2014 r. nie przekroczono dozwolonych parametrów co dodatkowo potwierdza odczyty wag na punkcie ważenia pojazdów.
Dodatkowo swoje stanowisko strona skarżąc przedstawiał w piśmie z dnia 12 listopada 2015 r. zatytułowanym wyjaśnienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastosowaniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 ust. 35a prd, zgodnie z którym pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane licznymi obostrzeniami wymienionymi w art. 64 ust. 1, 2 i 3 prd. Zalicza się do nich wymóg uzyskania zezwolenia. Przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 prd). Stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 prd ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem z treści art. 140ab ust. 2 prd wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III -VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Zgodnie z art. 140aa ust. 1 ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 prd, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści 140aa ust. 3 pkt 1 prd karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
W przedmiotowej sprawie w dniu [...] grudnia 2014 r. w miejscowości N. na drodze krajowej nr [...] (wspólny przebieg dróg), zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował A. S., który wykonywał przejazd z ładunkiem ryb (ładunek podzielny) w imieniu "P." Spółka jawna. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego - 12,6 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 2,6 t (26 % dopuszczalnej wartości). Punktem odniesienia dla stwierdzenia wielkości przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi były parametry drogi po której poruszał się kontrolowany pojazd. Pojazd kontrolowany był na odcinku drogi krajowej, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t.
W trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu członowego.
W ocenie Sądu organ zasadnie uznał, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu po trasie określonej w zezwoleniu:
a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,
b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii VII:
a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista u masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c)15 000 zł - w pozostałych przypadkach.
Jak wynika z akt pomiaru nacisków osi samochodu ciężarowego dokonano przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z terminami ważności do [...] czerwca 2016 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd członowy zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Miejsce, gdzie przeprowadzono pomiary legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. Wyjaśnić przy tym, należy, że maksymalne obciążenie wagi wskazane w świadectwie legalizacji pionowej, określone na 10.000 kg, odnosi się do obciążenia na jedno koło pojazdu.
W sprawie brak przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd.
W niniejszej sprawie przewożono ładunek podzielny w postaci mrożonych ryb które nie są ani ładunkiem sypkim ani też drewnem. Nie znajduje więc zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Jak słusznie wskazał organ obowiązki w zakresie przewozu ładunku określa przepis art. 61 prd. Podmioty wykonujące przejazdy mają obowiązek przestrzegania nakazów płynących z normy prawnej określonej w art. 61 prd. Brzmienie ust. 1 tegoż artykułu stanowi, iż ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Treść ust. 2 i 3, 5 art. 61 prd jasno wskazuje, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Podmiot wykonując przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe.
Organ zasadnie uznał, że pomiędzy zachowaniem strony niniejszego postępowania administracyjnego, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy, a strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.
Strona skarżąca podkreśla, że waga ładunku przeznaczonego do przewozu była w dniu kontroli monitorowana, albowiem naczepa pojazdu ma wbudowane czujniki nacisku ładunku na oś. Według ich wskazań w dniu [...] grudnia 2014 r. nie przekroczono dozwolonych parametrów co dodatkowo potwierdza odczyty wag na punkcie ważenia pojazdów.
Sąd nie kwestionuje, że możliwe jest, iż w momencie załadownia pojazdu, zgodnie z poczynionymi odczytami nie było przekroczenia nacisku na pojedynczej osi pojazdu. Powyższe nie zmienia jednak faktu, że w trakcie kontroli w dniu [...] grudnia 2014 r. w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono przekroczenie nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego o 2,6 t (26 % dopuszczalnej wartości). Wyniki pomiaru utrwalone zostały w protokole kontroli, który jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i jako dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Wspomniany protokół, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2008r. II GSK 50/08. Wartości dowodowych nie dyskwalifikuje fakt oczywistej omyłki zawartej w jego treści tj. pomylenie długości z szerokością kontrolowanego pojazdu.
Za słuszny uznać należy zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia przez orzekające w sprawie organy art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak przed wydaniem decyzji zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie Sądu jednak w niniejszej sprawie uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynika sprawy, albowiem strona czynnie uczestniczyła w prowadzonym postępowaniu i z akt sprawy nie wynika, aby organ prowadził jakieś dodatkowe postępowanie wyjaśniające, o którym powinien zawiadomić stronę skarżącą.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło