VI SA/Wa 2160/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-27

Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Sławomir Kozik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała organów samorządu adwokackiego o skreśleniu aplikanta z listy aplikantów adwokackich z powodu nieukończenia aplikacji w ustawowym terminie jest zgodna z prawem, jeśli aplikant nie zaliczył kolokwiów i nie mógł kontynuować szkolenia?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę aplikanta na uchwałę o skreśleniu z listy aplikantów adwokackich. Stwierdzono, że niezaliczenie przez aplikanta kolokwiów po drugim roku aplikacji, a w konsekwencji brak możliwości ukończenia aplikacji w ustawowym terminie trzech lat, stanowiło obligatoryjną podstawę do skreślenia z listy na mocy art. 79 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze. Sąd uznał, że organy samorządu adwokackiego prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego, a zarzuty skargi dotyczące naruszenia tych przepisów nie miały wpływu na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący, P. K., został skreślony z listy aplikantów adwokackich przez Okręgową Radę Adwokacką, a następnie uchwałę tę utrzymało w mocy Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Podstawą skreślenia było niezaliczenie przez skarżącego kolokwiów po drugim roku aplikacji adwokackiej oraz nieukończenie aplikacji w ustawowym terminie trzech lat. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym m.in. brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz nierozpoznanie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P. K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich oddala skargę P. K. (dalej też jako "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] marca 2014 roku nr [...], utrzymującą w mocy uchwalę Okręgowej Rady Adwokackiej w S. z dnia [...] stycznia 2014 roku nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy samorządu adwokackiego wskazały art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2009 r., poz.146. nr 1188 j.t. z późn. zmianami) – dalej jako "poa". Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżący rozpoczął aplikację adwokacką w dniu 1 stycznia 2010 roku. Z uwagi na niezaliczenie kolokwium po I roku szkoleniowym, zwrócił się o wyrażenie zgody na powtarzanie roku i na mocy uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w S. z dnia [...] lutego 2011 roku powtarzał I rok szkoleniowy. Od 1 stycznia 2012 roku Skarżący rozpoczął II rok aplikacji. Z przeprowadzonego po II roku aplikacji kolokwium uzyskał ocenę niedostateczną. Z kolokwium poprawkowego także uzyskał ocenę niedostateczną. Uchwałą z dnia [...] marca 2013 roku Okręgowa Rada Adwokacka w S. skreśliła Skarżącego z listy aplikantów adwokackich, na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze. Wskazała m.in., że P. K. powinien do dnia 1 stycznia 2013r. ukończyć aplikację adwokacką. W sytuacji niezaliczenia kolokwium na II roku aplikacji uzyskanie zaświadczenia o jej odbyciu jest niemożliwe. Skarżący złożył odwołanie od powyższej uchwały. Podniósł w nim m.in., że zgodnie z § 22 pkt 3 regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej, okresu powtarzania roku nie wlicza się do okresu odbywania aplikacji. Uchwałą z dnia [...] lipca 2013 roku Prezydium NRA uchyliło w/w uchwałę ORA w S. z uwagi na trafność zarzutu odwołania, bowiem do czasu odbywania aplikacji adwokackiej nie zalicza się roku szkoleniowego zakończonego niezdanym kolokwium, czyli roku 2010. Niemniej jednak Prezydium NRA wskazało na potrzebę dokonania skreślenia aplikanta z listy w sytuacji upływu ustawowego terminu z art. 76 ust. 1 p.o.a. Uchwałą z dnia [...] stycznia 2014 roku Okręgowa Rada Adwokacka w S., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na mocy art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze, skreśliła Skarżącego z listy aplikantów adwokackich z uwagi na niezakończenie przez niego aplikacji w ustawowym terminie określonym w art. 76 ust. 1 poa. Uznała, że niezaliczenie kolokwium rocznego kończącego II rok szkoleniowy aplikacji adwokackiej powoduje brak możliwości wydania zaświadczenia o ukończeniu aplikacji. Dokonując analizy celująco oceniających aplikanta opinii patrona wskazała, że są to prawie identycznie wystawiane opinie w kolejnych latach wraz z wnioskami o umożliwienie kontynuacji aplikacji. Zwróciła uwagę na negatywną opinię kierownika szkolenia i fakt, że nie zaliczenie przez aplikanta P. K. II roku szkoleniowego powoduje, że w ustawowym terminie (który wskazała jako 31 grudnia 2013r.) nie odbył on aplikacji adwokackiej. Skarżący złożył odwołanie od powyższej uchwały ORA do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Zarzucił organowi samorządu adwokackiego naruszenie art. 79 ust. 1 pkt. 2 polegające na przyjęciu, że z dniem 31 grudnia 2013r. upłynął okres 3 lat jego aplikacji adwokackiej, a ponadto podniósł okoliczność uniemożliwienia mu odbywania aplikacji w roku 2013 przez pominięcie go w wykazie aplikantów rocznika I-III. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, po rozpoznaniu odwołania, zaskarżoną obecnie uchwałą z dnia [...] marca 2014 roku, na mocy art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę. Powołując stan faktyczny sprawy Prezydium NRA stwierdziło w uzasadnieniu, że odwołujący nie wskazał na czym w istocie polegało naruszenie przez organ art. 79 ust. 1 pkt 2 poa. Zdaniem organu odwoławczego fakt, że ORA "uniemożliwiła" kontynuowanie aplikacji i nie umieszczała go na listach obecności, był logiczną i konieczną konsekwencją stanowiska Prezydium NRA zajętego w uchwale z dnia [...] VII.2013 r., wskazującego na potrzebę dokonania skreślenia aplikanta z listy po upływie terminu z art. 76 ust. 1 poa. Według Prezydium NRA oczywiste jest, że aplikant, który nie zdał kolokwium rocznego i nie ma już prawnej możliwości powtarzania kolejnego roku, nie może kontynuować szkolenia i liczyć na zachowanie statusu aplikanta. Oceniło stanowisko ORA w tym zakresie jako konsekwentne i Skarżący nie może mieć pretensji do organów samorządu adwokackiego, że np. wprowadzały go w błąd co do zakresu jego uprawnień jako aplikanta i że utrzymywały go w stanie niepewności. Stwierdziło, że kolejne pisma ORA, kierowane do p. K. w odpowiedzi na jego wnioski i zapytania wyjaśniały jego status i przecinały wszelkie wątpliwości, o ile takie w ogóle zaistniały. ORA, nie mając prawnej możliwości pozbawienia p. K. praw aplikanta, jednocześnie nie stwarzała jakichkolwiek pozorów, że będzie on miał możliwość uzyskania zaświadczenia o ukończeniu aplikacji i przystąpienia do egzaminu adwokackiego. Prezydium NRA stwierdziło w konsekwencji, że P. K., nie zaliczywszy kolokwium po II roku aplikacji nie ukończył aplikacji w terminie określonym w art. 76 ust. 1 p.o.a. (tj. do dn. 31.XII.2013 r.), a zatem zasadne stało się jego skreślenie z listy aplikantów na podstawie art. 79 ust. 1 pkt. 2 p.o.a. uznało, że uchwala ORA trafnie ustaliła stan faktyczny i podstawę prawną rozstrzygnięcia, zaś odwołanie uznało za pozbawione uzasadnionych zarzutów. Skarżący wniósł skargę na uchwałę Prezydium NRA, zarzucając jej : - naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez brak wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek jakimi kierował się organ przy wydawaniu uchwały, szczątkowe uzasadnienie tego rozstrzygnięcia oraz brak w uzasadnieniu uchwały wszechstronnego rozważenia wszystkich przepisów i okoliczności związanych z zaskarżoną uchwałą, naruszenie art. 7 i 8 kpa poprzez nierozpoznanie sprawy przez Naczelną Radę Adwokacką w sposób wszechstronny i wyczerpujący, naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy uchwały ORA pomimo naruszenia przepisów mających wpływ na wynik sprawy, jak wyżej, naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się przed NRA, naruszenie art. 77 § 1 kpa poprzez niewykonanie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, naruszenie art. 9 kpa poprzez naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach mających znaczenie dla rozstrzygnięcie sprawy ,,obowiązek udzielania wyjaśnień i wskazówek', naruszenie art. 86 kpa poprzez nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, Ponadto zarzucił obrazę : § 9 Regulaminu aplikacji adwokackiej poprzez skreślenie skarżącego po upływie 2 lat aplikacji, art. 76 ust. 1 poa poprzez uniemożliwienie skarżącemu ukończenia aplikacji adwokackiej w ustawowym czasie, naruszenie art.79 ust 1 pkt 2 poa polegające na przyjęciu, że z dniem 31.12.2013r. upłynął okres 3 lat aplikacji adwokackiej skarżącego podczas, gdy ORA w S. uniemożliwiała skarżącemu faktyczną kontynuację aplikacji w roku 2013, poprzez pominięcie w wykazie apl. adwokackich rocznika I-III oraz na listach obecności zająć szkoleniowych dla apl. adwokackich, Biorąc powyższe pod uwagę Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały Prezydium NRA i poprzedzającej ją uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w S. i o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały Prezydium NRA. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.. Uznał, że w sposób wyczerpujący odniósł się do zebranych w sprawie dowodów, jak również wyjaśnił przesłanki jakie legły u podstaw wydania zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia, czego oczekuje Skarżący. Istotnym jest, że ocena dokonywana jest przez sąd administracyjny według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji (uchwały), na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2012 roku, poz. 270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się bowiem naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego w sposób mogący mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, zaś procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Oznacza to, że nawet gdyby części zarzutów procesowych skarżącego nie odmówić racji, to nie mogą one skutecznie doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej uchwały samorządu adwokackiego. Przedmiotem badania Sądu jest legalność zaskarżonej uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] marca 2014 roku nr [...], utrzymującej w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w S. z dnia [...] stycznia 2014 roku dotyczącej skreślenia Pana P. K. z listy aplikantów adwokackich. Na wstępie należy wskazać, że zarówno Okręgowe Rady Adwokackie, jak i Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146 , poz. 1188 z późn. zm.), dalej również "P.o.a.", jako kolegialne organy samorządu zawodowego adwokatów sprawują zróżnicowane zadania z zakresu administracji publicznej. W określonych sytuacjach są także powołane do orzekania w sprawach indywidualnych, w tym m. in. w przedmiocie skreślenia aplikanta z listy aplikantów adwokackich. Istotna jest w niniejszej sprawie zastosowana przez organy podstawa prawna rozstrzygnięcia, art. 79 ust. 1 pkt 2 poa t.j., czy organy go naruszyły poprzez dokonanie skreślenia aplikanta z listy aplikantów adwokackich. Skarżący oparł skargę na zarzucie naruszenia zarówno prawa materialnego jak i procesowego. W związku z tym, rozpoznania w pierwszej kolejności wymagają podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wówczas, gdy stan faktyczny stanowiący podstawę zaskarżonego wyroku został ustalony w sposób prawidłowy, a więc bez naruszenia przepisów postępowania. Zdaniem Sadu, organ samorządu adwokackiego, wbrew twierdzeniom skargi nie dopuścił się, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, obrazy przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 9, 10 § 1, 77 § 1, 86, 107 § 3 , jak i art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Sąd, co wynika jednoznacznie z powołanego na wstępie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, został wyposażony w funkcje kontrolne i w granicach swej właściwości bada zgodność z prawem zaskarżonych decyzji (uchwał). Możliwość dokonania takiej oceny warunkowana jest spełnieniem przez decyzję wymogów formalnych określonych w art. 107 § 1 k.p.a. Stosownie do tego przepisu decyzja winna zawierać w szczególności powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie jest źródłem informacji co do sposobu rozumowania organu i przyjętych przez niego założeń stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i jako takie winno w szczególności zawierać (§ 3) wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a tym samym ustalenie i wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślane jest znaczenie prawne rozważenia całego materiału dowodowego. Organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów odmówić dowodom wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej robi to przyczyny. Tylko taki sposób wskazania motywów rozstrzygnięcia umożliwia Sądom kontrolę prawidłowości przeprowadzonego postępowania i jego wyniku w postaci decyzji. Należy podkreślić, że wątpliwości ujawnione na etapie postępowania administracyjnego muszą być w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jednoznacznie zinterpretowane z powołaniem się na konkretne przepisy prawa. W niniejszej sprawie badaniu i ocenie podlegało przede wszystkim, czy organ odwoławczy przeanalizował ponownie wszystkie zarzuty zamieszczone w odwołaniu, konfrontując je z ustaleniami organu I instancji i materiałami dowodowymi sprawy. Taka analiza, w ocenie Sądu, została dokonana przez organ odwoławczy w powołaniu się na zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie i oceniony materiał dowodowy wystarczał do uznania, że obie uchwały organów samorządu adwokackiego podjęte zostały zgodnie z przepisami prawa. Po pierwsze, znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy (protokoły z kolokwium rocznego – egzaminu ustnego z przedmiotów przewidzianych na drugim roku aplikacji) potwierdzają, że skarżący po drugim roku aplikacji otrzymał negatywne oceny z kolokwium rocznego przeprowadzonego w dniu 26 października 2012 r. oraz kolokwium poprawkowego - przeprowadzonego w dniu 19 listopada 2012 r. Skarżący okoliczności tej nie zaprzeczał, zatem jest ona bezsporna. Poza sporem jest także fakt, że rozpoczynając aplikację adwokacką w dniu 1 stycznia 2010 r. powtarzał I rok szkoleniowy z uwagi na uzyskanie ocen niedostatecznych z kolokwium po I roku i kolokwium poprawkowego. Zmieniony 12 września 2009 roku przez NRA regulamin aplikacji adwokackiej wprowadzając zasadę, że okręgowa rada adwokacka może wyrazić zgodę na powtórzenie każdego roku przez aplikanta, który nie zaliczył kolokwium rocznego ani jego poprawki, zliberalizował przebieg aplikacji, ale powtórzenie roku może mieć miejsce jednorazowo. Niewątpliwie związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady wynikającej z art. 7 kpa stanowiącej, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei z zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.) wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej (zasada praworządności). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają jej żądań. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, 77 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisach art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, organy samorządu adwokackiego nie naruszyły powyższych zasad. Organ samorządu adwokackiego, na skutek wniosku Skarżącego, wyraził zgodę (uchwałą) na powtarzanie I roku, co oznaczało, że w przypadku Skarżącego, termin rozpoczęcia aplikacji adwokackiej rozpoczął bieg 1 stycznia 2011r. Podstawa prawna rozstrzygnięcia, art. 79 ust. 1 pkt 2 poa stanowi, że okręgowa rada adwokacka skreśla aplikanta adwokackiego z listy w wypadku niezakończenia przez niego, bez usprawiedliwionej przyczyny, aplikacji adwokackiej w terminie, o którym mowa w art. 76 ust. 1. Zgodnie z art. 76 ust. 1 zdanie 1 poa aplikacja adwokacka rozpoczyna się dnia 1 stycznia każdego roku i trwa 3 lata. Z powyższych norm wynika zatem, że Skarżący obowiązany był do zakończenia toku szkolenia (i uzyskania zaświadczenia o ukończeniu aplikacji adwokackiej) do 31 grudnia 2013r. Okoliczność, że po drugim roku aplikacji (2012r.) Skarżący otrzymał negatywne oceny z kolokwium rocznego oraz kolokwium poprawkowego (przeprowadzonego w dniu 19 listopada 2012 r.) oznacza, że nie mógł on ani powtarzać II roku ani kontynuować szkolenia na trzecim roku aplikacji, by ustawowo zakończyć ją do końca grudnia 2013r. Na marginesie należy zauważyć, że z akt administracyjnych wynika, że na kolokwium poprawkowym 19 listopada 2012r. Skarżący odstąpił od udzielenia odpowiedzi na pytania z procedury cywilnej (II instancja) i procedury karnej (II instancja), zaś z prawa karnego materialnego, wykroczeń, karnego skarbowego i wykonawczego uzyskał ocenę niedostateczną. Należy mieć na względzie, że okręgowa rada adwokacka wydaje aplikantowi zaświadczenie o odbyciu aplikacji po jej zakończeniu, to jest po odbyciu szkolenia i zaliczeniu przez aplikanta wszystkich kolokwium przewidzianych w programie. Wynika to z Uchwały nr [...] Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej. Należy podkreślić, że uchwała samorządu adwokackiego wydana na mocy art. 79 ust. 1 pkt 2 poa w zw. z art. 76 ust. 1 poa nie ma charakteru uznaniowego. Stanowi ona decyzję związaną. Oznacza to, że w przypadku zaistnienia określonego w jej dyspozycji stanu faktycznego – organ musi dokonać (jest związany) przewidzianym w tej normie rozstrzygnięciem. Stan faktyczny niniejszej sprawy wypełnił dyspozycję tych norm. Okręgowa rada adwokacka obowiązana była do skreślenia aplikanta adwokackiego z listy w wypadku niezakończenia przez niego, bez usprawiedliwionej przyczyny, aplikacji adwokackiej w terminie trzech lat. Sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, które w niniejszej sprawie zostały poczynione prawidłowo. Innymi słowy, nieukończenie przez P. K. roku szkoleniowego w ciągu trzech lat od 1 stycznia 2011 roku do 31 grudnia 2013r. - bez usprawiedliwionej przyczyny, bowiem niezaliczenie kolejnych egzaminów kolokwiów należy tak potraktować - obligowało organ samorządu adwokackiego do skreślenia tego aplikanta z listy aplikantów adwokackich. Skoro Pan P. K. nie zaliczył II roku szkoleniowego w 2012 roku, nie mógł rozpocząć III roku szkoleniowego w 2013r., a tym bardziej ukończyć aplikacji w terminie ustawowym. W konsekwencji powyższego art. 79 ust. 1 pkt 2 poa – wobec spełnienia się ustawowych przesłanek - stanowił podstawę materialnoprawną do obligatoryjnego działania organów adwokatury. Wbrew zarzutom Skarżącego, organ nie orzekał o jego przydatności do zawodu adwokata. Uchwała w przedmiocie art. 79 ust. 2 poa stanowi decyzję uznaniową, bowiem przepis ten stanowi, że okręgowa rada adwokacka może skreślić aplikanta adwokackiego z listy aplikantów adwokackich w okresie pierwszych dwóch lat aplikacji, jeżeli stwierdzi jego nieprzydatność do wykonywania zawodu adwokata. Przepis ten nie był zastosowany w niniejszej sprawie, co wynika w sposób nie budzący wątpliwości zarówno z podstawy prawnej jak i faktycznej zaskarżonej decyzji. Skoro organ zastosował art. 79 ust. 1 pkt 2 poa - tym samym nie był związany ustawowym terminem 2 lat na skreślenie Skarżącego z listy aplikantów adwokackich. Samoistną przesłanką do skreślenia Skarżącego z listy aplikantów adwokackich było nieukończenie przez niego - z nieusprawiedliwionych przyczyn - aplikacji w ustawowym 3-letnim terminie, a nie kwestia nieprzydatności do zawodu. W ocenie Sadu, organy samorządu adwokackiego nie naruszyły art. 107 § 3 kpa. Zaskarżone uchwały zostały uzasadnione krótko, ale w sposób dostatecznie wyjaśniający podstawę faktyczną i prawną. Należy wskazać, że uzasadnienie stanowi integralną część decyzji (uchwały) i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną jej część. Organy spełniły ten obowiązek nie naruszając także zasady przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć (tak, aby strony poznały argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji). Motywy zaskarżonej uchwały wyjaśniają tok rozumowania organu prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego w odniesieniu do rzeczywistej sytuacji faktycznej mającej miejsce w niniejszej sprawie. Wskazać także należy, że jeżeli strona podnosiła zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., to w jej interesie leżało wykazanie istotnego wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Jeżeli natomiast przed Sądem, co ma miejsce na gruncie sprawy niniejszej, Skarżący nie przedstawił istotnych argumentów dotyczących zebranego w sprawie materiału dowodowego, to znaczy, że naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy (tak również wypowiedział się na gruncie przepisów ordynacji podatkowej Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ uchwale składu 7 sędziów z dnia 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04, ONSAiWSA 2005/4/66). Należy podnieść, że Skarżący nie wskazuje w skardze i nie podnosi kwestii, które mógłby przedstawić w ramach zajęcia stanowiska przed organem odwoławczym, a które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Podobnie należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 86 kpa. Przepis ten przewiduje, że jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu. Jak wynika z tej normy, przeprowadzenie przez organy dowodu z przesłuchania strony nie jest obligatoryjne. Determinują go niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, których w niniejszej sprawę nie było. Należy wskazać, że w myśl art. 58 pkt 12 lit. b prawa o adwokaturze uchwalanie regulaminów, dotyczących odbywania aplikacji adwokackiej należy do Naczelnej Rady Adwokackiej. Korzystając z tego przepisu NRA uchwaliła regulamin odbywania aplikacji adwokackiej, który w § 9 ust. 1 i 5 określa, że okręgowa rada adwokacka skreśla aplikanta adwokackiego z listy w wypadku okoliczności wymienionych w art. 72 ust.1 i art. 74 Prawa o adwokaturze stosowanych odpowiednio oraz w wypadku nieukończenia przez niego, bez usprawiedliwionej przyczyny, aplikacji w ustawowym terminie 3 lat (ust. 1). Przed podjęciem uchwały okręgowa rada adwokacka umożliwia aplikantowi złożenie w wyznaczonym terminie wyjaśnień, które mogą mieć formę pisemną lub ustną. Okręgowa rada adwokacka może też umożliwić wydanie dodatkowej opinii patronowi oraz kierownikowi szkolenia. Brak udzielenia wyjaśnień i nieuzyskanie opinii wskazanych osób nie stanowi przeszkody do podjęcia uchwały (ust. 5). Zatem także regulamin nie przewiduje obligatoryjnego przesłuchania aplikanta przez podjęciem uchwały o skreśleniu z listy aplikantów adwokackich. Skarżący jako osoba posiadająca na swój wniosek wpis na listę aplikantów godził się na przestrzeganie przepisów regulaminu aplikacji adwokackiej i poddanie unormowaniom zeń wynikającym, a tym samym przepisy te, obok unormowań ustawowych, stały się dla aplikanta obowiązującym źródłem prawa, wraz z określonymi sankcjami wynikającymi ze spełnienia konkretnych przesłanek. Za niezrozumiały należy uznać sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 9 kpa poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach mających znaczenie dla rozstrzygnięcie sprawy ,,obowiązek udzielania wyjaśnień i wskazówek" - w okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy. Ponadto ORA w S. pismem z dnia 11 lutego 2013r. w odpowiedzi na wniosek Skarżącego z 28 stycznia 2013r. poinformowała go o statusie aplikanta i okolicznościach wskazujących na jego skreślenie z listy aplikantów. W powyższych okolicznościach nie znalazł także uzasadnienia zarzut naruszenia art. art. 138 § 1 pkt 1 kpa (poprzez utrzymanie w mocy uchwały ORA pomimo naruszenia wyżej wskazanych przepisów mających wpływ na wynik sprawy). Innymi słowy, w ocenie Sądu, podniesione w skardze zarzuty Skarżącego w zakresie uchybienia normom procesowym i materialnym nie mogą mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie. Także wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło