VI SA/Wa 2171/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2007 r. w części dotyczącej nałożenia kar w wysokości łącznej 3950 zł za nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego polegającego na zbyt długim zapisywaniu wykresówki i przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego; 2. oddala skargę w pozostałej części tj. nałożenia kary w wysokości 1100 zł za używanie nieprawidłowych wykresówek; 3. stwierdza, że decyzje, o których mowa w pkt 1 w uchylonym zakresie nie podlegają wykonaniu; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej J. G. kwotę 1020 (jeden tysiąc dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] października 2007 r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...] o nałożeniu na J. G., prowadzącą P. z siedzibą w S., kary pieniężnej w wysokości 5. 050,00 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, zbyt długie zapisywanie wykresówek oraz używanie nieprawidłowych wykresówek. Powyższe uchybienie stwierdzone zostało podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 2 lipca 2007 r. w miejscowości J. [...] na drodze krajowej Nr [...]. Z załączonego do akt protokołu kontroli Nr [...] wynika, iż zatrzymanym do kontroli pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], należącym do J. G., wykonywany był przejazd po ładunek w ramach prowadzonych usług transportowych. Kierujący pojazdem R. W. w czasie kontroli okazał do kontroli wykresówki z dni: 18 – 19 czerwca 2007, 19 – 20 czerwca 2007, 20 – 21 czerwca 2007, 21 – 22 czerwca 2007, 22 - 23 czerwca 2007, 23 czerwca 2007, 23 -25 czerwca 2007, 26 – 27 czerwca 2007, 29 – 30 czerwca 2007, 30 czerwca – 2 lipca 2007, 02 lipca 2007 (11 szt.). Analiza ww. wykresówek oraz tabliczki znamionowej przyrządu kontrolnego wykazała, iż zastosowany typ wykresówki nie był zatwierdzony i przeznaczony do danego typu tachografu. Ponadto wykresówka z dnia 18 – 19 czerwca 2007 (1 szt.) była zbyt długo zapisywana tj. powyżej 24 godzin. Dodatkowo analiza - tarcz tachografu: z dnia 19 – 20 czerwca 2007 r. (1 szt.) wykazała, iż kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia bez wymaganej przerwy o 3 godziny i 10 minut; z dnia 22 – 23 czerwca 2007 r. (1 szt.) o 1 godzinę i 10 minut; z dnia 25 – 26 czerwca 2007 r. (1 szt.) o 1 godzinę i 30 minut; z dnia 27 – 28 czerwca 2007 r. (1 szt.) o 40 minut; z dnia 28 – 29 czerwca 2007 r. (1 szt.) o 2 godzinę i 20 minut. Ujawnione podczas kontroli drogowej okoliczności, zdaniem organu I instancji dawały podstawę do wszczęcia postępowania wyjaśniającego. W toku prowadzonych czynności pismem z dnia 14 lipca 2007 r. strona wyjaśniła, iż nie ponosi odpowiedzialności za działania kierującego pojazdem a zatem organ winien wszcząć postępowanie jedynie względem kierowcy, a nie przedsiębiorcy. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego organ decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 5 050 złotych. W uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do poszczególnych naruszeń organ wskazał, iż: - w związku z art. 14 ust 1 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 P0008-0021) stwierdzone w trakcie kontroli naruszenie tj. używania wykresówek, które nie były przeznaczone do danego typu tachografu, stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) zw. z Ip. 11.3 ust. 1 załącznika do utd. sankcjonowane jest karą w wysokości 110 złotych; - w związku z art. 15 ust 5 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985) stwierdzone w trakcie kontroli naruszenie tj. zbyt długie zapisywanie wykresówki, stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 2. 7 i 8, art. 92 ust. 4 utd. w zw. z Ip. 11.2 ust. 2 załącznika do utd sankcjonowane jest karą 200 złotych; - zgodnie art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 56 1/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, stwierdzone w trakcie kontroli naruszenie polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut określone na podstawie wykresówek z dnia 19 – 20 czerwca 2007 r. (przekroczenie o 3 godziny i 10 minut), 22 – 23 czerwca 2007 r. (przekroczenie o 1 godziny i 10 minut), 25 – 26 czerwca 2007 r. (przekroczenie o 1 godziny i 30 minut), 27 – 28 czerwca 2007 r. (przekroczenie o 40 minut) i 28 – 29 czerwca 2007 r. (przekroczenie o 2 godziny i 20 minut), stosownie do zapisów art. 92 ust. 1 pkt 2. 7 i 8, art. 92 ust. 4 utd oraz na podstawie lp. 10.3 lit. a i b załącznika do utd. sankcjonowane jest kolejno do ww. wykresówek karą w wysokości 150 i 1200 złotych, 150 i 400 złotych, 150 i 400 złotych, 150 i 200 złotych oraz 150 i 800 złotych. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania. W ocenie strony stwierdzone w trakcie kontroli naruszenia były wyłącznie wynikiem działania kierowcy a zatem skarżąca nie może ponosić za nie odpowiedzialności. W treści odwołania skarżąca podniosła, iż w prowadzonej przez nią firmie jeździ kilkanaście pojazdów, w których zamontowane są różne urządzenia rejestrujące i dlatego w siedzibie firmy znajdują się tarcze o różnym oznaczeniu, które kierowcy jeżdżący danymi pojazdami, znający rodzaj zamontowanego w pojeździe tachografu sami pobierają i wkładają do urządzenia. Tym samym założenie niewłaściwej tarczy do urządzenia jest wynikiem jedynie i wyłącznie błędu kierowcy, na który przedsiębiorca nie zawsze ma wpływ, i nie zawsze jest w stanie to skontrolować. Odnosząc się do stwierdzonego w trakcie kontroli przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skarżąca podniosła, iż również w tym zakresie nie ma wpływu na działania kierowcy będącego w trasie. Podkreśliła ponadto, iż kierowca zobligowany jest przepisami do posiadania przy sobie wykresówek za bieżący dzień oraz poprzednie 15 dni. Tym samym przedsiębiorca może nie mieć do nich wglądu praktycznie przez okres dwóch tygodni i nie może zweryfikować ani czasu jazdy, ani też faktu użycia właściwych tarcz. W ocenie skarżącej postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie świadczy o niekonsekwencji organu, który z jednej strony stwierdza, że wykresówki nie spełniają wymogów, bo dedykowane są do danego typu tachografu za co wymierza określoną karę, a dodatkowo na podstawie zakwestionowanych wykresówek bada czas pracy kierowcy i stwierdza kolejne uchybienie. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8 utd. oraz lp. 10.3 lit. a, lp. 10.3 lit. b, lp. 11.3 ust. 1, lp. 11.2 ust. 2 załącznika do utd., art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985). W uzasadnieniu decyzji organ zważył, iż argumenty strony podniesione w odwołaniu nie mogą być podstawą zmiany decyzji organu I instancji, bowiem w sprawie bezsprzecznym jest, iż kierujący pojazdem naruszył normy czasu pracy kierowców, co w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz aktów wykonawczych skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w ściśle określonej wysokości. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ nie podzielił stanowiska skarżącej, zgodnie z którym odpowiedzialność za stwierdzone podczas kontroli naruszenia spoczywa na kierowcy. Odpierając zarzut strony organ zaznaczył, iż wykonującym transport drogowy jest każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą określoną w art. 4 pkt. 1 - 3 utd. Kierowca niezależnie od formy zatrudnienia wykonuje tylko jedną z czynności składającą się na sekwencję działań, których dopiero suma jest transportem drogowym, w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Za działalność przedsiębiorstwa odpowiedzialność ponosi zawsze osoba, która je prowadzi – z podmiotowego punktu widzenia - przedsiębiorca. To na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób (w tym kierowcy), którym w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Zgodnie, bowiem z zasadą ryzyka pracodawcy (tzw. ryzyko osobowe) to pracodawca obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek ich niezaradności i braku nienależytego przygotowania do pracy. Odnosząc się do zarzutu braku konsekwencji w podejmowanych działaniach, organ odwoławczy podkreślił, iż naruszenia dotyczące czasu pracy kierowcy stwierdzone w oparciu o kontrolowane wykresówki, pomimo braku ich zgodności z tachografem stwierdzone zostały prawidłowo, bowiem brak zgodności wykresówki z tachografem w ocenie organu nie rzutuje na czas jazdy i odpoczynku kierowcy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, podobnie jak w odwołaniu podniosła, iż stwierdzone w trakcie przeprowadzonej w dniu 2 lipca 2007 r. kontroli drogowej naruszenia powstały w skutek działania samego kierowcy, który pomimo dostępu do właściwych tarczek tachografu, wydawanych pracownikom w siedzibie firmy, znając rodzaj zamontowanego w pojeździe urządzenia nie zastosował właściwych tarcz. Podobnie przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy nastąpiło z winy pracownika i odbyło się bez wiedzy skarżącej, gdyż w tym czasie kierowca przebywał poza siedzibą firmy i w związku z tym skarżąca nie była w stanie kontrolować jego czasu pracy. Wszystkie te uchybienia nastąpiły poza wiedzą skarżącej oraz bez możliwości jej wpływu na nie. Skarżąca dodała, iż jako przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za działanie swoich pracowników, jednak w przypadku, gdy naruszenia powstały jedynie z ich winy a ona nie miała wpływu na ich powstanie, karą grzywny zgodnie z art. 92 a ust. 1 utd. winien być ukarany kierowca. Takie działanie zdyscyplinowałoby kierowców do przestrzegania przepisów. W ocenie skarżącej organ wydając zaskarżoną decyzję nie wziął pod uwagę sytuacji przedsiębiorcy, który posiada ograniczony wpływ na zachowanie kierowcy będącego w tzw. trasie i dlatego też nie zastosował konstrukcji art. 92 a utd, który przewiduje niedopuszczalność prowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie kar pieniężnych wobec przedsiębiorcy jeżeli okoliczności i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w łącznej wysokości 3 950 złotych stanowiącej sankcję za nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego, polegającego na zbyt długim zapisywaniu wykresówki i przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. W tym też zakresie Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W pozostałej części tj. nałożenia kary w wysokości 1.100,00 złotych za używanie nieprawidłowych wykresówek Sąd skargę oddalił. Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy zaznaczyć należy, iż zgodnie do art. 92a ust. 4 utd – w brzmieniu po zmianie dokonanej ustawą z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr ,poz. ) - postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3 utd, nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Mówiąc o podmiocie wykonującym przewóz należy mieć na uwadze przedsiębiorcę i w odniesieniu do tego podmiotu ocenić, czy miał on wpływ na stwierdzone w trakcie kontroli naruszenia. W ocenie Sądu na gruncie niniejszej sprawy organ administracji publicznej naruszył prawo, nie rozpoznając sprawy pod kątem zastosowania przepisu art. 92a ust. 4 utd. który, jak już wcześniej zaznaczono wszedł w życie w dniu 20 czerwca 2007 r., a więc przed datą wydania zaskarżonej decyzji i przed datą przeprowadzenia kontroli, której wyniki spowodowały wszczęcie przez organ postępowania administracyjnego. W toku prowadzonego postępowania skarżąca podnosiła, że nie mogła mieć żadnego wpływu na działania kierowcy znajdującego się w trasie. Również na rozprawie przed sądem administracyjnym, skarżąca podkreślała, że kierowca w czasie, w którym nastąpiły naruszenia czasu pracy kierowców, znajdował się poza możliwym zasięgiem jej kontroli. Powyższe powinno skłonić organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego kwestii podnoszonych przez skarżącą, a w razie potwierdzenia prawdziwości twierdzeń, do rozważenia zastosowania powołanego wyżej przepisu art. 92a ust. 4 utd. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, iż organ odwoławczy swoim działaniem polegającym na tym, że nie ustalił w sposób przekonujący i ostateczny stanu faktycznego oraz nie wyjaśnił czy w sprawie może mieć zastosowanie obowiązujący w dacie kontroli i rozstrzygania przepis art. 92a ust. 4 utd., naruszył przepisy art. 7 i 77 § 1 Kpa w zakresie ustalenia prawdy obiektywnej oraz obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Opisane postępowanie w konsekwencji doprowadziło do obciążenia skarżącej odpowiedzialnością za stwierdzone w protokole kontroli z dnia 2 lipca 2007 r. uchybienia w zakresie przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, czy też zbyt długiego zapisywania wykresówek. Mając powyższe na względzie Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w tej części na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. Równocześnie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w pozostałej części zaskarżonej decyzji uznając, iż ustalenia organu w zakresie zastosowania przez skarżącego nieprawidłowych wykresówek oraz zastosowana sankcja za stwierdzone naruszenie w pełni odpowiadają prawu. W myśl art. 14 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym ( Dz. U. UE L z dnia 31 grudnia 1985r. ze zmianą Dz. U. UE L 06. 102.1 art. 26 ) to pracodawca wydaje kierowcom wykresówki odpowiednio do samochodu i wyposażenia tj. tachografu. Skoro więc bez żadnych wątpliwości obowiązek wydawania tarcz do tachografów zastosowanych w pojazdach należących do przedsiębiorcy, obciążał skarżącą jako prowadzącą przedsiębiorstwo transportowe, brak było podstaw do uwzględnienia argumentacji, iż to kierowcy, którzy sami pobierali wykresówki winni byli ponosić odpowiedzialność za niedobranie prawidłowej tarczy do danego rodzaju urządzenia rejestrującego. Z powyższych względów, Sąd nie podzielił argumentów skarżącej i na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę w tej części oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.