VI SA/Wa 2151/07
WyrokWSA w Warszawie2008-03-31
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Piotr Borowiecki, Ewa Frąckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy na przedsiębiorcę wykonującego regularne krajowe przewozy osób, którego pojazdy fabrycznie wyposażone są w tachografy, ale jest zwolniony z obowiązku ich używania, można nałożyć karę pieniężną za brak wykresówek, jeśli kierowca okazał rozkład jazdy i wykaz obowiązków?Ratio decidendi
Przedsiębiorca wykonujący regularne krajowe przewozy osób, nawet jeśli jego pojazdy są fabrycznie wyposażone w tachografy, jest zwolniony z obowiązku ich używania, jeśli przepisy prawa tak stanowią (np. art. 3 ust. 1 i art. 14 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85). W takiej sytuacji na przedsiębiorcy nie spoczywa obowiązek posiadania wystarczającej liczby wykresówek, a kierowca podczas kontroli może legitymować się rozkładem jazdy i wykazem obowiązków. Wadliwa interpretacja przepisów przez organy prowadzi do niezgodnego z prawem nałożenia kary pieniężnej.Stan faktyczny
Skarżący S. O. został ukarany karą pieniężną za brak wykresówek tachografu w pojeździe wykonującym regularny krajowy przewóz osób. Kierowca nie okazał wykresówek, ale przedstawił rozkład jazdy i wykaz obowiązków. Organy administracji uznały, że doszło do naruszenia przepisów o transporcie drogowym i utrzymywały w mocy decyzję o nałożeniu kary. Skarżący kwestionował błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że nie miał obowiązku używania tachografu ani okazywania wykresówek w przypadku regularnych krajowych przewozów osób.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Asesor WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Protokolant Marta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2008 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L. z dnia [...] lipca 2007 r. ; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S. O. 177 ( sto siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2007 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2007 roku, wydaną przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L. w przedmiocie nałożenia na [...] S. O. karę pieniężną w kwocie 500 złotych na wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu 12 lutego 2007 roku zatrzymano do kontroli samochód marki [...]nr. Rej. [...] jadący z W. do L. kursem z godziny 900. Kierowca kontrolowanego samochodu nie okazał wykresówek od dnia 28 stycznia do dnia kontroli. W tym stanie rzeczy organ doszedł do przekonania, że został naruszony art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 7 Rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 i za to wykroczenie nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w kwocie 500 zł na podstawie art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 1.7 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.)
Od decyzji z dnia [...] lipca 2007 roku S. O. wniósł odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania pierwszej instancji oraz wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania odwołania.
Zdaniem Skarżącego Inspektor Transportu Drogowego w L. dokonał błędnej wykładni wskazanych w zaskarżonej decyzji przepisów oraz niewłaściwej analizy materiałów zgromadzonych w sprawie i w rezultacie bezzasadnie stwierdził wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.
Według stanu prawnego na dzień przeprowadzenia kontroli w przypadku wykonywania regularnych krajowych przewozów osób żaden przepis prawa nie wprowadzał obowiązku używania tachografu ze względu na fakt, że jest on w pojeździe zamontowany, wręcz przeciwnie, art. 3 ust. 1 Rozporządzenia 3821/85 w związku z art. 14 ust. 1 Rozporządzenia 3820/85 wyraźnie wyłączał obowiązek instalacji i używania tachografów w pojazdach wykorzystywanych do regularnych krajowych przewozów osób, a w przypadku gdy tachograf jest zamontowany np. fabrycznie – zwalniał z obowiązku jego używania.
Nie doszło do naruszenia art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, albowiem w dacie przeprowadzenia kontroli żadne przepisy prawa nie nakładały na skarżącego obowiązku posiadania urządzeń rejestrujących w pojazdach ani też ich używania, czy wreszcie przechowywania i udostępniania organom kontrolnym wykresówek tachografów samochodowych. Konkluzję poczynionych wywodów prawnych stanowi twierdzenie, że przedsiębiorca, używający pojazdów do krajowych regularnych usług przewozu osób, który ma zainstalowane urządzenie do rejestracji czasu pracy kierowców w trakcie kontroli może przedłożyć kopię rozkładu jazdy i wyciąg z wykazu obowiązku kierowców, nie ma natomiast obowiązku okazania tzw. wykresówek.
Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu odwołania S. O., decyzją z dnia [...] października 2007 roku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy uznał za bezzasadne zarzuty podnoszone w odwołaniu. Podkreślił, że zgodnie z pkt 7 powoływanego przez skarżącego art. 14 rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 artykuł ten nie ma zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie urządzeń rejestrujących w transporcie drogowym.
Na decyzję z dnia [...] października 2007 roku S. O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L. z dnia [...] lipca 2007 roku oraz wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1) naruszenie art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady EWG nr 3820/85 poprzez zastosowanie przepisów rozporządzenia, gdy przepisy Rozporządzenia nr 3820/85 nie stosuje się do przewoźników wykonujących regularne przewozy osób, "których droga przebiegu przekracza 50 km";
2) naruszenie art. 87 ust. 1, oraz art. 87 ust. 3 w zw. z art. 92 ust. 1 oraz w zw. z treścią lp. 1.7 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz 2088 ze zm.), gdy kierowca okazał rozkład jazdy i wykaz obowiązków (plan pracy), a nie miał obowiązku posiadać tzw. wykresówki;
3) naruszenie art. 3 ust. 1 i art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (DZ. U. WEL 370 z 31 grudnia 1985 roku) w zw. z art. 14 ust. 1 i ust. 7 Rozporządzenia nr 3820/85 poprzez ich błędną wykładnię tj. wyprowadzenie nieistniejącej normy nakładającej na przedsiębiorstwo skarżącego obowiązek używania tachografu jedynie ze względu na fakt, iż jest on w pojeździe zamontowany oraz poprzez bezpodstawne żądanie okazania wykresówek zamiast wykazu obowiązków i rozkładu jazdy;
4) art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.) poprzez błędne uzasadnienie faktyczne decyzji nie mające oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270 z późn zm. - dalej zwana p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę mając na względzie powyższe kryteria Sąd uznał ją za zasadną, albowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji naruszają prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W myśl art 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 " Urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy z wyłączeniem pojazdów, o których jest mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85. Z kolei art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 przewiduje, że w przypadku regularnych krajowych usług przewozu osób przedsiębiorstwa są obowiązane sporządzać rozkłady jazdy i wykazy obowiązków.
Z powyższych przepisów bezspornie wynika, iż S. O. wykonując regularne krajowe przewozy osób był zwolniony od obowiązku zainstalowania w pojazdach, którymi się posługiwał tachografów, a skoro pojazdy fabrycznie zostały wyposażone w tachografy – był zwolniony z obowiązku ich używania.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy interpretacji art. 14 ust. 7 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85.
Przepis ten, zdaniem Sądu, należy interpretować w ten sposób, iż tzw. uproszczone zasady ewidencji czasu jazdy kierowców, przewidziane w art. 14 ust. 1 tegoż rozporządzenia nie stosuje się do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące, co do którego obowiązek używania wynika z przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85. Tymczasem jak wskazano wyżej na skarżącym chociaż miał w pojeździe zainstalowany tachograf był zwolniony z obowiązku jego używania.
Tym samym na przedsiębiorcy nie spoczywał obowiązek wyposażenia kierowcy w wystarczającą liczbę wykresówek, natomiast kierowca podczas kontroli mógł wylegitymować się rozkładem jazdy i wykazem obowiązków, co też uczynił w niniejszej sprawie.
Wadliwa interpretacja przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego doprowadziła do niezgodnego z prawem nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej. Tym samym Sąd podziela słuszność zarzutów podniesionych w skardze poza 1 zarzutem. W wersji rozporządzenia Rady EWG nr 3820/85 sporządzonej w języku angielskim istnieje zapis w art. 4 pkt 3, iż przepisów tegoż rozporządzenia nie stosuje się do przewozów dokonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu osób wykorzystywanego w ramach usług regulujących których droga przebiegu nie przekracza 50 km. W tym stanie rzeczy wkradł się w błąd w tłumaczeniu tego przepisu na j. polski.
Reasumując przepis art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady EWG nr 3820/85 nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych przez skarżącego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1a, 152, 200 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło