VI SA/Wa 2200/09
WyrokWSA w Warszawie2010-04-20
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drodze jest prawidłowa, jeśli wagi użyte do pomiaru nie miały ustalonej równoważności z polskimi normami metrologicznymi lub nie zostały prawidłowo zalegalizowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym prawidłowości legalizacji wag użytych do pomiarów. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że wagi legitymujące się świadectwami zgodności wydanymi przez zagraniczny urząd metrologiczny były legalnym środkiem do dokonywania pomiarów na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę M. J. karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drodze. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy. Podstawą było stwierdzenie podczas kontroli drogowej przekroczenia nacisków osi oraz brak zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów Prawa o miarach poprzez uznanie wag z zagranicznymi świadectwami zgodności za legalne do pomiarów na terenie RP. Sąd uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Urszula Wilk(spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. J. kwotę 1517 (jeden tysiąc pięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z [...] lipca 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę M. J. – [...] karę pieniężną w kwocie 7500 zł. Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez ukaranego przedsiębiorcę Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2009 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło:
1. przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych,
2. przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości pomiędzy osiami składowymi naczep, większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m.
Powyższe ustalono podczas kontroli drogowej, która odbyła się dnia [...] czerwca 2009 r. Na ulicy B. w W. zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] z naczepą marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. Powyższy zespół pojazdów był kierowany przez Pana W. M., który wykonywał przewóz w imieniu oraz na rzecz przedsiębiorcy: M. J. [...]. Ważenia dokonano na ul. W., róg ul. J.
W uzasadnieniu decyzji organ m.in. wskazał, że miejsce ważenia przy ul. W. w W. (róg J.) legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu, z dnia [...] czerwca 2009 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych o nr fabrycznych [...] i [...]. Obie wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami zgodności, wydanymi przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej [...] wydanymi dnia [...] maja 2008 r. (ważne do [...] stycznia 2012 r.). Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...], który kierowca podpisał bez wnoszenia uwag. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o powtórne ważenie.
W wyniku ważenia oraz pomiarów pojazdu stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk 9,60 t na pojedynczej osi napędowej - przekroczenie o 1,601;
- nacisk 23,42 t na potrójnej osi - przekroczenie o 1,62 t;
- przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Powołując przepisy Ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz Ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a także rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i 1861) organ wskazał, że ulica B. w W. nie leży w ciągu dróg wymienionych w powyższych rozporządzeniach. Zastosowanie znajduje więc przepis art. 41 ust. 6 ustawy o drogach publicznych, w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Kary te wynoszą odpowiednio:
Lp. 6: Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:
- pkt 6 - dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi:
- lit. c) powyżej 23,3 t do 24,8 t - 5400 zł
- pkt 7 - dla pojedynczej osi napędowej pojazdu silnikowego o nacisku osi:
- lit. d) powyżej 9,0 t do 9,5 t: 1200 zł
- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo: 900 zł.
W niniejszej sprawie kary wyniosły zatem:
- za przekroczenie nacisku dla pojedynczej osi napędowej: 2100 zł (1200+900)
- za przekroczenie nacisku dla potrójnej osi: 5400 zł
razem: 7500 zł.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. Przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie były przekraczane normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie profesjonalnego przewoźnika. Właśnie przewoźnik jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji. Co więcej, ustawa Prawo o ruchu drogowym w art. 61 wyraźnie precyzuje w jaki sposób należy dokonywać załadunku.
Organ wywodził także, iż przewoźnik ponosi odpowiedzialność za naruszenia powstałe w związku z jego działalnością, zaś kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń.
Odnosząc się do podniesionych przez skarżącego w odwołaniu argumentów organ nie zgodził się z wywodami dotyczącymi niekonstytucyjności art. 13 g ustawy o drogach publicznych wskazując, iż Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził niezgodności tych przepisów z Konstytucją.
GITD wskazał także, iż drogi, na których jest dozwolony nacisk osi do 11,5 t stanowią wyjątek od reguły, regułą zaś jest obowiązywanie na większości dróg publicznych nacisków pojedynczej osi do 8 t. Nie jest prawdą, iż niemożliwym jest skorzystanie przez przewoźnika z podwyższonych norm nacisków na tych drogach Jest o możliwe w przypadku, gdy miejsce załadunku i rozładunku są zlokalizowane przy tego typu drodze.
Skargę na powyższą decyzję wniósł M. J. żądając jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie oraz zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił:
1) naruszenie przepisu art. 7 KPA - przez brak podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, poprzez brak ustalenia czy wagi użyte podczas kontroli spełniają wymogi ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. 04.243.2441 j.t.), zwłaszcza dotyczące legalności tych pomiarów.
2) naruszenie przepisu art. 8a w zw. z art. 8 ust. 1 i art. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. 04.243.2441 j.t.) przez uznanie, iż wagi legitymujące się świadectwami zgodności wydanymi przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej [...] - a więc Kraju Związkowego Republiki Federalnej Niemiec wydanymi dnia [...] maja 2008 r. zastępują prawną kontrolę metrologiczną na terenie Rzeczypospolitej Polskiej prowadzoną przez organy administracji miar, a więc działania zmierzające do wykazania, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania określone we właściwych przepisach a nadto przez uznanie, iż świadectwa te pozwalają na dokonywanie nimi pomiarów zapewniających jednolitość miar i wymaganej dokładności pomiarów wielkości fizycznych na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, w sytuacji gdy Główny Inspektor Transportu Drogowego nie dokonał oceny czy świadectwa te wydano w sposób zgodny z przepisami, w tym czy są one zgodne z dyrektywami Unii Europejskiej nie zajmując w tej kwestii żadnego stanowiska.
3) naruszenie przepisu art. 10 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. 04.243.2441 j.t.) przez uznanie, iż Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej [...]- a więc Kraju Związkowego Republiki Federalnej Niemiec stanowi organ administracji miar na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, podczas gdy w świetle tego przepisu organami administracji miar są: 1) Prezes Głównego Urzędu Miar, będący centralnym organem administracji rządowej, 2) dyrektorzy okręgowych urzędów miar, zwani dalej "dyrektorami", 3) naczelnicy obwodowych urzędów miar, zwani dalej "naczelnikami".
4) naruszenie przepisu art. 8b ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. 04.243.2441 j.t.) przez uznanie, że prawna kontrola metrologiczna przyrządów pomiarowych nie musi być wykonywana przez organy administracji miar oraz, że nie wymaga ona legalizacji przyrządów pomiarowych dokonanych przez organy tej administracji.
5) naruszenie przepisu § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 roku w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2004 r., Nr 243, poz. 2441 ze zm.) przez przyjęcie wyników pomiarowych wag, mimo braku ustalenia, iż Prezes Głównego Urzędu Miar uznał za równoważne zatwierdzeniu typu i legalizacji pierwotnej, podczas gdy zgodnie z treścią tego przepisu uznanie takie jest konieczne i dokonywane pod warunkiem, że prawna kontrola metrologiczna wykonywana przez właściwe instytucje metrologiczne gwarantuje jednolitość miar i dokładność pomiarów w stopniu co najmniej odpowiadającym przepisom szczegółowym określającym wymagania dla poszczególnych przyrządów pomiarowych.
6) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest przepisu art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity) (Dz.U.07.19.115 ze zm.) oraz wydanych na tej podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 11,5 t (Dz.U.05.219.1860) przez jego błędną wykładnię i uznanie, że transport wykonywany w zgodzie z powołanymi przepisami skutkuje odpowiedzialnością karnoadministracyjną przewidzianą i uzasadnia;
7) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 6 KPA przez uznanie, iż przepisy Konstytucji w tym art. 2 w zw. z art. 8 Konstytucji nie stanowią przepisów prawa,
8) naruszenie przepisów art. 2 w zw. z art. 8 Konstytucji przez ich niezastosowanie w sprawie i dokonanie wykładni przepisów ustawy o drogach publicznych bez uwzględnienia treści norm konstytucyjnych.
Skarżący wniósł także o rozważenie celowości niewystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, co do zgodności art. 13 g ust. 1 i 2. ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity) (Dz. U. z 2007 roku Nr 19 poz. 115 j.t.) w zw. z lp. 6 pkt. 7 lit. d, lit. e zał. nr 2 do tej ustawy, jak i przepisu art. 13 g ust. 1 i 2. ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity) (Dz. U. z 2007 roku Nr 19 poz. 115 j.t.) w zw. z lp. 6 pkt. 6 lit. c zał. nr 2 do ustawy w zw. z art. 41 ust. 4 i 5 ustawy o drogach publicznych i wydanych na jego podstawie szczegółowych rozporządzeń Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. Dz.U.05.219.1860 w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 11,5 t, oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, (Dz.U.05.219.1861) z Konstytucją, w szczególności z art. 2 Konstytucji w zakresie w jakim poprzez przyjętą regulację i brak wskazania jakichkolwiek okoliczności egzoneracyjnych pozwalających na wyłączenie (uwolnienie się od) odpowiedzialności administracyjno-karnej z uwagi na szczególne okoliczności, nie pozwalające in concreto na postawienie jakiegokolwiek zarzutu sprawcy naruszenia uniemożliwia de facto wykonywanie transportu po drogach krajowych oraz wojewódzkich znajdujących się w wykazie dróg krajowych oraz wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 11,5 t i 10 t bez narażenia przedsiębiorcy na odpowiedzialność karnoadministracyjną i karę pieniężną - czym stwarza pozór prawa, a nie prawo, nie zapewnia mu bowiem materialnej treści i uniemożliwia tym samym świadczenie transportu zgodnie z przepisami ustawy po tych drogach. Chcąc bowiem wykonywać transport w zgodzie z przepisami art. 41 ust. 4 i 5 ustawy o drogach publicznych i wydanych na podstawie tego przepisu rozporządzeń, musi - tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - pokonać odcinek drogi, nie będącej drogą wskazaną na podstawie przepisu art. 41 ust. 4 i 5 ustawy o drogach publicznych i wydanych rozporządzeń, lecz drogą do nich prowadzącą, narażając się tym samym na "złapania" przez inspektorów nadzoru transportowego i przewidzianą przepisami bardzo surową odpowiedzialność.
W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził m.in., że w momencie kontroli kontrolowany pojazd kierował się do drogi, na której dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi wynosi 11,5 tony. Podnosił, że GITD nie dokonał rzetelnej i wnikliwej analizy legalności i zgodności zastosowanych w sprawie urządzeń pomiarowych z obowiązującymi przepisami prawa.
W szczególności organ nie rozważył czy wagi użyte w przedmiotowej sprawie są legalnym środkiem do dokonywania pomiarów na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie.
Wskazał, że stosownie do treści art. 2a ustawy Prawo o miarach przyrządy pomiarowe wprowadzone do obrotu w państwach członkowskich Unii Europejskiej, zgodnie z dyrektywami Unii Europejskiej, dopuszcza się do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wagi, którymi dokonano przedmiotowego ważenia posiadały świadectwo legalizacji wystawione zgodnie z wymaganiami Dyrektywy Rady z dnia 20 czerwca 1990 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wag nieautomatycznych (90/384/EWG).
Organ wyjaśnił też, że korzystanie z podwyższonych norm nacisków jest możliwe w przypadku, gdy miejsce załadunku i rozładunku są zlokalizowane przy tego typu drodze. Ponadto w przypadku ładunku niepodzielnego przedsiębiorca może wystąpić o stosowne zezwolenie, które umożliwi mu dojazd do drogi o dozwolonych wyższych naciskach osi. W przypadku ładunku, który da się podzielić, przykładowo piasku, przedsiębiorca ma możliwość zmniejszenia ładunku i wykonywania przewozu zgodnie z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy naruszają prawo w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Zdaniem Sądu należy na wstępie stanowczo podkreślić, iż zarówno Główny Inspektor Transportu Drogowego, jaki i [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydając przedmiotowe decyzje administracyjne, poza wymogami wynikającymi z przepisów Ustawy o transporcie drogowym, związani byli także rygorami procedury administracyjnej.
Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ administracji jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., a przede wszystkim art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy. Pamiętać przy tym należy, iż w kompetencjach Sądu administracyjnego nie leży czynienie jakichkolwiek ustaleń, czy też uzupełnianie uzasadnienia zaskarżonej decyzji własną oceną przedmiotu sprawy. Naruszenia te w ocenie Sądu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 64 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.
Zgodnie z art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 40c tejże ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzania i pobierania kary pieniężnej, ustalonej zgodnie z art. 13g ust. 2.
W przedmiotowej sprawie podstawą wymierzenia kary było stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drodze, na której jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton. Zasadnicze znaczenia ma zatem kwestia prawidłowości dokonanych pomiarów, w tym ustalenia czy wagi do tych pomiarów użyte w dacie kontroli były zalegalizowane na terytorium RP.
Zgodnie z art. 2a ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach przyrządy pomiarowe wprowadzone do obrotu w państwach członkowskich Unii Europejskiej, zgodnie z dyrektywami Unii Europejskiej, dopuszcza się do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Stosownie do definicji zawartej w art. 4 pkt 15 tejże ustawy określenie "wprowadzenie do obrotu" – w rozumieniu tej ustawy oznacza przekazanie przyrządu pomiarowego po raz pierwszy sprzedawcy bądź użytkownikowi przez producenta, jego upoważnionego przedstawiciela lub importera.
Zgodnie z art. 8a ustawy prawo o miarach przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej mogą być wprowadzane do obrotu i użytkowania oraz użytkowane tylko wówczas, jeżeli posiadają odpowiednio ważną decyzję zatwierdzenia typu lub ważną legalizację. Za równoważne zatwierdzeniu typu i legalizacji pierwotnej Prezes Głównego Urzędu Miar, zwany dalej "Prezesem", może uznać, w drodze decyzji, odpowiednie dokumenty potwierdzające dokonanie prawnej kontroli metrologicznej przyrządu pomiarowego przez właściwe zagraniczne instytucje metrologiczne.
Zgodnie z § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. z dnia 14 stycznia 2008 r.) Dokonanie prawnej kontroli metrologicznej wykonanej przez właściwe instytucje metrologiczne w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Republice Turcji oraz państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), będących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, Prezes uznaje za równoważne zatwierdzeniu typu i legalizacji pierwotnej, o których mowa w rozporządzeniu, pod warunkiem że prawna kontrola metrologiczna wykonywana przez właściwe instytucje metrologiczne gwarantuje jednolitość miar i dokładność pomiarów w stopniu co najmniej odpowiadającym przepisom szczegółowym określającym wymagania dla poszczególnych przyrządów pomiarowych. W ocenie Sadu w decyzjach organów obu instancji brak wskazania podstaw w oparciu o które konkretnie przesłanki ustalono, że wagi użyte do przeprowadzenia kontroli były w dacie kontroli prawidłowo zalegalizowane w Rzeczypospolitej Polskiej.
Przedmiotowe wagi legitymowały się deklaracjami zgodności wystawionymi przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej [...] wydanymi [...] maja 2008 r. W uzasadnieniu decyzji GITD wskazał, że przedmiotowe świadectwa były ważne do [...] stycznia 2010 r. Data ta wynika jedynie ze znajdującego się w aktach administracyjnych pisma C. Sp. z o.o. (k. 33 akt administracyjnych) odwołującego się do regulacji zawartych w powoływanym wyżej Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych. Organy nie wyjaśniły jaki związek z przedmiotowymi wagami miała Spółka C., dlaczego upoważniona była do wskazywania końcowej daty legalizacji tych urządzeń.
Organy nie rozważyły też kwestii czy świadectwa wystawione przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej [...] zastępują prawną kontrolę metrologiczną na terytorium RP i czy wagi legitymujące się takimi świadectwami są legalnym środkiem do dokonania pomiarów zgodnie z ustawą Prawo o miarach.
Przedmiotowa decyzja nie poddaje się kontroli Sądu bowiem, nieznane jest stanowisko organu w tym zakresie. Wobec tego nie jest możliwa kontrola prawidłowości dokonanych w sprawie ustaleń skoro organ nie ustalił czy wagi użyte do pomiarów były w dacie przeprowadzenia kontroli legalnym środkiem do dokonywania tego typu pomiarów. Uchybienie to w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnośnie wniosku o zadanie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu wskazać należy, że zgodnie z art. 193 Konstytucji RP, każdy Sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnie sprawy toczącej się przed sądem. Możliwość zadania pytania prawnego jest zatem uprawnieniem Sądu, z którego powinien on skorzystać w sytuacji, gdy poweźmie wątpliwość, co do istnienia wskazanej wyżej zgodności, a rozwianie tej wątpliwości jest niezbędne dla rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej Sąd nie uznał za uzasadnione przedstawienie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, w ocenie Sądu rozstrzygnięcie sprawy nie zależy od odpowiedzi na wskazane pytanie.
Przepisy ustawy o drogach publicznych w ocenie Sądu są jasne i nie nasuwają wątpliwości, co do ich zgodności z Konstytucją. Sąd nie podzielił też zarzutów skargi zmierzających do wykazania, iż z faktu, że ustanowiono drogi, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku osi do 11,5 tony oraz do 10 ton wynika, że dozwolony jest transport dokonywany z przewidzianym dla tych dróg obciążeniem drogami doprowadzającymi do nich, na których jednak dopuszczono tylko nacisk do 8 ton. Wnioskowanie takie nie znajduje oparcia w przepisach. Korzystnie z podwyższonych norm nacisków na osie jest możliwe w przypadku, gdy miejsca załadunku i rozładunku są zlokalizowane przy drodze o tak ustalonych normach. Jeżeli miejsca załadunku i rozładunku nie są przy takich drogach zlokalizowane przedsiębiorca może wystąpić o stosowane zezwolenie, które umożliwi mu dojazd do drogi o dozwolonych wyższych naciskach osi
Nie dokonując na tym etapie postępowania merytorycznej oceny zasadności nałożonej na skarżącego kary pieniężnej, należy w tej sytuacji uznać, iż w toku ponownego rozpatrzenia sprawy organy zobowiązane będą w sposób prawidłowy odnieść się do wskazanych zarzutów strony w zakresie nieprawidłowości ważenia, zaś uzasadnienie decyzji winno odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a., również w zakresie faktów, które organ uznaje za udowodnione i wskazania dowodów, na których się opiera czyniąc dane ustalenie faktyczne. W szczególności organy winny ustalić czy użyte w czasie kontroli wagi mogły w tej dacie być użyte przez polskie służby kontrolne.
Wobec powyższego uznając, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa w zakresie wyżej opisanym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji. Na zasadzie art. 152 p.p.s.a. uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Orzekając zwrot kosztów postępowania, Sąd działał na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło