VI SA/Wa 2149/06
WyrokWSA w Warszawie2007-02-06
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Pamela Kuraś-Dębecka, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest uzależnione od winy przewoźnika, a procedura ważenia pojazdu i sporządzenia protokołu spełnia wymogi prawne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia nie jest uzależnione od winy przewoźnika, a wynika z samego faktu przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu. Sąd stwierdził również, że procedura ważenia pojazdu i sporządzenia protokołu była prawidłowa, zgodna z obowiązującymi przepisami i przy użyciu dopuszczonych urządzeń pomiarowych, a kierowca miał możliwość zapoznania się z dokumentacją i zgłoszenia uwag, czego nie uczynił.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś potrójną naczepy pojazdu należącego do skarżących przewoźników. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną, którą następnie utrzymał w mocy Główny Inspektor Transportu Drogowego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych, konstytucyjnych oraz brak należytego uzasadnienia protokołu ważenia i decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Anna Mruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. L. i J. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
W dniu [...] kwietnia 2006 r. w miejscowości N. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano i przeprowadzono kontrolę samochodu ciężarowego marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą, należącego do przedsiębiorców M. L. i J. L., prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą "T.". Samochodem tym była przewożona śruta sojowa. Podczas ważenia pojazdu stwierdzono nacisk na potrójnej osi naczepy 25,19 t , co spowodowało przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 1,19 t na drodze o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu został podpisany przez kierowcę, który nie zgłaszał do jego treści oraz samego sposobu przeprowadzenia kontroli jakichkolwiek zastrzeżeń i uwag.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżących karę pieniężną w łącznej wysokości 600 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Jako podstawę prawną wymierzenia kary pieniężnej powołano w decyzji przepisy art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13 g ust. 1 i 2 , art. 40 c ust. 1 i 2 i ust. 5, art. 56 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( tekst jednolity - Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 z późn. zm.) w związku z lp. 8.6)b) załącznika nr 2 do ww ustawy, przepisy art. 61 ust. 2 pkt 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity - Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 3a, § 5 ust.1 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów i zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.).
Skarżący złożyli odwołanie zarzucając, iż dokonując ważenia pojazdu organ nie wskazał w oparciu o jakie przepisy dokonał ważenia i czy użyte do ważenia wagi są zgodne z ustaleniami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi. W szczególności brak jest określenia, jakiego typu wagę zastosowano i jej klasy. W materiale dowodowym brak jest wydruku z ważenia, co uniemożliwia odczyt ważenia.
Zdaniem skarżących protokół nie spełnia wymogów podanych w k.p.a., nie posiada stosownych podpisów, w tym w szczególności podpisu strony lub posiadającego umocowanie pełnomocnika. Skarżący podnosi również, iż zaskarżona decyzja narusza przepis art. 42 Konstytucji ponieważ orzeka o odpowiedzialności karnej bez stwierdzenia winy.
Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu podkreślając, że zarzuty strony są niezasadne. Wskazał, iż zadania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego określone zostały m.in. w art. 50 ustawy o transporcie drogowym. Oznacza to, iż inspektorzy uprawnieni są m.in. do sprawdzania wymiarów, masy lub nacisku osi pojazdu znajdującego się na drodze. Warunki zaś i tryb kontroli szczegółowo określa rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. Nr 19, poz. 153). Ponadto z treści podpisanego bez zastrzeżeń przez kierowcę protokołu ważenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006r. wynika, iż kierowcy udostępniono do wglądu: legitymację służbową kontrolującego, świadectwa legalizacji przyrządów pomiarowych oraz protokół pomiaru pochyłości terenu na stanowisku do ważenia pojazdów. Kierowca miał również możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych przyrządu pomiarowego ze świadectwami legalizacji. Zdaniem organu chybiony jest zarzut sporządzenia protokołu kontroli niezgodnie z przepisami k.p.a., bowiem zawiera on wszystkie niezbędne elementy przewidziane przepisami prawa.
W ocenie organu niesłuszny jest także zarzut, iż zaskarżona decyzja narusza przepis art.42 Konstytucji, ponieważ orzeka o odpowiedzialności karnej bez stwierdzenia winy. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym za naruszenia przepisów ustawy odpowiedzialność ponoszą niezależnie od siebie przedsiębiorca, jak i kierowca. Orzekanie w sprawach odpowiedzialności kierowcy odbywa się na zasadach określonych w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia, natomiast orzekanie w sprawach odpowiedzialności przedsiębiorcy odbywa się na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz ustawie o transporcie drogowym.
W skardze do Sądu skarżący M. L. i J. L. wnieśli o uchylenie powyższej decyzji podtrzymując swoje argumenty zawarte w odwołaniu. Zarzucili rażące naruszenie art. 77, 78, 79, 80 oraz 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie, a także naruszenie art. 2 i art. 42 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, oraz art. 105 § 1, art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz obrazę naczelnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 6 - 10 k.p.a. Ponadto zarzucili naruszenie art. 13 ust 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. ,Nr 204, poz. 2086 z późn. zm.) z cyt. wyżej normami konstytucyjnymi.
Skarżący, podnieśli, iż nie będąc obecnymi przy sporządzaniu protokołu ważenia nie mogli zgłosić do niego żadnych uwag ani poprawek, przy czym nie byli zastępowani przez jakiegokolwiek pełnomocnika bowiem kierowca pojazdu nie został ustanowiony pełnomocnikiem w sprawie. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy i nie zostało uzupełnione przez organ odwoławczy. Wskazali, iż podstawą uzyskanych danych było jednokrotne przeprowadzone ważenie za pomocą tzw. wagi dynamicznej. Wynik uzyskany w wyniku takiego pomiaru nie daje danych rzeczywistych, lecz określa jedynie naciski na osie w chwili ważenia, co powoduje, że dla ustalenia wartości rzeczywistych konieczne jest przeprowadzenie szeregu następujących po sobie przejazdów, których średnia dałaby wynik zbliżony do rzeczywistego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej.
Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego czyli legalności. Inaczej mówiąc, sąd administracyjny nie rozważa kwestii czy zaskarżona decyzja organu administracji publicznej jest słuszna lecz bada czy organ właściwie zastosował obowiązujące przepisy prawa.
Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - dalej jako p.p.s.a.).
Analizując zaskarżoną decyzję według powołanych wyżej kryteriów w ocenie Sądu skarga jest nieuzasadniona gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu wymagającym jej uchylenia.
Przede wszystkim wskazać trzeba, że art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji przewidywał, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Użyte w tym przepisie określenie "wymierza się kary pieniężne" nie oznacza dowolności ale stanowi o obowiązku organu nałożenia kary pieniężnej oddzielnie za każdy przypadek przekroczenia stosownych parametrów. Cytowane wyżej przepisy nie uzależniają zatem nałożenia kary pieniężnej od winy osoby, która dopuściła się naruszenia.
Zgodnie z przepisem art. 61 ustawy z dnia 20 marca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu (ust. 1), zaś ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę (ust. 2 pkt 1). W świetle przepisu art. 64 ust. 1 cyt. ustawy ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania stosownego zezwolenia.
Z akt sprawy zebranych w toku postępowania kontrolnego wynika jednoznacznie, iż w samochodzie należącym do skarżących przekroczone były naciski na oś potrójną naczepy.
Wbrew zarzutom skargi, ważenie zostało - zdaniem Sądu - przeprowadzone prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oraz przy użyciu dopuszczonych do użytku urządzeń pomiarowych, posiadających stosowne atesty, które znalazły się w aktach sprawy. Sposób przeprowadzenia kontroli, w tym procedura ważenia i użycie przez organ administracji stosownych wag, nie budziło jakichkolwiek zastrzeżeń kierowcy. Ponadto świadectwa legalizacji przyrządów pomiarowych, jak i protokół pomiaru pochyłości terenu na stanowisku do ważenia pojazdów zostały okazane kierowcy, co potwierdził on swoim oświadczeniem i podpisem złożonym w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu, nie wnosząc do niego żadnych uwag.
Pozostałe zarzuty skargi również nie zasługują na uwzględnienie. W tym zakresie Sąd całkowicie podziela ustalenia faktyczne i argumenty organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podkreślić trzeba, że organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Z tej przyczyny należy stwierdzić, iż w zaskarżonych decyzjach brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organ poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi dokonania prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenia się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Wbrew twierdzeniom strony, organ dokonał właściwej analizy wszystkich dowodów oraz prawidłowo przeprowadził ich ocenę zarówno oddzielnie jak i w sposób kompleksowy. Ocena zgromadzonych dowodów zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie jest dowolna i Sąd nie dopatrzył się uchybień powodujących konieczność podważenia ustaleń faktycznych dokonanych przez organ w oparciu tak przeprowadzone postępowanie dowodowe.
Zdaniem Sądu, skoro skarżący są profesjonalnymi przewoźnikami, zatem powinni znać obowiązujące przepisy określające zasady poruszania się pojazdami z ładunkiem po drogach publicznych i podjąć wszelkie środki zaradcze, zapobiegające zwiększeniu nacisku na osie ponad dopuszczalne parametry. Podjęcie takich działań może przyczynić się do poprawy stanu dróg.
Oceniając zatem skargę w aspekcie obowiązujących przepisów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło