VI SA/Wa 2179/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi T.P. i A. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego oddala skargę Urząd Patentowy RP, w decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], na podstawie art. 90 ust 1 pkt 3 w związku z art 100 ust 1 oraz art 224 ust 4 oraz art 245 ust 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2017 r., poz. 776 ze zm.) dalej "p.w.p.", po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2019 r. stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 25 czerwca 2018 r. prawa ochronnego pt.: "Kratownica, zwłaszcza o pasach równoległych" oznaczonego numerem [...] udzielonego na rzecz T. P. i A. S. ("uprawnieni", "skarżący") z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za II okres ochrony (4,5 rok). Ww. decyzje zostały wydana w następujących okolicznościach. Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. stwierdził wygaśnięcie z dniem 25 czerwca 2018 r. prawa ochronnego [...]. Pismem z dnia 11 lutego 2019 r., tj. w ustawowym terminie, uprawnieni zaskarżyli ww. decyzję, składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że powodem uchybienia terminu do uiszczenia opłat za ochronę wzoru użytkowego były trudności finansowe. Na podstawie postanowienia z dnia [...] lutego 2019 r., wydanego z powołaniem art. 244(1) p.w.p., uprawnienie zostali wezwani do uiszczenia opłaty za II okres ochrony wzoru użytkowego w wysokości 390 zł. Pismem z dnia 15 marca 2019 r. poinformowali organ, że opłatę w ww. wysokości uiścili. Urząd Patentowy RP w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, przywołał art 90 ust. 1 pkt 3 w związku z art 100 ust. 1 p.w.p. oraz art 224 ust 2 i 4 tej ustawy. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie ostatnim dniem I okresu ochrony wzoru użytkowego był dzień 25 czerwca 2018 r., tak więc podstawowy termin do uiszczenia opłaty okresowej za kolejny - II okres ochrony wzoru użytkowego upływał w tym właśnie dniu. Zgodnie jednak z przepisem art 224 ust 4 zd. 1 p.w.p., opłata za następny okres ochrony wzoru użytkowego wraz z opłatą dodatkową w wysokości 30% opłaty należnej mogła być przez uprawnionego wniesiona w dodatkowym 6-miesięcznym terminie do 25 grudnia 2018 r. W związku z faktem nieuiszczenia przez uprawnionych opłaty za dalszy okres ochrony w żadnym z ustawowych terminów Urząd Patentowy RP stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 25 czerwca 2018 r. prawa ochronnego na wzór użytkowy. Urząd Patentowy RP zauważył jednocześnie, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia uchybienia terminu zgodnie z art. 243 ust. 6 p.w.p. Wskazał także, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo własności przemysłowej przewidziane są środki prawne, z których - wobec przejściowych trudności finansowych - uprawniony może skorzystać. Przepis zawarty w art 226 ust 2 i 3 p.w.p. pozwala bowiem uprawnionemu wnieść o zwolnienie go (w części lub w całości) z obowiązku wniesienia wymaganej opłaty za kolejny okres ochrony. W przedmiotowej sprawie uprawnieni wniosku takiego nie złożyli. Uprawnieni zaskarżyli ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając, że organ wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r. pomimo dopełnienia przez nich wskazanych przez Urząd czynności. Wnieśli bowiem oni - co organ potwierdził w zaskarżonej decyzji - opłatę od wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, opłatę za II okres ochrony, a także opłatę dodatkową w wysokości 30% kwoty należnej z tytułu uiszczenia opłaty za ochronę po upływie wyznaczonego terminu. Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona. Sąd nie podziela zarzutów skarżących. Organ dokonał prawidłowej wykładni właściwych w sprawie przepisów ustawy i prawidłowo je zastosował. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że skarżący nie uiścili opłaty za II okres ochrony w ustawowym terminie. W sprawie doszło do uchybienia terminu (zarówno terminu podstawowego przewidzianego w art. 224 ust. 2 p.w.p., jak i terminu dodatkowego uregulowanego w art. 224 ust. 4 p.w.p.). Tak więc istota sporu sprowadza się do oceny skutków prawnych uiszczenia opłaty okresowej po terminie. Kwestia opłat (m.in. za ochronę wzorów użytkowych) została uregulowana w tytule V dziale I ustawy, który zawiera przepisy prawa materialnego dotyczące opłat jednorazowych i okresowych w związku z ochroną wynalazków, produktów leczniczych, produktów ochrony roślin, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych. Upływ terminu do uiszczenia opłaty wywołuje skutki materialnoprawne, a mianowicie wygaśnięcie prawa ochronnego. Decyzja o wygaśnięciu prawa ochronnego ma charakter deklaratoryjny. Wygaśnięcie prawa ochronnego następuje bowiem z mocy prawa z dniem upływu terminu do uiszczenia opłaty. Ustawa nie przewiduje możliwości przywrócenia takiego terminu. Należy podkreślić, że ustawodawca w art. 224 ust. 4 p.w.p. przewidział możliwość uiszczenia opłaty w terminie późniejszym, tj. do sześciu miesięcy po upływie podstawowego terminu. Przepis ten stanowi jednocześnie, że skorzystanie przez stronę z tego prawa wiąże się ze zwiększeniem należnej opłaty o 30 %. Jest to jedyna prawna możliwość uchylenia się od skutków niezachowania terminu określonego w art. 224 ust. 2 p.w.p. Przepis art. 225 ust. 4 p.w.p. mówi o możliwość stosowania "odpowiedniego" art. 225 ust. 1-3 p.w.p., a nie o stosowaniu tego przepisu wprost. Zgodnie z treścią tego przepisu możliwe jest przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty jednorazowej za zgłoszenie oraz opłaty jednorazowej za ochronę, jak i opłaty za pierwszy okres ochronny. Nie można przywrócić terminu gdy opłata została uprzednio odroczona (art. 226 ust. 4 zd. 2 p.w.p.), ani terminów, o których mowa w art. 224 ust. 4 zd. 2 p.w.p. Powyższe rozważania prowadzą, zdaniem Sądu, do wniosku, że w sprawie opłaty okresowej ustawa - Prawo własności przemysłowej nie przewiduje możliwości przywrócenia terminu do jej uiszczenia. W tym zakresie Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela w pełni pogląd organu patentowego oraz a zwłaszcza jednolitą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego należy przyjąć, że w sprawie doszło do uchybienia terminu do uiszczenia opłaty za II okres ochrony, co stwierdził organ administracji, a Sąd ocenia jako prawidłowe. Oznacza to, że decyzja o wygaśnięciu prawa ochronnego na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. była prawidłowa. Wprowadzające w błąd wezwanie organu do uiszczenia opłaty za II okres ochrony wzoru użytkowego wynikające z postanowienia z dnia [...] lutego 2019 r., nie mogło zmienić obowiązującego porządku prawa. Wobec niezasadności zarzutów skargi, jak również niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść skarżonego rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić. Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325), Sąd orzekł, jak w sentencji.