VI SA/Wa 2164/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-18
Skład orzekający: Izabela Głowacka – Klimas, Andrzej Czarnecki, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym, przy stwierdzonych przekroczeniach dopuszczalnych wymiarów i masy całkowitej, powinna być kwalifikowana jako przejazd bez zezwolenia kategorii VII, nawet jeśli okazałoby się niemożliwe uzyskanie takiego zezwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo nałożyły karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym, stwierdzając przekroczenie dopuszczalnych wymiarów i masy całkowitej. Okazane zezwolenie kategorii V było niewystarczające, a brak możliwości uzyskania zezwolenia kategorii VII nie zwalnia z odpowiedzialności, skutkując nałożeniem kary jak za przejazd bez zezwolenia. Przewożony ładunek nie był ani sypki, ani drewno, co wyklucza zastosowanie art. 140aa ust. 4 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym.Stan faktyczny
W dniu kontroli zatrzymano zespół pojazdów przewożący dźwigar żelbetonowy. Stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej długości zespołu pojazdów (37,93 m) oraz rzeczywistej masy całkowitej (44,850t). Kierowca okazał zezwolenie kategorii V, które organy uznały za niewystarczające ze względu na stwierdzone przekroczenia wymiarów i masy. W wyniku postępowania administracyjnego nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości
Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. oraz art. 2 ust. 35a, art. 61, art. 62 ust. 4a, art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 140aa ust. 1, ust. 3 i ust. 4,
art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.; dalej jako "Prd."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r.
poz. 260; dalej jako "udp."), § 2, § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 305; dalej "rozporządzenie MI"),
po rozpatrzeniu odwołania K. O. (dalej skarżący), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]
o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
W dniu [...] września 2014 r. na obwodnicy [...], na drodze krajowej [...], zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z trzyosiowego ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy marki [...]
o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował A. B., który wykonywał przejazd z ładunkiem w postaci dźwigara (żelbetonowego przęsła mostu) w imieniu K. O. – skarżącego
w niniejszej sprawie, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: K. O. [...]. Załadowcą było [...] S.A. z siedzibą w [...].
W związku z podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych oraz wymiarów kontrolowanego pojazdu, dokonano pomiarów jego wymiarów zewnętrznych oraz ważenia na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi, położonym w [...], przy drodze wojewódzkiej nr [...], wyposażonym we wnękę o głębokości dostosowanej do wysokości użytych do pomiarów wag przenośnych do pomiarów statycznych typu SAW 10C.
W wyniku przeprowadzonych pomiarów oraz ważenia stwierdzono (po odjęciu możliwych błędów pomiarowych) rzeczywistą masę całkowitą zespołu pojazdów wynoszącą 44,850t oraz rzeczywistą długość zespołu pojazdów z ładunkiem wynoszącą 37,93 m. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] września 2014 r.
Skarżący w piśmie z dnia [...] października 2014 r. wskazał, że w chwili kontroli kierowca okazał zezwolenie kategorii V na przejazd ładunku nienormatywnego. Stwierdził, że w niniejszej sprawie ze względu na długość zespołu pojazdów spełniony był wyłącznie warunek określony w lit. a) z lp. 7 załącznika nr 1 do Prd., z kolei warunek określony w pkt b) nie był spełniony – wszystkie pomiary wskazały na normatywność nacisków osi. Jak podał skarżący, niezrozumiała jest logika interpretacji organu co do obowiązku posiadania zezwolenia kat. VII skoro parametry kontrolowanego zespołu pojazdów nie spełniają kryteriów zarówno zezwolenia kategorii V, jak i VII.
Zgodnie z zeznaniami pracownika spółki [...] S.A. z dnia [...] stycznia 2015 r., nadawca i załadowca ładunku przedstawił wszystkie parametry przewożonego ładunku, wskazując na wymaganą długość samochodu, tj. 36 m. Dodał, że będąc osobiście na terenie firmy i nadzorując załadunek przez cały czas był
w bezpośrednim kontakcie z kierowcą, czyli przedstawicielem przewoźnika.
Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. wezwano [...] sp. z o.o. do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy skarżący został poinformowany o wymaganiach technicznych jakie powinny spełniać pojazdy służące do wykonywania usługi przewozu.
W odpowiedzi na ww. pismo spółka wskazała, że zleceniodawca wysyłając zlecenie transportowe do przewoźnika nie może żądać okazania zezwolenia, z kolei przewoźnik może o takie wystąpić znając parametry ładunku. Weryfikacja prawidłowości danych zawartych w zezwoleniu może odbyć się wyłącznie w miejscu odbioru ładunku. Ponadto, jak podała spółka, załadowca przed przekazaniem przewoźnikowi ładunku ma obowiązek sprawdzić, czy ten uzyskał wymagane według zlecenia transportowego zezwolenie.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej organ
I instancji) decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., działając na podstawie art. 64 oraz
art. 140aa ust. 1-3 Prd., art. 104 § 1 Kpa. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli, nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych z tytułu naruszenia dopuszczalnych norm pojazdu poddanego kontroli.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wskazał, że w interesie strony leży kwestia dopracowania się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak, aby nie były przekraczane zarówno normy wymagane przepisami ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o drogach publicznych. Przewoźnik, jak podał organ I instancji, odpowiedzialny jest za ewentualne naruszenia tych regulacji oraz w efekcie ponosi skutki niestosowania się do nich. Dlatego też skarżący jako profesjonalny przewoźnik powinien podejmować wszelkie możliwe czynności zmierzające do wykonywania przewozu drogowego pojazdem normatywnym. W konkluzji organ I instancji stwierdził, że ze względu na rzeczywistą długość pojazdu członowego – 37,93 m jest to pojazd nienormatywny mieszczący się w wymaganiach w zakresie dopuszczalnych parametrów wymiarowo-wagowych, przewidzianych dla zezwolenia kategorii VII.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 107 § 3 Kpa., poprzez oparcie decyzji na części materiału dowodowego oraz art. 7 w związku
z art. 77 § 1 Kpa., poprzez porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy. Wniósł o uchylenie tej decyzji oraz ponowne przeanalizowanie zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego.
Skarżący podtrzymał argumenty zawarte w piśmie z [...] października 2014 r. Dodał, że organ wbrew zasadom określonym w art. 9 Kpa. porzucił obowiązek wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych.
Zdaniem skarżącego, jeżeli w wyniku braku spełnienia jednego parametru określonego dla zezwolenia kategorii V organ przyjmuje, że właściwym w tym przypadku byłoby zezwolenie kategorii VII, wówczas organ I instancji powinien szczegółowo określić stronie zasadność przesłanek wraz z wyjaśnieniem kwestii niezgodności pomierzonych parametrów ze wszystkimi warunkami określonymi w lp. 7 załącznika nr 1 do ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
GITD we wskazanej na wstępie decyzji wskazał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm, a mianowicie:
- długość zespołu pojazdów 37,93 m (po odjęciu tolerancji w wysokości 1% pomiaru) – przekroczenie dopuszczalnej długości o 21,43 m (ok. 129,85% dopuszczalnej wartości);
- masa całkowita przyczepy – 44,85t (po odjęciu błędu w wysokości 2% zaokrąglonych do 0,1t w górę dla każdej osi) – przekroczenie o 4,85t (ok. 12,13% dopuszczalnej wartości).
GITD podał, że miejsce ważenia pojazdu poddanego kontroli legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] grudnia 2011 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II
o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w Poznaniu dnia
[...] listopada 2011 r. na podstawie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 90/2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. Długość pojazdów zmierzono przymiarem wstęgowym o nr ewidencyjnym IB24, legitymującym się świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2019 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem pomiarów. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.
GITD wskazał na zasady określania kryteriów zezwoleń, którymi powinna legitymować się strona dokonująca przewozu drogowego. Podał, że jeżeli nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI w oparciu o przyjęte zasady,
to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Wyjaśnił, że zezwolenie na tę kategorię wydaje się gdy przekroczono wielkość dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I – VI.
Jak wskazał organ, przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II
(art. 64 ust. 2 Prd). Stosownie do art. 140ab ust. 2 Prd. w przypadku naruszeń zakazu,
o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 Prd. ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem, jak podkreślił GITD, z treści art. 140ab ust. 2 Prd. wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność
w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III-VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, na co zwrócił uwagę organ, że
w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią 140aa ust. 3 pkt 1 Prd. karę pieniężną,
o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Stosownie
do art. 140ab ust. 2 Prd. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
GITD nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania na podstawie
art. 140aa ust. 4 Prd. W ocenie GITD, skarżący nie dostarczył dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jego odpowiedzialności za brak zezwolenia.
Według art. 140aa ust. 4 Prd. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
GITD wskazał szczegółowo na określone w tym przepisie przesłanki eskulpacyjne, w tym przyjęte rozumienie pojęcia "należytej staranności" oraz "braku wpływu" i wywiódł, że obowiązki związane z przejazdem wynikają z przepisów prawa powszechnie obowiązującego i są tożsame dla wszystkich uczestników związanych
z wykonywanym przejazdem. Obowiązki te określają sposób przewożenia ładunku, warunki techniczne pojazdu i związane z nimi parametry normatywne kontrolowanego pojazdu, warunki związane z uzyskaniem określonej kategorii zezwolenia, kwestie podzielności ładunku i wynikającą z tego faktu możliwość uzyskania określonej kategorii zezwolenia, dopuszczalne naciski osi przewidzianych dla danej drogi.
GITD wyjaśnił, że podmiot wykonujący przejazd winien mieć widzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe.
GITD uznał, że między zachowaniem strony niniejszego postępowania administracyjnego, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. Normalnym zjawiskiem jest takie, które w danym układzie stosunków i warunków według doświadczenia życiowego występuje jako typowe. Jest to tego rodzaju zdarzenie, które w ogóle zdolne jest wywołać naruszenie i z reguły je wywołuje. Zdaniem GITD, to, czy następstwo jest normalne, czy nie, decydują kryteria obiektywne oparte na zasadach doświadczenia życiowego oraz dostępnej wiedzy. Jeżeli zaś ładunek podzielny przewożony jest w ilości, która wraz z masą własną pojazdu przekracza dopuszczalne wartości, tak, iż skutkuje to powstaniem nienormatywności pojazdu, to trudno już o bliższy, bezpośredni i jednoznaczny związek przyczynowy między czynnościami przewozowymi, a stanem nienormatywności pojazdu. W ocenie GITD, w niniejszej sprawie wystarczyło na początku ustalić dopuszczalną masę całkowitą pojazdu i masę ładunku, aby ustalić, że ilość załadowanego towaru będzie skutkowała nienormatywnością pojazdu.
Ponadto GITD wskazał, że czynności załadunkowe wywierają wpływ na sposób przewożenia ładunku, jednak jako takie nie są związane z odpowiedzialnością podmiotu wykonującego przejazd, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 Prd. Podmiot wykonując przejazd odpowiada za przejazd i tylko w związku z tą czynnością związana jest jego odpowiedzialność określona w art. 140aa ust. 1 Prd., który stanowi, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia,
o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 Prd. lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Podmiot wykonujący przejazd ponosi zatem, jak podał GITD, odpowiedzialność
za przejazd, a nie za załadunek.
W konkluzji GITD stwierdził, że kwestie związane z tym kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczania towaru, nie są okolicznościami istotnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd od odpowiedzialności administracyjnej na podstawie
art. 140aa ust. 4 Prd. Dodał, że wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu
po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, były takimi,
na które skarżący miał wpływ, a przy wykonywaniu przejazdu nie dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem.
Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r., zarzucając jej naruszenie:
- prawa materialnego, poprzez wadliwe zastosowanie przepisów ustawy – Prawo
o ruchu drogowym;
- art. 7 Kpa., poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia;
- art. 6 Kpa., poprzez nadanie przymiotu legalności procedurom przedsięwziętym przez organ I instancji bez podstawy prawnej;
- art. 77 § 1 Kpa., poprzez oparcie decyzji na niejednoznacznym i niepełnym materiałem dowodowym;
- przepisów postępowania w aspekcie art. 81 Kpa., poprzez powołanie dowodu, odnośnie którego nie dano możliwości wypowiedzenia się.
Wobec tak postawionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie decyzji GITD.
W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację zawartą w piśmie z dnia [...] października 2014 r. oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji, rozwijając
ww. zarzuty. Dodał, że prawodawca nie przewidział w obowiązujących normach prawnych możliwości przejazdu pojazdu o normatywnych naciskach osi z jednoczesnym przekroczeniem norm co do wymiarów oraz masy całkowitej pojazdu. W ocenie skarżącego, ewidentne błędy ustawowe, skutkujące brakiem możliwości zastosowanie procedur penalnych za naruszenie przepisów ustawy w określonych przypadkach, nie powinny być kompensowane wykładniami teleologicznymi bądź funkcjonalnymi, pozostającymi w ewidentnej sprzeczności z wykładnią językową przepisu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.").
Badając decyzję GITD według powyższych kryteriów uznać należy, że nie narusza ona prawa.
Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] września 2014 r. na drodze krajowej [...] (obwodnica [...]), zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się
z trzyosiowego ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował A. B., który wykonywał przejazd z ładunkiem w postaci dźwigara (żelbetonowego przęsła mostu) w imieniu skarżącego. Przeprowadzono kontrolę ww. zespołu pojazdów i wyniku dokonanych pomiarów stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- długość zespołu pojazdów 37,93 m (po odjęciu 1% błędu wynikającego
z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) – przekroczenie o 21,43 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 129,85%),
- masa całkowita przyczepy 44,85t (po odjęciu błędu w wysokości 2% zaokrąglonych
do 0,1t w górę dla każdej osi) – przekroczenie o 4,85t (ok. 12,13% dopuszczalnej wartości).
Podczas kontroli kierowca okazał m.in. zezwolenie kategorii V na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 6 miesięcy w terminie od dnia [...] sierpnia 2014 r. do dnia [...] lutego 2015 r., który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, masy oraz nacisków osi, określonych w pozycji 5 tabeli.
Organ uznał, że okazane zezwolenie było niewystarczające do uznania, że kontrolowany przejazd odbywał się zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi i orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych.
W ocenie Sądu, mając na uwadze ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy, stwierdzić należy, że decyzje organów obu instancji
są prawidłowe.
Definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 ust. 35a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Pojazd nienormatywny według ustawowej definicji to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane licznymi obostrzeniami wymienionymi w art. 64 ust. 1, 2 i 3 Prd. Zalicza się do nich wymóg uzyskania zezwolenia. Przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii
I lub II (art. 64 ust. 2 Prd.). Stosownie do art. 140ab ust. 2 Prd. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 Prd. ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem z treści art. 140ab ust. 2 Prd. wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii I-VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca przyjął bowiem, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku pojazdu członowego - 16,50 m.
Pomiaru długości, szerokości pojazdu wraz z ładunkiem dokonano przy pomocy przymiaru wstęgowego o nr IB24, natomiast ważenia dokonano wagami typu SAW 10C przystosowanymi do pomiaru nacisku osi wielokrotnych oraz do określenia masy rzeczywistej pojazdu.
W postępowaniu administracyjnym ustalono, biorąc pod uwagę wyniki kontroli parametrów pojazdu, tj. wymiarów zewnętrznych, rzeczywistej masy całkowitej
i nacisków osi na podstawie wskazań lp. 7 tabeli stanowiącej załącznik do Prd.,
że pojazd poddany kontroli jest pojazdem nienormatywnym mieszczącym się
w wymaganiach w zakresie dopuszczalnych parametrów wymiarowo – wagowych, przewidzianych dla zezwolenia kategorii VII. Przyjęto, że okazane do kontroli zezwolenie kategorii V było niewystarczające w stosunku do rzeczywistych rozmiarów pojazdu.
Z powyższych względów, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy zasadnie uznały, że okazane zezwolenie było niewystarczające do uznania, iż kontrolowany przejazd odbywał się w zgodzie z okazanym zezwoleniem. Jednocześnie, wbrew twierdzeniom skarżącego, podstawą do wyznaczenie wielkości przekroczenia dopuszczalnych norm były wartości maksymalne, uregulowane w treści
rozporządzenia MI. Za bezzasadne uznać należy stanowisko skarżącego, że podstawą do wyznaczenia wielkości przekroczenia dopuszczalnej normy powinny być wartości określone w danym zezwoleniu, skoro było ono niewystarczające dla danego przejazdu drogowego.
W niniejszym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do Prd. jest wydawane na przejazd pojazdu:
a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,
b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5t.
Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 Prd. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustała się w wysokości za brak zezwolenia kategorii VII:
a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.
W niniejszej sprawie, w związku ze stwierdzonymi naruszeniami dopuszczalnych wartości, karę pieniężną określono na kwotę 15.000 złotych.
Ponadto, co wymaga zauważenia, w toku postępowania skarżący nie dostarczył takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jego odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 Prd.
W rozpatrywanej sprawie przewożono żelbetowe przęsło mostu (ładunek podzielny), które nie stanowi ani ładunku sypkiego, ani drewna, a zatem nie znajduje zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 Prd.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art.151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło