VI SA/Wa 2202/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zakładów bukmacherskich postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pismem z dnia 25 września 2012 r., uzupełnionym pismem z dnia 31 października 2012 r., T. S.A. z siedzibą w W. (nazywany dalej "skarżącą", "Spółką") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], którą cofnięto skarżącej zezwolenie z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] z późniejszymi zmianami na prowadzenie działalności w zakresie zakładów bukmacherskich w związku z rażącym naruszeniem warunków prowadzenia działalności, określonych w zezwoleniu, zatwierdzonych regulaminach zakładów bukmacherskich "T." i zakładów bukmacherskich na wyścigi konne oraz określonych przepisami prawa warunków wykonywania działalności, na którą udzielono zezwolenia. Skarżąca, powołując się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, nazywanej dalej "p.p.s.a."), podała, że brak wstrzymania decyzji może wyrządzić stronie znaczną szkodę i spowodować trudne do odwrócenia skutki. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04, z dnia 13 maja 2010 r. sygn. akt II FSK 182/10 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2007 r., skarżąca wskazała, że przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki należy rozumieć sytuacje, w których powrót do stanu poprzedniego mógłby nastąpić po bardzo długim okresie czasu i przy użyciu wysokich środków, a także sytuacje, w których naprawienie wyrządzonej szkody nie będzie już możliwe. Skarżąca powiązała wystąpienie znacznej szkody z utratą bieżących dochodów, wyjaśniając, że decyzja Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2012 r. jest jedną z pięciu decyzji cofających skarżącej wszystkie zezwolenia na prowadzenie działalności polegającej na urządzaniu i prowadzeniu działalności w zakresie zakładów wzajemnych we wszystkich punktach. 440 punktów przyjmowania zakładów przynosiło skarżącej średni dochód w wysokości ponad 14,5 mln złotych miesięcznie. Pozbawienie skarżącej możliwości osiągania dochodów stanowi znaczną szkodę, która nie będzie mogła być wyrównana, w przypadku ewentualnego uchylenia decyzji Ministra Finansów. Skarżąca podkreśliła, że w związku z decyzją Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2012 r. zaprzestała prowadzenia działalności we wszystkich punktach przyjmowania zakładów wzajemnych od dnia [...] września 2012 r. Mimo to, wciąż ponosi koszty związane z utrzymaniem punktów przyjmowania zakładów oraz koszty zarządu związane z koniecznością utrzymania bieżącej działalności Spółki. Skarżąca podała, ze poniesione koszty terenowe w sierpniu 2012 r. wyniosły brutto 775.284,33 złote, we wrześniu 2012 r. wyniosły 753.551,71 złotych, a w miesiącu październiku (do dnia 24 października 2012 r.) 663.480,47 złotych. Koszty zarządu w miesiącu sierpniu wyniosły brutto 173.123,13 złotych, we wrześniu 164.867,42 złote, a do 24 października 2012 r. 92.625,38 złotych. Skarżąca podała również koszty świadczeń pracowniczych, głównie wynagrodzeń wyniosły w miesiącu sierpniu 2012 r. brutto: 226.560,95 złotych i 427687,17 złotych, 200.872,66 złote oraz 1.054,50 złote. We wrześniu 2012 r. koszty te wyniosły brutto: 365.272,28 złote, 234.316,12 złotych, 207.725,80 złotych, 12.740,00 złote, 395.082,64 złote i 1.054,50 złote. W październiku 2012 r. koszty pracownicze wyniosły brutto: 219.100,06 złotych, 405.829,65 złotych, 201.913,56 złotych. Przelewy na ZUS Spółki w miesiącu sierpniu 2012 r. wyniosły: 24.951,47 złotych, 293.248,97 złotych, 86.009,07 złotych.; we wrześniu: 79.429,62 złotych, 265.896,00 złotych, 22.829,51 złotych; a w październiku: 274.408,15 złotych, 83.518,09 złotych i 23.892,89 złote. PIT-4 z tytułu zatrudnienia pracowników w sierpniu 2012 r. Spółka opłaciła w wysokości 101.358,00 złotych, we wrześniu 2012 r.: 98.217,00 złotych, a w październiku 2012 r.: 104.407,00 złotych. Zdaniem skarżącej, konieczność dalszego ponoszenia wskazanych kosztów, bez jednoczesnej możliwości uzyskania dochodów, przez okres ok. 1-2 miesięcy spowoduje utratę płynności finansowej Spółki, która będzie zmuszona zgłosić wniosek o upadłość. W przypadku wykonania decyzji skarżąca bezpowrotnie utraci środki, które wyłożyła na stworzenie systemu komputerowego, obsługującego organizowanie zakładów wzajemnych oraz na urządzenie i wyposażenie punktów. Wykonanie zaskarżonej decyzji oznaczać będzie konieczność fizycznej likwidacji wszystkich punktów przyjmowania zakładów Spółki, a także obowiązek podjęcia przez nią szeregu czynności administracyjnych. Natychmiastowa utrata wszystkich dochodów, a jednocześnie konieczność ponoszenia stałych kosztów utrzymania Spółki oznacza faktyczny paraliż działalności, utratę płynności finansowej, a w konsekwencji konieczność wystąpienia do sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki i likwidację przedsiębiorstwa. Zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę wyrządzi niepowetowaną szkodę nie tylko skarżącej, lecz również jej pracownikom, agentom oraz podmiotom współpracującym, którzy stracą pracę i źródło dochodów. Z uwagi na precyzyjnie określoną datę wygaśnięcia zezwolenia, które decyzja Ministra Finansów wyeliminowała z obrotu prawnego, uwzględniając czas trwania postępowania sądowego, a dalej również czas niezbędny dla przeprowadzenia postępowań weryfikacyjnych odrębnie dla każdego punktu, koniecznych przy ich ponownym uruchamianiu, prawdopodobne jest, że odmowa wstrzymania wykonania decyzji będzie oznaczała dla skarżącej bezpowrotną faktyczną utratę prawa do organizowania zakładów wzajemnych w punktach przyjmowania zakładów objętych zaskarżoną decyzją czyli we wszystkich punktach przyjmowania zakładów Spółki. Dodatkowo skarżąca wskazała, że jeśli punkty przyjmowania zakładów będą zamknięte ponad 3 miesiące, zobowiązana będzie, w przypadku wznowienia działalności, przeprowadzić urzędowe sprawdzenie w każdym punkcie, które będzie musiało być każdorazowo przeprowadzone przez właściwy miejscowo Urząd Celny, w trybie art. 34 ust. 1 pkt. 2 ppkt. a) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2009 r. nr 168, poz. 1323 ze zm.). Skarżąca podkresliła, że brak wydania przez Sąd postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji do dnia 22 listopada 2012 r. spowoduje brak możliwości prowadzenia działalności przez Spółkę w oparciu o 6-letnie zezwolenie z dnia [...] listopada 2006 r., które po tej dacie wygaśnie. W dokumentach nadesłanych do sprawy przez organ przy piśmie z dnia [...] października 2012 r. (stanowiących akta administracyjne) znajduje się złożone przez skarżącą zestawienie średnich miesięcznych dochodów i kosztów Spółki za 2012 r., z którego wynika, że średniomiesięczna sprzedaż Spółki w 2012 r. we wszystkich punktach przyjmowania zakładów wzajemnych wyniosła 16.264.789 złotych, natomiast średniomiesięczne koszty stałe skarżącej w 2012 r. to 1.680.397 złotych. Ponadto, w dokumentach tych znajduje się sprawozdanie finansowe Spółki za rok 2011, z którego wynika, że na dzień 31 grudnia 2011 r. aktywa Spółki wyniosły 9.820.650,64 złotych, natomiast na dzień 31 grudnia 2010 r. aktywa spółki wynosiły 11.057.623,93 złotych. Z rachunku zysku i strat wynika, że zysk netto Spółki za rok 2011 wyniósł 3.570.652,33 złote, natomiast zysk netto za rok 2010 wyniósł 1.635.222.53 złote. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Zawarty w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Oznacza to, że ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia ostatecznego, uzależniając tę możliwość wyłącznie od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powołanego przepisu wynika, iż wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. Strona skarżąca dążąc do wstrzymania wykonania decyzji musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Pod pojęciem "wyrządzenia znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno na ocenie wniosku strony skarżącej, jak i na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia, bądź też nie wystąpienia, przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże należy mieć przy tym na uwadze, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na składającym wniosek (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 632/11) poprzez odniesienie się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że brak takiego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Strona zobowiązana jest zatem do uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2007 r. sygn. akt II FZ 338-339/07). Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt II FSK 1894/120). W niniejszej sprawie wniosek skarżącej dotyczy wstrzymania wykonania decyzji Ministra Finansów w sprawie cofnięcia zezwolenia z dnia [...] listopada 2006 r. na prowadzenie działalności w zakresie zakładów bukmacherskich w związku z rażącym naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zatwierdzonych regulaminach zakładów bukmacherskich "T." i zakładów bukmacherskich na wyścigi konne oraz określonych przepisami prawa warunków wykonywania działalności, na którą udzielono zezwolenia. Uzasadniając złożony wniosek skarżąca wskazała, że w związku z wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. musiała zaprzestać prowadzenia działalności, ponosząc jednocześnie koszty związane z utrzymaniem punktów przyjmowania zakładów oraz koszty zarządu związane z koniecznością utrzymania bieżącej działalności Spółki obejmujące koszty terenowe, świadczenia pracownicze, przelewy na ZUS. Skutkiem ponoszenia przez nią kosztów bez jednoczesnej możliwości uzyskania dochodów będzie utrata płynności finansowej, a w konsekwencji złożenie wniosku o upadłość. Dokonując oceny argumentów strony podniesionych we wniosku, Sąd oparł swoje stanowisko na dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, w tym odpisie z Krajowego Rejestru Sądowego oraz informacji wynikających z zaskarżonej decyzji, uwzględniając fakt, że skarżąca jest Spółką, której kapitał zakładowy wynosi 8.000.000,00 złotych, zaś przedmiot działalności strony nie ogranicza się jedynie do prowadzenia punktów z możliwością przyjmowania zakładów wzajemnych (v. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego aktualny na dzień 19 września 2012 r.). Stwierdzenie to jest istotne zważywszy, że strona powołała się na straty finansowe związane z cofnięciem zezwolenia na przyjmowanie zakładów wzajemnych. Sąd wziął również pod uwagę sprawozdanie finansowe Spółki za 2012 r. Zauważyć należy, że zezwolenie Ministra Finansów na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych jest udzielane na okres 6 lat. Zezwolenie będące przedmiotem skargi w niniejszej sprawie wygasa w listopadzie 2012 r. Kwestia utraty ewentualnych dochodów dotyczy zatem krótkiego okresu, który (w momencie wydawania postanowienia) dobiegł końca. Trudno jest zatem w tym wypadku mówić o znacznych szkodach spowodowanych utratą dochodów. Ustawa o grach hazardowych nie wyłącza możliwości ubiegania się przez podmiot, któremu cofnięto zezwolenie, o kolejne zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca z tego uprawnienia korzysta, ubiegając się o udzielenie zezwoleń na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet, jak również o udzielenie zezwoleń w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych, w tym również w punktach objętych cofniętymi zezwoleniami (v. str. 8 postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] października 2012 r. nr [...]). Zatem podnoszony przez skarżącą argument o bezpowrotnej utracie nakładów poniesionych na wyposażenie punktów przyjmowania zakładów należało uznać za nietrafny ponieważ, z chwilą uzyskania kolejnego zezwolenia zakupiony sprzęt strona będzie mogła nadal wykorzystywać. Nie zasługuje również na uwzględnienie argument skarżącej dotyczący ewentualnego obowiązku podjęcia przez nią szeregu czynności administracyjnych przy ponownym uruchomieniu działalności (w tym przejścia procedury urzędowego sprawdzenia). Jak już bowiem wskazano, cofnięte zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych udzielone zostało na okres 6 lat i w listopadzie 2012 r. wygaśnie, zatem skarżąca po uzyskaniu nowego zezwolenia i tak musiałaby ponownie przechodzić powyższe procedury weryfikacyjne. Odnosząc się do argumentu skarżącej dotyczącego poniesienia znacznej szkody spowodowanej roszczeniami cywilnymi z tytułu wykonania terminowych umów najmu wskazać należy, że powyższe umowy były zawierane w związku z prowadzeniem działalności wymagającej uzyskania zezwolenia Ministra Finansów. W związku z tym, że przepisy ustawy o grach hazardowych przewidują możliwość wcześniejszego zakończenia działalności, chociażby ze względu na cofnięcie udzielonego zezwolenia, konstrukcja poszczególnych zapisów umów najmu zależała od wyboru skarżącej. Zaznaczyć należy, że skarżąca nie ma obowiązku utrzymywania punktów, względem których utraciła uprawnienie do przyjmowania w nich zakładów wzajemnych, a zatem czyni to z własnej woli i na własne ryzyko. Należy również podkreślić, że skarżąca, oferując przez kilka lat przyjmowanie zakładów wzajemnych uzyskiwała z tego tytułu znacznie wyższe dochody niż koszty ponoszone na prowadzenie działalności. Do takiego wniosku prowadzi zestawienie wspomnianych kosztów np. za rok 2012 ze średnim miesięcznym przychodem skarżącej wykazanym w dokumentach finansowych Spółki za rok 2012 r. Ponadto, jak wynika ze sprawozdania finansowego Spółki za rok 2011, zysk netto w 2011 r. zwiększył się ponad dwukrotnie w stosunku do roku 2010. W związku z tym, że skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia w sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.