VI SA/Wa 2167/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-13
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Sławomir Kozik, Zdzisław Romanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oznakowanie produktu spożywczego (tłuszczu do smarowania w formie miksu) określeniem "wiejski" w połączeniu z grafiką przedstawiającą krajobraz wiejski, dzbanki z płynem i głowę krowy, może wprowadzać konsumenta w błąd co do charakteru produktu, sugerując, że jest to produkt mleczarski (masło) lub wytworzony w tradycyjny, domowy sposób, mimo wyraźnego oznaczenia jako "miks tłuszczowy"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że oznakowanie produktu spożywczego określeniem "wiejski" w połączeniu z grafiką przedstawiającą krajobraz wiejski, dzbanki z płynem i głowę krowy, narusza art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1169/2011, wprowadzając konsumenta w błąd co do charakteru produktu (sugerując, że jest to masło) oraz metod jego wytwarzania (sugerując domowy sposób produkcji). Nawet przy wyraźnym oznaczeniu jako "miks tłuszczowy", takie oznakowanie jest niedopuszczalne, ponieważ sugeruje cechy produktu mleczarskiego, co jest zabronione dla produktów innych niż mleczne zgodnie z załącznikiem VII część III pkt 6 do rozporządzenia nr 1308/2013. Sąd podkreślił, że konsument, nawet uważny, może zostać wprowadzony w błąd przy rutynowych zakupach.Stan faktyczny
Spółka zakwestionowała decyzję GIJHARS zakazującą wprowadzania do obrotu partii tłuszczu do smarowania "Wiejski miks ekstra maślany smak". Organy uznały, że nazwa "wiejski" w połączeniu z grafiką (krajobraz wiejski, dzbanki z płynem, krowa) wprowadza konsumenta w błąd, sugerując, że produkt jest masłem lub wytworzony domowym sposobem, mimo że jest to miks tłuszczowy. Spółka argumentowała, że oznakowanie jest zgodne z prawem, a konsument jest w stanie odróżnić produkt od masła, zwłaszcza że wyraźnie zaznaczono "miks tłuszczowy".Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant st. spec. Łukasz Skóra po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi Z. " Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej przez Zakłady "(...)"" Sp. z o.o. z siedzibą w "(...)", (dalej "Spółka", "Strona", "Skarżąca") jest decyzja Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych (dalej: "GIJHARS") z "(...)" września 2018 r. nr "(...)", utrzymująca w mocy decyzję "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w "(...)" (dalej: "ŚWIJHARS") z "(...)" maja 2018 r. nr "(...)"w przedmiocie zakazu wprowadzenie do obrotu wskazanej w decyzji partii artykułu rolno-spożywczego.
Decyzją z "(...)" maja 2018 r. nr "(...)", wydana na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2212 z późn. zm., dalej: "u.j.h.a.r.s.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 poz. 1257 dalej: "K.p.a."), oraz w związku z art. 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1169/2011 z 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L 304 2 22.1 1.2011, str.18 z póżn. zm., dalej: "rozporządzenie nr 1169/2011"), art. 5 ust.1 rozporządzenia WE nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. L 31 z 1.2.2002 15/t.6 s. 463-486 ze zm., dalej: "rozporządzenie nr 178/2002")., "(...)"WIJHARS zakazał Spółce wprowadzenia do obrotu partii tłuszczu do smarowania o nazwie: "Wiejski miks ekstra maślany smak" - miks o zmniejszonej zawartości tłuszczu, w kostkach a'200g pakowanych w laminat folii aluminiowej z nadrukiem (kostki znajdowały się w kartonach zbiorczych po 40 sztuk); data minimalnej trwałości: 22.06.2018, numer partii: "(...)"; wielkość partii objęta postępowaniem (partia zastana w trakcie kontroli pomniejszona o pobrane próby): 2024 opakowania a'200g, tj.: 404,8kg; cena sprzedaży netto: 1,52zł/szt. (dalej: "sporny artykuł rolno-spożywczy", "przedmiotowy produkt").
Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji wniesionego przez Stronę, GIJHARS zaskarżoną decyzją z "(...)" września 2018 r. nr "(...)", wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 21 w związku z art. 3 pkt 4 i pkt 5, art. 4 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz art. 29 ust. 3 u.j.h.a.r.s., art. 2 pkt 2 lit. a, lit. j, art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1169/2011, art. 3 pkt 8, art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002, w związku z załącznikiem VII część III pkt 6 do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007, żywności (Dz. Urz. UE L z 20.12.2013, nr 347 str. 671 ze zm., dalej: "załącznik VII do rozporządzenia nr 1308/2013"), utrzymał w mocy decyzję I instancji.
W zaskarżonej decyzji GIJHARS wyjaśnił, że w dniach "(...)"marca 2018 r., upoważnieni inspektorzy "(...)"WIJHARS przeprowadzili kontrolę w zakresie jakości handlowej tłuszczów do smarowania w Spółce (protokół kontroli nr "(...)"z dnia "(...)"kwietnia 2018 r., znak: "(...)"), w ramach której sprawdzono jakość handlową spornego artykułu rolno-spożywczego. W wyniku kontroli zostało zakwestionowane oznakowanie spornego artykułu rolno-spożywczego z uwagi na wyróżnienie określenia "wiejski" i umieszczenie na etykiecie ilustracji przedstawiającej dzbanki z wylewającym się z nich płynem w kolorze białym i wizerunkiem głowy krowy, który może kojarzyć się z mlekiem oraz krajobrazu wiejskiego: pole uprawne, na którym znajdują się zwinięte kawałki (paski) tłuszczu, przypominające bale słomy. Organ I instancji uznał, że takie oznakowanie narusza art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1169/2011, ponieważ produkt ten może być postrzegany jako masło, podczas gdy stosownie do pkt 6 części 111 złącznika VII rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, w odniesieniu do miksów tłuszczowych oraz margaryn nie wolno używać etykiety, dokumentu handlowego, materiału reklamowego ani żadnej formy reklamy, ani żadnej formy prezentacji, które wskazywałyby, implikowałyby lub sugerowałyby, że produkt ten jest produktem mleczarskim. Natomiast użyte określenie "wiejski" sugeruje, że produkt został wytworzony w prosty domowy sposób ze składników dostępnych w gospodarstwie domowym. Połączenie określenia "wiejski" z grafiką sprawia, że produkt ten może być postrzegany jako masło. Zdaniem organu I instancji, przedmiotowy produkt nie spełnia wymagań jakości handlowej i narusza art. 4 ust. 1 u.j.h.a.r.s., w związku z czym organ wszczął postępowanie w niniejszej sprawie.
Rozpatrując odwołanie od decyzji I instancji, GIJHARS uznał, że "(...)"WIJHARS słusznie zakwestionował oznakowanie spornego artykułu rolno-spożywczego, z uwagi na grafikę (wiejski krajobraz, dzbanki z wylewającym się płynem w kolorze białym z wizerunkiem krowy) oraz określenie "wiejski" występujące w nazwie produktu. Zastosowane oznakowanie (jako całość) może wywoływać mylne wyobrażenie co do właściwości produktu, poprzez postrzeganie go jako masło. Tymczasem konsument ma prawo oczekiwać, że wprowadzony do obrotu środek spożywczy posiada rzetelne oznakowanie właściwie charakteryzujące produkt. Brak takiego oznakowania narusza dobro konsumenta i może prowadzi do podjęcia decyzji niezgodnej z oczekiwaniami konsumenta. Co prawda przeciętny konsument jest osobą należycie poinformowaną, uważną i racjonalną, która potrafi wykorzystać posiadany zasób informacji do samodzielnej analizy adresowanych do niego przekazów rynkowych, niemniej jednak nie zwalnia to producenta z obowiązku oznaczania wyrobów w sposób niewprowadzający konsumenta w błąd. GIJHARS podkreślił, że towarom codziennego użytku, kupowanym rutynowo, nie poświęca się tak dużo czasu i uwagi, co w przypadku towarów kupowanych okazjonalnie. Okoliczności te sprawiają, że nawet właściwie poinformowany, uważny i spostrzegawczy konsument, jest bardziej podatny na wprowadzenie w błąd i podejmowanie decyzji o zakupie na podstawie pierwszego wrażenia. Konsument jest słabszym uczestnikiem obrotu, a obowiązkiem przedsiębiorcy jest udzielenie rzetelnej dla przeciętnego konsumenta informacji.
GIJHARS podkreślił, że oznakowanie produktów takich jak miksy tłuszczowe o zmniejszonej zawartości tłuszczu nie może wskazywać, implikować lub sugerować, że jest to produkt mleczarski. Dla produktów zawierających mleko lub przetwory mleczne, nazwa "mleko" lub nazwy, o których mowa powyżej mogą być stosowane do opisania jego podstawowych surowców i podania jego składników.
GIJHARS wyjaśnił, że organ I instancji kwestionuje szatę graficzną (wiejski krajobraz, dzbanki z wylewającym się płynem w kolorze białym i wizerunkiem krowy) w połączeniu z określeniem "wiejski" występującym w nazwie produktu, a nie pojedyncze elementy oznakowania. Zastosowane oznakowanie przedmiotowego artykułu rolno-spożywczego może wywołać mylne wrażenie o produkcie tym bardziej, że dodatkowo użyto kolorystyki, która była i jest stosowana dla masła oraz określenia ekstra występującego w wyrażeniu ekstra maślany smak.
Organ podkreślił, że przedmiotowy środek spożywczy jest produkowany na skalę przemysłową z użyciem dozwolonych substancji dodatkowych (takich jak emulgatory: E471, E472c, E322. barwnik E160b, regulator kwasowości E330), a nie przy pomocy metod lub składników stosowanych w wiejskich gospodarstwach domowych. Przy czym, nie jest kwestionowana metoda produkcji stosowana przez stronę ani użyte do produkcji składniki. Określenie "wiejski" powinno być używane w stosunku do produktów, które kojarzone są przez konsumentów z artykułami rolno-spożywczymi, wyróżniającymi się określonymi walorami smakowanymi uzyskanymi dzięki metodzie produkcji bez użycia licznych dozwolonych substancji dodatkowych, tj. nawiązującej do dawnej, prostej, wiejskiej metody wytwarzania. Miksy tłuszczowe nie były wytwarzane w takich warunkach i nie są kojarzone jako wyroby pochodzące z gospodarstw wiejskich. Z środowiskiem wiejskim związane jest masło.
Zdaniem GIJHARS brak szczegółowego uregulowania w zakresie możliwości posługiwania się określeniem "wiejski" nie zwalnia producenta od stosowania ogólnych wymagań odnoszących się do wszystkich środków spożywczych wprowadzanych do obrotu, tj. art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011, zgodnie z którym informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać konsumenta w błąd.
Pismem z 22 października 2018 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GIJHARS z "(...)" września 2018 r., zaskarżając ją w całości, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji i umorzenie postępowania ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a także o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej uchwale Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym w zakresie takich okoliczności faktycznych jak rzeczywista, a nie czysto hipotetyczna i subiektywnie pojmowana, możliwość wpływu stosowania w oznakowaniu produktu zwrotu "wiejski" na przekonanie konsumenta dotyczące miejsca produkcji produktu lub braku zastosowania dodatków do żywności,
2) art. 11 w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez brak wystarczającego i przekonywującego wyjaśnienia przesłanek, na jakich organ oparł twierdzenia w zakresie reguł wykluczających stosowanie w oznakowaniu produktów oznaczenia "wiejski" na produktach wytwarzanych na skalę przemysłową,
3) art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych w zakresie możliwości wprowadzenia konsumenta w błąd poprzez oznakowanie produktu rzekomo upodabniające je do masła, podczas gdy opakowanie produktu nie wyróżnia się pod względem oznakowania spośród opakowań innych miksów tłuszczowych dostępnych na rynku, a ponadto w sposób wyraźny wynika z niego, iż mamy do czynienia z miksem tłuszczowym, nie zaś z masłem.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że na frontowej stronie opakowania uwypuklona została podstawowa cecha produktu. tj. fakt, że jest on miksem tłuszczowym, podczas gdy wszelkie dodatkowe oznaczenia stanowią właściwe uzupełnienie tej informacji. W kontekście powyższego za bezzasadne uznać należy stanowisko organu, że sama szata graficzna opakowania. tj. wiejski krajobraz, dzbanki z wylewającym się płynem w kolorze białym i z wizerunkiem krowy w połączeniu z określeniem "wiejski" występującym w nazwa produktu oraz kolorystyką która była i jest stosowana dla masła i zwrotem "ekstra maślany smak" może wywołać mylne wyobrażenie o produkcie. Konsumenta, który mógłby pomylić tak oznaczony produkt z masłem, nie sposób uznać za konsumenta przeciętnego, czyli uważnego i spostrzegawczego, a tylko takiego konsumenta należy stawiać jako wzorzec przy ocenie, czy oznakowanie produktu może wprowadzać w błąd. Sam fakt, iż w oznakowaniu produktu znajduje się dodatkowo określenie "wiejski", zaś jako tło opakowania zastosowano ww. grafikę nie oznacza jeszcze, że ktokolwiek mógłby pomylić, produkt z masłem. Zwrot "wiejski" zamieszczony jest czcionką jedynie minimalnie większą od oznaczenia "miks", oba oznaczenia pozostają w bezpośredniej bliskości oraz wykonane zostały w takim samym niebieskim kolorze. Informacją rzucającą się w oczy jest więc oznaczenie produktu jako miksu tłuszczowego.
Skarżąca nie zgodziła się z organem o możliwości niewłaściwego oddziaływania na konsumenta kolorystyki opakowania, która w opinii organu była i jest stosowane dla masła. Po pierwsze obecnie na rynku nie jest dla masła stosowana jednolita kolorystyka, która pozwalałaby wyróżnić masło spośród innych produktów. Producenci sięgają po opakowania w kolorach pozwalających wyróżnić ich produkt na tle innych. Po drugie, jeśli przyjąć. że konsument kieruje się wyłącznie kolorystyką, czy też szatą graficzną opakowania, to jakiekolwiek by nie było oznaczenie produktu, zawsze może mieć miejsce mylne wyobrażenie konsumenta o produkcie.
Skarżąca podkreśliła, że nie sposób mówić o wprowadzaniu konsumenta w błąd poprzez oznakowanie jednego konkretnego produktu w sytuacji, w której oznakowanie to nie różni się w sposób zasadniczy od opakowań innych produktów tego rodzaju, nawet jeśli opakowania te co do zasady wykazują podobieństwo do opakowań innych produktów. Z taką sytuacją mamy zaś do czynienia w przypadku ogólnego podobieństwa opakowań miksów tłuszczowych do opakowań masła, co jest ściśle związane z charakterystyką obu rodzajów produktów i ich zastosowaniem. Nie sposób jednak twierdzić, iż uważny konsument kupi miks tłuszczowy zamiast masła, gdyż nie będzie zwracać uwagi na jednoznaczne oznaczenie produktu, a jedynie na jego szatę graficzną.
Skarżąca dodała, że opakowanie produktu nie dość, że nie wyróżnia się pod względem oznakowania spośród opakowań innych miksów tłuszczowych dostępnych na rynku, to jeszcze w sposób wyraźny wynika z niego, że mamy do czynienia z miksem tłuszczowym, nie zaś z masłem.
Zdaniem Skarżącej, niewątpliwie zawartość mleka ukwaszonego zdecydowanie wyróżnia produkt spośród innych miksów tłuszczowych dostępnych na rynku, w których składniki mleczne to zwykle gotowe dodatki, np. mleko czy serwatka w proszku, a to z kolei w pełni uzasadnia zamieszczenie na opakowaniu wizerunku dzbanuszków z mlekiem, jako że rzeczywiście w takiej właśnie płynnej postaci mleko zawarte jest w produkcie. Co więcej, to właśnie zawartość mleka ukwaszonego, jak również tłuszczu mlecznego, w produkcie uzasadnia dopuszczalność zamieszczenia na produkcie oznakowania odnoszącego się do mleka i przetworów mlecznych. Zdaniem Skarżącej, wynika to z załącznika VII część III pkt 3 do rozporządzenia nr 1308/2013. W kontekście tej regulacji, Skarżąca stwierdziła, że zawartość w produkcie 10 % tłuszczu mlecznego w osnowie i 1 % mleka płynnego, które Skarżąca stosuje jako jedyny producent w Europie stanowi zasadniczą część produktu, która pozwala na zakwalifikowanie produktu jako miksu tłuszczowego i tym samym uzasadnia w szczególności zamieszczenie na opakowaniu wizerunku dzbanuszków z mlekiem. Nie sposób zaś uznać aby dzbanuszki z mlekiem (odnoszące się wyłącznie do zawartości mleka ukwaszonego), nawet w połączeniu z wiejskim krajobrazem oraz określeniem "wiejski" na opakowaniu, w jakikolwiek sposób wprowadzały w błąd konsumenta, w szczególności zaś mogły sugerować, że produkt jest produktem mleczarskim. Na opakowaniu bowiem produktu w sposób wyraźny i rzucający się w oczy zaznaczono, iż mamy do czynienia z miksem tłuszczowym. Zamieszczenie słowa miks w połączeniu z w/w ilustracjami wyraźnie sugeruje konsumentowi, iż mamy do czynienia wyłącznie z istotnym dodatkiem składników mlecznych do produktu tłuszczowego złożonego, co znajduje pełne potwierdzenie w składzie recepturowym produktu.
Skarżąca dodała, że określenie "wiejski" na produkcie odnosi się do wyłącznie do walorów organoleptycznych produktu, tj. jego maślanego smaku, którego istnienia nie sposób negować, oznaczenie produktu uznać należy za właściwe. Ponadto, produkt zawiera w składzie zarówno masło jak i mleko, i to ukwaszane samodzielnie przez Spółkę metodami tradycyjnymi. Tak więc użycie określenia "wiejski" jest również w pełni uzasadnione w kontekście składu produktu i w żadnym razie nie może być uznane za wieloznaczne i wprowadzające w błąd.
W odpowiedzi na skargę GIJHARS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak również decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Jak wynika z art. 29 ust. 1 pkt 1 u.j.h.a.r.s., wykonując zadania nadzoru nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych, wojewódzki inspektor, w drodze decyzji, może zakazać wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego niespełniającego wymagań jakości handlowej lub wymagań w zakresie transportu lub składowania.
W niniejszej sprawie "(...)"WIJHARS doszedł do wniosku, że sporny artykuł rolno-spożywczy nie spełnia wymagań jakości handlowej ponieważ jego oznakowanie wprowadza odbiorców w błąd co do sposobu wytworzenia oraz sugerując że produkt ten będący miksem tłuszczowym – jest masłem, w związku z czym zakazał jego wprowadzenia do obrotu.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.j.h.a.r.s., wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.
Jak wynika z art. 3 pkt 4 u.j.h.a.r.s., obrót to czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002, czyli posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucja i inne formy dysponowania.
W świetle powyższej definicji obrotu nie ulega wątpliwości, że Spółka dysponowała spornym artykułem rolno-spożywczym w sposób wypełniający definicję obrotu, przedmiotowy produkt miał być zatem wprowadzony do obrotu.
Zgodnie z art. 3 pkt 5 u.j.h.a.r.s., pojęcie "jakości handlowej" oznacza cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.
W świetle powyższej definicji "jakości handlowej", należy uznać, że w niniejszej sprawie sporny artykuł rolno-spożywczy nie spełniał wymagań wynikających ze sposobu jego oznakowania, prowadząc do naruszenia art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1169/2011.
Zgodnie z tym przepisem, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.
Organy obu instancji uznały, że oznakowanie znajdujące się na etykiecie przedmiotowego produktu, wprowadza odbiorców w błąd co do jego właściwości oraz metod produkcji. Na etykiecie spornego artykułu rolno-spożywczego znajduje się wyróżnione określenie "wiejski" oraz ilustracja przedstawiająca dzbanki z wylewającym się z nich białym płynem, wizerunek głowy krowy oraz krajobraz wiejski – pole uprawne, na którym znajdują się zwinięte kawałki (paski) tłuszczu, przypominające bale słomy. Organy obu instancji, zdaniem Sądu, prawidłowo uznały, że powyższe oznakowanie jako całość sugeruje, że przedmiotowy produkt jest produktem mleczarskim, a więc masłem, podczas gdy w rzeczywistości jest miksem tłuszczowym oraz, że jest wytworzony w prosty domowy sposób ze składników dostępnych w gospodarstwie domowym.
Jak wynika z części III pkt 6 załącznika VII do rozporządzenia nr 1308/2013, w odniesieniu do produktów innych niż opisane w pkt 1, 2 i 3 niniejszej części (chodzi o mleko, przetwory mleczne oraz przetwory złożone, w których mleko lub produkt mleczny są częścią zasadniczą) nie wolno używać żadnej etykiety, dokumentu handlowego, materiału reklamowego ani żadnej formy reklamy, określonej w art. 2 dyrektywy Rady 2006/114/WE, ani żadnej formy prezentacji, które wskazywałyby, implikowałyby lub sugerowałyby, że produkt ten jest produktem mleczarskim. Jednak w odniesieniu do produktu, który zawiera mleko lub przetwory mleczne, nazwa "mleko" lub nazwy, o których mowa w pkt 2 akapit drugi niniejszej części, mogą być stosowane tylko do opisania jego podstawowych surowców i wymienienia jego składników, zgodnie z dyrektywą 2000/13/WE lub rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011.
Zgodnie z częścią III pkt 3 załącznika VII do rozporządzenia nr 1308/2013, na który powołał się Skarżący, pojęcie "mleko" oraz nazwy stosowane do przetworów mlecznych mogą być stosowane również w połączeniu ze słowem lub słowami oznaczającymi przetwory złożone, których żadna część nie zastępuje ani nie ma w zamierzeniu zastępować żadnego składnika mleka i w których mleko lub produkt mleczny są częścią zasadniczą - zarówno w kategoriach ilości, jak i charakterystyki produktu.
Skarżąca podkreśliła, że sporny artykuł rolno-spożywczy zawiera 10 % tłuszczu mlecznego w osnowie i 1 % mleka płynnego, które Spółka stosuje jako jedyny producent w Europie, co stanowi zasadniczą część produktu i co pozwala na zakwalifikowanie produktu jako miksu tłuszczowego i tym samym uzasadnia w szczególności zamieszczenie na opakowaniu wizerunku dzbanuszków z mlekiem.
Zgodnie jednak z cyt. regulacją z części III pkt 3 załącznika VII do rozporządzenia nr 1308/2013, zasady określone w tej regulacji dotyczą przetworów złożonych, w których mleko lub produkt mleczny są częścią zasadniczą - zarówno w kategoriach ilości, jak i charakterystyki produktu. Sporny artykuł rolno-spożywczy nie spełnia tego wymogu ponieważ zawartość 10 % tłuszczu mlecznego w osnowie i 1 % mleka płynnego, nie stanowi zasadniczej części produktu w kategoriach ilościowych, nawet jeżeliby uznać, że jest to zasadnicza części produktu w kategoriach jego charakterystyki. Zgodnie bowiem z omawianą regulacją, obie przesłanki dotyczące kategorii ilościowej oraz charakterystyki produktu, muszą być spełnione kumulatywnie, o czym świadczy zastrzeżenie "zarówno".
W tym stanie rzeczy zastosowanie w niniejszej sprawie do spornego artykułu rolno-spożywczego znajduje regulacja cyt. powyżej części III pkt 6 załącznika VII do rozporządzenia nr 1308/2013, co oznacza, że przedmiotowy produkt nie mógł być oznaczony etykietą która wskazywałaby, implikowałaby lub sugerowałaby, że produkt ten jest produktem mleczarskim. Taka natomiast sugestia płynie z oznaczenia w postaci określenia "wiejski" oraz grafiki przedstawiającej dzbanki z wylewającym się z nich białym płynem, wizerunkiem głowy krowy oraz krajobrazu wiejskiego prezentującego pole uprawne, na którym znajdują się zwinięte kawałki (paski) tłuszczu, przypominające bale słomy. Słusznie też uznały organy obu instancji, że takie oznaczenie sugeruje również, że sporny artykuł rolno-spożywczy jest wytworzony w prosty domowy sposób ze składników dostępnych w gospodarstwie domowym.
W świetle przywołanej powyżej regulacji prawnej, sporny artykuł rolno-spożywczy pomimo, że zawiera w swym składzie masło jak również mleko ukwaszone samodzielnie, nie powinien być oznaczony w powyższy sposób, który wprowadza w błąd odbiorców przedmiotowego produktu. Nie zmienia tego fakt, że na opakowaniu produktu, jak wskazała Skarżąca, w sposób wyraźny i rzucający się w oczy zaznaczono, iż mamy do czynienia z miksem tłuszczowym. Nie można zgodzić się z twierdzeniem Skarżącej, że zamieszczenie słowa miks w połączeniu z ilustracjami zamieszczonymi na etykiecie, wyraźnie sugeruje konsumentowi, iż mamy do czynienia wyłącznie z istotnym dodatkiem składników mlecznych do produktu tłuszczowego złożonego, co znajduje pełne potwierdzenie w składzie recepturowym produktu. Jak bowiem słusznie wskazał organ I instancji przedstawiona w oznakowaniu ilustracja odnosiła się tylko do części mlecznej produktu bez uwzględnienia większej części składu przedmiotowego produktu w postaci tłuszczu roślinnego. Nie można zatem uznać, że spornego oznaczenia wyraźnie wynika, że składniki mleczne spornego artykułu rolno-spożywczego stanowią wyłącznie istotny dodatek do produktu tłuszczowego złożonego.
Należy zgodzić się ze Skarżącą, że przeciętny konsument to konsument uważny i spostrzegawczy, słusznie też jednak wskazał GIJHARS, że kupowanym rutynowo towarom codziennego użytku, a takim jest sporny artykuł rolno-spożywczy, nie poświęca się tak dużo uwagi, co w przypadku towarów kupowanych okazjonalnie. Dlatego też nawet właściwie poinformowany, uważny i spostrzegawczy konsument, może zostać wprowadzony w błąd poprzez sporne w niniejszej sprawie oznaczenie przedmiotowego produktu.
Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie, jak również rozstrzygnięcie I instancji jest zgodne z prawem, a zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i w zw. z art. 140 K.p.a., oraz art. 11 w zw. z art. 140 K.p.a., są niezasadne. Organy obu instancji podjęły czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co pozwoliło na prawidłowe ustalenie możliwości wpływu oznaczenia "wiejski" oraz grafiki znajdującej się na etykiecie spornego artykułu rolno-spożywczego, na wprowadzenie konsumentów przedmiotowego produktu w błąd co do sposobu wytworzenia oraz właściwości i składu tego produktu. W ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób wystarczający i przekonywujący wyjaśniły przesłanki, na jakich oparły swoje twierdzenia.
Sąd w związku z tym nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło