VI SA/Wa 2164/18
WyrokWSA w Warszawie2019-06-06
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Dorota Dziedzic-Chojnacka, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie koncesji na wydobywanie kruszywa jest zasadne, gdy przedsiębiorca nie rozpoczął eksploatacji złoża w terminie określonym w koncesji i nie usunął stwierdzonych naruszeń pomimo wezwań organu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne. Nierozpoczęcie eksploatacji złoża w terminie 6 miesięcy od daty ostateczności decyzji o udzieleniu koncesji, pomimo wezwań organu do usunięcia naruszeń, stanowi podstawę do cofnięcia koncesji bez odszkodowania na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 Prawa geologicznego i górniczego. Skuteczne doręczenie postanowień organu, mimo nieodebrania przez adresata, potwierdza prawidłowość postępowania.Stan faktyczny
Przedsiębiorca M. G. posiadał koncesję na wydobywanie kruszywa naturalnego. Kontrola wykazała, że eksploatacja nie została rozpoczęta, a teren nie był oznakowany. Pomimo wezwań organu do rozpoczęcia eksploatacji, przedsiębiorca nie podjął działań, a korespondencja nie została przez niego odebrana. Starosta cofnął koncesję, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i wadliwe doręczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. spraw ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia koncesji na wydobywanie kruszywa oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] którą Kolegium działając na podstawie działając na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. G. utrzymało w mocy decyzję Starosty G. z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] w sprawie cofnięcia bez odszkodowania koncesji na wydobywanie metodą odkrywkową kopaliny - kruszywa naturalnego ze złoża "P." na obszarze 1,95 ha, dz. ewid nr [...] w miejscowości P., gm. G., udzielonej decyzją Starosty G. z dnia [...] marca 2014r. znak: [...], a także zniesienia obszaru i terenu górniczego o nazwie "P.".
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] maja 2018r. znak: [...] Starosta G. orzekł o cofnięciu bez odszkodowania koncesji na wydobywanie metodą odkrywkową kopaliny - kruszywa naturalnego ze złoża "P." na obszarze 1,95 ha. dz. ewid nr [...] w miejscowości P., gm. G., udzielonej Panu M. G., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwa P. na mocy decyzji Starosty G. z dnia [...] marca 2014r. znak: [...]. Jednocześnie organ zniósł obszar i teren górniczy o nazwie "P.", ustanowiony w/w decyzją Starosty G. z dnia [...] marca 2014r. znak: [...].
SKO podało, iż w dniu [...] października 2017r. pracownicy Starostwa Powiatowego w G. Wydziału Ochrony Środowiska i Leśnictwa przeprowadzili kontrolę zakładu górniczego "P.". Mimo prawidłowego zawiadomienie o kontroli, w wyznaczonym terminie nie stawił się ani kontrolowany przedsiębiorca, ani upoważniony przez niego pełnomocnik. Podczas oględzin w terenie stwierdzono, że w południowych częściach działek nr [...] obręb P., gm. G., tam gdzie zgodnie z udzieloną koncesją na wydobywanie, miał znajdować się zakład górniczy, rosła kukurydza o wysokości około 2m. Obszar i teren górniczy nie był oznakowany. Stwierdzono także, że teren działek był równy, bez zadoleń lub wzniesień, co mogłoby wskazywać na to, że eksploatacja jest prowadzona. Na tej podstawie Starosta uznał, że eksploatacja kopaliny ze złoża nie została rozpoczęta. Organ wskazał także, że potwierdzeniem takiego stanu rzeczy są przedkładane przez przedsiębiorcę informacje o ilości wydobytej kopaliny za okres od I półrocza 2014r. do chwili obecnej, według których wydobycie jest równe zeru. Kolegium stwierdziło, że nierozpoczęcie eksploatacji złoża przez okres 3 lat stanowi naruszenie warunków koncesji na wydobywanie zawartych pkt 1 sentencji decyzji Starosty G. z dnia [...] marca 2014r. znak: [...], zgodnie z którym rozpoczęcie prac objętych koncesją na wydobywanie powinno nastąpić najpóźniej w terminie 6 m-cy od dnia, kiedy decyzja stała się ostateczna, a więc do dnia [...] kwietnia 2014r. Okoliczności te - stosownie do art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 201 lr. Prawo geologiczne i górnicze — stanowiły podstawę do wydania przez organ koncesyjny postanowienia wzywającego przedsiębiorcę do usunięcia naruszeń w wyznaczonym terminie. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017r, znak: [...]. Starosta G. wezwał odwołującego się do rozpoczęcia eksploatacji złoża "P." wyznaczając termin 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz termin 7 dni na poinformowanie o powyższym organu.
W związku z nieodebraniem przesyłki z postanowieniem, mimo dwukrotnego awizowania, organ zdecydował o wydaniu w dniu [...] stycznia 2018r. kolejnego postanowienia o wezwaniu przedsiębiorcy do rozpoczęcia eksploatacji złoża. Ta przesyłka również nie została odebrana, jednakże organ uznał ją za doręczoną na zasadzie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Starosta G. wskazał nadto, że już w toku postępowania w przedmiocie cofnięcia koncesji tj. w dniu 26 marca 2018r. do organu koncesyjnego wpłynęła informacja o ilości wydobytej przez odwołującego się kopaliny w II półroczu 2017r., z której wynika, że przedsiębiorca nie wydobywał kopaliny w 2017r. W tej sytuacji organ uznał, że spełnione zostały przesłanki do cofnięcia koncesji bez odszkodowania. Jednocześnie organ wyjaśnił, że w związku z niepodjęciem eksploatacji złoża stan środowiska nie został naruszony. Dlatego też odstąpił od nakładania na przedsiębiorcę obowiązków dotyczących ochrony środowiska i likwidacji zakładu górniczego oraz rekultywacji terenu i rozliczenia zasobów złoża. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Pan M. G. zaskarżając ją w całości z uwagi na niezasadność cofnięcia koncesji dla złoża "P.". Wyjaśnił, iż postępowanie o wydanie koncesji na wydobywanie kopaliny z tego złoża było długotrwałe, dlatego też nie mógł wykorzystać zapotrzebowania na żwir, które wiązało się z budową autostrady [...]. Koncesja wydana została dopiero po wybudowaniu autostrady [...] i w związku z tym zapotrzebowanie na piasek znacznie spadło. Odwołujący się twierdzi nadto, że złoże jest eksploatowane jednak z innej strony niż sprawdzali to pracownicy organu, a teren był oznaczony. Brak znaków świadczy zaś o kradzieży oznakowania. Odwołujący się podał, że jest w trakcie załatwiania kontraktów na sprzedaż piasku. Dlatego też decyzja Starosty G. powinna zostać uchylona.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odnosząc się do zarzutów odwołania wskazało, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 201 lr. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 2126 z późn. zm" dalej "p.g.g."). Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 p.g.g. w przypadku gdy przedsiębiorca narusza wymagania ustawy, w szczególności dotyczące ochrony środowiska lub racjonalnej gospodarki złożem, albo nie wypełnia warunków określonych w koncesji, w tym nie podejmuje określonej nią działalności albo trwale zaprzestaje jej wykonywania, lub wykonuje roboty geologiczne z naruszeniem harmonogramu określonego w projekcie robót geologicznych, lub nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 82 ust. 2, lub wykonuje je niezgodnie z warunkami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 82a ust. 1, organ koncesyjny, w drodze postanowienia, wzywa przedsiębiorcę do usunięcia naruszeń oraz określa termin ich usunięcia. Organ koncesyjny może również określić sposób usunięcia naruszeń. Jeżeli przedsiębiorca nie wykona postanowienia, o którym mowa w ust. 1, organ koncesyjny może, bez odszkodowania:
1) cofnąć koncesję;
2) w przypadku stwierdzenia wykonywania robót geologicznych z naruszeniem harmonogramu określonego w projekcie robót geologicznych - cofnąć koncesję albo ograniczyć jej zakres.
Organ koncesyjny jest uprawniony do umorzenia postępowanie w przypadku, gdy stwierdzi, że przedsiębiorca:
1) nie narusza wymagań, o których mowa w ust. 1;
2) naruszył wymagania, o których mowa w ust. 1, z tym że przyczyną ich naruszenia była siła wyższa;
3) wykonał postanowienie, o którym mowa w ust. 1 (art. 37 ust. 3 p.g.g.).
SKO podkreśliło, że w świetle powyższych przepisów postępowanie uregulowane w art. 37 p.g.g. jest dwuetapowe. W przypadku naruszania przez przedsiębiorcę wymagań ustawy - Prawo geologiczne i górnicze albo niewypełniania warunków określonych w koncesji, organ najpierw wydaje postanowienie, w którym wzywa przedsiębiorcę do usunięcia naruszeń oraz określa termin ich usunięcia. W doktrynie wskazuje się, że "naruszeniem wymagań ustawy" jest nie tylko każde naruszenie wymagań prawa geologicznego i górniczego (bądź koncesji), lecz także wydanych na jego podstawie przepisów wykonawczych oraz tych wymagań, które wynikają z innych decyzji podejmowanych na podstawie komentowanej ustawy (A. Lipiński, R. Mikosz, Komentarz do ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, Warszawa 1995, s. 114). W postanowieniu wydanym na podstawie art. 37 ust. 1 p.g.g. organ koncesyjny może również określić sposób usunięcia naruszeń. Podkreślić przy tym należy, że w razie zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 37 ust. 1 p.g.g., wydanie w/w postanowienia jest obligatoryjne, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę zwrotu "organ koncesyjny, w drodze postanowienia wzywa przedsiębiorcę do usunięcia naruszeń oraz określa termin ich usunięcia". Organ nie dysponuje zatem "uprawnieniem" do dyscyplinowania przedsiębiorcy, aby ten doprowadził do stanu zgodnego z prawem, ale obowiązkiem organu koncesyjnego jest zareagowanie na stwierdzony stan niezgodności z prawem lub bezczynność koncesjonariusza, gdyż zgodnie z tym przepisem organ obligatoryjnie wzywa do usunięcia naruszeń.
Natomiast w sytuacji, gdy przedsiębiorca nie usunie naruszeń ustawy p.g.g. lub koncesji organ może cofnąć koncesję, co stanowi drugi etap procedury opisanej w art. 37 p.g.g. Decyzja organu koncesyjnego o cofnięciu koncesji ma charakter uznaniowy, co wynika z użycia w przepisie art. 37 ust. 2 p.g.g. zwrotu "organ koncesyjny może". Granice uznania administracyjnego określają zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a."), a w szczególności art. 7 k.p.a. Zgodnie z jego treścią organy administracji podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Odnosząc powyższe uregulowania do okoliczności przedmiotowej sprawy wyjaśnić należy, że organ koncesyjny — Starosta G. - stosownie do art. 37 ust, 1 p.g.g. wydał w dniu [...] listopada 2017r. postanowienie znak: [...], na mocy którego wezwał przedsiębiorcę do usunięcia stwierdzonych podczas kontroli w dniu [...].10.2017r. naruszeń warunków koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża "P." udzielonej decyzją Starosty G. z dnia [...] marca 2014r. znak: [...] poprzez podjęcie działalności polegającej na rozpoczęciu eksploatacji złoża "P.". Jednocześnie organ wyznaczył przedsiębiorcy termin na usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości tj. rozpoczęcie eksploatacji w/w złoża w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, a także zobowiązał do poinformowania organu o wykonaniu lub niewykonaniu tego obowiązku. Postanowienie to, mimo dwukrotnego awizowania, nie zostało odebrane przez adresata. Jednakże należy je uznać za skutecznie doręczone w dacie 6 grudnia 2017r. Zgodnie bowiem z art. 44 § 1 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, czyli 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
W związku z bezskutecznym upływem wyznaczonego terminu w dniu [...] stycznia 2018r. organ wydał kolejne postanowienie znak: [...] wzywające przedsiębiorcę do podjęcia działalności polegającej na rozpoczęciu eksploatacji złoża "P." zgodnie z udzieloną koncesją w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia. Jednakże również ta przesyłka nie została odebrana, mimo prawidłowego awizowania. Odebrana została dopiero przesyłka zawierająca zawiadomienie o zakończeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia koncesji na wydobywanie kopaliny, udzielonej decyzją Starosty G. z dnia [...] marca 2014r. znak: [...]. Pismem tym Starosta przedłużył także termin załatwienia sprawy do dnia [...] maja 2018r. W tym okresie przedsiębiorca ani nie wypowiedział się jednak w sprawie, ani nie przystąpił do eksploatacji złoża, ani nie dopełnił obowiązków informacyjnych.
W tych okolicznościach Starosta G. był uprawniony do podjęcia decyzji o cofnięciu koncesji. Ustalił bowiem, że przedsiębiorca nie wypełnia warunków określonych w koncesji, według której rozpoczęcie prac objętych koncesją powinno nastąpić najpóźniej w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja z dnia [...] marca 2014r. o udzieleniu koncesji stała się ostateczna. W koncesji określono także zakres robót przygotowawczych i uzupełniających przed przystąpieniem do eksploatacji złoża, które obejmować powinny wytyczenie przez geodetę przyszłego wyrobiska oraz trwałe oznakowanie obszaru górniczego oraz usunięcie nadkładu (czyli wierzchniej warstwy gleby o kubaturze 46,7 tys. m3) poza teren złoża i składowanie go tymczasowo wzdłuż granicy wyrobiska. Powyższy termin nie został zachowany, mimo, iż 6 miesięcy, o których mowa wyżej, upłynęło w dacie 6 kwietnia 2014r. Organ przeprowadził oględziny w terenie w dniu [...] października 2017r., a ze sporządzonego protokołu wynika, że na działkach objętych koncesją prowadzona jest uprawa kukurydzy, a nadto brak było śladów świadczących o prowadzonym wydobyciu. Kontrolujący stwierdzili, że eksploatacja złoża "P." nie rozpoczęła się. Przedsiębiorca został zawiadomiony o wszczęciu kontroli i terminie czynności w terenie na działkach objętych koncesją, jednak nie stawił się, ani w inny sposób nie wyraził swojego stanowiska w sprawie.
W odwołaniu od decyzji koncesjonariusz wyjaśnia, że wydobycie jest prowadzone, ale z drugiej strony drogi, czego nikt nie widział, a wykonane oznakowanie terenu górniczego zostało ukradzione. Te wyjaśnienia nie zasługują jednak na uwzględnienie. Kontrola nie potwierdziła prowadzenia wydobycia, brak było również oznakowania obszaru górniczego, co potwierdzają załączone do protokołu zdjęcia. Przedsiębiorca nie wykonał także koniecznych objętych koncesją prac przygotowawczych, w szczególności nie usunął nadkładu. Wyjaśnieniom odwołującego się przeczą także składane przez niego półroczne informacje o ilości wydobytej kopaliny za lata 2014 - 2017. Wynika z nich bowiem, że ilość wydobytej kopaliny do końca 2017r., a nawet do 15 marca 2018r. (tak: druk Z-2 Uproszczone zestawienie zmian zasobów złoża) wynosiła 0. Dopiero w informacji z dnia 1 czerwca 2018r., a więc sporządzonej już po wydaniu zaskarżonej decyzji, koncesjonariusz wykazał, że w I półroczu 2018r. wydobył 250 ton piasku. Okoliczność ta nie wpływa jednak na ocenę sprawy. Wydobycie to było bowiem minimalne, nastąpiło już po upływie wyznaczonych koncesją 6 - ciu miesięcy od ostateczności decyzji koncesyjnej, a także po upływie terminów wyznaczonych przez Starostę G. postanowieniami z dnia [...] listopada 20I7r. i z dnia [...] stycznia 2018r., a przedsiębiorca nie poinformował organu o wykonaniu nałożonego tymi postanowieniami obowiązku. Koncesjonariusz nie współpracował z organem koncesyjnym, nie składał wyjaśnień, nie wypowiadał się w sprawie, nie brał udziału w czynnościach kontrolnych, a nawet nie odbierał korespondencji.
W ocenie SKO w przedmiotowej sprawie nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Cofnięcie koncesji jest zgodne z interesem publicznym i nie narusza słusznego interesu przedsiębiorcy, a organ wyjaśnił wszelkie okoliczności sprawy. W interesie społecznym leży bowiem ochrona złóż kopalin i ich racjonale wykorzystanie w ramach legalnie uzyskanej koncesji określającej m.in. okres, w którym kopalina powinna być wydobywana. Nie podjęcie eksploatacji złoża rodzi stan niepewności, który rozciągnięty przez długi okres czasu nie może zostać zaakceptowany przez organ koncesyjny. Interes ten jest na tyle doniosły, że w wystarczający sposób uzasadnia cofnięcie uprawnień indywidualnych odwołującego się przedsiębiorcy. Kilkuletnie nierealizowanie robót wynikających z koncesji, właściwie bez racjonalnego uzasadnienia, nie może być ocenione inaczej, niż jako brak po stronie przedsiębiorcy rękojmi prawidłowej realizacji tej koncesji. SKO podkreśliło, że strona, pomimo dwukrotnego wezwania zawartego w postanowieniu z [...] listopada 2017r., a następnie z [...] stycznia 2018 r. nie skorzystała z możliwości usunięcia naruszeń. Przedsiębiorca nie odebrał wprawdzie korespondencji zawierającej powyższe postanowienia, ale była ona zawsze dwukrotnie awizowana i miał on możliwość zapoznania się z ich treścią.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższą decyzję Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2018 r., M. G. wniósł o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 1 i 2 p.g.g. polegające na nieprawidłowym ustaleniu, iż skarżący nie realizował wydobycia kopaliny, które to ustalenie skutkowało w konsekwencji cofnięciem skarżącemu bez odszkodowania koncesji z dnia [...] marca 2014 r. - w szczególności poprzez błędne uznanie, że skarżący naruszał warunki koncesji i nie wykonał postanowienia Starosty G. z dnia [...].01.2018r znak [...], a także poprzez bezpodstawne uznanie, iż skarżący nie usunął wskazanego naruszenie koncesji.
2. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu oraz dokonaniu przez organ odwoławczy oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - w szczególności przez bezzasadne przyjęcie, że skarżący nie prowadził wydobycie kruszywa od 2014 r. do czasu cofnięcia koncesji, niewłaściwe udokumentowanie fotograficzne rejonu i obszaru wydobycia, a nadto niewyjaśnienie, dlaczego organ I instancji dopiero decyzją z dnia [...].01.2018 r. wezwał skarżącego do usunięcia naruszenia.
3. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 6, 10, art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez niesłuszne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, przeczącej zasadzie praworządności, nieprawidłowe i błędne uznanie iż dokument z miesiąca czerwca 2018r w postaci informacji dotyczącej opłat za wydobytą kopalinę w pierwszym półroczu 2018 r nie ma znaczenia, w sytuacji gdy potwierdzał on fakt usunięcia na naruszenia koncesji po wezwaniu organu.
4. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym, wybiórczym udokumentowaniu faktu nie prowadzenie wydobycia kopalin, które to ustalenie nie obejmowało całego obszaru objętego koncesją, zaniechaniu przytoczenia w uzasadnieniu faktów, które uznano za udowodnione, informacji o dowodach, które stanowiły podstawę faktyczną poczynionych przez organ ustaleń w zakresie stanu faktycznego oraz brak przytoczenia w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji wraz z wykładnią stosowanych przepisów, przez co w znacznym stopniu ograniczona została możliwość zapoznania się przez stronę z procesem myślowym, który doprowadził do wydania takiego a nie innego rozstrzygnięcia;
5. naruszenie przepisów art. 39,40, i 43 kpa o doręczeniach pism poprzez ustalenie iż skarżący został prawidłowo powiadomiony o terminie przeprowadzonej kontroli u niego, że otrzymał wezwanie do usunięcia naruszeń które to ustalenie w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia możliwości obrony jego praw w postępowaniu administracyjnym.
6. naruszenie art. 78 kpa poprzez stwierdzenie iż dokument z miesiąca czerwca 2018 r świadczący iż skarżący podjął wydobycie kopaliny po wezwaniu do usunięcia naruszeń koncesji jest już bez znaczenia
7. naruszenie - art. 136 k.p.a. przez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie z urzędu dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie oraz niezlecenie przeprowadzenia tego organowi, który wydał decyzję w I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2017 poz. 1369, ze zm.).
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przesłanek takich Sąd nie dopatrzył się zarówno w świetle argumentacji przedstawionej w skardze, jak i z urzędu.
Sąd jest zdania, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, zaś na jego podstawie wydano prawidłowe rozstrzygnięcie.
Nie można zgodzić się ze Skarżącym, że organy obu instancji naruszyły art. 7, 77 i 107 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego w zakresie prowadzenia działalności wydobywczej zgodnie z posiadaną koncesją.
Sąd stwierdza, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż w dniu [...] października 2017r. pracownicy Starostwa Powiatowego w G. przeprowadzili kontrolę zakładu górniczego "P.". Mimo prawidłowego zawiadomienie o kontroli, w wyznaczonym terminie nie stawił się ani kontrolowany przedsiębiorca, ani upoważniony przez niego pełnomocnik.
Podczas oględzin w terenie stwierdzono, że w południowych częściach działek nr [...] obręb P., gm. G., tam gdzie zgodnie z udzieloną koncesją na wydobywanie, miał znajdować się zakład górniczy, rosła kukurydza o wysokości około 2m. Obszar i teren górniczy nie był oznakowany. Stwierdzono także, że teren działek był równy, bez dołów lub wzniesień, co mogłoby wskazywać na to, że eksploatacja jest prowadzona.
Na tej podstawie Starosta zasadnie uznał, że eksploatacja kopaliny ze złoża nie została rozpoczęta.
Sąd zauważa również, że potwierdzeniem takiego stanu rzeczy są przedkładane przez przedsiębiorcę informacje o ilości wydobytej kopaliny za okres od I półrocza 2014r. do 2017 roku, według których wydobycie było równe zeru.
W tym miejscu trzeba podkreślić, że nierozpoczęcie eksploatacji złoża przez okres 3 lat stanowi naruszenie warunków koncesji na wydobywanie zawartych pkt 1 sentencji decyzji Starosty G. z dnia [...] marca 2014r., zgodnie z którym rozpoczęcie prac objętych koncesją na wydobywanie powinno nastąpić najpóźniej w terminie 6 m-cy od dnia, kiedy decyzja stała się ostateczna, a więc do dnia [...] kwietnia 2014 r.
Okoliczności te - stosownie do art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 201 lr. Prawo geologiczne i górnicze — stanowiły podstawę do wydania przez organ koncesyjny postanowienia wzywającego przedsiębiorcę do usunięcia naruszeń w wyznaczonym terminie. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017r, znak: [...]. Starosta G. wezwał odwołującego się do rozpoczęcia eksploatacji złoża "P." wyznaczając termin 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz termin 7 dni na poinformowanie o powyższym organu. W związku z nieodebraniem przesyłki z postanowieniem, mimo dwukrotnego awizowania, organ zdecydował o wydaniu w dniu [...] stycznia 2018r. kolejnego postanowienia o wezwaniu przedsiębiorcy do rozpoczęcia eksploatacji złoża. Ta przesyłka również nie została odebrana, jednakże organ prawidłowo uznał ją za doręczoną skutecznie, na zasadzie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Sąd zauważa, że już w toku trwania postępowania w przedmiocie cofnięcia koncesji tj. w dniu [...] marca 2018r. do organu koncesyjnego wpłynęła informacja o ilości wydobytej przez skarżącego kopaliny w II półroczu 2017r., z której wynika, że przedsiębiorca nie wydobywał kopaliny również w 2017r. W tej sytuacji organ zasadnie uznał, że spełnione zostały przesłanki do cofnięcia koncesji bez odszkodowania.
Niewiarygodne są zdaniem Sądu twierdzenia skarżącego, że złoże było eksploatowane z innej strony niż sprawdzali to pracownicy organu, a teren był oznaczony. Natomiast brak znaków świadczy, zdaniem skarżącego zaś o kradzieży oznakowania.
W tym miejscu zdaniem Sądu trzeba podkreślić, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 201 lr. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 2126 z późn. zm" dalej "p.g.g."). Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 p.g.g. w przypadku gdy przedsiębiorca narusza wymagania ustawy, w szczególności dotyczące ochrony środowiska lub racjonalnej gospodarki złożem, albo nie wypełnia warunków określonych w koncesji, w tym nie podejmuje określonej nią działalności albo trwale zaprzestaje jej wykonywania, lub wykonuje roboty geologiczne z naruszeniem harmonogramu określonego w projekcie robót geologicznych, lub nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 82 ust. 2, lub wykonuje je niezgodnie z warunkami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 82a ust. 1, organ koncesyjny, w drodze postanowienia, wzywa przedsiębiorcę do usunięcia naruszeń oraz określa termin ich usunięcia. Organ koncesyjny może również określić sposób usunięcia naruszeń. Jeżeli przedsiębiorca nie wykona postanowienia, o którym mowa w ust. 1, organ koncesyjny może, bez odszkodowania:
1) cofnąć koncesję;
2) w przypadku stwierdzenia wykonywania robót geologicznych z naruszeniem harmonogramu określonego w projekcie robót geologicznych - cofnąć koncesję albo ograniczyć jej zakres.
W postanowieniu wydanym na podstawie art. 37 ust. 1 p.g.g. organ koncesyjny może również określić sposób usunięcia naruszeń.
Odnosząc powyższe uregulowania do okoliczności przedmiotowej sprawy wyjaśnić należy, że organ koncesyjny — Starosta G. - stosownie do art. 37 ust, 1 p.g.g. wydał w dniu [...] listopada 2017r. postanowienie znak: [...], na mocy którego wezwał przedsiębiorcę do usunięcia stwierdzonych podczas kontroli naruszeń warunków koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża "P." udzielonej decyzją Starosty G. z dnia [...] marca 2014r. znak: [...] poprzez podjęcie działalności polegającej na rozpoczęciu eksploatacji złoża "P.". Jednocześnie organ wyznaczył przedsiębiorcy termin na usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości tj. rozpoczęcie eksploatacji w/w złoża w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, a także zobowiązał do poinformowania organu o wykonaniu lub niewykonaniu tego obowiązku. Postanowienie to, mimo dwukrotnego awizowania, nie zostało odebrane przez adresata. Jednakże należy je uznać za skutecznie doręczone w dacie 6 grudnia 2017r. Zgodnie bowiem z art. 44 § 1 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, czyli 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
W związku z bezskutecznym upływem wyznaczonego terminu w dniu [...] stycznia 2018r. organ wydał kolejne postanowienie znak: [...] wzywające przedsiębiorcę do podjęcia działalności polegającej na rozpoczęciu eksploatacji złoża "P." zgodnie z udzieloną koncesją w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia. Jednakże również ta przesyłka nie została odebrana, mimo prawidłowego awizowania. Odebrana została dopiero przesyłka zawierająca zawiadomienie o zakończeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia koncesji na wydobywanie kopaliny, udzielonej decyzją Starosty G. z dnia [...] marca 2014r. znak: [...]. Pismem tym Starosta przedłużył także termin załatwienia sprawy do dnia [...] maja 2018r. W tym okresie przedsiębiorca ani nie wypowiedział się jednak w sprawie, ani nie przystąpił do eksploatacji złoża, ani nie dopełnił obowiązków informacyjnych.
W tych okolicznościach Starosta G. był uprawniony do podjęcia decyzji o cofnięciu koncesji. Ustalił bowiem, że przedsiębiorca nie wypełnia warunków określonych w koncesji, według której rozpoczęcie prac objętych koncesją powinno nastąpić najpóźniej w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja z dnia [...] marca 2014r. o udzieleniu koncesji stała się ostateczna. W koncesji określono także zakres robót przygotowawczych i uzupełniających przed przystąpieniem do eksploatacji złoża, które obejmować powinny wytyczenie przez geodetę przyszłego wyrobiska oraz trwałe oznakowanie obszaru górniczego oraz usunięcie nadkładu (czyli wierzchniej warstwy gleby o kubaturze 46,7 tys. m3) poza teren złoża i składowanie go tymczasowo wzdłuż granicy wyrobiska. Powyższy termin nie został zachowany, mimo, iż 6 miesięcy, o których mowa wyżej, upłynęło w dacie 6 kwietnia 2014r. Organ przeprowadził oględziny w terenie w dniu [...] października 2017r., a ze sporządzonego protokołu wynika, że na działkach objętych koncesją prowadzona jest uprawa kukurydzy, a nadto brak było śladów świadczących o prowadzonym wydobyciu. Kontrolujący stwierdzili, że eksploatacja złoża "[...]" nie rozpoczęła się. Przedsiębiorca został zawiadomiony o wszczęciu kontroli i terminie czynności w terenie na działkach objętych koncesją, jednak nie stawił się, ani w inny sposób nie wyraził swojego stanowiska w sprawie.
Przedsiębiorca nie wykonał także koniecznych objętych koncesją prac przygotowawczych, w szczególności nie usunął nadkładu złoża. Wyjaśnieniom strony postępowania przeczą składane przez niego półroczne informacje o ilości wydobytej kopaliny za lata 2014 - 2017. Wynika z nich bowiem, że ilość wydobytej kopaliny do końca 2017r., a nawet do 15 marca 2018r. (tak: druk Z-2 Uproszczone zestawienie zmian zasobów złoża) wynosiła 0. Dopiero w informacji z dnia 1 czerwca 2018r., a więc sporządzonej już po wydaniu decyzji Starosty cofającej koncesje, koncesjonariusz wykazał, że w I półroczu 2018r. wydobył 250 ton piasku. Okoliczność ta nie wpływa jednak na ocenę sprawy. Wydobycie to było bowiem minimalne, i nastąpiło już po upływie wyznaczonych koncesją 6 - ciu miesięcy od ostateczności decyzji koncesyjnej, a także po upływie terminów wyznaczonych przez Starostę G. postanowieniami z dnia [...] listopada 20I7r. i z dnia [...] stycznia 2018r., a przedsiębiorca nie poinformował organu o wykonaniu nałożonego tymi postanowieniami obowiązku.
W tych okolicznościach Sąd stwierdza, że decyzja o cofnięciu koncesji była zgodna z prawem.
Zarówno przeprowadzona kontrola w terenie jak też przekazywane przez skarżącego informacje o zerowym wydobyciu kopaliny do końca 2017 r. potwierdzają fakt nie rozpoczęcia wydobycia w terminie wskazanym w koncesji.
Sąd nie dostrzegł zatem podstaw do tego aby uwzględnić zarzutu naruszenia prawa procesowego tj. art. 7, 77 i 107 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Powyższe odnosi się także do zastosowanych przepisów prawa materialnego tj. ustawy Prawo geologiczne i górnicze, które zostało prawidłowo zastosowane przez organy obu instancji.
Reasumując należy uznać, że organ orzekający prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. Zdaniem Sądu, nie można organowi odmówić respektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie (art. 77 i art. 80 K.p.a.). Z kolei uzasadnienie decyzji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło