VI SA/Wa 2141/09
WyrokWSA w Warszawie2010-05-13
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Grażyna Śliwińska, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy za naruszenie warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy (brak zaświadczenia o zatrudnieniu i spełnieniu wymagań ustawowych oraz brak skierowania na badania psychologiczne) jest zasadna, nawet jeśli kierowca nie był formalnie zatrudniony przez przedsiębiorcę, a naruszenie wynikało z "przeoczenia" lub "nadmiaru obowiązków"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy za naruszenie warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy jest zasadna. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia, a nie na winie przedsiębiorcy. Okoliczności takie jak "przeoczenie" czy "nadmiar obowiązków" nie stanowią podstawy do zwolnienia z odpowiedzialności, gdyż nie są to zdarzenia nadzwyczajne i nieprzewidywalne w rozumieniu przepisów.Stan faktyczny
Spółka z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 1000 zł za naruszenie przepisów dotyczących dokumentacji pracy kierowcy: brak zaświadczenia potwierdzającego zatrudnienie i spełnienie wymagań ustawowych (500 zł) oraz brak skierowania na badania psychologiczne (500 zł). Naruszenia ujawniono podczas kontroli drogowej. Kierowca zeznał, że nie otrzymał zaświadczenia od przedsiębiorcy, a także nie był kierowany na badania psychologiczne. Spółka odwołała się, argumentując, że kara jest zbyt wysoka, a brak zaświadczenia wynikał z faktu, że kierowca nie był zatrudniony, lecz współpracował na podstawie umowy, a brak badań był "przeoczeniem". Organy administracji utrzymały karę w mocy, a spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r. sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 39a, art. 39k, art. 39j, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz lp. 1.8.1. i lp. 1.8.3. załącznika do ww. ustawy, a także art. 5 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 235, poz. 1701) – utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] o nałożeniu na skarżącą spółkę [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kary pieniężnej w łącznej wysokości 1.000 (tysiąc) złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawienia kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą (kara 500 zł) oraz z tytułu wykonywania transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne (kara 500 zł).
Wskazane naruszenia zostały ujawnione podczas kontroli drogowej pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2009 r. w [...] na drodze krajowej nr [...]. Zatrzymanym zespołem pojazdów kierował Pan J. S.. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem nr [...] podpisanym przez kontrolowanego kierowcę bez uwag (vide: k. 59-59v akt administracyjnych).
W toku przeprowadzonej kontroli dokonano również przesłuchania w charakterze świadka J. S. - kierowcę pojazdu, który zeznał, iż osobiście wykonuje od 2003 r. usługi kierowania na rzecz spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], za które wystawia tej firmie faktury. Kierowca potwierdził w toku przesłuchania, iż nie posiada zaświadczenia o spełnianiu wymagań określonych ustawą o transporcie drogowym, ponieważ przedsiębiorca, w imieniu którego wykonuje kontrolowany transport, nie wyposażył go w wymagane zaświadczenia. Ponadto kierowca zeznał, iż w okresie pięciu lat od daty wystawienia zaświadczenia kwalifikacji, tj. od [...] lutego 2003 r., nie poddał się badaniu psychologicznemu i nie został skierowany na takie badania przez ww. firmę (protokół przesłuchania świadka - k. 64 akt administracyjnych).
Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącą spółkę o wszczęciu postępowania i pouczył o przysługujących jej prawach.
W wyniku stwierdzonych naruszeń Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości 1.000 (tysiąc) złotych, w tym karę 500 (pięćset) złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawienia kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą oraz karę 500 złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne.
W odwołaniu z dnia [...] lipca 2009 r. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, wskazując w uzasadnieniu, iż nałożona na nią kara pieniężna w dobie obecnego kryzysu gospodarczego jest bardzo wysoka i niewspółmierna do stwierdzonego naruszenia. Strona podniosła, iż kierowca posiadał wszystkie dokumenty niezbędne do wykonywania pracy, a brak jedynego zaświadczenia wynikał ze zwykłego przeoczenia. Ponadto strona wskazała, iż kierowca przeszedł już pozytywnie stosowne badania.
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając za niezasadne argumenty strony podniesione w ww. odwołaniu. W uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji. Organ wskazał, iż ze zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że strona dopuściła się naruszenia w postaci wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne. Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że kontrolowany kierowca na dzień kontroli, tj. [...] kwietnia 2009 r., nie posiadał ważnych badań psychologicznych. Organ powołał się na zeznania kierowcy, który oświadczył, że od dnia [...] lutego 2003 r., tj. od daty wystawienia świadectwa kwalifikacji, które utraciło ważność w dniu [...] stycznia 2008r., nie został skierowany na badanie psychologiczne.
Ponadto organ odwoławczy uznał, iż w świetle zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy nałożył na stroną karę w wysokości 500 (pięćset) złotych z tytułu naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Zdaniem organu odwoławczego z dowodów zgromadzonych w sprawie w sposób jednoznaczny wynika, iż kontrolowany kierowca – J. S. nie okazał do kontroli zaświadczenia potwierdzającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Organ wskazał, iż kontrolowany kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, iż przedsiębiorca w imieniu którego wykonuje kontrolowany transport nie wyposażył go w wymagane zaświadczenia.
Odnosząc się do argumentów strony podnoszonych w odwołaniu Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że nie mogą one stanowić podstawy do zmiany rozstrzygnięcia wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Zdaniem organu odwoławczego podkreślenia wymaga fakt, iż podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a więc działalność w celach zarobkowych, zawodowo i we własnym imieniu, zobowiązany jest do tego by była ona prowadzona zgodnie z przepisami prawa, w przeciwnym razie przedsiębiorca winien liczyć się z konsekwencjami, jakie przewiduje ustawodawca za naruszenie przepisów, w tym przypadku ustawy o transporcie drogowym.
W dniu [...] listopada 2009 r. skarżąca spółka, działając za pośrednictwem organu, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r.
W uzasadnieniu skarżąca spółka wskazała, że nie wystawiła zaświadczenia kierowcy kontrolowanego pojazdu, albowiem według informacji, jakie posiadała, nie mogła ona wystawić owego dokutemu z uwagi na fakt, iż J. S. nie jest zatrudniony w spółce, lecz prowadzi własną działalność. Strona wskazała, iż łączy ją z kierowcą umowa współpracy na wykonywanie usług transportowych. Z umowy tej – jak wskazała skarżąca spółka – wynika, że J. S. wykonuje na rzecz spółki usługi transportowe. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej, wydanie zaświadczenia o zatrudnieniu byłoby nieprawne. Ustosunkowując się do kwestii badania lekarskiego kierowcy skarżąca spółka zauważyła, że następnego badania został niestety przeoczony, co było wynikiem nadmiaru obowiązków i częstych zmian przepisów dotyczących badań psychologicznych kierowców. Według strony skarżącej faktem jest, że kierowca podczas kontroli nie posiadał przy sobie aktualnych badań, niemniej po ich wykonaniu stwierdzono, że nadal nadaje się do pracy kierowcy. Wobec powyższego skarżąca spółka uznała, że nałożona w tym zakresie kara jest zbyt surowa i nieadekwatna.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa.
Przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 r. - nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jak również unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Zdaniem Sądu zasądzając karę pieniężną w wysokości 1.000 złotych organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji prawidłowo przyjęły, że w chwili kontroli spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, że doszło do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W ocenie Sądu organy zasadnie wskazały, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym przede wszystkim materiał zgromadzony w toku kontroli na drodze z dnia [...] kwietnia 2009 r., jak i wyjaśnienia samej strony skarżącej, bezspornie wskazują, że skarżąca spółka dopuściła się ewidentnych naruszeń polegających na wykonywaniu transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawienia kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą (kara w wysokości 500 (pięćset) zł) oraz wykonywaniu transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne (kara w wysokości 500 (pięćset) zł).
Należy wskazać, iż ustalenia faktyczne poczynione w trakcie kontroli z dnia [...] kwietnia 2009 r. nie budziły jakiegokolwiek sprzeciwu kierowcy zatrzymanego pojazdu, który w toku czynności kontrolnych nie kwestionował w żaden sposób ustaleń inspektorów Wojewódzkiej Inspekcji Transportu Drogowego (vide: protokół kontroli – k. 59-59v oraz protokół przesłuchania świadka – k. 64 akt administracyjnych). Również sam skarżący nie negował w toku całego postępowania stwierdzonych przez Inspekcję Transportu Drogowego naruszeń.
Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej zawartych w skardze należy na wstępie zaznaczyć, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjno-karna co do zasady ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (tak m.in.: D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94, czy też wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00).
Podnieść należy, iż z uwagi na dolegliwość finansową, kary orzekane przez sądy wykazują na podobieństwo do kar pieniężnych nakładanych przez organy administracji. Istota tkwi jednakże w odmiennych funkcjach, które spełniają obie formy represji państwa. Kara administracyjna nie jest bowiem odpłatą za popełniony czyn, lecz stanowi środek przymusu służący zapewnieniu realizacji wykonawczo zarządzających zadań administracji.
W konsekwencji należy przyjąć, iż istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem rozstrzygać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej.
Jednocześnie zauważyć należy, iż w kwestii istoty odpowiedzialności przedsiębiorcy na podstawie ustawy o transporcie drogowym wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06. W powyższym orzeczeniu Trybunał wskazał wyraźnie, że sankcje administracyjne - stosowane automatycznie, z mocy ustawy - mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Zdaniem Trybunału kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Trybunał stwierdził, iż kara pieniężna statuowana w art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym nie stanowi odpłaty za popełniony czyn, lecz ma charakter środka przymusu służącego zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę zdrowia i życia ludzkiego.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy w tej sytuacji uznać, iż - co do zasady - przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, powołane w spornych decyzjach organów obu instancji, nie uzależniają nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązujących w transporcie drogowym regulacji od ustalenia winy przedsiębiorcy. Regułą jest, że liczy się wyłącznie skutek polegający na obiektywnym fakcie naruszenia prawa.
Konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec przedsiębiorców wykonujących transport drogowy bez dopełnienia stosownych obowiązków, które nakładają na nich przepisy wspólnotowe oraz przepisy ustawy o transporcie drogowym, jest konsekwencją samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. W ocenie Sądu obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji. Podstawową przesłanką odpowiedzialności jest w takim układzie odniesienia bezprawność czynu rozumiana jako zachowanie sprawcy niezgodne z przepisami prawa.
Z obowiązujących powszechnie unormowań prawa wynika bezspornie, iż organy Inspekcji Transportu Drogowego, w toku postępowania administracyjnego, dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa – mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji. Dlatego też - co do zasady - bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków.
Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż zatrzymany przez inspektorów kierowca na dzień kontroli nie posiadał ważnych badań psychologicznych, a także nie został skierowany na badanie psychologiczne.
Zgodnie z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Zgodnie z przepisem art. 39k ust. 1 cyt. ustawy, kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Badania psychologiczne są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w ustawie - Prawo o ruchu drogowym (art. 39k ust. 2). Badania psychologiczne są przeprowadzane: do czasu ukończenia przez kierowcę 60 lat - co 5 lat, zaś po ukończeniu przez kierowcę 60 roku życia - co 30 miesięcy (ust. 3). Pierwsze badanie psychologiczne jest wykonywane przed dniem wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie kwalifikacji wstępnej, a każde następne dla kierowcy w wieku do 60 lat - w terminie właściwym do ukończenia szkolenia okresowego, jednak nie później niż do dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego.
Z kolei, jak stanowi przepis art. 39l ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany do kierowania kierowców m.in. na badania lekarskie i psychologiczne, a także do przechowywania przez cały okres zatrudnienia kierowcy kopii orzeczeń lekarskich i psychologicznych oraz prowadzenia dokumentacji dotyczącej badań lekarskich i psychologicznych.
Zgodnie z lp. 1.8.1 załącznika do ww. ustawy, wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne podlega karze pieniężnej w wysokości 500 (pięćset) zł.
W związku z powyższym w ocenie Sądu nie ulega żadnej wątpliwości, iż kara nałożona na stronę z tytułu powyższego naruszenia przepisów prawa została nałożona zgodnie z prawem, zaś późniejsze uzyskanie przez kierowcę stosownego orzeczenia psychologicznego nie może wyłączać odpowiedzialności strony skarżącej.
Z kolei jeśli chodzi o drugie ze stwierdzonych w toku zatrzymania naruszeń, wskazać również należy, iż z materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż kontrolowany kierowca nie okazał do kontroli zaświadczenia potwierdzającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Kontrolowany kierowca przesłuchany w charakterze świadka pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań, zeznał, iż przedsiębiorca w imieniu którego wykonuje kontrolowany transport nie wyposażył go w wymagane zaświadczenia. Również sama strona potwierdziła fakt nieposiadania przez kierowcę wspomnianego dokumentu.
Zgodnie z lp. 1.8.3. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą, ustawodawca usankcjonował karą pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych.
W związku z powyższym w ocenie Sądu nie ulega żadnej wątpliwości, iż organ prawidłowo nałożył na stronę skarżącą karę z tytułu powyższego naruszenia przepisów cyt. ustawy.
Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej w zakresie braku podstaw do ukarania za naruszenie określone w lp 1.8.3. załącznika do ustawy o transporcie drogowym z uwagi na fakt, iż kierowca kontrolowanego pojazdu nie jest zatrudniony w skarżącej spółce, Sąd uznał, że argument strony nie jest uzasadniony.
Otóż, jak stanowi przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2006 r. Nr 235, poz. 1701), kierowcy, o których mowa w art. 3 ust. 2 i art. 4 ust. 1, do czasu uzyskania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego, obowiązani są mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wydane przez przewoźnika drogowego zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnienie wymagań określonych w niniejszej ustawie.
Art. 5 ust. 2 tej ustawy stanowi z kolei, iż przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do przewoźnika drogowego wykonującego osobiście przewozy oraz do niezatrudnionego przez przewoźnika drogowego kierowcy wykonującego przewozy na jego rzecz.
W tej sytuacji przyjąć należy, iż – wbrew zarzutom skarżącej spółki – okoliczność, że kontrolowany kierowca nie jest zatrudniony przez stronę, nie ma jakiegokolwiek wpływu na obowiązek posiadania przez niego stosownego zaświadczenia.
Działając ex officio Sąd uznał również, że w niniejszej sprawie nie zachodziła podstawa do zastosowania zarówno przepisu art. 92a ust. 4, jak i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.
Stosownie do art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Natomiast w myśl art. 93 ust. 7 przepisów ust. 1 - 3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzonej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
Zatem przedsiębiorca może uwolnić się od odpowiedzialności za delikt określony w art. 92a ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia, najczęściej kierowca lub powstanie deliktu jest wynikiem okoliczności od wykonującego przewóz całkowicie niezależnych. Innymi słowy przedsiębiorca może zostać zwolniony z odpowiedzialności, jeśli zostanie stwierdzone (wykazane), że dołożył należytej staranności, a więc uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności bądź też nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia.
Zdaniem Sądu Główny niewątpliwie zarówno w przepisie art. 92a ust. 4 oraz 93 ust. 7 cyt. ustawy chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, a niezwiązane z okolicznościami, o których wspominała strona skarżąca (vide: inflacja przepisów prawa, przeoczenie, itp.). Wymienione przepisy wyraźnie statuują odpowiedzialność obiektywną, zmuszającą stronę postępowania administracyjnego nie tylko do przedsięwzięcia wszystkich niezbędnych środków, ale i bezpośredniej przyczyny powstałych naruszeń prawa. Nie wystarczy zatem wykazanie braku winy, lecz wymagane jest – jak słusznie przyjmuje się w orzecznictwie - udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa.
Uwzględniając powyższe - w ocenie Sądu - organy Inspekcji Transportu Drogowego zasadnie uznały, iż strona skarżąca nie wykazała w żaden sposób, iż brak jest podstaw do ukarania z tytułu stwierdzonych w toku kontroli naruszeń.
W tej sytuacji Sąd uznał, iż - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny.
Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez przepis art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło