VI SA/Wa 219/19

WyrokWSA w Warszawie2019-07-03

Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Ewa Frąckiewicz, Joanna Wegner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynności polegające na wpisywaniu, opracowywaniu i korygowaniu danych w bazie komputerowej, wykonywane na podstawie umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o umowie zlecenia, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że czynności polegające na wpisywaniu, opracowywaniu i korygowaniu danych w bazie komputerowej, wykonywane na podstawie umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o umowie zlecenia, nie stanowią umowy o dzieło, lecz umowę starannego działania. W związku z tym, osoba wykonująca te czynności podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego Pani K. R. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Organy administracji uznały, że czynności wykonywane przez Panią K. R. (wpisywanie, korygowanie danych w bazie komputerowej) nie stanowiły umowy o dzieło, lecz umowę zlecenia, co skutkowało obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Płatnik składek (skarżący) wniósł skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów Kodeksu cywilnego i naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Joanna Wegner Protokolant st. ref. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2019 r. sprawy ze skargi I. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia dalej również "Prezes NFZ" decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 i 6 oraz na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1510. z późn. zm.). oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a" w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r, o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w sprawie ustalenia, że Pani K. R. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów o świadczenie usług, do których zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia na rzecz płatnika składek: I. w okresach: od dnia 2 listopada 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r., od dnia l lutego 2013 r. do dnia 28 lutego 2013 r., od dnia l czerwca 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r., od dnia 15 lipca 2013 r. do dnia 31 lipca 2013 r., od dnia 1 października 2013 r. do dnia 25 listopada 2013 r., od dnia 1 grudnia 2013 r. do dnia 23 grudnia 2013 r. od dnia 1 marca 2014 r. do dnia 25 czerwca 2014 r., od dnia 1 września 2014 r. do dnia 23 grudnia 2014 r. oraz od dnia 2 stycznia 2015 r. do dnia 25 marca 2015 r. Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zakład Ubezpieczeń Społecznych, pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym Pani K. R. (zwanej dalej "Zainteresowaną", "Uczestnikiem postępowania"), z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów o świadczenie usług do których mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego odnośnie zlecenia, zawartych z Instytutem B., zwanym dalej "płatnikiem składek", "skarżącym", "stroną". Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, po analizie zgromadzonych dokumentów decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. stwierdził istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego zainteresowanej z tytułu wykonywania umów w okresach od dnia 2 listopada 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.. od dnia 1 lutego 2013 r. do dnia 28 lutego 2013 r., od dnia 1 czerwca 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r., od dnia 15 lipca 2013 r. do dnia 31 lipca 2013 r., od dnia 1 października 2013 r. do dnia 25 listopada 2013 r., od dnia 1 grudnia 2013 r. do dnia 23 grudnia 2013 r., od dnia 1 marca 2014 r. do dnia 25 czerwca 2014 r., od dnia 1 września 2014 r. do dnia 23 grudnia 2014 r. oraz od dnia 2 stycznia 2015 r. do dnia 25 marca 2015 r. Zgodnie ze zwrotnymi potwierdzeniami odbioru ww. decyzja została doręczona płatnikowi składek w dniu 4 kwietnia 2016 r. oraz Zainteresowanej w dniu 4 kwietnia 2016 r. Od powyższej decyzji płatnik składek w dniu 8 kwietnia 2016 r. wniósł odwołanie. Rozpatrując odwołanie organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, którymi są m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami k.c. stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osoby z nimi współpracującymi. W związku z powyższym osoba spełniająca przesłanki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Zgodnie z brzmieniem art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 z późn. zm.). zwanej dalej "ustawą o systemie", obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie, jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. Obowiązek ubezpieczenia osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia, stosownie do treści art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych tj. w art. 13 pkt 2 ustawy o systemie. Na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę, jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Z przekazanych przez ZUS umów wynikało, że: 1) Zamawiający powierza, a Wykonawca zobowiązuje się wykonać pracę następująca: Wpisywanie danych do bazy e-ZBB z kartoteki Bara (100 rekordów po 4,40 za rekord) (umowa nr [...]na okres od dnia 2 listopada 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.); 2) Zamawiający powierza, a Wykonawca zobowiązuje się wykonać pracę następującą: Wpisywanie danych do bazy e-ZBB z kartoteki Bara (100 rekordów po 4,40 za rekord) (umowa nr [...] na okres od dnia 10 grudnia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.); 3) Zamawiający powierza, a Wykonawca zobowiązuje się wykonać pracę następującą: Wpisywanie danych do bazy e-ZBB z kartoteki Bara (800 rekordów po 4,40 za rekord) (umowa nr [...] na okres od dnia 1 lutego 2013 r. do dnia 28 lutego 2013 r.); 4) Zamawiający powierza, a Wykonawca zobowiązuje się wykonać pracę następującą: Korekta wprowadzonych danych (1000 rekordów po 2.00 za rekord), (umowa nr [...] na okres od dnia 1 czerwca 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r.); 5) Zamawiający powierza, a Wykonawca zobowiązuje się wykonać pracę następującą: Korekta wprowadzonych danych (2000 rekordów po 2.00 za rekord), (umowa nr [...] na okres od dnia 15 lipca 2013 r. do dnia 31 lipca 2013 r.); 6) Zamawiający powierza, a Wykonawca zobowiązuje się wykonać pracę następującą: Wprowadzanie danych do bazy e-ZBB z kartoteki Bara (1500 rekordów po 2.00 za rekord) (umowa nr [...]na okres od dnia 1 października 2013 r. do dnia 25 listopada 2013 r.); 7) Zamawiający powierza, a Wykonawca zobowiązuje się wykonać pracę następującą: Korekta wprowadzania danych z kartoteki Bara (1000 rekordów po 2.00 za rekord), (umowa nr [...] na okres od dnia 1 grudnia 2013 r. do dnia 23 grudnia 2013 r.); 8) Zamawiający powierza, a Wykonawca zobowiązuje się wykonać pracę następującą: Wprowadzania danych z kartoteki Bara (2500 rekordów po 4.40 za rekord), (umowa nr [...]na okres od dnia 1 marca 2014 r. do dnia 25 czerwca 2013 r.); 9) Zamawiający powierza, a Wykonawca zobowiązuje się wykonać pracę następującą: Korekta wprowadzonych danych do bazy z kartoteki Bara (4000 rekordów po 2.00 za rekord), (umowa nr [...] na okres od dnia 1 września 2014 r. do dnia 25 listopada 2014 r.): 10) Zamawiający powierza, a Wykonawca zobowiązuje się wykonać pracę następującą: Konsultacje merytoryczne w zakresie możliwości opracowania haseł wzorcowych dla czasopism uwzględnionych w bazie, (umowa nr [...] na okres od dnia 1 listopada 2014 r. do dnia 23 grudnia 2014 r.); 11) Zamawiający powierza, a Wykonawca zobowiązuje się wykonać pracę następującą: Opracowanie i wprowadzanie do bazy danych z kartoteki Bara dot. K. G. T. G., L. K. (6000 rekordów po 4.40 za rekord) (umowa nr [...] na okres od dnia 2 stycznia 2015 r. do dnia 25 marca 2015 r.). Zgodnie z ww. umowami, wykonawca do wykonania dzieła użyje własnych materiałów; w razie zwłoki w wykonaniu dzieła Wykonawca zobowiązany był do zapłaty kary umownej w wysokości 10 % należności, przysługuje prawo dochodzenia odszkodowania oraz Zamawiający może odstąpić od umowy jeżeli zwłoka będzie większa niż 30 dni: Wynagrodzenie jest płatne po wykonaniu pracy i złożeniu rachunku: Wykonawca przenosi na Zamawiającego autorskie prawa majątkowe do przedmiotu umowy; Wykonawca nie może powierzyć wy konania dzieła innym osobom bez pisemnej zgody Zamawiającego. Organ ustalił również, że płatnik składek zawierał w kontrolowanym okresie z różnymi osobami umowy, których zakres obejmował: "wpisywanie danych do bazy e-ZBB z kartotek" oraz "korekta wprowadzonych danych ". Wskazano, iż żadna z umów nie zawierała postanowień dotyczących końcowego rezultatu danej pracy. Starania przy wprowadzaniu danych z kartotek do bazy e-ZBB były wykonywane wielokrotnie i systematycznie, stąd realizujący umowy wykonywali powtarzalne i tego samego rodzaju czynności. Organ II instancji przywołał stanowisko orzecznictwa wskazując, że: jeżeli z natury stosunku zobowiązaniowego wynika, że rezultat nie może zostać objęty treścią świadczenia, jakim jest umowa o dzieło, to jest ona sprzeczna z naturą tego stosunku. Zatem nazwanie umowy nie przesądza o jej charakterze. Ciąg określonych czynności, działania nie prowadzi do osiągnięcia konkretnego "dzieła". Elementem przedmiotowo istotnym ww. umowy faktycznie więc było działanie w celu osiągnięcia skutku, a nie do zrealizowania rezultatu. Prezes NFZ uznał, że w przedmiotowej sprawie należy zauważyć, iż ww. czynności wykonywane przez Zainteresowaną i polegające na: Wpisywaniu danych do komputera z Kartoteki Bara. Opracowaniu i wprowadzaniu do bazy danych z kartoteki Bara, Korekty wprowadzania danych do bazy z Kartoteki Bara. Konsultacji merytorycznych iv zakresie możliwości opracowania haseł wzorcowych dla czasopism uwzględnionych iv bazie, w żaden sposób nie zmierzają do powstania nowego bądź zmodyfikowanego, określonego i stanowiącego o jego indywidualny m charakterze samoistnego dzieła, które zostało zdefiniowane w momencie zawierania umowy, W przypadku wykonywanej przez Zainteresowaną pracy, wyżej opisany rodzaj wymaganego rezultatu nie występuje. W prawdzie czynności wykonywane przez Zainteresowaną, prowadziły do powstania określonego skutku, w postaci wpisanych, wprowadzonych, opracowanych i poprawionych danych w wersji elektronicznej przy pomocy narzędzi informatycznych (danych, które wcześniej były gromadzone w formie tradycyjnej), jednak te skutki pracy były uzależnione wyłącznie od starannego działania wykonawcy umowy. Organ II instancji podkreślił, iż strony postępowania nie przekazały żadnego materiału dowodowego potwierdzającego, iż Zainteresowana miała stworzyć bazę danych w sensie ścisłym. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1. ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych (Dz. U. Nr 128. poz. 1402 z późn. zm.) "bazą danych" mogłaby być ewentualnie opracowana zbiorcza baza, która byłaby przejawem twórczej działalności Zainteresowanej (przynajmniej w zakresie ustalenia struktury tej bazy) i która podlegałaby ochronie prawnej. W odniesieniu do bazy danych posiadającej cechy utworu organ wskazał, iż aby baza danych mogła być uznana za dzieło, twórca bazy danych musi być w swej pracy oryginalny. Jego praca w wyborze lub uporządkowaniu danych musi nosić cechy twórcze. Na poparcie swojego stanowiska organ wskazał min. na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 1 marca 2012 r. sygn. akt C-604/10. Organ II instancji analizując zgromadzoną dokumentację podał, że czynności wykonywane przez Zainteresowaną nie mają cech szczególnych, związanych z osobistymi właściwościami wykonawcy, nie wymagają od wykonawcy posiadania specyficznych cech, lecz oparte są na posiadanej wiedzy, czy umiejętnościach wyuczonych polegających na sprawnym wpisywaniu danych do komputera z Kartoteki Bara. Opracowaniu i wprowadzaniu do bazy danych z kartoteki Bara, Korekty wprowadzania danych do bazy z Kartoteki Bara, Konsultacji merytorycznych w zakresie możliwości opracowania haseł wzorcowych dla czasopism uwzględnionych w bazie - w formie elektronicznej. Dodatkowo, świadczenie usług z ww. zakresu, polegające m.in. na wypełnieniu właściwych rubryk w tabeli, odbywa się według ściśle określonych zasad wyznaczonych regułami obowiązującymi w pracy polegającej na zestawianiu jednostkowych danych i konwertowania ich z wersji tradycyjnej do wersji elektronicznej. Zatem ww. czynności wykonywane przez Zainteresowaną nie polegały na wytworzeniu/opracowaniu jakiegoś dzieła. Zainteresowana nie była producentem koncepcji bazy danych, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie baz danych, ani twórcą, w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Jej zadaniem było digitalizowanie danych w wyznaczony przez płatnika składek - jako Zamawiającego - sposób. Zainteresowana, była Wykonawcą - jedną z wielu - tworzonych zestawień danych w wersji elektronicznej. Prezes NFZ jeszcze raz podkreślił, iż nie zostały przekazane przez strony materiały stanowiące materialną i zindywidualizowaną postać "dzieła" w myśl przepisów k.c. Prezes NFZ nie zgodził się ze stanowiskiem płatnika składek, iż wykonywane przez Zainteresowaną czynności stanowią dzieło. W przypadku spornych umów, trudno było wskazać ten rezultat oraz tym bardziej następnie poddać go sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. Od Zainteresowanej wymagano starannego wykonania powtarzalnych czynności, co oznaczało, że w spornych umowach ich efekt nie mógł być uznany za dzieło stanowiące konkretny, indywidualnie oznaczony rezultat, który zamawiający chce (jest zobowiązany) osiągnąć. Odpowiedzialność osoby wykonującej umowę o dzieło oparta jest na zasadzie ryzyka za osiągnięcie oznaczonego rezultatu, a umowę o świadczenie usług/zlecenia na zasadzie winy za niedochowanie należytej staranności. Zainteresowana w rzeczywistości nie podlegała odpowiedzialności za wady dzieła, ale zobowiązana była wykonać swoja pracę sumiennie według swojej najlepszej wiedzy, ze starannością, jakiej wymaga zakres i charakter pracy. Tymczasem możliwość stosowania przepisów o odpowiedzialności za wady jest elementem konstytutywnym umowy o dzieło (por. Grzegorz Kozieł. Komentarz do art. 627 k.c.. Lex Omega). Wykonywane czynności musiały wprawdzie podlegać jakiejś weryfikacji, ale trudno oprzeć się wrażeniu, że ich przedmiotem mogło być nie tyle sprawdzenie pod kątem wad fizycznych ..dzieła", jak przede wszystkim kontrola, czy wykonawca nie zaniechał dołożenia należytej staranności podczas podejmowanych prac. Zainteresowana nie ponosiła bezpośrednio odpowiedzialności za wykonywaną pracę w sposób odmienny, niż każda inna osoba wykonująca dowolną pracę, która odpowiada w jakimś stopniu za jej efekty (jakość). Dla przykładu pracownik na produkcji odpowiada wewnętrznie wobec swojego pracodawcy za jakość wytoczonej na tokarce rzeczy, zleceniobiorca i wykonujący w jego imieniu kierowca przewóz, odpowiada za przewiezienie w stanie niepogorszonym przewożonych materiałów wobec przewoźnika, u którego jest zatrudniony lub wykonuje umowę zlecenia itd. Natomiast za całość zamówionej rzeczy odpowiada pracodawca lub zleceniodawca. W ocenie Prezesa NFZ zostały podjęte przez organ I instancji odpowiednie czynności zmierzające do zebrania pełnego materiału dowodowego. Rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zostało wydane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, ze szczególnym uwzględnieniem zawartych przez strony umów. przekazanego materiału dowodowego oraz protokołu kontroli ZUS-u wraz z zastrzeżeniami, w oparciu o mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego i procesowego oraz przywołane orzecznictwo sądów. Następnie płatnik składek złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie: 1) prawa materialnego - Kodeksu cywilnego dot. umowy o dzieło i umowy zlecenia poprzez błędną wykładnię art. 627 i art. 734 Kodeksu cywilnego, wyrażającą się w wadliwym przyjęciu przez Sąd I instancji, że wykonywanie określonych ilości rekordów w określonym czasie i z określonym rezultatem pod kontrolą weryfikacyjną kierownictwa grantu spełnia przesłanki umowy zlecenia a nie - jak prawidłowo twierdzi skarżący umowy o dzieło; 2) przepisów postępowania administracyjnego przez niewzięcie pod uwagę materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych nin. sprawy w postaci wyjaśnień Osoby Ubezpieczonej i kierownictwa grantu w celu stwierdzenia czy naruszono prawo i czy miało ono wpływ na wynik sprawy.  Prezes NFZ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestniczka postępowania popierała skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej z tym, że kontrola ta w myśl § 2 w/w artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada zaskarżoną decyzję, postanowienie, akt bądź inną czynność z zakresu administracji publicznej według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego na datę ich wydania, natomiast przy orzekaniu nie kieruję się względami słuszności bądź też zasadami współżycia społecznego. Niezależnie od powyższego sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. u. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej "ppsa"). Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu wskazującym na jej uchylenie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa NFZ z dnia [...] listopada 2018 roku, którą utrzymał on w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] marca 2016 roku w przedmiocie ustalenia, że uczestniczka postępowania K. R. w okresach w niej wskazanych podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie łączących ją ze skarżącym umów o świadczenie usług, do których zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Według oceny Sądu, organy obu instancji przeprowadziły wnikliwie postępowanie dowodowe oraz do ustalonego poprawnie stanu faktycznego zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Nie doszło zatem, wbrew twierdzeniom skargi, do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. oraz art. 627 i art. 734 k.c. Zgodnie z art. 627 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia, natomiast jak wynika z art. 734 § 1 k.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej lub czynności wykonanej w ramach świadczenia usług dla dającego zlecenie. Zgodnie z w/w definicjami umowa zlecenia jest umową starannego działania, a umowa o dzieło jest umową rezultatu. Organy orzekające w sprawie ustalając charakter prawny umów zawartych przez skarżącego z uczestniczką postępowania opierały się przede wszystkim na treści w/w umów. Ich przedmiotem było "Wpisywanie danych do komputera z Kartoteki Bara, opracowanie i wprowadzenie do bazy danych z Kartoteki Bara, korekta wprowadzania danych do bazy z Kartoteki Bara, konsultacje merytoryczne w zakresie możliwości opracowania haseł wzorcowych dla czasopism uwzględnionych w bazie". Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że żadna z umów zawartych z uczestniczką postępowania nie zawiera postanowień dotyczących końcowego rezultatu wykonywanej pracy. Na przestrzeni kilku lat uczestniczka postępowania wielokrotnie i systematycznie wprowadzała dane z kartoteki do bazy e-ZBB, a więc były to powtarzalne i tego samego rodzaju czynności. W tej sytuacji trudno mówić o konkretnym, zindywidualizowanym w momencie zawierania umów dziele, ale o wykonywaniu czynności w ramach umów starannego działania, mających charakter umów o świadczenie usług, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Z przekazanych przez skarżącego informacji w postaci prostych tabel podzielonych na wiersze i kolumny – nazwanych jednostopniowymi oraz wielostopniowymi wynika, że tabele gromadziły dane typu: imię i nazwisko autora, tytuł pozycji (poezje, wspomnienia), miasto, rok wydania, wydawcę, itd. Nie można tego uznać za stworzenie bazy danych w sensie ścisłym tj. w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 o ochronie baz danych (Dz. U. nr 128 poz. 1402 z późn. zm.). Uczestniczka postępowania w każdej umowie miała wskazaną liczbowo ilość "rekordów – konkretnych rezultatów" do wpisania do nich danych. Nie można więc przyjąć, że czynności uczestniczki postępowania w świetle postanowień umów miały cechy twórcze, bo tylko w takim wypadku opracowana baza mogłaby być uznana za dzieło, podlegające ochronie prawnej. Prezes NFZ trafnie uznał za chybione argumenty strony powołującej się na art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1191 z późn. zm.), gdyż żadna z zawartych przez strony umów nie wskazywała, że jej przedmiotem jest utwór wraz z przeniesieniem praw autorskich i wskazaniem określonych pól eksploatacji. W doktrynie powszechnie przyjęte zostało, że możliwość stosowania przepisów o odpowiedzialności za wady jest elementem konstrukcyjnym umowy o dzieło. W niniejszej sprawie skoro żadna z umów nie precyzuje i nie indywidualizuje dzieła, do którego wykonania zobowiązana była uczestniczka postępowania trudno mówić o wadach dzieła, a więc należy przyjąć, że poleconą pracę wykonawca powinien wykonać przy zachowaniu należytej staranności tak jak przy każdej umowie zlecenia bądź umowie o świadczenie usług. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, jak również prawa materialnego, dlatego też skargę I. należało oddalić na podstawie art. 15 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło