VI SA/Wa 2204/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 20 lutego 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w N. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "Prezes NFZ") skarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Dyrektor OW NFZ) z [...] listopada 2015 r., którą ustalono, że P. K., jako osoba wykonująca umowy o świadczenie usług w rozumieniu art. 750 k.c., zawarte z P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "skarżąca"), podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jako postawę skarżonego postanowienia wskazano art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257), dalej "k.p.a." w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) oraz art. 109 ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1793 ze zm.), dalej "ustawa o świadczeniach". We wrześniu 2015 r. Dyrektor OW NFZ zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia okresów podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez P. K., a to z tytułu wykonywania przez niego zawartych ze skarżącą umów, nazwanych umowami o dzieło. Ostatecznie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w którym skarżąca wzięła czynny udział (v. jej pismo z 16 września 2015 r.), Dyrektor OW NFZ stwierdził, że P.K. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Decyzja ta została wysłana do skarżącej na adres przez nią podany w ww. piśmie i odebrana przez jej pracownika dnia 1 grudnia 2015 r. W decyzji tej zawarte zostało pouczenie o treści: "Od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Prezesa NFZ. Odwołanie wnosi się, za pośrednictwem Dyrektora [...]OWNFZ, w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji". Skarżąca dnia 16 grudnia 2015 r. nadała na adres Dyrektora OW NFZ odwołanie, które przy piśmie z 30 grudnia 2015 r., zostało przekazane według właściwości do Prezesa NFZ. Prezes NFZ rozpatrując odwołanie, w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, ustalił, że zostało ono złożone z uchybieniem ustawowego, siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach. Podał, że decyzja Dyrektora OW NFZ została w imieniu skarżącej odebrana przez jej pracownika – S. C., dnia 1 grudnia 2015 r. Wobec tego przyjął, że termin do wniesienia od tej decyzji odwołania, upłynął dnia 8 grudnia 2015 r., a skarżąca nadając je 16 grudnia 2015 r., uchybiła temu terminowi. Organ dodatkowo wyjaśnił, że w sytuacji wniesienia odwołania po ustawowym terminie, sprawa nie jest rozpatrywana merytorycznie. Skarżąca, z zachowaniem trybu i terminu, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Prezesa NFZ, w której, wnosząc o jego uchylenie, zarzuciła naruszeniem przepisów art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 11, art. 107 § 1 pkt 4 i pkt 7 oraz art. 112 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podała, że Prezes NFZ w całości pominął okoliczność braku pouczenia jej o prawie i trybie wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji oraz celowej dezinformacji, aby uniemożliwić właściwą obronę praw. Podniosła, że "w elemencie decyzji oznaczonym jako "pouczenie" brak w rzeczywistości pouczenia o trybie wniesienia odwołania. Informacja, że ewentualne odwołanie ma zostać wniesione "za pośrednictwem Dyrektora [...]OWNFZ" uniemożliwiło stronie wniesienie odwołania. Strona nie wiedziała bowiem, do jakiego organu zaadresować swoje odwołanie. Właściwą obronę uniemożliwiło stronie również to, że organ nie podał podstawy prawnej swojej decyzji tylko dezinformację. Dotyczy to wskazania dziennika publikacyjnego w którym ogłoszony został kodeks postępowania administracyjnego. We wstępnej części decyzji organ podał, że tekst jednolity tej ustawy został ogłoszony w dzienniku ustaw z 2015 r. poz. 581 z późn. zm.). Jest to oczywista dezinformacja, która uniemożliwiła stronie weryfikację decyzji oraz poznanie we własnym zakresie jej podstaw i trybu wniesienia odwołania." W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, podtrzymując ustalenia i stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi, jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że nie jest ona zasadna. Prezes NFZ zebrał i rozpatrzył bowiem w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, do czego zobowiązany był na podstawie art. 7 i art. 77 k.p.a., który uzasadniał wydanie skarżonego postanowienia. W sferze faktów Sąd przyjął za Prezesem NFZ – co nie było w sprawie sporne, że decyzja Dyrektora OW NFZ została skarżącej skutecznie doręczona dnia 1 grudnia 2015 r. Zauważenia przy tym wymaga, że odbiór tej decyzji nastąpił do rąk pracownika skarżącej, który na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, prócz złożenia własnoręcznego podpisu, przystawił także pieczątkę zawierającą firmę, adres siedziby oraz NIP i Regon skarżącej. Zatem od dnia 2 grudnia 2015 r. rozpoczął bieg ustawowy, siedmiodniowy termin do wniesienia od owej decyzji odwołania. Sąd nie podziela zarzutu skargi, jakoby w decyzji Dyrektora OW NFZ nie było pouczenia o prawie i trybie wniesienia odwołania. W decyzji tej bezsprzecznie zawarto pouczenie o treści: "Od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Prezesa NFZ. Odwołanie wnosi się, za pośrednictwem Dyrektora [...]O WNFZ, w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji". W ocenie Sądu pouczenie to jest prawidłowe (zgodne z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach) i jasne - nie pozostawiające wątpliwości, że skarżącej przysługiwało prawo wniesienia odwołania do Prezesa NFZ, za pośrednictwem Dyrektora OW NFZ, w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji. W konsekwencji nie zrozumiałym jest podnoszony przez skarżącą zarzut, jakoby tego pouczenia w ogóle nie było, bądź też, że było ono nieprecyzyjne i z tego powodu skarżąca nie wiedziała do jakiego organu ma zaadresować odwołanie. Sąd zauważa, że odwołanie skarżąca zaadresowała właściwie – do Dyrektora OW NFZ. Prezes NFZ prawidłowo ustalił zatem, że skoro decyzja Dyrektora OW NFZ została skarżącej skutecznie doręczona dnia 1 grudnia 2015 r., to prawo złożenia od niej odwołania, tak aby sprawa mogła zostać merytorycznie rozpoznana na nowo, musiało być wniesione w otwartym, siedmiodniowym terminie, którego ostatnim dniem był 8 grudnia 2015 r. W badanym przypadku zaś, co nie ulega wątpliwości – skarżąca tego nie kwestionuje i wynika to z koperty, w której nadano odwołanie, odwołanie wniesiono dnia 16 grudnia 2015 r. W tym stanie rzeczy Prezes NFZ nie miał innej, prawnej możliwości, jak tylko wydać skarżone postanowienie, stwierdzające uchybienie terminu do złożenia odwołania. W skardze skarżąca zarzuciła także, że "Właściwą obronę uniemożliwiło (...), że organ nie podał podstawy prawnej swojej decyzji tylko dezinformację. Dotyczy to wskazania dziennika publikacyjnego w którym ogłoszony został kodeks postępowania administracyjnego. We wstępnej części decyzji organ podał, że tekst jednolity tej ustawy został ogłoszony w dzienniku ustaw z 2015 r. poz. 581 z późn. zm). Jest to oczywista dezinformacja, która uniemożliwiła stronie weryfikację decyzji oraz poznanie we własnym zakresie jej podstaw i trybu wniesienia odwołania." Rację ma skarżąca, że Dyrektor OW NFZ na wstępie swojej decyzji, przywołując jako jej podstawę prawną m.in. art. 104 k.p.a., podał błędny Dziennik Ustaw. Wskazał bowiem na Dz.U. z 2015 r. poz. 581 z póź. zm., gdzie została w rzeczywistości opublikowana ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a nie Kodeks postepowania administracyjnego. Nie mniej Sąd zauważa, że jakkolwiek ów błąd oczywisty, to nie mógł on mieć i nie ma wpływu na skarżone postanowienie, a to z tego względu, że skarżąca została właściwie pouczona o możliwości wzruszenia decyzji Dyrektora OW NFZ w samej decyzji. Dla zachowania przez skarżącą trybu i terminu do wniesienia w tej sprawie odwołania nie miało żadnego znaczenia błędne podanie publikatora także z tej racji, a może przede wszystkim z tej racji, że postępowanie odwoławcze w sprawie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu zostało uregulowane odmiennie od postepowania odwoławczego przewidzianego w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przepis art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach ustanawia bowiem krótszy – siedmiodniowy termin na wniesienia odwołania, gdy tymczasem z art. 129 § 2 k.p.a. wynika termin czternastodniowy. Rekapitulując Sąd stwierdza, że skarżone postanowienie jest prawidłowe, gdyż zostało wydane w skutek jednoznacznie ustalonego stanu faktycznego i prawnego. Z akt sprawy wynika, że decyzja Dyrektora OW NFZ została skarżącej skutecznie doręczona dnia 1 grudnia 2015 r. wraz z zawartym w niej prawidłowym pouczeniem o trybie i terminie jej zaskarżenia. Odwołanie od tej decyzji skarżąca wprawdzie nadała z zachowaniem trybu, jednakże uczyniła to z uchybieniem ustawowego, siedmiodniowego terminu przewidzianego na tą czynność w art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach. Tak ustalone fakty w zestawieniu z brzmieniem art. 134 k.p.a. obligowały więc Prezesa NFZ, aby stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wobec powyższego oraz niezasadności zarzutów skargi, jak również niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść skarżonego rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.