VI SA/Wa 2191/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2007 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia patentu 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz rzecznika patentowego B. B. z Kancelarii Prawno – Patentowej w W., [...] W., ul. Z. [...] m. [...], kwotę 600 (sześćset) złotych oraz 22 % podatku VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] października 2006r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy ze skargi – skarżącego – B. P. od decyzji z dnia [...] lutego 2006r. stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 17 września 2004r. patentu na wynalazek pt.: "Sposób wytwarzania preparatu farmaceutycznego typu O/W" Pat. 164670 z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 15 rok ochrony utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Urząd ustalił, że decyzją z dnia [...] lutego 2006r. stwierdził wygaśnięcie z dniem 17 września 2004r. patentu na przedmiotowy wynalazek z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 15 rok ochrony. Na powyższą decyzję uprawniony złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ podtrzymał argumentację i wskazał, że zgodnie z przepisem art. 90 ust. 1 pkt 3 ustawy prawo własności przemysłowej patent wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej. Opłaty za dalsze okresy ochrony (tj. począwszy od 4 roku ochrony) zgodnie z art. 224 ust. 2 w/w ustawy powinny być wnoszone z góry, a najpóźniej w dniu upływu poprzedniego okresu ochrony. Wyjątkowo opłaty takie mogą być uiszczane w ciągu 6 miesięcy po upływie powyższego terminu. Z tym, że opłata podstawowa za ochronę podlega zwyżce w wysokości 30% zgodnie z art. 224 ust. 4 w/w ustawy. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie ostatnim dniem okresu ochrony był 17 września 2004r. tak więc termin do wniesienia opłaty za kolejny okres ochrony upływał w tymże dniu. Ponadto podniósł, że opłata powiększona o 30% mogła być wniesiona w dodatkowym 6 miesięcznym terminie tj. do 17 marca 2005r. Ustalono, że uprawniony nie wniósł wymaganej opłaty w żadnym z powyższych okresów. Zdaniem organu obowiązujące przepisy prawa (art. 224 ust. 4 ustawy Prawo własności przemysłowej) nie przewidują możliwości przywrócenia terminu do wniesienia opłaty za ochronę po upływie sześciu miesięcy od dnia upływu poprzedniego okresu ochrony. Jego zdaniem opisany wyżej termin należy do terminów prawa materialnego i z tego względu nie podlega przywróceniu bez względu na przyczynę uchybienia. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, że wystąpiły po jego stronie nadzwyczajne okoliczności w postaci braku środków finansowych (jest emerytem od 1980r.), polityki Rządu od 1990r., baza produkcyjna - specjalna plantacja, surowce pochodzenia krajowego i nakłady z Unii Europejskiej. Podniósł niejasności w ustawie Prawo własności przemysłowej. Wskazał, że inne podmioty korzystają z jego patentu za darmo. Na rozprawie strony podtrzymały stanowiska. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego podniósł naruszenie przez organ przepisu art. 7 kpa nadto wskazał, iż z uwagi na ograniczenia wiekowe występujące po stronie skarżącego należało uznać, że zachodziły nadzwyczajne okoliczności usprawiedliwiające skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotowe decyzje organu nie naruszają, zdaniem Sądu, zarówno przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, w tym przede wszystkim art. 90 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 118 p.w.p. oraz art. 224 ust. 2 i ust. 4 p.w.p., jak również nie uchybiają przepisom postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu stwierdzając wygaśnięcie Urząd Patentowy RP prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 118 ust. 1 p.w.p., uzasadniając swoje rozstrzygnięcia faktem nieuiszczenia przez skarżącego opłaty za kolejny okres ochrony (obejmujący 15 rok), w ustawowym terminie, wskazanym w art. 224 ust. 2 oraz ust. 4 cyt. ustawy. Zgodnie z przepisem art. 90 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, prawo z rejestracji wzoru przemysłowego wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej. Zgodnie z art. 224 ust. 1 p.w.p. termin do uiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony, określonej w decyzji o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub odpowiednio prawa z rejestracji, wynosi trzy miesiące od daty doręczenia wezwania. Jednocześnie, jak stanowi zdanie drugie ust. 1 art. 224, zgłaszający może uiścić opłatę za dalsze rozpoczęte okresy ochrony. Według art. 224 ust. 2 p.w.p. opłaty za dalsze okresy ochrony są uiszczane, z zastrzeżeniem ust. 1, z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. Z kolei, jak stanowi przepis art. 224 ust. 4 cyt. ustawy, opłaty, o których mowa w ust. 2, można uiszczać również w terminie sześciu miesięcy po upływie terminu określonego w ust. 2, przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej. Termin ten nie podlega przywróceniu. Należy zauważyć, iż jak wskazano wyżej termin uiszczenia opłaty upływał dnia 17 września 2004r. Opłata powiększona o 30% mogła być wniesiona w dodatkowym 6 miesięcznym terminie tj. do 17 marca 2005r. W niniejszej sprawie skarżący uiścił opłatę za 15 rok ochrony w wysokości 525,- złotych, dnia 21 kwietnia 2006 r., czyli po upływie dodatkowego terminu. Mając to na względzie przyjąć trzeba, iż skarżący nie wywiązał się z jasno określonych obowiązków ustawowych, nałożonych na podmiot uprawniony z rejestracji wzoru przemysłowego. Urząd Patentowy RP prawidłowo wskazał w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, że zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy brak jest również jakichkolwiek podstaw do przywrócenia stronie skarżącej terminu do uiszczenia należnej opłaty za udzieloną ochronę. Zdaniem Sądu, przede wszystkim nie ulega wątpliwości, że w świetle unormowań p.w.p. nie podlega przywróceniu termin do uiszczenia spornej opłaty w sytuacji, w której upłynęło sześć miesięcy od dnia upływu poprzedniego okresu ochrony, albowiem jak wyraźnie stanowi przepis art. 224 ust. 4 p.w.p. termin do uiszczenia podwyższonej opłaty nie podlega przywróceniu. W konsekwencji należy uznać, iż termin, o którym mowa w tym przepisie należy do terminów prawa materialnego, które nie podlegają przywróceniu bez względu na przyczyny uchybienia. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 225 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej. Zgodnie z art. 225 ust. 1 p.w.p. termin do uiszczenia opłaty, o którym mowa w art. 223 ust. 2 lub art. 224 ust. 1, może być, z zastrzeżeniem ust. 3, przywrócony na wniosek zgłaszającego, jeżeli w ciągu dwóch miesięcy od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, nie później jednak niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym termin ten upłynął, uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jednocześnie ze złożeniem takiego wniosku zgłaszający powinien uiścić zaległą opłatę. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, przywrócenie terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, jest niedopuszczalne. Jak stanowi z kolei art. 225 ust. 3, jeżeli została wydana decyzja o umorzeniu postępowania z powodu nieuiszczenia opłaty, o której mowa w art. 223 ust. 2, albo decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub odpowiednio prawa z rejestracji z powodu nieuiszczenia opłaty, o której mowa w art. 224 ust. 1, decyzja taka może zostać uchylona na wniosek zgłaszającego o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, i po jednoczesnym uiszczeniu zaległej opłaty. Artykuł 225 ust. 4 cyt. ustawy stanowi, że przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio w przypadku nieuiszczenia, w terminie wskazanym w art. 224 ust. 1 zdanie drugie, opłaty za dalsze rozpoczęte okresy ochrony lub opłaty wymaganej do przedłużenia ochrony na okresy rozpoczęte przed tym terminem. Mając na względzie ww. przepis art. 225 ust. 1-4 ustawy - Prawo własności przemysłowej należy uznać, iż nie miał on zastosowania w przypadku skarżącego, gdyż dotyczy on wyłącznie przywracania terminu do uiszczenia opłat za pierwszy okres ochrony (art. 224 ust. 1 zdanie pierwsze) lub opłat za dalsze, rozpoczęte przed tym terminem - okresy ochrony, o których mowa w art. 224 ust. 1 zdanie 2 cyt. ustawy, nie zaś opłat wymienionych w art. 224 ust. 2 i ust. 4 p.w.p. Według Sądu w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 243 ust. 6 ustawy - Prawo własności przemysłowej, odnoszący się do terminów uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności. W tej sytuacji, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, należy uznać, iż Urząd Patentowy RP, prawidłowo stosując normy p.w.p., doprowadził do zgodnego z prawem pozbawienia skarżącego praw z rejestracji. Według Sądu należy stwierdzić, iż w zaskarżonych decyzjach brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, mających wpływ na ostateczny wynik sprawy, których Urząd Patentowy RP miałby się dopuścić w toku postępowania, a które uniemożliwiłyby Sądowi dokonanie prawidłowej oceny legalności podjętych rozstrzygnięć. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał ponadto, że uzasadnienia zaskarżonych decyzji Urzędu Patentowego RP spełniają wszelkie wymogi stawiane przez art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organ w swych rozstrzygnięciach dostatecznie wyraźnie wskazał, dlaczego stwierdził wygaśnięcie praw z rejestracji spornych wzorów przemysłowych, powołując się przy tym na prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawny. Ewentualne roszczenia cywilnoprawne nie mogą być objęte postępowaniem administracyjnym. Koszty postępowania sądowego przyznano na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.