VI SA/Wa 2210/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny oddala skargę w całości Urząd Patentowy RP zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 225 ust. 3 i art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm., dalej także "p.w.p.") utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r. stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. o udzieleniu na rzecz T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej także "skarżący" lub "zgłaszający") prawa ochronnego na znak towarowy zgłoszony za numerem [...] z powodu nieuiszczenia w wyznaczonym terminie opłaty za pierwszy okres ochrony znaku towarowego. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym. W dniu [...] czerwca 2014 r. Urząd Patentowy RP wydał decyzję o udzieleniu na rzecz skarżącego prawa ochronnego na znak towarowy zgłoszony za numerem [...] pod warunkiem wniesienia opłaty za pierwszy okres ochrony. Powyższa decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 18 czerwca 2014 r. Z powodu nieuiszczenia przez zgłaszającego w wyznaczonym terminie ww. opłaty Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy zgłoszony za numerem [...]. Skarżący w ustawowym terminie złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnił, że do omyłki w przedmiotowej sprawie mogło dojść w wyniku kierowania przez wnioskodawcę w tym samym czasie, w tej samej wysokości przelewu w sprawie rejestracji znaku towarowego o podobnym numerze [...]. Wraz z wnioskiem, zgłaszający uiścił na rachunek Urzędu Patentowego RP zaległą opłatę za pierwszy dziesięcioletni okres ochrony znaku towarowego oraz opłatę za publikację. Urząd Patentowy RP w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy stwierdził, że zgłaszający otrzymał decyzję o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy [...] w dniu [...] czerwca 2014 r. Doręczenie decyzji o udzieleniu prawa ochronnego nastąpiło w pełni skutecznie i tym samym zgłaszający posiadał możliwość zapoznania się z treścią decyzji oraz zawartą w niej informacją o obowiązku uiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie. W przedmiotowej sprawie termin do uiszczenia opłaty minął z upływem 3 miesięcy od dnia doręczenia powyższej decyzji, a zatem w dniu 18 września 2014 r. Obowiązek uiszczenia wymaganej opłaty spoczywał na zgłaszającym, który jest stroną w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP w sprawie uzyskania prawa ochronnego. Zdaniem organu o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od tego podmiotu. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi zalicza się np. takie zdarzenia jak przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Przywołane przez wnioskodawcę okoliczności mające na celu uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wymaganej opłaty stanowią w ocenie Urzędu Patentowego RP okoliczności, którym przy zachowaniu należytej staranności mógł on zaradzić. Zgłaszający wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] lipca 2016 r. Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że w lipcu 2014 r. obsługujący od wielu lat spółkę T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. radca prawny przeszedł udar mózgu i przez kilkanaście tygodni nie było z nim kontaktu. Odbieraną korespondencję w miesiącu lipcu 2014 roku (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) przekazywano według obiegu dokumentów do osoby prowadzącej sprawę (firma zewnętrzna jednoosobowa, gdyż radca prawny nie był zatrudniony na etacie), ale nikt czynności w sprawie nie podejmował, z uwagi na nagłą chorobę, w tym przypadku stan wyłączający możliwość świadomego kierowania swoim działaniami. Tym samym sprawa objęta przedmiotowym postępowaniem nie była dalej prowadzona (w zakresie dotyczącym wniesienia należnej opłaty za pierwszy okres ochronny, z przyczyn niezależnych od skarżącego. Skarżący podkreślił, że choroba osoby zajmującej się tą sprawą z racji rodzaju schorzenia powodowała, że osoba ta nie była nie tylko w stanie podjąć żadnych działań, ale także o tym fakcie poinformować kogokolwiek. Dlatego też skarżący de facto nie otrzymał decyzji o udzieleniu mu prawa ochronnego na znak towarowy, gdyż dowiedział się o niej dopiero na skutek decyzji o wygaśnięciu przedmiotowego prawa ochronnego. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i udzielnie prawa do ochronnego na opłacony już w pełni znak towarowy oraz orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest niezasadna. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2015 r., którą po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2015 r., stwierdzają wygaśnięcie decyzji o oddzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy zgłoszony pod nr [...]z powodu braku uiszczenia w terminie opłaty za pierwszy rok ochrony, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu, istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy kwestii uprawdopodobnienia braku winy skarżącego nieuiszczenia w terminie opłaty za pierwszy okres ochrony zgłoszonego znaku towarowego oraz dokonanej w tym zakresie oceny organu administracji. Skarżący na etapie postępowania administracyjnego wskazał na okoliczność dokonania omyłkowo w tym samym czasie oraz w tej samej wysokości, jak w przypadku przedmiotowej sprawy, przelewu w z tytułu rejestracji znaku towarowego o podobnym numerze do [...]. W skardze do Sądu następnie wskazał na inną okoliczność, tj. poważną chorobę radcy prawnego obsługującego od wielu lat spółkę T. Sp. z o.o. z siedzibą w K., który nie był w stanie podjąć żadnych działań w przedmiotowej sprawie, ale także poinformować skarżącego o konieczności uiszczenia opłaty za udzielenie prawa ochronnego, który z tego powodu nie otrzymał decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy i dowiedział się o niej dopiero na skutek decyzji o wygaśnięciu przedmiotowego prawa ochronnego. Z uwagi na powyższe skarżący uznał, że niedotrzymanie terminu dokonania płatności za pierwszy okres ochronny na znak towarowy nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Sad zauważa, ze zgodnie z art. 147 ust. 2 p.w.p., udzielenie prawa ochronnego następuje pod warunkiem uiszczenia opłaty za dziesięcioletni okres ochrony. W razie nieuiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie Urząd Patentowy stwierdza wygaśnięcie decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Z powyższej regulacji wynika, że za ochronę pobierana jest opłata, zatem wygaśnięcie patentu (decyzji w przypadku pierwszego okresu ochronnego) stanowi sankcję za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty we właściwym terminie (por. Prawo własności przemysłowej, red. U Promińska, Difin, wyd II, Warszawa 2005, str.121, tak samo: Prawo własności przemysłowej, red. P. Kostański, C. H. Beck, Warszawa 2010, str. 497 i nast.). Zgodnie z treścią art. 225 ust. 3 p.w.p., jeżeli została wydana decyzja o umorzeniu postępowania z powodu nieuiszczenia opłaty, o której mowa w art. 223 ust. 2 tej ustawy, albo decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub odpowiednio prawa z rejestracji z powodu nieuiszczenia opłaty, o której mowa w art. 224 ust. 1 ustawy, decyzja taka może zostać uchylona na wniosek zgłaszającego o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, i po jednoczesnym uiszczeniu zaległej opłaty. W przypadku przedmiotowej sprawy skarżący wskazał początkowo (na etapie postepowania administracyjnego) na okoliczność wykonania obowiązku uiszczenia należnej opłaty, tylko jak stwierdził omyłkowo miało to miejsce w odniesieniu do innego znaku towarowego. Organ nie uwzględnił żądania skarżącego uznając, iż nie uprawdopodobnił on braku winy w dochowaniu terminu oraz nie wskazał na jakiekolwiek niezależne od niego okoliczności (nie dającą się przezwyciężyć przeszkodę), które uniemożliwiłyby skarżącemu dotrzymania terminu. Zauważyć ponadto trzeba, iż skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie wskazanych przez niego okoliczności, dlatego też ocenę Urzędu Patentowego w tym zakresie należało uznać za prawidłową. W skardze do Sądu strona podniosła inną okoliczność, tj. choroby osoby uprawnionej do działania w przedmiotowej sprawie w imieniu skarżącego (radcy prawnego), w wyniku czego nie otrzymał on decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy i dowiedział się o niej dopiero na skutek decyzji o wygaśnięciu przedmiotowego prawa ochronnego. Powyższe stanowi nową okoliczność, nie będącą przedmiotem oceny organu na etapie postępowania administracyjnego. Strona nie wyjaśniła w skardze dlaczego okoliczność ta nie została lub nie mogła być przedstawiona w postępowaniu prowadzonym w sprawie przez Urząd Patentowy i co istotne, nie przedstawiła na potwierdzenie wystąpienia takiej okoliczności jakichkolwiek dowodów, w szczególności zwolnienia lekarskiego (wypisu ze szpitala) oraz umowy wiążącej ją z kancelarią radcy prawnego. Ponadto stanowisko skarżącego pozostaje w sprzeczności z jego wyjaśnieniami zawartymi we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez organ, z których jednoznacznie wynika, że wiedział on o wydanej decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. tylko omyłkowo, jak stwierdził, dokonał przelewu z tytułu rejestracji znaku towarowego o podobnym numerze do [...]. Z uwagi na powyższe, Sąd nie mógł uznać stanowiska i wyjaśnień skarżącego za przekonujące, zwłaszcza, że nie zostały poparte żadnymi dowodami. Podkreślić także trzeba, że w przypadku postępowania prowadzonego w trybie art. 225 ust.1-4 wystarczy samo uprawdopodobnienie braku winy i nie jest konieczne przeprowadzanie dowodu odnośnie wystąpienia w tej sprawie jakiś nadzwyczajnych okoliczności, jak to ma miejsce w trybie art. 243 p.w.p. Ponadto cechą postępowania odwoławczego w ujęciu art. 138 K.p.a. jest to, że nie ogranicza się ono do kontroli decyzji I - instancyjnej, lecz organ odwoławczy obowiązany jest ponownie sprawę rozstrzygnąć, dokonać oceny zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego w aspekcie jego zupełności i dopiero na tej podstawie, w sposób umotywowany, wskazać, jakie okoliczności nie zostały udowodnione (wyroki NSA w Warszawie z dnia 2000.11.02, sygn. akt V SA 856/00 (LEX Nr 50108) oraz z dnia 2001.07.19 sygn. akt V SA 3872/00 (LEX nr 78936)). Wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenie stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz ustosunkowanie się w decyzji do złożonych dowodów, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 107 § 3 k.p.a. Dopiero bowiem pewność, że ustalenia faktyczne zostały poczynione niewadliwie, zezwala na formułowanie przesądzających ocen co do zaistnienia w konkretnym przypadku przesłanek uregulowanych przez prawo materialne. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, w której organ dokonał oceny prawnej z uwzględnieniem przesłanek przywrócenia terminu w trybie art. 225 p.w.p., brak jest uchybień procesowych w zakresie ustaleń faktycznych. Ustalenia te pozwoliły na rzetelną ocenę wniosku skarżącego w przedmiocie uprawdopodobnienia braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia opłaty za ochronę patentową. Wyciągnięte z tej analizy prawnej wnioski i przyjęte rozstrzygnięcie sprawy jest uzasadnione okolicznościami sprawy i zasługiwało na aprobatę Sądu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.