VI SA/Wa 2215/17

WyrokWSA w Warszawie2018-05-29

Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sławomir Kozik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma podstawy prawne do miarkowania wysokości nałożonej opłaty abonamentowej lub odstąpienia od jej nałożenia, jeśli zostały spełnione przesłanki do jej ustalenia?
Ratio decidendi
Przepisy ustawy o opłatach abonamentowych nie dają organowi administracji publicznej podstaw prawnych do miarkowania wysokości nałożonej opłaty ani do odstąpienia od jej nałożenia, jeśli zostały spełnione przesłanki do jej ustalenia. Wysokość opłaty jest stała i stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej. Obowiązek rejestracji odbiorników jest bezwzględny i nie zależy od sytuacji finansowej ani rodzinnej użytkownika.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, która ustaliła opłatę za używanie jednego niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego. Kontrola wykazała obecność niezarejestrowanego odbiornika w lokalu użytkowym skarżącej. Skarżąca kwestionowała decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania (brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania, brak zapewnienia udziału w postępowaniu) oraz prawa materialnego (zwolnienie z opłat ze względu na wiek i świadczenie emerytalno-rentowe).
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant p.o. ref. staż. Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2018 r. ze skargi W.W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za użytkowanie odbiornika telewizyjnego oddala skargę Sygn. akt: VI SA/Wa 2215/17 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. wydaną przez Drektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska SA ustalając opłatę za używanie jednego niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego w kwocie 681,00 zł. Postawą prawną nałożenia kary był przepis art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 z późn. zm. - dalej jako: ustawa o opłatach abonamentowych). W dniu [...] marca 2016 r. kontrola przeprowadzona w lokalu użytkowanym przez W. W., prowadzącą działalność pod firmą [...] (dalej: skarżącą; stronę) przy ul. [...] w [...], ujawniono jedem odbiornik TV marki [...], do którego podłączony był dekoder [...]. Odbiornik po uruchomieniu i przełączeniu z fal radiowych odbierał program TVP1. W protokole odnotowano, iż stwierdzony okres używania odbiornika w tym lokalu wynosi dwa lata i został ustalony na podstawie ustnego oświadczenia złożonego przez stronę. W protokole odnotowano ponadto, że jest to urządzenie technicznie dostosowane do odbioru programów telewizyjnych. Protokół został podpisany bez zastrzeżeń przez osoby kontrolujące oraz stronę. W dniu 3 października 2016 r. organ I instancji zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania jednego niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego i zgodnie z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poinformował ją o prawie do wypowiedzenia się w trakcie postępowania co do zebrar/cłi dowodów i materiałów oraz do zgłoszenia żądań. W piśmie z dnia 18 października 2016 r. strona oświadczyła, że nie używa niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego. Poinformowała też że z dniem 30 czerwca 2016 r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Wyjaśniła, że podczas kontro! odbiornik telewizyjny oraz część umeblowania znajdowały się w kontrolowanym pomieszczeniu z powodu remontu w sąsiednim pomieszczeniu. W piśmie z dnia 14 listopada 2016 r., organ I instancji przedstawił przepisy prawa dotyczące obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz wnoszenia opłaty za ich używanie. Potwierdził też ustalenia dokonane podczas kontroli. Odnosząc się do informacji, że prowadzona przez Stronę działalność gospodarcza została zamknięta, organ wyjaśnił, ze kontrola była przeprowadzona w czasie, gdy strona prowadziła działalność gospodarczą, z którego to tytułu strona ponosi odpowiedzialność. W dniu [...] maja 2017 r organ I instancji wydał decyzję Nr [...], ustalającą opłatę za używanie jednego niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego w kwocie 681,00 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt jeden zł 00/100). Rozstrzygnięcie to zostało wydane na podstawie protokołu z kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przeprowadzonej w dniu [...] marca 2016 r. W dniu 13 czerwca 2017 r. strona wniosła odwołanie od decyzji Nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. Kwestionując zaskarżoną decyzję wskazała, że organ nie zawiadomił jej stosownie do art. 61 §4 k.p.a. o wszczęciu postępowania administracyjnego. Nie zapewnił jej też udziału w postępowaniu, do czego obowiązuje go art. 10 §1 k.p.a. W jej ocenie, w sposób oczywisty prowadzi to do konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponadto zarzuciła decyzji naruszenie art. 7 ust.6 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez ustalenie opłaty w sytuacji, w której organ nie stwierdził, do kogo należał odbiornik i kto był jego posiadaczem. Lokal, który był przedmiotem kontroli nie należał do strony, podobnie jak odbiornik, a zatem strona nie powinna być adresatem decyzji. Ponadto organ ustalił opłatę, nie badając wszelkich okoliczności podmiotowych, w szczególności sytuacji finansowej oraz rodzinnej Strony. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu decyzji, iz zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych za używanie odbioników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 2 ww. ustawy, domniemywa się. że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle powyższych uregulowań prawnych zdolność do natychmiastowego odbioru programu jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik. Wyjątek od tej zasady, dotyczy m.in. osób fizycznych, które uiszczajav tylko jedną opłatę abonamentową niezależnieod liczby odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych używanych w gospodarstwie domowym. Organ odwoławczy podkreśłił, iż w dniu [...] marca 2016 r. przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu użytkowym, zajmowanym przez stronę, prowadzacą działalność gospodarczą pod firmą [...] Kontrola została przeprowaczona w obecności strony. W jej wyniku w lokalu ujawniono jeden odbiornik telewizyjny marki [...], do którego podłączony był dekoder [...]. Odbiornik po uruchomieniu przez stronę i przełączeniu z fal radiowych, odbierał program TVP1. Znalazło to odzwierciedlenie w stosownych wpisach do protokołu kontroli. Telewizor stał na zapleczu [...]. Kanał TVP1 odbierał czysto, bez zakłóceń. Wejście do domu jest oddzielne niż do [...]. Protokół został podpisany bez zastrzeżeń przez osoby kontrolujące oraz stronę. Zdaniem organu, nie budzi wątpliwości, iż strona podczas kontroli posiadała jeden odbiornik telewizyjny będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Organ odwoławczy wskazał nadto, iż zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. poz. 1676), odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. W przedmiotowej sprawie odbiornik telewizyjny używany był przez dwa lata przed przeprowadzeniem kontroli, co oznacza, że strona używała niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego przez okres przekraczający wyznaczony przepisami prawa termin na jego rejestrację. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. poz. 1676), odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. W przedmiotowej sprawie odbiornik telewizyjny używany był przez dwa lata przed przeprowadzeniem kontroli, co oznacza, że Strona używała niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego przez okres przekraczający wyznaczony przepisami prawa termin na jego rejestrację. Minister Infrastruktury i Budownictwa wyjaśnił pojęcie terminu "posiadanie" w rozumieniu ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, któte zostało ujęte jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, przy czym dla nałożenia stosownych obowiązków określonych w art. 7 ust. 6 ww. ustawy na przedsiębiorcę wystarczające jest wskazanie, iż odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowym należącym do jego firmy. Organ odwoławczy zaznaczył, iż obowiązek rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zgodnie z przepisami ustawy o opłatach abonamentowych ma charakter bezwzględny i nie zależy od sytuacji finansowej oraz rodzinnej użytkownika odbiorników. Sytuacja finansowa lub osobista użytkownika może uprawniać go do uzyskania zwolnienia z uiszczania opłaty abonamentowej zgodnie z art. 4 ustawy, nie zwalnia go natomiast z obowiązku rejestracji odbiorników. Uprawnienia do zwolnienia z uiszczania opłaty abonamentowej nie przysługują przy tym automatycznie, a warunkiem ich uzyskania jest dopełnienie niezbędnych formalności czyli zarejestrowanie odbiorników oraz złożenie oświadczenia o spełnieniu warunków do korzystania ze zwolnień i przedstawienie operatorowi wyznaczonemu niezbędnych dokumentów potwierdzających uprawnienia do tych zwolnień. Zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia podczas kontroli, iż Strona używa niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych k!erownik jednostki operatora publicznego wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiorników oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Wysokość tejże opłaty wynika wprost z treść art. 5 ust. 3 ww. ustawy. Opłata ta jest stała i stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowe, obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników. Przepisy ustawy nie dają. organowi administracji publicznej podstaw prawnych do miarkowania wysokości nałożone opłaty czy też do odstąpienia od jej nałożenia, jeśli zostały spełnione przesłanki do jej ustalenia. Reasumując wysokość tej opłaty nie wynika ze swobodnego uznania Poczty Polskiej S.A.. która jedynie została wskazana w ustawie jako podmiot pobierający opłaty i dokonujący kontroli obowiązku rejestraq odbiorników. Również organ II instancji nie ma podstaw prawnych do obniżenia wysokości opłaty nakładane z tytułu używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego ani do odstąpień a od nakładania tej opłaty. Organ zaznaczył także, że strona była prawidłowo powiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w dniu 3 października 2016 r., odebranym przez Stronę w dniu 6 października 2016 r., co potwierdza jej podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Zdaniem organu II instancji decyzja z dnia [...] maja 2017 r. odpowiada prawu. Okoliczność, że w dniu kontroli w lokalu zajmowanym przez stronę znajdował się jeden odbiornik telewizyjny będący wstanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, który nie został zarejestrowany w terminie wyznaczonym przepisami prawa, jest bowiem w ocenie organu bezspornie ustalona. Strona wniosła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając: I naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 4 ust. 1 pkt 6 i ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1204) przez ich niezastosowanie i w konsekwencji obciążenie skarżącej opłatą abonamentową w sytuacji gdy skarżąca z uwagi na wiek, próg kwotowy pobieranego świadczenia emerytalno-rentowego [nieprzekraczający 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego] była zwolniona z obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a fakt ten został potwierdzony w formularzu zwolnienia oraz oświadczeniu, a okres za jaki obciążono Skarżącą opłatą zawierał się w okresie, w którym objęta była zwolnieniem podmiotowym, II naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpfyw na wynik sprawy, tj. art. 10 par. 1 k.p.a. przez niezapewnienie skarżącej udziału w postępowaniu przed organem II Instancji i uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i w konsekwencji zaniechanie poinformowania skarżącej o terminie rozpoznania jej sprawy przed organem II. Instancji, co uniemożliwiło odniesienie się do zgromadzonego materiału dowodowego, a przede wszystkim złożenie dokumentu w postaci formularza zwolnienia zweryfikowanego i opatrzonego podpisem pracownika Poczty Polskiej, III naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawv, art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 par. 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas gdy na organie odwoławczym ciążyła powinność uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozstrzygnięcia organowi I. instanq'i z uwagi na wydanie jej z naruszeniem przepisów postępowania, a także z uwagi na fakt, iż niewyjaśniony zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. - o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i na podstawie art. 61 par. 2 pkt 1) p.p.s.a. - o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa, a na wypadek gdyby organ ten nie przychylił się do wniosku, wniosła na podstawie art. 61 par. 3 p.p.s.a. o wydanie przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości zaskarżonej decyzji motywując to niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia negatywnych skutków dla skarżącej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotycczas prezentowane stanowisko. Pełnomocnik skarżącej wniósł pismo z dnia 21 maja 2018 r.. do którego załączył decyzję Krajowej Rady Radiofonii, Radiofonii i Telewizji z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], umarzającą opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika w wysokości 681 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 11, 60 zł. (vide - protokół rozprawy z dnia 29 maja 2018 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd doszedł bowiem do przekonania, iz ustalenia w przedmiocie spełnienia materialnoprawnych przesłanek nałożenia kary pieniężnej z tytułu użytkowania przez skarżącą odbiornika telewizyjnego bez wymaganej prawem rejestracji zostały wykazane przez organ w sposób najzupełniej prawidłowy. Organ posłużył się przy tym tak ustaleniami faktycznymi pozyskanymi w drodze kontroli, przeprowadzonej w dniu [...] marca 2016 r., jak też domniemaniami prawnymi, korzystając z unormowań ustawy o opłatach abonamentowych. Mianowicie w sposób nie budzący wątpliwość, w obecności skarżącej, ustalił, że w lokalu użytkowym, zajmowanym przez stronę, prowadzacą działalność gospodarczą pod firmą [...], znajdował się jeden odbiornik telewizyjny marki [...], do którego podłączony był dekoder [...]. Odbiornik po uruchomieniu przez stronę i przełączeniu z fal radiowych, odbierał program TVP1. Znalazło to odzwierciedlenie w stosownych wpisach do protokołu kontroli. Telewizor stał na zapleczu [...]. Kanał TVP1 odbierał czysto, bez zakłóceń. Wejście do domu było oddzielne, niż do [...]. Protokół został podpisany bez zastrzeżeń przez osoby kontrolujące oraz przez samą stronę. Zdaniem Sądu, w sposób prawidłowo ustalono zasadniczą w sprawie nałożenia kary przesłankę - iż strona podczas kontroli posiadała jeden odbiornik telewizyjny będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia podczas kontroli, iż strona używa niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych k!erownik jednostki operatora publicznego wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiorników oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Wysokość tejże opłaty wynika wprost z treść art. 5 ust. 3 ww. ustawy. Opłata ta jest stała i stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowe, obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników. Przepisy ustawy nie dają. organowi administracji publicznej podstaw prawnych do miarkowania wysokości nałożone opłaty czy też do odstąpienia od jej nałożenia, jeśli zostały spełnione przesłanki do jej ustalenia. Jak wynika z art. 2 ust. 2 Ustawy o opłatach abonamentowych, "Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika". Z faktu włączenia odbiornika w trakcie kontroli przez skarżącą prawidłowo wywnioskowano w drodze powyższego domniemania, iż strona odbiornika używała. Odrębną od powyższej i wymagającą odrębnego omówienia jest kwestia niepodlegania przez stronę opłatom abonamentowym na mocy art. 4 ust. 1 pkt 6 i ust. 33 ustawy o opłatach abonamentowych, co podnosi strona w zarzucie pierwszym skargi do WSA w Warszawie. Należy przypomnieć, iż przesłanką nałożenia kary na podstawie art.. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentoaych jest wykazanie, iż odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowym należącym do firmy strony, co - jak zostało wyżej omówione - zostało w sposób prawidłowy i nie budzący wątpliwości wykonane przez organ.. Nie ma też bezpośredniego wpływu na byt zaskarżonej decyzji fakt umorzenia na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych opłaty za używanie niezarejestrowaniego odbiornika telewizyjnego. Zdaniem Sądu, wydanie przez KRRiT decyzji z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], z której dowód przeprowadzono w niniejszym postępowaniu (rozprawa w dniu 29 maja 2018 r.) ma natopiast takie znaczenie, iż opłata ta nie może być wobec strony egzekwowana. Decyzja stanowić będzie bowiem przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego w tej sprawie. Jak stanowi art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz.U. z 2017 r. Poz. 1201). postępowanie egzekucyjne umarza się m.in, jeżeli obowiązek został umorzony - o czym stanowi decyzja z dnia [...]k kwietnia 2018 r. KRRiT. Końcowo należy wskazać, iż z uwagi na czynny udział strony przed organami obydwu instancji i brak wykazania jakiegokolwiek wpływu na treść rozstrzygnięcia wskazywanego uchybienia przepisowi art. 10 ust. 1 k.p.a. przez organ II instancji, zarzut sformułowany w tym zakresie (pkt II skargi) należy uznać za bezzasadny. Zdaniem Sądu nie zaszła tez w sprawie okoliczność, o której mowa w pkt III skargi, t.j. istotne naruszenie przepisów postępowania - art. 15 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., albowiem organ odwoławczy prawidłowo wykonał ciążące na mim obowiązki, o czym była mowa powyżej. Z uwagi na powyższe, w myśl art.151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło