VI SA/Wa 2179/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi E. Spółka z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] kwietnia 2009 r. mocą którego podjął zawieszone postępowanie w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy PANORAMA BIZNESU udzielonego na rzecz [...] Sp. z o.o., skarżącej w niniejszej sprawie. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia [...] lipca 2005 r. do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego wpłynął wniosek M. S. [...] z [...] o unieważnienie udzielonego na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] decyzją z dnia [...] maja 2003 r. prawa ochronnego na znak towarowy PANORAMA BIZNESU o numerze [...]. Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. Urząd Patentowy RP w postępowaniu spornym zawiesił z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 100 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. postępowanie w sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym komu przysługuje prawo do oznaczenia PANORAMA BIZNESU będącego znakiem towarowym PANORAMA BIZNESU nr [...] z uwagi na rozbieżność co do prawnoautorskiej ochrony oznaczenia PANORAMA BIZNESU. W pkt 2 ww. postanowienia organ wezwał M. S. do wystąpienia do sądu o rozstrzygnięcie powyższego zagadnienia w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania postanowienia, a w pkt 3 zobowiązał do nadesłania w tym terminie kopii pozwu z prezentatą poświadczonej za zgodność z oryginałem. Po rozpoznaniu wniosku M. S. organ postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie. Po rozpoznaniu skargi M. S. na to postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 5 listopada 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1182/07 oddalił skargę w części dotyczącej rozstrzygnięcia w przedmiocie zawieszenia postępowania, a w pozostałej części tj. w zakresie wezwania strony do wystąpienia do Sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego skargę odrzucił uznając, iż jedynie postanowienie o zawieszenie postępowania jest zaskarżalne odrębną skargą, zaś postanowienie wydane na podstawie art. 100 § 1 k.p.a. może być kwestionowane wyłącznie w skardze na merytoryczną decyzję organu, który przejął do rozpoznania zagadnienie wstępne. Wnioskodawca w piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. wystąpił o podjęcie zawieszonego postępowania stwierdzając, że nie wykona wezwania zawartego w w/w postanowieniu i nie wystąpi do sądu o rozstrzygnięcie określonego w postanowieniu zagadnienia wstępnego. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. organ działając na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. podjął zawieszone postępowanie. W uzasadnieniu podniesiono, że zgodnie z art. 100 § 3 k.p.a. organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. ma obowiązek załatwić sprawę, rozstrzygając zagadnienie wstępne we własnym zakresie, gdy strona mimo wezwania nie wystąpiła o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, a w rozpoznawanej sprawie M. S. wezwany do wystąpienia do sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego nie tylko nie uczynił tego w wyznaczonym terminie, ale także oświadczył, że nie podejmie takich kroków. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wniosła o uchylenie ww. postanowienia podnosząc, iż w jego ocenie nie może znaleźć zastosowania zasada postępowania, przewidziana w art. 100 § 3 kpa. Przeszkodą w zastosowaniu powołanego przepisu są względy kompetencyjne, dotyczące zakresu uprawnień i właściwości Urzędu Patentowego. W świetle art. 17 pkt 2 oraz art. 284 pkt 2 pwp kpc sprawa, jaką jest spór między stronami postępowania toczącego się przed Urzędem Patentowym o prawa do określonego oznaczenia, w tym znaku towarowego, w szczególności ustalenia dotyczące przysługiwania prawa autorskiego do tego znaku są, zdaniem strony, wyłączone z kompetencji Urzędu Patentowego. Przyjęcie wniosku przeciwnego, prowadziłoby do obejścia przepisów art. 17 pkt 2 kpc i art. 284 pkt 2 w zw. z art. 283 pwp, a także art. 261-262 pwp oraz § 2 rozporządzenie Rady Ministrów z 8 stycznia 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 8, poz. 59 ze zm.). W sytuacji, gdy zachodzi przypadek przewidziany w wymienionych wyżej przepisach, nie może dojść do zastosowania art. 100 § 3 kpa. Urząd Patentowy nie może zatem w takiej sytuacji podjąć zawieszonego postępowania z powodu niezastosowania się strony do zobowiązania jej do wystąpienia do właściwego sądu z odpowiednim roszczeniem. Skutkiem takiego podjęcia, o którym mowa w wymienionym przepisie, jest bowiem obowiązek rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sam organ administracyjny w własnym zakresie. Takie rozstrzygnięcie jest jednak dopuszczalne, tylko jeśli dany organ ma w ogóle prawną możliwość rozstrzygnięcia danego zagadnienia. Tymczasem Urząd Patentowy nie ma kompetencji do rozstrzygania kwestii przysługiwania praw autorskich do oznaczenia. W takiej sytuacji UP może tylko umorzyć postępowanie. Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] Urząd Patentowy RP w postępowaniu spornym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. utrzymał postanowienie z dnia [...] kwietnia 2009 r. w mocy stwierdzając, iż co do zasady Urząd nie jest właściwy do rozstrzygania zagadnienia wstępnego dotyczącego kwestii prawa autorskiego do spornego znaku jednakże w zw. z faktem, iż M. S. zobowiązany do wystąpienia do sądu o rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego do wezwania się nie zastosował i oświadczył, że do Sądu nie wystąpi zastosowanie w sprawie ma art. 100 § 3 k.p.a. W skardze na ww. postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i uchylenie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2009 r. zarzucając naruszenie art. 7, 77 § 1 kpa w zw. z art. 256 ust. 1 pwp poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i pominięcie okoliczności w postaci toczącego się postępowania cywilnego, którego przedmiot jest tożsamy z przedmiotem zagadnienia prejudycjalnego stanowiącego przyczynę zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie; naruszenie art. 100 § 3 kpa w zw. z art. 256 ust. 1 pwp poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że Urząd Patentowy może rozstrzygać zagadnienie prejudycjalne zastrzeżone do wyłącznej kognicji sądu cywilnego, w szczególności pomimo toczącego się postępowania przed właściwym sądem cywilnym, którego przedmiot jest tożsamy z przedmiotem zagadnienia prejudycjalnego; naruszenie art. 97 § 2 kpa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 256 ust. 1 pwp poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie ustały przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania. W uzasadnieniu podniesiono, że przesłankę unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy PANORAMA BIZNESU [...] (w postaci kolizji z (rzekomymi) prawami autorskimi Uczestnika) może stanowić wyłącznie ustalenie praw autorskich Uczestnika w prawomocnym wyroku sądu cywilnego. Urząd nie ma bowiem kompetencji do przeprowadzenia oceny tego rodzaju stosunków cywilnoprawnych, a taka ocena jest konieczna do zakwestionowania zgłoszonego lub zarejestrowanego znaku. Urząd Patentowy błędnie, zdaniem strony, przyjął, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy występują wszystkie okoliczności uzasadniające podjecie postępowania i zastosowanie art. 100 § 3 kpa. Rozstrzygnięcie zagadnienia prejudycjalnego samodzielnie przez organ administracji w trybie art. 100 § 3 kpa nie jest bowiem dopuszczalne, gdy zagadnienie to jest już przedmiotem rozpoznania w postępowaniu toczącym się przed właściwym dla jego rozstrzygnięcia organem lub sądem (co w ogóle czyni zbędnym wystąpienie strony o wszczęcie dodatkowego postępowania w tym przedmiocie). W konsekwencji, nawet jeśli wezwana przez organ strona nie wystąpi o rozstrzygnięcie zagadnienia prejudycjalnego do kompetentnego organu, ale toczy się już merytorycznie adekwatne postępowanie zainicjowane w innym trybie, organ nie może samodzielnie rozstrzygać o zagadnieniu prejudycjalnym. W sprawie zachodzi negatywna przesłanka zastosowania art. 100 § 3 kpa, w postaci już toczącego się przed sądem cywilnym postępowania, którego przedmiotem jest ustalenie czy Uczestnikowi przysługują prawa autorskie m.in. do spornego oznaczenia PANORAMA BIZNESU. Uczestnik złożył bowiem [...] sierpnia 2005 r. pozew wzajemny przeciwko Skarżącej (sprawa toczy się obecnie przed Sądem Okręgowym w [...],[...], sygn. akt. [...]). W ww. postępowaniu Uczestnik wywodzi swoje roszczenia w całości z faktu (rzekomego) przysługiwania mu praw autorskich do oznaczeń zarejestrowanych na rzecz Skarżącej w charakterze znaków towarowych. Podjęcie postępowania w niniejszej sprawie byłoby również sprzeczne z postulatem efektywności postępowania administracyjnego. Organ administracji musi podejmować działania zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy, ale które nie wiążą się z uszczerbkiem dla trafności i celowości rozstrzygnięcia, oraz nie powodują nadmiernych kosztów. Tymczasem w trybie art. 100 § 2 i 3 kpa, organ administracji rozstrzyga zagadnienie wstępne w sposób prowizoryczny i tylko na użytek prowadzonego przez siebie postępowania (tj. aby usunąć przeszkodę w jego prowadzeniu). Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego na podstawie art. 100 § 2 lub 3 nie wyłącza możliwości późniejszego rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez właściwy organ lub sąd. W przypadku gdy rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez właściwy organ lub sąd jest odmienne od tego, jakie organ administracji publicznej rozstrzygający zagadnienie wstępne w trybie wyjątkowym przyjął za podstawę swojego orzeczenia, okoliczność ta stanowi podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną (art. 145 § 1 pkt 7 kpa). Zdaniem strony Urząd Patentowy RP zaniechał wszechstronnego zbadania okoliczności sprawy, a w konsekwencji pominął kluczową dla sprawy okoliczność w postaci sporu prowadzonego przez Skarżącą i Uczestnika przed sądem cywilnym (którego przedmiot jest tożsamy z przedmiotem zagadnienia prejudycjalnego). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązującego prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Przedmiotem zaskarżonych postanowień jest podjęcie na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. zawieszonego postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy PANORAMA BIZNESU na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zatem rzeczą Sądu jest kontrola postanowień z punktu widzenia art. 97 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ podejmuje postępowanie z urzędu lub na wniosek strony, jeżeli ustąpiły przyczyny uzasadniające postępowanie. Podkreślić przy tym należy, iż WSA ww. wyrokiem oddalił skargę na postanowienie z [...] marca 2007 r. uznając w części dotyczącej zawieszenia postępowania, iż Urząd prawidłowo uznał, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne, co do którego rozstrzygnięcia właściwy jest sąd powszechny, zaś w zakresie pkt 2 i 3 skargę odrzucił stwierdzając, iż w tej części strona może podważać rozstrzygnięcie dopiero w skardze na merytoryczną decyzję organu tj. decyzję w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego. Sąd stosownie do art. 153 p.p.s.a. jest tym wyrokiem związany i kontrolując ww. postanowienia nie może poddawać ocenie zasadności wezwania z pkt 1 i zasadności zawieszenia postępowania z przyczyn przez organ wskazanych w postanowieniu z dnia [...] października 2006 r. Ocena przesłanek uzasadniających, zdaniem Urzędu, podjęcie postępowania nie obejmuje zatem swym zakresem ani podnoszonego w skardze faktu toczącego się przed Sądem Okręgowym w [...] postępowania w sprawie [...], w którym złożony został pozew wzajemny ani też zasadności wezwania M. S. w trybie art. 100 § do wystąpienia ze stosownym pozwem o rozstrzygnięcie kwestii praw autorskich do spornego znaku. Rzeczą Sądu w zaistniałym stanie rzeczy nie jest również ocena czy zasadne jest przyjęcie rozstrzygnięcia wstępnego do rozpoznania przez Urząd Patentowy. W ww. wyroku, co ponownie należy podkreślić, Sąd uznał, że kontrola w tym zakresie może być dokonana przez Sąd wyłącznie w ramach rozpoznawania skargi od decyzji merytorycznej tj. decyzji unieważniającej prawo ochronne bądź oddalającej wniosek w tym przedmiocie. Decyzji takiej nie wydano, a zaskarżone postanowienie swym przedmiotem obejmuje podjęcie postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego. Organ zawiesił postępowanie z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd powszechny. M. S. zobowiązany do złożenia pozwu w sprawie praw autorskich czynności tej nie dokonał. Skoro zatem rozstrzygnięcie zagadnienia przez Sąd w zw. z bezczynnością M. S. nie nastąpi to w świetle art. 100 § 3 k.p.a. w zw. z art. 97 § 2 k.p.a. uznać należy, że podstawa zawieszenia wskazana w postanowieniu już nie zachodzi. Natomiast, czy Urząd zasadnie przejął zagadnienie wstępne do rozstrzygnięcia błędnie, zdaniem strony, pomijając przy tym fakt toczącego się postępowania w sprawie [...] i czy doszło do naruszenia przepisów o właściwości Sądu cywilnego to w świetle ww. wyroku w tym zakresie sprawa podlegać będzie kontroli Sądu w sprawie ze skargi na decyzję merytoryczną. W tym stanie rzeczy Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.