VI SA/Wa 2159/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r.; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego W. J. kwotę 1 617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], na podstawie art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013r., poz. 1410, z późn. zm.) utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r. o odmowie udzielenia na rzecz W. J. [...] (zwanego dalej "zgłaszającym", "skarżącym") patentu na wynalazek pt. "[...] do kotłów na paliwo stałe" oznaczonego numerem [...] . Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia [...] marca 2016 r. organ powiadomił zgłaszającego o braku ustawowych warunków do uzyskania ochrony na rozwiązanie według zgłoszenia [...] . W uzasadnieniu swojego stanowiska podał, że nie nadaje się do ochrony ponieważ jego przedmiot zgłoszenia nie spełnia warunku nowości określonego w art. 24 oraz art. 25 w związku z art. 315 ust 3 oraz w związku z art. 100 ustawy Prawo własności przemysłowej dalej "pwp". Zdaniem organu zgłaszany przedmiot jest znany z istniejącego stanu techniki, do którego należy amerykański opis zgłoszenia patentowego [...] . W opisie tym ujawniono palenisko wyposażone w monolityczny [...] . [...] od strony płomieni jest wklęsły-wypukły a na środku także wklęsło-płaski. W odpowiedzi na zawiadomienie, zgłaszający nie zgodził się z zarzutami Urzędu Patentowego. W jego ocenie, dokument [...] opisuje i pokazuje rozwiązanie dotyczące palnika olejowego, umieszczonego w bocznej ścianie kotła olejowego. Zgłaszający podkreślił, że [...] z cytowanej publikacji jest umieszczony inaczej niż w przedmiotowym zgłoszeniu. Organ uznał, że stanowisko zgłaszającego jest nieuzasadnione i decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. odmówił nadania prawa ochronnego na wzór użytkowy. Zgłaszający wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponownie wskazał, że przedmiotem jego zgłoszenia jest [...] zawieszony nad palnikiem retortowym. Zdaniem zgłaszającego palniki retortowe wykorzystywane w kotłach na paliwo stałe to rozwiązanie stosunkowo nowe i ten rodzaj palników nie był znany w latach trzydziestych dwudziestego wieku. Urząd Patentowy RP w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, po analizie akt sprawy, podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. Organ uznał, że za stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w każdy inny sposób. Organ podkreślił, że ujawnione cechy konstrukcyjne amerykańskiego opisu [...] , świadczą o braku nowości rozwiązania [...] . Przedmiotem zgłoszenia była konstrukcja [...] a (płyty), która to konstrukcja jest znana z przytoczonego przez Urząd Patentowy opisu [...] . [...] umieszczony jest nad komorą spalania, czyli także nad palnikiem (który to palnik musi znajdować się w komorze spalania czyli pod [...]). Dodatkowo wbrew opinii zgłaszającego w latach XX wieku znane były palniki retortowe np. opis [...]. Organ ponownie rozpoznając sprawę stwierdził, że zgłaszający pomijał istotne fakty takie jak ujęty bardzo ogólnie zakres ochrony wskazany w zastrzeżeniu niezależnym numer 1 i zastrzeżeniach zależnych 2 i 3. Organ wskazał, że palniki retortowe były konstrukcją znaną. Organ uznał, że zgłaszający przedstawił własną ścieżkę rozumowania, wskazując dokumentacje mówiącą o parametrach technicznych różnego rodzaju kotłów, które produkuje zarówno z [...] jak i bez [...] a, która to dokumentacja nie wnosi żadnych nowych dowodów do sprawy a jedynie wskazuje parametry poszczególnych modeli kotłów m.in. ich sprawność, poziom emisji zanieczyszczeń, moc cieplną itp. Zdaniem organu, załączone przez zgłaszającego instrukcję instalacji i obsługi kotła węglowego, potwierdzają, że kotły z zastosowaniem [...] a mają lepsze parametry sprawności niż kotły bez [...] a, nie zmienia to jednak faktu, iż [...] zgłoszony pod nr [...] nie jest nowym rozwiązaniem a ogólnie ujęte cechy techniczne wskazane w zastrzeżeniach ochronnych wynikają ze znanego stanu techniki m.in. z opisu [...] . Organ wskazał, że zadaniem "przegrody" w opisie [...] jest m.in. zaburzenie ruchu spalin, zwiększenie temperatury komory spalania, lepszy odbiór ciepła ze spalin. Zatem zdaniem Urzędu "przegroda" jak ją nazywa zgłaszający, została użyta w rozwiązaniu [...] jako [...] i taką funkcję spełnia. Mając powyższe na uwadze, organ ponownie rozpoznając sprawę uznał, że zgłoszenie [...] nie może uzyskać ochrony. Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym kosztów profesjonalnego zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz kosztów opłaty od pełnomocnictwa. Decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania poprzez: a) wydanie decyzji "o utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie udzielenia patentu" w sytuacji, gdy całe postępowanie i decyzja I instancji dotyczyła wzoru użytkowego, tj. całkowicie innego przedmiotu podlegającego ochronie na gruncie przepisów prawa własności przemysłowej, co stanowi przesłankę nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, b) naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez niewykonanie tłumaczenia publikacji patentowej [...] ([...], stanowiącej główny i jedyny dowód przeciwstawiony zgłoszeniu wzoru, jako niweczący nowość wzoru i stanowiący podstawę do odmowy udzielenia ochrony. c) naruszenie art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, a w efekcie uwzględnienia podczas badania stanu techniki rozwiązania odmiennego od wnioskowanego wzoru, które to rozwiązanie nie stanowiło przeszkody do rejestracji oraz uznanie tego rozwiązania za rozwiązanie niweczące przesłankę nowości wzoru. 2. naruszenie prawa materialnego poprzez naruszenie art. 94 i 95 w zw. z art. 100 w zw. z art. 24 i 25 p.w.p poprzez błędne ustalenie, że wzór nie spełnia przesłanki nowości, przez co nie podlega ochronie jako wzór użytkowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie podzielając podniesionych w niej zarzutów i podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. p. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Ustosunkowując się do pierwszego zarzutu skargi Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że zaskarżona decyzja została wydana w innym przedmiocie niż decyzja I-instancyjna. W decyzji z dnia [...] września 2016 r. wskazane zostało, że organ ponownie rozpatrywał sprawę zgłoszenia nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., dokonanego przez W. J., który nie zgodził się z decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. odmawiającą udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy [...] i złożył wniosek z dnia [...] czerwca 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarówno decyzja z dnia [...] września 2016 r., którą utrzymana w mocy została decyzja z dnia [...] kwietnia 2016 r. jak i jej uzasadnienie odnoszą się do zgłoszenia [...] . W tym stanie rzeczy należy uznać, że organ jedynie przez omyłkę w sentencji decyzji z dnia [...] września 2016 r. zawarł sformułowanie odnoszące się do patentu a nie do wzoru użytkowego. Wobec powyższego wbrew twierdzeniom strony brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. strona uzasadniła faktem nieprzedstawienia skarżącemu tłumaczenia przysięgłego dokumentu tj. publikacji patentowej US 2099704, na której oparł swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego. Zdaniem Sądu zarzut ten jest o tyle niezasadny, że skarżący w toku postępowania nie domagał się przetłumaczenia dokumentacji patentowej [...] na język polski. Stąd też nie mógł być wdrożony tryb przewidziany art. 2421 p.w.p. Sądowi z urzędu wiadome jest, że skarżący "na własną rękę" dokonał tłumaczenia ww. dokumentacji na język polski, stąd też nie był pozbawiony możliwości merytorycznego ustosunkowania się do argumentacji prezentowanej przez organ w toku postępowania. Sąd podzielił natomiast zarzut skarżącego odnoszący się do niedostatecznego rozważenia i odniesienia się przez organ do wszystkich argumentów strony przemawiających za nowością zgłoszonego przez nią rozwiązania. Doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 94 p.w.p.: 1) wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci, 2) wzór użytkowy uważa się za rozwiązanie użytecznie, jeżeli pozwala ono na osiągnięcie celu mającego praktyczne znaczenie przy wytwarzaniu lub korzystaniu z wyrobów. W świetle powyższego przepisu przesłankami zdolności ochronnej wzoru użytkowego są: 1) wzór użytkowy jest rozwiązaniem technicznym, 2) dotyczącym kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci, 3) użytecznym, 4) nowym. Urząd Patentowy RP zanegował nowość zgłoszonego rozwiązania uznając, że przedmiotem zgłoszenia wzoru [...] jest konstrukcja [...] a, która jest znana z opisu [...], gdzie [...] umieszczony jest nad komorą spalania, czyli także nad palnikiem (który to palnik musi znajdować się w komorze spalania czyli pod [...]). Poza tym w opisie [...] ujawniono palenisko tożsame ze zgłaszanym wzorem [...] wyposażone w monolityczny [...], który od strony płomieni jest wklęsły – wypukły a na środku także wklęsło – płaski. Należy zgodzić się ze skarżącym, że organ pominął wykazywane przez niego różnice konstrukcyjne i koncepcyjne zachodzące pomiędzy zgłoszonym rozwiązaniem a opatentowanym wynalazkiem amerykańskim [...]. Chodzi przede wszystkim o to, że w rozwiązaniu przedstawionym przez skarżącego palnik retortowy umieszczony jest centralnie w kotle a nad płomieniem palnika znajduje [...] . I to właśnie umiejscowienie [...] a razem z jego kształtem zdaniem strony decyduje o efektywności rozwiązania. Tymczasem dokument [...] opisuje i pokazuje rozwiązanie dotyczące palnika olejowego, umieszczonego w bocznej ścianie kotła olejowego. Płomień z palnika nie jest skierowany bezpośrednio w przegrodę, tak jak w zgłoszonym wzorze użytkowym. W tym stanie rzeczy, według oceny Sądu oba rozwiązania nie są identyczne albowiem nie charakteryzują się tym samym zestawieniem cech. Zgodnie z poglądami wyrażonymi w doktrynie "Prawo własności przemysłowej" pod redakcją Urszuli Promińskiej, wyd. 2 z 2005 r. str. 142, str. 143 w przypadku wzoru użytkowego przedmiotem oceny pod względem nowości nie jest jak w przypadku wynalazku rozwiązanie techniczne samo w sobie ale rozwiązanie techniczne dotyczące określonego przedmiotu (jego kształtu, budowy lub zestawienia) a przy tym stanowiące o jego użyteczności. Nawet jeśli okaże się, że wykonanie przedmiotu według wzoru użytkowego stanowiącego przedmiot zgłoszenia wiąże się z wykorzystaniem środków technicznych należących do stanu techniki, nie jest to jeszcze równoznaczne ze stwierdzeniem, że wzór użytkowy nie spełnia wymagania nowości. Tego aspektu sprawy nie uwzględnił Urząd Patentowy RP, na co również wskazywał skarżący między innymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Urząd Patentowy RP w zaskarżonej decyzji nie wypowiedział się szczegółowo, w jakim zakresie nie zgadza się z argumentacją skarżącego, poprzestał jedynie na podtrzymaniu tych samych podstaw odmowy udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony wzór użytkowy co w decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. Z tych wszystkich względów organ naruszył wskazane przepisy postępowania wywodzące się z zasady prawdy obiektywnej oraz konieczności wszechstronnego zbadania sprawy (art. 7 k.p.a.) a także sporządzenia szczegółowego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.) co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w myśl art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę wykazywane przez stronę różnice w obu rozwiązaniach i oceni czy dotyczą one elementów istotnych z punktu widzenia użyteczności, co pozwoli organowi na ostateczne zajęcie stanowiska co do nowości zgłoszonego przez stronę rozwiązania.