VI SA/Wa 2172/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie odcinka pasa drogowego i ustalenie opłaty za umieszczenie w pasie drogowym pawilonu handlowego i altany p o s t a n a w i a: odmówić przyznania W. D. prawa pomocy w żądanym zakresie. W dniu [...] grudnia 2007 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie odcinka pasa drogowego i ustalenie opłaty za umieszczenie w pasie drogowym pawilonu handlowego i altany. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] grudnia 2007 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości [...] zł. w terminie 7 dni od daty otrzymania zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Z załączonego do akt zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania wynika, iż doręczono je dnia 7 stycznia 2008 r. Pismem z dnia 26 lutego 2008 r. skarżący wyjaśnił, iż jego wniosek z dnia 21 stycznia 2008 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy dotyczy również niniejszej sprawy. Przedmiotowy wniosek został odrzucony postanowieniem Sądu z dnia 11 marca 2008 r., w którym podkreślono, iż czynność ta nie jest obwarowana żadnym terminem. Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji wynika, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz matką. Majątek skarżącego obejmuje mieszkanie o [...] oraz pawilon gastronomiczny [...]. Wskazał przy tym, iż uzyskuje dochód z tytułu renty oraz prowadzonej działalności gospodarczej, bez podania jednakże skali powyższych dochodów. Nie określił dochodów żony podając natomiast, iż dochód matki stanowi emerytura w kwocie 760 zł. Skarżący podkreślił przy tym fakt konieczności wydatkowania znacznych kwot na leczenie z uwagi na stan zdrowia wymagający rehabilitacji (z lekarstwami łącznie ok. 2000 zł. miesięcznie). Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez: a/ przedłożenie dokumentu wskazującego na wysokość otrzymywanej przez skarżącego renty (ostatni odcinek przekazu pocztowego lub decyzja organu rentowego), b/ udzielenie informacji, czy żona skarżącego uzyskuje jakiekolwiek dochody (w takim przypadku zobowiązać skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających ich wysokość), c/ przedłożenie odpisu ostatniej deklaracji o wysokości dochodu (straty) z prowadzonej działalności gospodarczej osiągniętego od początku roku podatkowego 2007 do miesiąca listopada 2007 włącznie, d/ przedłożenie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, e/ przedłożenie dokumentów potwierdzających wysokość wskazanych przez skarżącego w Rubryce 5 Formularza koniecznych miesięcznych wydatków ponoszonych przez skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (między innymi koszty związane z leczeniem). Skarżący w zakreślonym terminie żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy W. D. wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o prawo pomocy wypełnia ustawowe przesłanki jej przyznania, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.