VI SA/Wa 2148/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-20
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Małgorzata Grzelak, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wykonywania regularnych krajowych przewozów osób pojazdem wyposażonym w tachograf, ale nieużywanym zgodnie z przepisami, istnieje obowiązek posiadania przez kierowcę wykresówek, a w konsekwencji możliwość nałożenia kary pieniężnej za ich brak?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek posiadania wykresówek i stosowania tachografu w transporcie drogowym osób, w tym w przewozach regularnych, istniał tylko w sytuacji, gdy tachograf był używany zgodnie z przepisami. W przypadku, gdy pojazd był wyposażony w tachograf, ale nie był on używany zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, a przedsiębiorca korzystał z uproszczonej formy ewidencji czasu pracy kierowcy (rozkład jazdy i plan pracy), nie można było nałożyć kary pieniężnej za brak wykresówek. Zastosowanie sankcji było wadliwe, ponieważ naruszało prawo materialne.Stan faktyczny
W dniu 10 lutego 2007 r. podczas kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca autobusu należącego do przedsiębiorcy S. O. nie okazał wykresówek z tachografu, mimo że pojazd był w niego wyposażony. Kierowca przedstawił plan pracy. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną za naruszenie obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Przedsiębiorca S. O. wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów wspólnotowych dotyczących obowiązku używania tachografu w przewozach regularnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymana nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L. z dnia [...] maja 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S. O. kwotę 160 (sto sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
VI SA/Wa 2148/07
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania S. O. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 10 lutego 2007 r. w L. na Pl. Z. został poddany kontroli inspektorów ITD, należący do przedsiębiorcy S. O., autobus marki M. o nr rej. [...] (liczba miejsc 19), kierowany przez kierowcę [...], którym wykonywany był przewóz osób w krajowym transporcie drogowym na linii regularnej W-L. Kierowca okazał zezwolenie na wykonywanie przewozu regularnego na tej linii wraz z obowiązującym go rozkładem jazdy. W trakcie kontroli kierowca nie okazał wykresówek, pomimo tego, że pojazd posiadał zamontowany tachograf. Nie okazał również zaświadczenia potwierdzającego przyczynę braku wykresówek. Zamiast tego przedstawił plan pracy kierowcy za wymagany okres, który otrzymał od przedsiębiorcy. Kierowca przesłuchany w charakterze świadka potwierdził w swoich zeznaniach, że nie posiada wykresówek lub zaświadczenia potwierdzającego przyczynę ich braku, zamiast tego posiada plan pracy kierowcy.
Po wszczęciu postępowania administracyjnego strona nie skorzystała z możliwości zajęcia stanowiska w sprawie oraz wypowiedzenia się w zakresie zebranych dowodów, o czym była pouczona.
Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w L. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 500 zł na podstawie lp. 1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.
W podstawie prawnej swojej decyzji organ I instancji powołał się na art. 87 ust. 1, ust. 1b, ust. 2-4 oraz art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego i art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym stwierdzając, że w sytuacji wykonywania przewozów regularnych osób linii komunikacyjnej pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące - tachograf istniał obowiązek jego używania.
S. O. wniósł odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania I instancji.
W uzasadnieniu odwołania wskazał, że według stanu prawnego obowiązującego na dzień kontroli, w przypadku wykonywania regularnych krajowych przewozów osób, żaden przepis prawa nie wprowadzał obowiązku używania tachografu z uwagi na to, że jest on w pojeździe zamontowany. Przepis art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 w zw. z art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 wyraźnie wyłączał zaś obowiązek instalacji i używania tachografów w pojazdach wykorzystywanych do regularnych krajowych przewozów osób. Wystarczyło przedłożenie kopii rozkładu jazdy i wyciąg z wykazu obowiązków kierowcy. Obowiązek okazywania wykresówek w przypadku instalacji w pojeździe tachografu zaistniał dopiero od dnia 11 kwietnia 2007 r., tj. od dnia wejścia w życie rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Na poparcie zasadności swojego stanowiska skarżący powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1807/06.
Główny inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] września 2007 r. utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 87, art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125 poz. 874) oraz lp. 1.7. załącznika do ww. ustawy oraz przepisy prawa wspólnotowego tj. art. 3, art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym w związku z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L102 z 11 kwietnia 2006 r.), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.), art. 16 i art. 26 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że w art. 16 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, jak i obowiązującego wcześniej art. 14 ust. 1-6 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 oraz art. 3 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, ustanowiono wyjątek od reguły ewidencjonowania czasu pracy kierowcy, jednakże tylko w sytuacji gdy adresaci norm nie posiadają tachografów i według ogólnych zasad ewidencji czasu pracy kierowców prowadzić nie mogą. Zdaniem organu, uproszczone formy ewidencji czasu pracy kierowcy obowiązują pojazdy niezdolne technicznie do prowadzenia ewidencji czasu pracy za pomocą urządzenia rejestrującego. Zatem termin (do 31 grudnia 2007 r.) na zainstalowanie tachografu nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania, gdyż skontrolowany pojazd był już wyposażony w tachograf. Za bezzasadny uznano także argument, że obowiązek używania zainstalowanego tachografu obowiązuje stronę dopiero od 11 kwietnia 2007 r., gdyż zgodnie z art. 14 ust. 7 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 fakt instalacji tachografu powodował obowiązek jego stosowania. Również wyłączenie zawarte w art. 3 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 nie ma zastosowania do kontrolowanego pojazdu. Główny Inspektor Transportu Drogowego wyraził również pogląd, że w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy musiał uwzględnić fakt, iż w dniu 11 kwietnia 2007 r. weszło w życie rozporządzenie (WE) nr 561/2006, które nie zawiera przepisów przejściowych, a zatem należało uwzględnić nowy stan prawny tj. zastosować bezpośrednio normy wskazane w tym akcie prawnym.
W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. O. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 poprzez zastosowanie przepisów rozporządzenia podczas gdy przepisów ww. aktu nie stosuje się do przewoźników wykonujących regularne przewozy osób, "których droga przebiegu przekracza 50 km";
2) art. 87 ust. 1 oraz art. 87 ust. 3 w zw. z art. 92 ust. 1oraz w zw. z treścią l.p. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, gdyż kierowca podczas kontroli okazał rozkład jazdy i wykaz obowiązków (plan pracy), a nie miał obowiązku posiadać tzw. wykresówki;
3) art. 3 ust. 1 i art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w zw. z art. 14 ust. 1 i ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 poprzez ich błędną wykładnię tj. wprowadzenie nieistniejącej normy nakładającej na skarżącego obowiązek używania tachografu jedynie ze względu na fakt, że jest on w pojeździe zamontowany oraz poprzez bezpodstawne żądanie okazania wykresówek zamiast wykazów obowiązków i rozkładu jazdy.
W odniesieniu do pierwszego ze wskazanych zarzutów skarżący podniósł, iż zgodnie z treścią art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 przepisów ww. rozporządzenia nie stosuje się do przewoźników wykonujących regularne przewozy osób, których droga przebiegu przekracza 50 km. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1669/06 skarżący podkreślił, iż w przywołanej sprawie Sąd zwrócił uwagę, że w polskim tłumaczeniu rozporządzenia istnieje cytowany zwrot, natomiast w innych wersjach językowych treść tego przepisu jest inna tzn. przepisów rozporządzenia nie stosuje się do przewoźników wykonujących regularne przewozy osób, których droga przebiegu nie przekracza 50 km. Według skarżącego, mając na uwadze art. 27 Konstytucji RP oraz regulacje ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 99, poz. 999 ze zm.) instytucje publiczne, w tym sądy, są zobligowane do posługiwania się urzędowymi tłumaczeniami na język polski obcojęzycznych dokumentów, w szczególności publikowanych tekstów przepisów prawa wspólnotowego. Istniejąca rozbieżność w tłumaczeniu na język polski nie pozwala więc na postawienie mu zarzutu naruszenia przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 wobec wyłączenia spornego przejazdu spod jego stosowania.
W uzasadnieniu pozostałych zarzutów skargi S. O. ponowił argumenty podnoszone w toku postępowania odwoławczego podkreślając, że w stanie prawnym obowiązującym na dzień kontroli brak jest przepisu nakładającego na przewoźnika wykonującego regularne krajowe usługi przewozu osób obowiązek instalacji, jak również stosowania tachografu. Przewoźnik taki był obarczony jedynie powinnością prowadzenia ewidencji uproszczonej w zakresie przebiegu pracy w przedsiębiorstwie z czego skarżący się wywiązał. Strona uznała również za wadliwe stanowisko organu odwoławczego odnośnie obowiązku stosowania przy rozpoznaniu niniejszej sprawy przepisów obowiązujących w dacie orzekania przez ten organ.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego treści art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 organ stwierdził, że w niniejszej sprawie poza sporem jest, iż trasa przejazdu tj. W–L. przekraczała 50 km, a zatem w rozpatrywanym przypadku nie było podstaw do zastosowania wyłączenia, o którym mowa w tym przepisie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości dokonuje oceny zaskarżonej decyzji administracyjnej z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, natomiast nie ocenia decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując zaskarżoną decyzję w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że skoro podstawą nałożenia kary pieniężnej było naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, to organ rozpoznając sprawę mógł zastosować, zgodnie z regułą tempus regit actum tylko te normy, których przestrzeganie obowiązywało skarżącego w dniu kontroli, tj. 10 lutego 2007 r. (vide: uchwała NSA z dnia 20 października 1997 r. sygn. akt FPK 11/97, ONSA 1998/1/10; uchwała NSA z 21 lutego 2000 r. sygn. akt OPS 6/99, ONSA 2000/3/89; uchwała NSA z dnia 12 marca 2001 r., sygn. akt OPS 14/00, ONSA 2001/3/101).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 poprzez zastosowanie przepisów ww. rozporządzenia do spornego przejazdu pomimo, że zgodnie z polskim tłumaczeniem wskazanego przepisu, aktu tego nie stosuje się do przewoźników wykonujących regularne przewozy osób, których droga przebiegu przekracza 50 km stwierdzić należy, iż powyższy zarzut nie jest uzasadniony choć niewątpliwie należy podzielić stanowisko strony, że polskie tłumaczenie ww. art. 4 pkt 3 stoi w oczywistej sprzeczności z innymi wersjami językowymi, gdyż np. w języku angielskim przepis ten brzmi: przepisów rozporządzenia nie stosuje się do przewoźników wykonujących regularne przewozy osób, których droga przebiegu nie przekracza 50 km. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że bezpośredniość obowiązywania, stosowania i skuteczności prawa wspólnotowego wymaga, aby prawo to było jednolicie stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Powinno być zatem jednolicie interpretowane. Sąd krajowy (podobnie jak Europejski Trybunał Sprawiedliwości) rozpoczyna interpretację przepisu od metod wykładni językowej. W celu ustalenia znaczenia normy prawa wspólnotowego analizuje tekst aktu prawnego uwzględniając wszystkie jego autentyczne wersje. Konieczność dokonania takiej analizy wynika z równej autentyczności wszystkich wersji językowych interpretowanego tekstu, wyrażonych w językach urzędowych UE. Europejski Trybunał Sprawiedliwości wielokrotnie wskazywał na konieczność jednolitej wykładni przeprowadzanej w celu zapewnienia spójnego stosowania prawa. Zamierzony cel tj. jednolitość wykładni pociąga za sobą niedopuszczalność uwzględniania jednej wersji tekstu w oderwaniu od pozostałych. (por. wyrok z 12 lipca 1979 r. w sprawie Koschniske p. Raad van Arbeid C-9/79, wyrok z 27 marca 1990 r. w sprawie Cricket St. Thomas p. Milk Marketing Bard of England and Wales, C-372/88). Skoro zatem nie budzi wątpliwości, że wersja polskojęzyczna przepisu art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 stoi w oczywistej sprzeczności z innymi tłumaczeniami należy przyjąć, że przepis ten prawidłowo powinno się interpretować w ten sposób, że przepisów rozporządzenia nie stosuje się do przewoźników wykonujących regularne przewozy osób, których droga przebiegu nie przekracza 50 km. Poza kwestią jest bowiem, że racjonalny ustawodawca nie wyłączyłby spod stosowania zaostrzeń wynikających z przepisów omawianego rozporządzenia przejazdów dokonywanych na krótkich trasach (do 50 km), natomiast poza obszarem zainteresowania pozostawiłby przejazdy na odległość powyżej 50 km, gdyż celem powoływanej regulacji jest zapewnienie kontroli czasu pracy kierowców i innych parametrów jazdy ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa publicznego.
Należy jednocześnie podkreślić, że Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, nie zgadza się z tezami zawartymi w uzasadnieniu powołanego przez skarżącego wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1669/06.
W świetle powyższych rozważań, zdaniem Sądu, w rozpatrywanym stanie faktycznym nie miało zastosowania wyłączenie, o którym mowa w art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85.
Pomimo jednak nietrafności zarzutu skargi w tym zakresie zasługiwała ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Obowiązujący w dacie kontroli przepis art. 87 ust. 1 pkt 1a ustawy o transporcie drogowym stanowił, iż podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, kartę opłaty drogowej, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, a ponadto w transporcie drogowym osób przy wykonywaniu przewozów regularnych i regularnych specjalnych - odpowiednie zezwolenie i formularz jazdy lub wypis z zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy.
Przedsiębiorcę wykonującego transport regularny osób obowiązywały ponadto przepisy prawa wspólnotowego, którymi w dacie kontroli były: rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.
Przepisy powołanych rozporządzeń przewidywały wyłączenia od zasad ogólnych nakładających obowiązek zainstalowania i używania urządzenia rejestrującego w pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy.
Obowiązujący w dacie kontroli art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 stanowił, iż urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85.
Wyłączenia, o których mowa w art. 14 ust. 1 ww. rozporządzenia określały że w przypadku regularnych krajowych usług przewozu osobowego podlegających niniejszemu rozporządzeniu, rozkłady jazdy i wykazy obowiązków będą sporządzone przez przedsiębiorstwa. Każdy kierowca wyznaczony do usługi określonej w ust. 1, będzie posiadał wyciąg z wykazu obowiązków i kopię rozkładu jazdy (ust. 5 art. 14).
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do wykładni przepisu art. 14 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, który stanowił, że przepisy art. 14 ust. 1- 6 (regulujące uproszczone formy ewidencji czasu pracy kierowców) nie mają zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85.
W ocenie Sądu, twierdzenie skarżącego, iż miały do niego zastosowanie przepisy art. 14 ust. 1-6 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 jest uzasadnione. Z brzmienia normy art. 14 ust. 7 ww. rozporządzenia wynika zasada, że niniejszy artykuł (dotyczący uproszczonej ewidencji) nie ma zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85.
Innymi słowy, a contrario, uproszczona ewidencja miała legalne zastosowanie w dwóch przypadkach:
do kierowców pojazdów niewyposażonych w urządzenie rejestrujące
do kierowców pojazdów wyposażonych wprawdzie w urządzenie rejestrujące, ale nie używane zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, jak miało to miejsce w sprawie niniejszej.
Taka interpretacja jest uprawniona wobec tego, że przed 11 kwietnia 2007 r. obowiązujące przepisy rozporządzeń Rady (EWG) nr 3820/85 i nr 3821/85 nie nakładały wprost obowiązku używania zamontowanego urządzenia rejestrującego w pojazdach wykonujących przewóz regularny osób. Skarżący jako przedsiębiorca wykonujący transport drogowy pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób w ramach usług regularnych, których droga przebiegu przekraczała 50 km nie używał w ogóle urządzenia rejestrującego w autobusach, które zakupił, korzystając z możliwości jakie dawał mu przepis art. 14 ust. 1-6 cyt. rozporządzenia w okresie jego obowiązywania. Jak stwierdził, decydując się na zamontowanie urządzeń rejestrujących, miał na uwadze obowiązek ich używania po wejściu w życie nowych przepisów i był na to przygotowany.
Zdaniem Sądu, sankcja za niewyposażenie kierowcy w wykresówki dotyczy tylko sytuacji, gdy w ustalonym stanie faktycznym istnieje obowiązek używania tachografu, a zatem konsekwentnie - na przedsiębiorcy wykonującym przewóz drogowy ciąży obowiązek zaopatrzenia kierowcy w stosowne wykresówki. Stąd, w ocenie Sądu, wywiedziony przez organ wniosek nie jest prawidłowy a zastosowanie lp. 1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, jako podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 500 złotych, jest wadliwie.
Wykładnia przepisu art. 14 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 dokonana przez organ nie uwzględnia cytowanego przepisu w całości, bowiem przepis ten mówi nie tylko o wyposażeniu pojazdu w urządzenie rejestrujące ale również o tym, iż urządzenie to jest używane zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Należy przyjąć, że termin "używanie zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85" dotyczy sytuacji, gdy przedsiębiorca ma obowiązek używać tachograf do rejestracji czasu pracy i odpoczynku kierowcy, a w konsekwencji być rozliczany z prawidłowego stosowania tego urządzenia. Wskazanego "rozliczenia" z używania tachografu nie można było w stanie faktycznym niniejszej sprawy wyegzekwować, gdyż w skontrolowanym pojeździe nie musiało być instalowane i używane urządzenie rejestrujące (tachograf) z uwagi na wyłączenie tego obowiązku na podstawie art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 w zw. z art. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85.
W ocenie Sądu taka interpretacja znajduje potwierdzenie w zapisach rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, które zmieniło rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, uchylając jednocześnie rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85. Rozporządzenie to weszło w życie dnia 11 kwietnia 2007 r., z wyjątkiem art. 10 ust. 5, art. 26 ust. 3 i 4 oraz art. 27, które weszły w życie dnia 1 maja 2006 r.
Należy zwrócić uwagę, iż normodawca europejski w preambule tego nowego rozporządzenia, w pkt (3) podniósł zbyt ogólne sformułowania niektórych przepisów uchylonego rozporządzenia (...) przez co wystąpiły trudności w zakresie wykładni, stosowania, egzekwowania i monitorowania tych przepisów w jednolity sposób we wszystkich Państwach Członkowskich, w pkt (12) wskazał na potrzebę aktualizacji wyłączeń wobec uwzględnienia postępu jaki dokonał się w sektorze, przede wszystkim zaś w pkt (25) wyraźnie wskazał, że pożądane jest, by wszystkie regularne krajowe i międzynarodowe przewozy osób podlegały kontroli przy użyciu standardowych przyrządów rejestrujących.
Nowe uregulowanie zawarte w art. 16 ust. 1 w zw. z ust. 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. stanowi już jednoznacznie o możliwości stosowania uproszczonej ewidencji czasu pracy do regularnych krajowych przewozów osób w przypadkach, gdy pojazdu nie wyposażono w urządzenie rejestrujące zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3821/85.
W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, iż dokonana przez organy obu instancji interpretacja wskazanych w decyzji przepisów była nieprawidłowa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego przez zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego przepisu art. 92 ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 1.7. załącznika do tej ustawy.
Ponieważ stwierdzone naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania - obejmujących wpis sądowy w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w wysokości 60 zł - Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 6 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło