VI SA/Wa 2209/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Honorata Łopianowska Asesor WSA Dorota Brzozowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 października 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. M. na postanowienie Krajowej Rady Izby Architektów RP z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr l.dz. [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Krajowej Rady Izby Architektów RP na rzecz skarżącej L. M. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwroty kosztów postępowania. Przedmiotem skargi jest postanowienie Krajowej Rady Izby Architektów RP (dalej: "Rada", "KRIA", "organ") z 28 sierpnia 2024 r. nr [...], wydane na podstawie art. 134 w zw. z art. 123 § 1 ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "K.p.a."), stwierdzające niedopuszczalność odwołania od uchwały nr [...] z 16 kwietnia 2024 r. w sprawie zawieszenia w prawach członka [...] Okręgowej Izby Architektów RP (dalej: "[...]OIA"), Arch. IARP L.M. (dalej: "Skarżąca", "Strona"). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Rada wskazała, że 16 kwietnia 2024 r. wydana została wobec Strony decyzja wyrażona w uchwale nr [...]r. w sprawie zawieszenia w prawach członka [...]OIA. Rada wyjaśniła, że decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o przysługujących Stronie środkach odwoławczych. Decyzja o zawieszeniu została Stronie doręczona 5 czerwca 2024 r. Rada wskazała następnie, że 3 czerwca 2024 r., Strona wniosła o przywrócenie w prawach członka [...]OIA na skutek czego 4 czerwca 2024 r., a zatem przed doręczeniem Stronie decyzji o zawieszeniu, [...]OIA podjęła kolejną decyzję nr [...]o przywróceniu Strony w prawach członka [...]OIA. Rada wyjaśniła, że zgodnie z art. 110 K.p.a. - organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Oznacza to, że od chwili wydania decyzji do chwili jej doręczenia decyzja nie wywołuje żadnych skutków prawnych, choć już istnieje w przepisanym kształcie. Zasada związania organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją oznacza w aspekcie proceduralnym, jak wyjaśnia Rada, że decyzja, która została doręczona (ogłoszona) stronie, nie może być zmieniona lub uchylona przez organ, który ją wydał, inaczej jak tylko w postępowaniu administracyjnym przewidzianym w kodeksie i z udziałem stron tego postępowania. A contrario decyzja, która nie została doręczona stronie może być zmieniona przez organ, który ją wydał do czasu jej doręczenia. Tak też się stało, zdaniem Rady, w niniejszej sprawie. Jeszcze przed doręczeniem Stronie decyzji o zawieszeniu organ wydał decyzję o przywróceniu w prawach członka, a zatem zmienił swoją poprzednią decyzję w ten sposób, że pierwotna decyzja w istocie została wyeliminowana przez organ z obrotu prawnego. Oznacza to, zdaniem Rady, że decyzja o zawieszeniu nie tylko nie stała się wykonalna, ale nie wywołała żadnych skutków prawnych. Rada wyjaśniła, że w doktrynie przyjmuje się, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można między innymi brak przedmiotu zaskarżenia. Skoro zaś decyzja o zawieszeniu przed jej doręczeniem została w istocie uchylona decyzją o przywróceniu Strony, to odwołanie od niej jest niedopuszczalne. Zdaniem Rady, decyzja o zawieszeniu nigdy nie wywołała jakichkolwiek skutków prawnych. Decyzja ta bowiem nigdy nie była ani ostateczna ani wykonalna, zaś przed jej doręczeniem została zmieniona przez organ, który ją wydał. Zatem zdaniem Rady Strona jest nieprzerwanie czynnym członkiem Izby Architektów RP również w okresie pomiędzy podjęciem decyzji o zawieszeniu a decyzją o przywróceniu. Tym samym, jak podnosi Rada, organ I instancji może i powinien uwzględnić tę okoliczność procesową również przy zaświadczaniu statusu członkowskiego Strony. Pismem z 18 października 2025 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Rady z 28 sierpnia 2024 r., zaskarżając je w całości i wnosząc o stwierdzenie jego nieważności w całości ewentualnie o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 134 K.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie występują przesłanki niedopuszczalności odwołania z uwagi na brak skutecznej mocy uchwały o zawieszeniu Skarżącej w prawach członkach, co w konsekwencji spowodowało, iż w obrocie funkcjonuje wyłącznie uchwała o przywróceniu Skarżącej w prawach członka pomimo braku wcześniejszego jej zawieszenia lub skreślenia, 2) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez niezebranie, niewyczerpujące zbadanie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego co w konsekwencji spowodowało pozostawienie w obrocie uchwały o przywróceniu Skarżącej w prawach członka pomimo, iż organ uznał, że nie nastąpiło skuteczne zawieszenie Skarżącej w prawach członka, 3) art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K,.p.a. poprzez niezebranie, niewyczerpujące zbadanie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego co do potrzeby wystąpienia przesłanek przemawiających za zawieszeniem Skarżącej w prawach członka, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że Skarżąca w dniu podjęcia decyzji o zawieszeniu nie uiściła składek członkowskich za okres 6 miesięcy, 4) art. 19 ustawy o Samorządzie zawodowym architektów oraz inżynierów budownictwa, poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że Skarżąca została skutecznie zawieszona w prawach członka, co w konsekwencji spowodowało podjęcie uchwały o przywróceniu Skarżącej w prawach członka, pomimo iż w niniejszym postępowaniu nigdy nie nastąpiło skutecznie pozbawienie Skarżącej praw członka, 5) art. 42 ust 3 pkt 3 ustawy o Samorządzie zawodowe architektów oraz inżynierów budownictwa, poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie Skarżąca spełniła przesłanki do zawieszenia w prawach członka. W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawiła argumentację popierającą zarzuty skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna postanowienie bowiem narusza art. 134 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W piśmiennictwie oraz w orzecznictwie wskazuje się, że organ odwoławczy wydaje postanowienie o niedopuszczalności odwołania w przypadku stwierdzenia braku spełnienia przesłanek podmiotowych lub przedmiotowych dopuszczalności odwołania. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego odwołanie. Przesłanki przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. W przedmiotowej sprawie organ uznał, że zaszły przedmiotowe przesłanki niedopuszczalności odwołania od decyzji [...]OIA z 16 kwietnia 2024 r. w sprawie zawieszenia Skarżącej w prawach członka [...]OIA, w postaci braku przedmiotu zaskarżenia, a więc w istocie, w związku z brakiem uchwały/decyzji [...]OIA z 16 kwietnia 2024 r. Jak wynika z wyjaśnień organu zawartych w zaskarżonym postanowieniu, a także z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy, uchwała/decyzja [...]OIA z 16 kwietnia 2024 r. w sprawie zawieszenia Skarżącej w prawach członka [...]OIA, została doręczona Skarżącej 5 czerwca 2024 r. Przed jej doręczeniem jednak [...]OIA rozpatrując wniosek Skarżącej z 3 czerwca 2024 r. o przywrócenie Jej w prawach członka [...]OIA, wydała 4 czerwca 2024 r. uchwałę/decyzję nr [...]o przywróceniu Skarżącej w prawach członka [...]OIA. Zdaniem Rady, ponieważ zgodnie z treścią art. 110 K.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, w niniejszej sprawie uchwała/decyzja [...]OIA z 16 kwietnia 2024 r. w sprawie zawieszenia Skarżącej w prawach członka [...]OIA, przed jej doręczeniem 5 czerwca 2024 r., została zmieniona w ten sposób, że w istocie została wyeliminowana przez organ z obrotu prawnego, poprzez wydanie uchwały/decyzji z 4 czerwca 2024 r. o przywróceniu Skarżącej w prawach członka [...]OIA. Zdaniem Rady, skoro uchwała/decyzja o zawieszeniu Skarżącej w prawach członka [...]OIA przed jej doręczeniem została w istocie uchylona decyzją o przywróceniu Skarżącej w prawach członka [...]OIA, to odwołanie od niej jest niedopuszczalne. Sąd stwierdza, że przytoczone stanowisko Rady jest błędne, gdyż nie znajduje podstaw prawnych w przepisach prawa oraz podstaw faktycznych w okolicznościach faktycznych sprawy. Podstawową okolicznością faktyczną w sprawie, rodzącą określone skutki prawne jest niebudzący wątpliwości fakt doręczenia Skarżącej 5 czerwca 2024 r. uchwały [...]OIA z 16 kwietnia 2024 r., zawieszającej Skarżącą w prawach członka [...]OIA. Jak natomiast wynika z art. 110 § 1 K.p.a., na który powołała się sama Rada, organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Uchwała ta weszła zatem do obrotu prawnego wywołując określone skutki prawne wobec Skarżącej. Kolejną istotną i nie budzącą wątpliwości okolicznością w sprawie jest fakt, że uchwała [...]OIA z 4 czerwca 2024 r. nie wyeliminowała w żaden sposób z obrotu prawnego uchwały [...]IA z 16 kwietnia 2024 r. Uchwała z 4 czerwca 2024 r., ani nie zmieniła uchwały z 16 kwietnia 2024 r., ani jej nie uchyliła. Uchwała z 4 czerwca 2024 r. w ogóle nie zawiera takiego rozstrzygnięcia i rozstrzygnięcia takiego nie można wyprowadzić z faktu wydania jej przed doręczeniem Skarżącej uchwały z 16 kwietnia 2024 r. Uchwała z 4 czerwca 2024 r., przywracając Skarżącą w prawach członka [...]OIA niewątpliwie zmienia wobec Skarżącej skutki prawne wynikające z uchwały z 16 kwietnia 2024 r. zawieszającej Skarżącą w prawach członka [...]OIA, jednak w żaden sposób nie wpływa na byt prawny uchwały z 16 kwietnia 2024 r. Obie uchwały w związku z ich doręczeniem Skarżącej istnieją w obrocie prawnym wywołując wobec Skarżącej wynikające z nich skutki prawne, przy czym uchwała z 16 kwietnia stanowi faktyczne uzasadnienie uchwały z 4 czerwca 2024 r. Innymi słowy brak w obrocie prawnym uchwały z 16 kwietnia 2024 r. pozbawiałby sensu uchwałę z 4 czerwca 2024 r., jeżeli bowiem nie występowałaby w obrocie uchwała zawieszająca Skarżącą w prawach członka [...]OIA, nie byłoby faktycznego uzasadnienia dla wydania uchwały przywracającej Skarżącą w prawach członka [...]OIA. Skoro natomiast obie uchwały, a więc i uchwała z 16 kwietnia 2024 r. istnieją w obrocie prawnym, błędne jest stanowisko organu, o niedopuszczalności odwołania od tej uchwały w związku brakiem wystąpienia przesłanki przedmiotowej odwołania w postaci braku w obrocie prawnym przedmiotu powyższego odwołania, a więc uchwały z 16 kwietnia 2024 r. Przyjmując to stanowisko Rada naruszyła art. 134 K.p.a., w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, bezpodstawnie bowiem stwierdziła niedopuszczalność odwołania od uchwały z 16 kwietnia 2024 r. z przyczyn powyżej opisanych. Na marginesie Sąd musi odnieść się do kwestii poruszonej przez KRIA w zaskarżonym postanowieniu, która co prawda nie ma istotnego znaczenia w sprawie, na której jednak KRIA opiera swoje błędne stanowisko w sprawie. Chodzi mianowicie o kwestię ewentualnej zmiany decyzji/uchwały przez organ, który ją wydał, po jej podpisaniu ale przed jej doręczeniem stronie. KRIA wyraziła pogląd w zaskarżonym postanowieniu, że decyzja/uchwała, która nie została doręczona stronie może być zmieniona przez organ, który ją wydał do czasu jej doręczenia. Sąd musi w tym miejscu zauważyć, że nie jest to taka jednoznaczna kwestia, jak ją przedstawiła Rada, ponieważ w orzecznictwie występuje rozbieżność co do możliwość zmiany decyzji/uchwały przez organ, który ją wydał, po jej podpisaniu ale przed jej doręczeniem stronie. Sytuacja taka jednak, wbrew przekonaniu KRIA, nie wystąpiła w niniejszej sprawie, dlatego Sąd nie będzie dokonywał głębszej analizy tego problemu. W niniejszej sprawie uchwała z 16 kwietnia 2024 r. została doręczona Skarżącej 5 czerwca 2024 r., a przed jej doręczeniem nie została ani zmieniona ani uchylona. Takiego rozstrzygnięcia nie zawiera uchwała z 4 czerwca 2024 r., co zostało powyżej wyjaśnione. W sprawie nie została również wydana żadna inna uchwała, która w trybie zwyczajnym uchyliłaby uchwałę z 16 kwietnia 2024 r., jak równie w trybie nadzwyczajnym stwierdzałaby jej nieważność zmieniała ją czy też uchylała. Sąd stwierdza, że przedmiotem rozważań Sądu w niniejszej sprawie nie może być kwestie zasadności i legalności wydania przez Radę uchwały z 16 kwietnia 2024 r., nie jest ona bowiem przedmiotem skargi. Dlatego też Sąd nie odnosi się do zarzutów skargi w tym zakresie. Konsekwencją niniejszego rozstrzygnięcia Sądu będzie rozpoznanie przez KRIA odwołania Skarżącej od uchwały [...]OIA z 16 kwietnia 2024 r. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964), zasądzając od Rady na rzecz Skarżącej kwotę 597 zł, na którą składał się uiszczony wpis sądowy od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem (480 zł) oraz opata skarbowa (17 zł), w pkt 2 sentencji wyroku. Skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 tej ustawy, z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek.