VI SA/Wa 22/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004r. sprawy ze skargi T. O. na z dnia [...] października 2003r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003r. Generalny dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2003r. nakładającą na T. O. zamieszkałego w [...] karę pieniężną w wysokości 1480zł za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Zajęcie pasa drogowego ustalono protokołem oględzin z dnia [...] czerwca 2003r. sporządzonym w wyniku wszczęcia z urzędu przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad postępowania w sprawie zajęcia pasa drogowego. Postępowanie zostało wszczęte wskutek zawiadomienia drogomistrza Rejonu Dróg Krajowych w [...] z dnia [...] maja 2003r. o trwającym na drodze nr [...] [...] – [...] rozładunku zbiorników na paliwo dla nowo budowanej stacji paliw. Zgodnie z tym zawiadomieniem, prace rozładunkowe wykonywane były bez oznakowania, zajmowały ½ jezdni na odcinku ok. 20 m. O zdarzeniu poinformowano posterunek Policji w [...]. Zdarzenie potwierdziła notatka urzędowa sporządzona przez funkcjonariusza Komisariatu Policji w [...] z dnia [...] maja 2003r. Stwierdzała ona, że komisariat został poinformowany, iż na odcinku drogi [...] – [...] na poboczu prowadzone są prace ziemne przy budowie stacji CPN i odcinek 50 metrów nie jest oznaczony znakami ostrzegawczymi o robotach. Wizja dokonana w miejscu zdarzenia pozwoliła na ustalenie, że w danej chwili wstawiane są podziemne zbiorniki paliwa i użyty do tych celów dźwig zajmuje ok. 1,5 metra jezdni. Właściciel budowy, jak stwierdza notatka, był obecny na miejscu i zabezpieczał przejazd pojazdów w obydwu kierunkach; zobowiązał się do ustawienia znaków ostrzegawczych. Ponowna wizja na miejscu dokonana przez funkcjonariuszy Policji pozwoliła stwierdzić, że prace wykonywane są nadal, lecz że właściciel ustawił znaki ostrzegawcze i w dalszym ciągu zabezpiecza przejazd pojazdów. Po stwierdzeniu, że prace nie powodują zakłócenia ruchu pojazdów, pouczono właściciela o obowiązku usunięcia pojazdu – dźwigu z pasa drogowego. Dnia [...] czerwca 2003r. przedstawiciele Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad - rejonu w [...] sporządzili przy udziale T. O. protokół oględzin, który stwierdzał zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] przy nowo budowanej stacji paliw. Zajęcie nastąpiło na odcinku ok. 20 metrów na szerokości ½ jezdni oraz całego pobocza. Protokół stwierdzał prowadzenie prac w pasie drogowym bez zezwolenia i wcześniej bez oznakowania. Zapisano wyjaśnienia T. O., zgodnie z którymi prace rozładunkowe miały być prowadzone poza pasem drogowym na terenie posesji, lecz złe warunki terenowe i zbyt słabe zagęszczenie gruntu spowodowały rozładunek z pobocza drogi krajowej. Protokół został podpisany przez pracowników organu, zaś T. O. odmówił podpisania bez podania przyczyny. Odmówił również składania zeznań w sprawie zajęcia pasa drogowego w dniu [...] maja 2003r. na co sporządzono protokół przesłuchania strony. T. O., zwany dalej skarżącym, od wydanej dnia [...] sierpnia 2003r. decyzji nakładającej karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Twierdził, że prowadząc inwestycję nie jest zobowiązany przepisami prawa do nadzorowania porządku na drodze, która została zajęta w związku z tą inwestycją. Transport i posadowienie zbiorników zlecił firmie o nazwie I. S.A. z [...] i nie miał wpływu na to jak ta firma wywiąże się ze zlecenia. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zawiadomił skarżącego o obowiązku dostarczenia dodatkowego dowodu w sprawie – umowy zawartej z firmą, która skarżący wskazał w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W decyzji z dnia [...] października 2003r. utrzymującej w mocy decyzję wcześniejszą z dnia [...] sierpnia 2003r. organ stwierdził, że dołączona przez skarżącego umowa z firmą I. S.A. z [...] nie precyzuje kto jest odpowiedzialny za ewentualne zajęcie pasa drogowego podczas rozładunku zbiorników, a więc w świetle obowiązujących przepisów za prowadzone roboty odpowiada inwestor. W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze, T. O. stwierdził, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ całe zobowiązanie dotyczące zajęcia pasa drogowego spoczywało na firmie wykonującej zbiorniki. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zlecenie wykonania prac związanych z posadowieniem zbiorników paliwa wskazanej w trakcie postępowania firmie nie zwalniają inwestora od konieczności uzyskania stosownych zezwoleń od zarządcy drogi. Jak wynika z umowy zawartej przez skarżącego – inwestora z wykonawcą prac, wykonawca nie przejął od inwestora terenu budowy ani odpowiedzialności za prowadzenie prac na terenie pasa drogowego. Obowiązujące przepisy ustawy o drogach publicznych nakazują uzyskać zezwolenie zarządcy drogi na cele niezwiązane z budową, przebudową ochrona dróg ( art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych ), a ponieważ skarżący zajął pas drogowy i zezwolenia nie posiadał – zarządca był obowiązany na podstawie art. 40 ust. 4 cyt. ustawy naliczyć karę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarżący zarzucił decyzji wydanej przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad "rażące łamanie przepisów prawa" uzasadniając ten zarzut obciążeniem go kwotą 1480zł tytułem kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, gdy tymczasem, jego zdaniem, karę winna zapłacić firma I. S.A. w [...], z która zawarł umowę dostawy zbiorników na paliwo. Takie stanowisko nie znajduje uzasadnienia tak w świetle obowiązujących przepisów prawa, jak też na tle ustalonego stanu faktycznego. W sprawie niesporne jest, że dnia [...] maja 2003r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...] miało miejsce zajęcie pasa drogowego w związku z prowadzoną prze skarżącego budową stacji paliw i na użytek tej budowy. Na okoliczność zdarzenia sporządzona została szczegółowa dokumentacja: notatka pracownika Rejonu Dróg Krajowych w [...] wraz ze zdjęciem samochodu – dźwigu, notatka urzędowa sporządzona przez funkcjonariusza Komisariatu Policji w [...], protokół oględzin i protokół przesłuchania strony. Faktu zajęcia pasa drogowego, jak również długości i szerokości zajętego pasa drogowego nie kwestionował skarżący ani w postępowaniu administracyjnym, ani w złożonej skardze. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zmianami ) prowadzenie robót w pasie drogowym wymaga zezwolenia właściwego zarządcy drogi, zaś ust. 4 tego artykułu stanowi, iż za zajęcie pasa drogowego i za umieszczanie w nim urządzeń nie związanych z funkcjonowaniem dróg pobiera się opłaty, a za niedotrzymanie warunków określonych w zezwoleniu lub zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia pobiera się kary pieniężne. Przepis § 11 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych ( Dz. U. Nr 6, poz. 33 ze zmianami ) przez zajęcie pasa drogowego każe rozumieć samowolne zajęcie pasa, przekroczenie terminu zajęcia lub zajęcie większej powierzchni, niż określona w zezwoleniu. W rozpatrywanej sprawie nie ulega kwestii, że zajęcie pasa przez dokonywanie w jego ciągu prac rozładunkowych i montażowych zbiorników paliwa dla budowanej przez skarżącego stacji, dokonywało się bez zezwolenia zarządcy drogi, a więc samowolnie. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż organ błędnie obciążył go karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zamiast uczynić to wobec firmy dokonującej wyładunku i posadowienia zbiorników, ponieważ zajęcie pasa drogowego nastąpiło na rzecz skarżącego, za jego pełną wiedzą i z jego udziałem. Umowa, którą skarżący zawarł z dostawcą zbiorników, załączona do akt sprawy administracyjnej, nie formułuje żadnych obowiązków dostawcy zbiorników w zakresie sposobu i dodatkowych warunków dostawy i posadowienia przedmiotu zamówienia. Zobowiązuje jedynie wykonawcę umowy do wykonania prac i dostaw ujętych w załączniku nr 1, a ten z kolei określa w pkt 1 i 2 wyłącznie rodzaje zbiorników, które zostaną wykonane i ich wyposażenie. Z zapisów umowy nie można w żadnym razie wywodzić, że wykonawca tej umowy przejmuje na siebie ewentualne obowiązki i obciążenia niewymienione w umowie, a mogące powstać w związku z jej wykonaniem. Jak trafnie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, z zawartej umowy w żaden sposób nie wynika aby wykonawca przejął od inwestora teren budowy ani odpowiedzialność za uzyskanie zezwoleń na prowadzenie prac na terenie pasa drogowego. Ponieważ skarżący, zgodnie z wydanym przez starostę powiatowego w [...] pozwoleniem na budowę, był samodzielnym i wyłącznym inwestorem stacji paliw, dla której nastąpiła dostawa zbiorników paliwa, czego on sam nie kwestionuje, a co wynika z uzasadnienia decyzji zaskarżonej, należy stwierdzić, że kara pieniężna za samowolne zajęcie pasa drogowego nałożona została przez organ prawidłowo. Inwestor prowadzonej przez siebie budowy, dla potrzeb której nastąpiło zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, nie może skutecznie kwestionować prawidłowości obciążenia go przez zarządcę drogi karą pieniężną za takie zajęcie, jeśli nie może dowieść, że obowiązek uzyskania zezwolenia na ewentualne zajęcie pasa drogowego spoczywał na innym podmiocie np. na wykonawcy inwestycji. Bez znaczenia dla obowiązku obciążenia przez organ karą pieniężną pozostaje przekonanie skarżącego, iż zajęcie pasa drogowego dla potrzeb wyładunku i montażu zbiorników, nie powodowało zagrożenia bezpieczeństwa ruchu na drodze jak też zniszczenia tej drogi na zajętym odcinku. Jak stanowi przywołany już wyżej przepis art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych kary pieniężne pobierane są za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Mając powyższe na uwadze i nie stwierdziwszy naruszenia przez organ zaskarżoną decyzją prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) oddalił skargę.