VI SA/Wa 2185/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-12
Skład orzekający: Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wstrzymać wykonanie decyzji cofającej bez odszkodowania koncesję na rozpoznawanie złoża węgla kamiennego ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wstrzymanie wykonania decyzji cofającej koncesję jest zasadne, gdyż wykonanie tej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, takie jak zagrożenia osiadania gruntu oraz poważne trudności finansowe skarżącej. Sąd podkreślił, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wymaga wykazania przez wnioskodawcę przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a w niniejszej sprawie skarżąca uprawdopodobniła istnienie takich przesłanek.Stan faktyczny
Skarżąca S. "S." z siedzibą w S. złożyła skargę na decyzję Ministra Środowiska z lipca 2017 r. cofającą bez odszkodowania koncesję na rozpoznawanie złoża węgla kamiennego w określonym obszarze. Skarżąca wskazała, że cofnięcie koncesji spowodowało wstrzymanie działalności uczestnika postępowania Z., co może prowadzić do zagrożeń osiadania gruntu i szkód dla interesów skarżącej oraz właścicieli sąsiednich nieruchomości. Ponadto utrata koncesji grozi poważnymi trudnościami finansowymi skarżącej, gdyż wpływy z dzierżawy działki stanowią ponad 58% jej przychodów.Rozstrzygnięcie
Wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2017 r. w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania koncesji na rozpoznawanie złoża węgla kamiennego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi S. "S." z siedzibą w S. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania koncesji na rozpoznawanie złoża węgla kamiennego w obszarze "[...]" postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji
S. "S." z siedzibą w S. (dalej jako: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania koncesji na rozpoznawanie złoża węgla kamiennego w obszarze "[...]", w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu podniosła, że cofnięcie koncesji spowodowało wstrzymanie działalności wykonywanej dotychczas przez Z. (uczestnik postępowania) na jej podstawie, co z kolei wygeneruje negatywny wpływ na otaczające środowisko, w tym prowadzące do zagrożeń w postaci osiadania (zapadlisk) gruntu (innych deformacji nieciągłych), z oczywistą szkodą dla interesu skarżącej, interesu publicznego, jak i jednostkowego tj. właścicieli sąsiednich nieruchomości. Skarżąca podniosła ponadto, że skoro Z. utraciła prawo do wykonywania działalności objętej koncesją, to nie może wykonywać w opisanej przestrzeni żadnych działań pozwalających na eliminację ww. zagrożeń. Skarżąca wyjaśniła również, że wpływy z tytułu dzierżawy działki, na której działalność prowadziła Z., stanowią ponad 58% jej przychodów, a zatem wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzić może do poważnych trudności finansowych skarżącej, a także utraty płynności finansowej zarówno uczestnika postępowania, który nie będzie mógł wywiązywać się z umowy oraz wykonywać jakichkolwiek obowiązków w zakresie ochrony środowiska otaczającego wyrobisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej jako p.p.s.a.), Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z powyższej regulacji wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o której można mówić, jeżeli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważone z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie – w tym przypadku decyzji. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich, realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne.
Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest więc wykazanie we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek ten spoczywa na wnioskodawcy. Uzasadnienie tych przesłanek winno odnosić się do konkretnych okoliczności, świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia zaś jego merytoryczną ocenę przez Sąd. Należy przy tym zauważyć, że skoro po stronie skarżącej leży obowiązek wykazania istnienia przesłanek, które uzasadniają wstrzymanie wykonania decyzji, to Sąd nie bada z urzędu faktu czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć. Uprawdopodobnienie tego faktu spoczywa zatem na stronie wnioskującej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, Sąd ma jedynie obowiązek wziąć pod uwagę całość materiału zgormadzonego w sprawie, który może przysłużyć się do weryfikacji twierdzeń zawartych we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, pod kątem spełnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy bowiem aktów zobowiązujących; ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania; aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony.
Reasumując Sąd rozpoznając ww. wniosek obowiązany jest zbadać trzy kwestie: czy wskazany we wniosku akt administracji nadaje się do wykonania, a jeśli tak, to czy strona skarżąca w sposób przekonywujący wskazała na okoliczności przemawiające za udzieleniem ochrony tymczasowej. A także czy owe okoliczności istnieją i dają podstawę do zastosowania tymczasowej ochrony, o której mowa
w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Żądaniem wstrzymania wykonania w niniejszym przypadku została objęta decyzja, którą cofnięto bez odszkodowania koncesję. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że akt decyduje o uprawnieniach Z., zmienia jej sytuację prawną, a zatem nadaje się do wykonania. Stroną postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia bez odszkodowania koncesji, była również S. "S." z siedzibą w S. Skarżąca związana jest z Z. umową dzierżawy nieruchomości – działki nr [...], na której rozpoczęto drążenie wyrobisk badawczych. Skoro zatem skarżąca uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, która oddziałuje zarówno na jej uprawnienia, jak i uprawnienia Z., Sąd przyjął, że mogła ona wnieść o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie Sąd zgadza się z argumentacją skarżącej, że wykonanie decyzji, cofającej Z. bez odszkodowania koncesję na rozpoznawanie złoża węgla kamiennego w obszarze "[...]", może doprowadzić do powstania ciężkich do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu, podnoszona przez skarżącą potrzeba zapewnienia możliwości wykonywania w opisanej przestrzeni działań pozwalających na eliminację potencjalnych zagrożeń w postaci osiadania (zapadlisk) gruntu (innych deformacji nieciągłych) uzasadnia konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa jak również ochrony wartości istotnych z punktu widzenia interesu publicznego, takich jak: zdrowie oraz życie ludzi, a także interesów poszczególnych właścicieli sąsiednich nieruchomości stanowi dobro wyższego rzędu, co przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Dodatkowo skarżąca wskazała na potencjalną szkodę spowodowaną utratą płynności finansowej przez uczestnika postępowania, z którym związana jest umową dzierżawy, co miałoby bezpośrednie przełożenie na jej sytuację finansową. W ocenie Sądu okoliczność ta, zważywszy, że wpływy z tytułu dzierżawy gruntu przez uczestnika postępowania stanowią obecnie ok. 58% przychodów skarżącej, również przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem w przypadku jej wykonania, skarżącej może zostać wyrządzona niewspółmierna szkoda.
Sąd pragnie w tym miejscu zauważyć, że kwestia prawidłowości cofnięcia bez odszkodowania koncesji na rozpoznawanie złoża węgla kamiennego w obszarze "Klimontów 2" będzie badana oczywiście dopiero na etapie merytorycznego rozpoznawania skargi. Instytucja wstrzymania, jako środek ochrony tymczasowej ma służyć jednak powstrzymaniu powstania trudnych do odwrócenia skutków wykonania zaskarżonej decyzji czy wyrządzenia znacznej szkody, niezależnie od końcowego rozstrzygnięcia sprawy.
Reasumując Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie skarżąca uprawdopodobniła, że zachodzi konieczność zastosowania żądanej przez nią ochrony tymczasowej.
W związku z powyższym, w oparciu art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło