VI SA/Wa 2202/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak Asesor WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2006r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę W dniu [...] kwietnia 2005r. o godzinie 945 w miejscowości M. na drodze krajowej nr [...] inspektorzy transportu drogowego dokonali kontroli pojazdu marki [...] o numerze rej. [...] wraz z naczepą . Pojazdem kierowali R. I. i T. J.. Ustalono, iż pojazdem wykonywany jest transport na potrzeby własne przez R. spółkę z o. o. z siedzibą w L.. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono następujące naruszenia: - zainstalowany w pojeździe przyrząd kontrolny nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy; - kierowca R. I. nie okazał wykresówki z dnia [...] kwietnia 2005r. oraz tarczy tachografu za ostatni dzień poprzedniego tygodnia w którym prowadził pojazd lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w tym okresie: - kierowca T. J. nie okazał wykresówki z dnia [...].04.2005r. i [...]/[...].04 2005r. i tarczy tachografu za ostatni dzień poprzedniego tygodnia w którym prowadził pojazd lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w tym okresie: -okazane przez kierowców wykresówki nie zawierały przepisowych wpisów i pełnych danych o okresach pracy kierowcy. Z przeprowadzonej kontroli spisany został protokół, który podpisał bez zastrzeżeń kontrolowany kierowca R. I.. Pismem z dnia [...] kwietnia 2005r. zawiadomiono wykonującego przewóz przedsiębiorcę R. spółkę z o. o. z siedzibą w L. o wszczęciu postępowania administracyjnego. Na podstawie poczynionych w trakcie kontroli ustaleń, a także zebranego materiału dowodowego decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 93 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 pkt 6 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) oraz na podstawie lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b), lp.1.11.11 ust.4 lit.a, lp.1.11.11 ust.2, lp.1.11.7 ust.2 załącznika do tej ustawy nałożył na R. spółkę z o. o. z siedzibą w L. karę pieniężną w łącznej wysokości 3250 zł (trzy tysiące złotych). W uzasadnieniu organ wskazał, iż w trakcie przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2005r. kontroli pojazdu marki [...] należącego do R. spółki z o.o. , kontrolowani R. I. i T. J. nie okazali wszystkich wykresówek, a na okazanych wykresówkach nie były wpisane imiona kierowców oraz brak było pełnych danych o okresach pracy kontrolowanych kierowców. Natomiast zainstalowany w pojeździe przyrząd kontrolny nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy. Tym samym doszło do naruszenia przepisów Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki , Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych ( Dz. U.Nr 77 poz.730) co skutkowało nałożeniem na spółkę kary pieniężnej stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), oraz lp. lp. 1.11.11 ust. 1lit.b,lp.1.11.11 ust.4 lit.a, lp.1.11.11 ust.2, lp.1.11.7 ust.2 załącznika do wskazanej ustawy w łącznej wysokości 3250 zł (trzy tysiące dwieście pięćdziesiąt złotych). Od powyższej decyzji pismem z dnia [...] czerwca 2005r. odwołanie wniosła spółka R.z siedzibą w L. reprezentowana przez pełnomocnika adwokata A. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzuciła naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez brak podstawy prawnej obowiązków posiadania wykresówek za bieżący tydzień i ostatni dzień poprzedniego tygodnia w którym kierowca prowadził pojazd ponieważ wskazane w decyzji przepisy nie obowiązują w Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 88 Konstytucji RP przez jego pominięcie co doprowadziło do błędnego uznania, że przepisy powołanych w decyzji rozporządzeń Rady (EWG) obowiązują w RP. W ocenie odwołującego się, brak mocy wiążącej wskazanych rozporządzeń wynika z faktu, iż przepisów tych nieopublikowano stosownie do postanowień art. 88 Konstytucji RP. Ponadto zarzucono naruszenie art. 92 ustawy o transporcie drogowym przez jego błędne zastosowanie do naruszenia przepisów rozporządzeń EWG powołanych w decyzji. Art. 92 wymienia katalog przepisów których naruszenie jest penalizowane, a wśród nich nie ma powoływanych przez organ rozporządzeń Rady (EWG) nr 3820/85 ani nr 3821/85. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania R. spółki z o. o. z siedzibą w L. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z póź. zm.) art.87,art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2004r. Nr 204 poz. 2088), lp.1.11.11. ust.1 lit.b, lp.1.11.11. 4; lp.1.11.11.2; lp. 1.11.7. załącznika do wymienionej ustawy, art. 14 ust.1 i art.15 ust.2,5 i 7 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym; art.1 pkt 3 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego , art.31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r, o czasie pracy kierowców ( Dz. U. nr 92 poz.879 ze zm.) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku okazywania wykresówek , prawidłowego ich wypełniania oraz aktualizowania legalizacji używanych tachografów w związku z czym organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny oraz zastosował obowiązujące przepisy. Za bezzasadne organ uznał zarzuty odnośnie naruszenia art.107 k.p.a. podnosząc, iż zaskarżona decyzja zawierała wszystkie niezbędne elementy określone prawem. Nie podzielił również stanowiska odwołującego się w przedmiocie nieobowiązywania rozporządzeń Rady (EWG) wskazując, iż obowiązywanie prawa wspólnotowego nie jest uzależnione od ogłoszenia aktu w polskim publikatorze urzędowym. Zgodnie natomiast z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych ponosi odpowiedzialność administracyjną, a niewątpliwie prawo unijne stanowi rodzaj umów międzynarodowych dlatego decyzja odpowiada prawu. Pismem z dnia [...] października 2005 r. skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła R. spółka z o. o z siedzibą w L. reprezentowana przez pełnomocnika adwokata A. B. . W skardze domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, której zarzuciła naruszenie art. 107 k. p. a. przez brak podstawy prawnej obowiązków posiadania wykresówek za bieżący tydzień i ostatni dzień poprzedniego tygodnia w którym kierowca prowadził pojazd ponieważ wskazane w decyzji przepisy nie obowiązują w Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 88 i art.27 Konstytucji RP przez jego pominięcie co doprowadziło do błędnego uznania, że przepisy powołanych w decyzji rozporządzeń Rady (EWG) obowiązują w Rzeczpospolitej Polskiej. W ocenie skarżącej spółki, brak mocy wiążącej wskazanych rozporządzeń wynika z faktu, iż przepisów tych nieopublikowano stosownie do postanowień art. 88 Konstytucji RP. Mimo, iż rozporządzenia organów Unii Europejskiej są bezpośrednio stosowane to podobnie jak ustawy, rozporządzenia i akty prawa miejscowego wydawane przez organy RP zgodnie z treścią art. 88 Konstytucji RP muszą zostać opublikowane, aby weszły w życie. Obywatele bowiem nie mogą być związani prawem, którego treści nie mogą poznać. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi odpierając zarzuty strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr. 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. l34 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, uznać należy skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Podstawą nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej w łącznej wysokości 3250 zł (trzy tysiące dwieście pięćdziesiąt złotych) były stwierdzone podczas kontroli naruszenia przepisów zarówno prawa krajowego jak i wspólnotowego z zakresu transportu drogowego. I tak nieokazanie przez kierowców wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu stanowiło naruszenie art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 zgodnie z którym kontrolowany kierowca okazuje na żądanie upoważnionego funkcjonariusza wykresówki za bieżący tydzień jaki i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia oraz art. 31 ust.1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz1354 z późn. zm.), który stanowi iż jeżeli kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli. Nałożona na spółkę kara pieniężna obejmowała ponadto sankcję za naruszenie art.15 ust.5 lit.a i art.15 ust 1-3, 6 Rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z uwagi na to, iż okazane wykresówki nie zawierały imion kontrolowanych kierowców oraz nie zawierały pełnych danych o okresach pracy kierowców. Jednocześnie zamontowany w pojeździe przyrząd kontrolny –tachograf nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, albowiem stosownie do treści rozporządzenia Ministra Gospodarki , Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych ( Dz. U. Nr 77 poz.730) okresy ważności dowodów legalizacji dla tachografów samochodowych wynoszą 24 miesiące. W czasie kontroli stwierdzono, iż tachograf zamontowany w kontrolowanym pojeździe powinien zostać poddany ponownej legalizacji do dnia 31 marca 2005r.( § 34 pkt 1 w/w rozporządzenia). Strona skarżąca zarówno w toczącym się postępowaniu administracyjnym jak i w złożonej do Sądu skardze nie kwestionowała stwierdzonych w czasie kontroli naruszeń, zarzucając natomiast oparcie rozstrzygnięcia na nieobowiązujących w Polsce przepisach unijnych z uwagi na ich nieopublikowanie w polskim publikatorze urzędowym. Sąd nie podzielił jednak stanowisk strony skarżącej , uznając iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ratyfikowane umowy międzynarodowe wchodzą w skład źródeł powszechnie obowiązującego prawa (art. 87 Konstytucji), umowy międzynarodowe ratyfikowane za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie są ogłaszane w trybie wymaganym dla ustaw (art. 88 ust. 3), ratyfikowana umowa międzynarodowa po jej ogłoszeniu w dzienniku ustaw RP stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy (art. 91 ust. 1). Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ogólnokrajowym referendum ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy nie da się pogodzić z umową (art. 91 ust. 2). Podpisany w dniu 16 kwietnia 2003r. w Atenach Traktat akcesyjny dotyczy przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Na podstawie tego traktatu po spełnieniu szeregu warunków Polska stała się 1 maja 2004r. członkiem Unii Europejskiej i stroną traktatów stanowiących podstawę Unii, zmienionych i uzupełnionych. Traktat akcesyjny został ratyfikowany przez Prezydenta RP w dniu 23 lipca 2003r (po uzyskaniu zgody wyrażonej w ogólnokrajowym referendum) i ogłoszony w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 kwietnia 2004 r. Nr 90, poz. 864. Na mocy Traktatu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 r. zaczęło obowiązywać w Polsce prawo Unii Europejskiej, które obowiązuje bądź bezpośrednio, bądź wymaga wdrożenia do krajowego porządku prawnego. Na porządek prawny Unii Europejskiej składa się prawo pierwotne oraz prawo wtórne, uzupełniane orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS). Podstawową zasadą prawa wspólnotowego, ustaloną w orzecznictwie ETS, jest zasada nadrzędności, która przewiduje, że prawo pierwotne oraz akty wydane na jego podstawie będą stosowane przed prawem krajowym. Do aktów prawa pierwotnego zalicza się przede wszystkim traktaty wraz z towarzyszącymi im załącznikami i protokołami. Obecnie do obowiązujących traktatów należą m.in. Traktat o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej, Traktat o ustanowieniu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej oraz Traktat o Unii Europejskiej. Ponadto do prawa pierwotnego zalicza się wszelkie kolejne traktaty nowelizujące oraz traktaty o przystąpieniu nowych państw. Rozporządzenie wspólnotowe jest zgodnie z art. 249 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej "bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich". Rozporządzenia mają taką samą moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich i są zintegrowane z systemami prawnymi państw członkowskich. Ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Tym samym zdaniem ETS sprzeczne z traktatem są wszelkie metody implementacji rozporządzenia, które w konsekwencji stworzyłyby przeszkodę dla ich bezpośredniego skutku. Tym samym mając na uwadze, iż stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był sporny, stwierdzić należy iż organy I i II instancji prawidłowo zastosowały w przedmiotowej sprawie Rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985r. Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych transporcie drogowym oraz Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego obowiązujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od 1 maja 2004 r. Jednocześnie zauważyć należy, iż kontrola w niniejszej sprawie miała miejsce prawie rok po wejściu Polski do Unii Europejskiej i trudno zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż do tego czasu spółka wykonująca transport na potrzeby własne nie miała możliwości zapoznania się z przepisami bezpośrednio dotyczącymi prowadzonej działalności gospodarczej. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.