VI SA/Wa 2216/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-21
Skład orzekający: Maria Jagielska, Stanisław Gronowski, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy prawidłowo oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy GAMMARUS, uznając go za niedopuszczalny z powodu upływu 5-letniego terminu od daty rejestracji, nie wykazując dostatecznie, że uprawniony uzyskał rejestrację działając w złej wierze?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że Urząd Patentowy nie zastosował się do wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku, który nakazywał ponowne zbadanie kwestii złej wiary pierwotnego zgłaszającego znak towarowy. Organ nie wykazał wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zbadał wszystkich istotnych dowodów, w tym powszechnego używania oznaczenia "Gammarus" przed datą zgłoszenia, co mogło świadczyć o złej wierze.Stan faktyczny
Skarżący M. G. wniósł o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy GAMMARUS, twierdząc, że znak ten stanowi nazwę rodzajową i został zarejestrowany w złej wierze. Urząd Patentowy pierwotnie unieważnił prawo ochronne, ale WSA uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność ponownego zbadania kwestii złej wiary. Następnie Urząd Patentowy oddalił wniosek, uznając go za niedopuszczalny z powodu upływu terminu, nie wykazując jednak dostatecznie złej wiary. WSA uchylił tę decyzję, krytykując organ za nieuwzględnienie wskazań sądu i brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Gronowski Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2008 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2007 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy GAMMARUS nr R-80315 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.
M. G. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2007r. oddalającą wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy GAMMARUS zarejestrowany pod numerem R-80315.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Znak towarowy słowny GAMMARUS został zgłoszony do rejestracji w dniu 19 października 1992 r. przez [...] z siedzibą w Z. dla towarów w klasie 31 – pokarmy dla ryb, ptaków, gadów, płazów oraz drobnych zwierząt hodowlanych. Wniosek podpisał Zastępca Dyrektora ds. produkcji eksportowej T. O. W dniu 5 lipca 1993 r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek A. O. o przeniesienie prawa wyłączności do tego znaku towarowego z dotychczas uprawnionego [...] na rzecz wnioskodawcy. Do wniosku załączona została umowa przeniesienia prawa do zgłoszonego do rejestracji w Urzędzie Patentowym znaku towarowego podpisana przez wnioskodawcę A. O. oraz w imieniu [...] przez Zastępcę Dyrektora ds. handlowych K. D.. Wnioskodawca załączył do akt zaświadczenie wydane przez Urząd Miejski w Z. z dnia 29 września 1993 r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej A. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...].
Decyzją z dnia [...] lipca 1994 r. Urząd Patentowy RP dokonał rejestracji znaku towarowego GAMMARUS na rzecz A. O. dla towarów w kl. 31.
W dniu 22 stycznia 2001 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek skarżącego w niniejszej sprawie M. G. o unieważnienie udzielonego prawa ochronnego. Jako podstawę prawną swego żądania wnioskodawca wskazał art. 7 oraz art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy o znakach towarowych. Stawiając zarzut naruszenia art. 7 ww. ustawy, wnioskodawca podniósł, iż sporny znak towarowy GAMMARUS stanowi nazwę rodzajową stawonogów - kiełży, będących ważnym składnikiem pokarmu ryb. Odnośnie natomiast naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 4 wnioskodawca wskazał na konieczność rozszerzającej interpretacji tego przepisu, która dotyczy według niego nie tylko zakazu rejestrowania znaków stanowiących chronione nazwy odmian roślin ale również stanowiących nazwy własne okazów fauny. Swój interes prawny wnioskodawca uzasadnił faktem powiadomienia przez uprawnionego z rejestracji znaku towarowego GAMMARUS organów ścigania o popełnieniu przez niego przestępstwa polegającego na wprowadzaniu do obrotu handlowego pokarmu dla ryb oznaczonego nazwami Gammarus apricus.
Uprawniony do znaku GAMMARUS, ustosunkowując się do wniosku w piśmie z 9 marca 2001 r., wniósł o jego oddalenie. Powołując się na treść art. 31 ustawy o znakach towarowych, wskazał na konieczność udowodnienia przez wnioskodawcę uzyskania rejestracji w złej wierze z uwagi na upływ okresu pięcioletniego od daty rejestracji. Ponadto uprawniony podniósł, iż znak towarowy GAMMARUS przeznaczony jest do oznaczania pokarmów dla ryb, ptaków, płazów oraz innych drobnych zwierząt hodowlanych powstałych na bazie kiełży, a nie do handlu kiełżami, jako żywymi zwierzętami. Niezależnie jednak od tego, gdyby nawet oznaczenie to nie miało pierwotnie dostatecznych znamion odróżniających, to według niego nabyło wtórną zdolność odróżniającą w wyniku długotrwałego używania w obrocie gospodarczym. Uprawniony zakwestionował również możliwość analogicznego zastosowania w niniejszej sprawie art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy o znakach towarowych wskazując, że zakaz rejestrowania znaków stanowiących nazwy roślin odnosi się tylko do chronionych nazw odmian roślin w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o nasiennictwie (Dz. U. Nr 149, poz. 724 z późn. zm.). Twierdzenie natomiast, iż pod ochroną pozostają nie tylko nazwy odmian roślin, ale również nazwy własne okazów fauny nie ma żadnego uzasadnienia normatywnego. Poddał w wątpliwość także interes prawny wnioskodawcy do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji.
W trakcie prowadzonego postępowania zmarł uprawniony z rejestracji spornego znaku towarowego A. O., a w jego prawa wstąpił brat – T. O. jako jedyny spadkobierca ustawowy.
W piśmie z dnia 13 stycznia 2006 r. wnioskodawca M. G. uzupełnił wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji, stwierdzając, że zarówno w dacie zgłoszenia spornego znaku, jak i w dacie wystąpienia z wnioskiem o dokonanie cesji, poprzedni uprawniony, A. O. nie był przedsiębiorcą. Wnioskodawca wskazał na okoliczności uzyskania prawa ochronnego na przedmiotowy znak, wywodząc z tego działanie uprawnionego w złej wierze. Jednocześnie wnioskodawca uzupełnił wniosek o wskazanie nowej podstawy prawnej unieważnienia tj. art. 4 oraz art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Stwierdził też, że decyzja rejestracyjna Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 1994 r. jest decyzją wadliwą, w stosunku do której powinna być orzeczona nieważność oraz przedstawił dodatkowe informacje w celu wykazania swojego interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji spornego znaku.
Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006 roku, pełnomocnik wnioskodawcy sprecyzował podstawy prawne wniosku o unieważnienie, wskazując na art. 6 ust. 1, art. 7, art. 8 pkt 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy o znakach towarowych. Podniósł też okoliczność, iż w stosunku do wnioskodawcy M. G. toczy się postępowanie cywilne, które zostało zawieszone oraz został wniesiony akt oskarżenia do Sądu Rejonowego w B.. Złożył do akt opinię sporządzoną przez Centrum Ekspertyz Gospodarczych w sprawie sygn. akt 1 Ds. 121/03, z której to opinii wynika, że słowo "gammaurs" jest łacińską nazwą kiełża.
Pełnomocnik uprawnionego podtrzymał natomiast stanowisko zawarte we wcześniejszych pismach procesowych oraz przeciwstawił się przyjęciu nowych podstaw prawnych unieważnienia wskazanych na rozprawie. Podniósł też, że we wniosku niewykazano, że uprawniony uzyskał prawo wyłączne w złej wierze, natomiast w świetle zapadłych orzeczeń sądowych dotyczących firmy A. O. oraz ustalenia prawa własności do spornego znaku nie można zarzucić uprawnionemu działania w złej wierze. Podkreślił przy tym, że w sprawie karnej sąd ustalił, iż faktycznym właścicielem przedsiębiorstwa był A. O., którego następcą jest obecny uprawniony T. O.. Jednocześnie stwierdził, że w świetle art. 7 ustawy o znakach towarowych nazwa "gammarus" nie jest nazwą rodzajową. Jest nią natomiast nazwa "kiełż", która występuje w polskiej encyklopedii PWN. Przywołał przy tym przykłady oznaczeń obcojęzycznych, które zostały zarejestrowane przez Urząd Patentowy. Zdaniem pełnomocnika uprawnionego pojęcie "gammarus" jest nazwą fantazyjną dla przeciętnego odbiorcy, który nie skojarzy tego oznaczenia z kiełżem. Ponownie podniósł też, że sporne oznaczenie nabrało wtórnej zdolności odróżniającej.
Wnioskodawca M. G. wyjaśnił na rozprawie, że od 1991 r. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie pokarmu dla rybek akwariowych. Od tego też roku wprowadził do obrotu pokarm naturalny dla ryb składający się z czystego skorupiaka gammarus pulex - kiełż zdrojowy.
Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. unieważnił prawo ochronne udzielone na znak towarowy GAMMARUS. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że wnioskodawca wykazał swój interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego faktem powiadomieniem przez uprawnionego organów ścigania o popełnieniu przez niego przestępstwa polegającego na stosowaniu w obrocie oznaczenia GAMMARUS APRICUS.
Jednocześnie wskazał, że zgodnie z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy Prawo własności przemysłowej, podstawę prawną oceny zdolności rejestrowej przedmiotowego znaku towarowego stanowią przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych. Z uwagi natomiast na to, że wniosek o unieważnienie prawa ochronnego został złożony w dniu 22 stycznia 2001 roku, tj. po upływie pięciu lat od daty rejestracji, która miała miejsce w dniu [...] lipca 1994 roku, niezbędną przesłanką dopuszczalności wniosku było wykazanie, że uprawniony uzyskał rejestrację działając w złej wierze
Urząd Patentowy uznał, iż wnioskodawca wykazał, że uprawniony do spornego znaku GAMMARUS uzyskał rejestrację w złej wierze. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że znak towarowy GAMMARUS został zgłoszony do rejestracji w dniu 19 października 1992 r. na rzecz [...]. Zgłoszenie to dokonane zostało przez A. O. - pełnomocnika H. [...], prowadzącego działalność gospodarczą pod wyżej wymienioną nazwą. W świetle obowiązującej wówczas ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne (Dz. U. Nr 19, poz. 146) jedynym uprawnionym podmiotem w dacie zgłoszenia spornego znaku do ubiegania się o udzielenie prawa ochronnego był H. [...], a potwierdzeniem tego jest dołączona do akt sprawy kopia koncesji udzielonej przez Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą (Nr [...]) na prowadzenie działalności handlu zagranicznego. Zgodnie natomiast z art. 6 ustawy o znakach towarowych rejestracja znaku towarowego może być dokonana na rzecz przedsiębiorstwa i tylko dla towarów będących przedmiotem jego działalności gospodarczej, a zgodnie z art. 5 tej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorstwie -"rozumie się przez to osobę fizyczną lub prawną uprawnioną do prowadzenia działalności gospodarczej w dziedzinie produkcji, handlu i usług". Pominięcie więc imienia i nazwiska przedsiębiorcy w zgłoszeniu znaku towarowego do ochrony spowodowało ubieganie się o prawo ochronne przez podmiot w rzeczywistości nie mający bytu prawnego w świetle przepisów prawa. A. O. z H. S. łączył natomiast, w świetle zawartej umowy pełnomocnictwa, szczególny stosunek zaufania jaki istnieje między mocodawcą a osobą występującą i działającą w imieniu i na rzecz osoby reprezentowanej. Pełnomocnik ponad wszelką wątpliwość był świadomy na kogo zarejestrowane było przedsiębiorstwo [...]. Pomimo tego zaniechał dokonania prawidłowego zgłoszenia, wprowadzając w błąd swojego mocodawcę jak też Urząd Patentowy, co w rezultacie doprowadziło do zarejestrowania spornego znaku towarowego GAMMARUS na rzecz podmiotu wskazanego przez A. O.. Powołane przez pełnomocnika uprawnionego orzeczenia sądu powszechnego dotyczyły natomiast późniejszych działań A. O. i nie odnosiły się do faktu zgłoszenia znaku towarowego, lecz jedynie do skutecznego przeniesienia prawa ochronnego na jego rzecz. Sąd w postępowaniu o ustalenie komu przysługuje prawo ochronne nie mógł bowiem badać przesłanek zdolności rejestrowej spornego znaku, gdyż te zagadnienia stanowią istotę sporu w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy. Organem zaś właściwym do rozpatrywania tego rodzaju spraw jest wyłącznie Urząd Patentowy działający w trybie postępowania spornego. Zatem wyroki wydane przez sądy powszechne pozostają bez wpływu na sprawę unieważnienia prawa ochronnego udzielonego na sporny znak jako, że nie mogą odnosić się do przesłanek zdolności rejestrowej znaku towarowego. Potwierdzeniem działania w złej wierze przez A. O. były również, w ocenie Urzędu Patentowego, fakty związane z uzyskaniem przez niego wpisu z 29 września 1993 r. nr [...] do ewidencji działalności gospodarczej oraz wystąpieniem przez niego w dniu 25 sierpnia 1994 roku o wykreślenie z ewidencji tego wpisu, w związku z niepodjęciem działalności gospodarczej.
Urząd Patentowy uznał też, że w sprawie tej zachodzą przesłanki uzasadniające unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy na podstawie art. 7 ustawy o znakach towarowych, gdyż przedmiotowy znak słowny GAMMARUS stanowi wyłącznie nazwę rodzajową składnika pokarmu dla ryb i pozbawiony jest jakichkolwiek innych elementów pozwalających na odróżnienie towarów.
W wyniku wniesionej przez T. O. skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 września 2006r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Przyznając, iż M. G. wykazał interes prawny warunkujący możliwość wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy GAMMARUS, Sąd stwierdził, że kwestia uzyskania przez uprawnionego A. O. rejestracji w złej wierze nie została dostatecznie wyjaśniona, a ma ona zasadnicze znaczenie dla oceny dopuszczalności wniosku. Sąd ocenił, iż określenie we wniosku zgłoszeniowym o rejestrację spornego znaku z dnia 19 października 1992 r. jako zgłaszającego – [...] bez wskazania imienia i nazwiska właściciela, nie może być uznane za wystarczający dowód na to, iż pierwotnie uprawniony A. O. uzyskał rejestrację w złej wierze.
Ponadto, w ocenie Sądu, błędne jest stanowisko organu, iż wyroki wydane przez sądy powszechne, z uwagi na to że nie mogą odnosić się do przesłanek zdolności rejestrowej znaku towarowego, pozostają bez wpływu na sprawę unieważnienia prawa ochronnego udzielonego na sporny znak. Rozpatrując kwestię uzyskania przez A. O. prawa ochronnego w dobrej lub złej wierze, Urząd Patentowy nie mógł, zdaniem Sądu, pominąć rozstrzygnięcia jakie zapadło w dniu 24 października 2002 r. przed Sądem Apelacyjnym w K. I Wydział Cywilny w sprawie z powództwa H. [...] przeciwko A. O.. Przedmiotem tego postępowania było bowiem ustalenie prawa m.in. do spornego znaku towarowego GAMMARUS, a więc Sąd badał w tym postępowaniu także okoliczności związane z uzyskaniem przez A. O. prawa ochronnego na ten znak. Kwestią wstępną którą musiał rozważyć Urząd Patentowy w postępowaniu spornym, przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zdolności rejestrowej znaku GAMMARUS, była kwestia istnienia bądź nieistnienia przesłanki złej wiary po stronie pierwotnie uprawnionego do znaku towarowego GAMMARUS A. O. w momencie uzyskania prawa ochronnego na ten znak. W ocenie Sądu Urząd Patentowy nie zbadał tej kwestii w sposób wystarczający, a ponadto poczynił błędy w ustaleniach faktycznych w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy.
Sąd nakazał Urzędowi Patentowemu, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, powtórne zbadanie, czy w świetle art. 31 ustawy o znakach towarowych wniosek o unieważnienie jest dopuszczalny z uwagi na upływ okresu 5-letniego od daty rejestracji, a więc czy wnioskodawca wykazał w sposób dostateczny, że uprawniony uzyskał rejestrację działając w złej wierze. Na tym tle Sąd uznał rozważanie kwestii istnienia podstawy do unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak na podstawie art. 7 ustawy o znakach towarowych za przedwczesne.
Ponownie rozpoznając sprawę Urząd Patentowy RP przeprowadził dnia 6 września 2007r. rozprawę, na której pełnomocnik wnioskodawcy podtrzymał wniosek i stwierdził, iż wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 24 października 2002r. nie dotyczył znaku GAMMARUS, z uwagi na to, że sąd ten rozpatrywał kwestię skuteczności późniejszych cesji innych znaków towarowych wśród których nie znajdował się sporny znak.
Ostatecznie Urząd Patentowy, działając na podstawie art. 31 ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych ( Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm. ) – dalej uzt. w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. – Prawo własności przemysłowej ( Dz. U z 2003r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. ) – dalej pwp., decyzją nr Sp.[...] z dnia [...] września 2007r. oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowny GAMMARUS. Organ w pierwszym rzędzie podkreślił, że jest związany wskazaniami WSA w Warszawie zawartymi w wyroku z dnia 18 września 2006r. W świetle powyższego wyroku, jak zauważył organ, nie jest wystarczający dla stwierdzenia działania w złej wierze fakt zarejestrowania spornego znaku towarowego GAMMARUS na rzecz podmiotu wskazanego przez p. A. O.. Podobnie nie wystarczające, w świetle ustaleń sądowych, dla stwierdzenia działania w złej wierze są przytaczane okoliczności związane z uzyskaniem przez p. A. O. wpisu z 29 września 1993 r. nr [...] do ewidencji działalności gospodarczej, a także szereg dokumentów dotyczących zezwoleń Wojewody [...] na prowadzenie działalności gospodarczej przez strony, w tym pismo A. O. o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej ( z dnia 28 sierpnia1994 r. ).
Konstatując powyższe, organ stwierdził, że w świetle art. 31 ustawy o znakach towarowych, wniosek o unieważnienie jest niedopuszczalny z uwagi na upływ okresu 5-letniego od daty rejestracji, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób dostateczny, że uprawniony uzyskał rejestrację działając w złej wierze.
Uznanie wniosku o unieważnienie za niedopuszczalny, spowodowało, że za bezprzedmiotowe organ uznał rozważanie kwestii istnienia podstawy do unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak ze względu na niespełnianie przez ten znak w dacie zgłoszenia do Urzędu Patentowego merytorycznych przesłanek zdolności rejestrowej.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze wnioskujący o unieważnienie prawa ochronnego M. G., zwany dalej skarżącym, domagał się uchylenia decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2007r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 77 § 1 Kpa. w zakresie wadliwej interpretacji zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, jak też naruszenie art. 6 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 uzt. oraz art. 31 uzt. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 7 i art. 9 Kpa oraz art. 86 Kpa. Uzasadniając zarzut, podał iż organ nie przeprowadził wszystkich dowodów prawem przewidzianych – zaniechano przesłuchania T. O., którego zeznania były konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia i niewyjaśniono w decyzji dlaczego tak uczyniono. Organ zaniechał rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego, co naruszyło art. 77 § 1 Kpa., nie dokonał oceny całokształtu tego materiału na okoliczność działania w złej wierze i zaniechał wyjaśnienia na jakich dowodach się oparł rozstrzygając wniosek, a jakim odmówił mocy dowodowej i wiarygodności. W treści uzasadnienia skargi skarżący podkreślił, że organ rozstrzygając ponownie sprawę, był wprawdzie związany wyrokiem WSA w sprawie o sygn akt VI SA/Wa 1256/06, lecz wyłącznie w zakresie wskazanym w tym wyroku. Sąd w orzeczeniu tym jednoznacznie zarzucił organowi niewyjaśnienie kwestii przesłanki złej wiary A. O. w momencie uzyskania prawa ochronnego oraz poczynienie błędów w ustaleniach faktycznych. Organ był więć związany stanowiskiem Sądu, który uznał za niewystarczające wyprowadzenie złej wiary z faktu, że w dacie wniosku o rejestrację jako zgłaszającego podano nazwę przedsiębiorstwa – [...] bez wskazania nazwiska i imienia właściciela. Za błędne też uznał Sąd stanowisko organu, że wyroki wydane przez sądy cywilne pozostają bez wpływu na sprawę unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak. Zakres związania był czytelny, a Urząd nie poczynił żadnych własnych ustaleń co do złej wiary, posługując się jedynie cytatami z powołanego wyroku WSA. W piśmie procesowym z dnia 18 lutego skarżący uzupełnił zarzuty skargi o naruszenie przez organ przepisów art. 11 i art. 107 § 3 Kpa. doając na rozprawie przed Sądem, że oznaczenie gammarus było powszechnie stosowane przez kilkadziesiąt podmiotów przed datą zgłoszenia spornego znaku do ochrony.
Uczestnik postępowania – uprawniony ze znaku spornego wniósł o oddalenie skargi, twierdząc że postępowanie cywilne ustaliło ostatecznie jego prawo do tego znaku. Na rozprawie pełnomocnik uprawnionego nie potrafił stwierdzić, czy znak zgłoszony był przed tą datą powszechnie stosowany.
Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty skargi za bezpodstawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrolowana pod tym kątem decyzja narusza prawo procesowe w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem skarga podlega uwzględnieniu.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja nr Sp.[...] Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2007r. oddalająca wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy GAMMARUS nr R-80315 przyznanego decyzją tego organu z dnia [...] lipca 1994r. na wniosek złożony 19 października 1992r.
Na wstępie należy zwrócić uwagę, że z uwagi na datę zgłoszenia do ochrony spornego znaku ocena warunków jakie były wymagane dla uzyskania tego prawa dokonać się musi, stosownie do art. 315 ust. 3 pwp., w oparciu o przepisy ustawy o znakach towarowych. Zgodnie zaś z art. 315 ust. 2 pwp. do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Decyzja o udzieleniu prawa ochronnego na sporny znak została wydana, jak już to zostało zaznaczone wyżej, dnia 5 lipca 1994r. a zatem możliwość wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie tego prawa jest limitowana okresem pięciu lat stosownie do treści przepisu art. 31 uzt. Ponieważ wniosek został złożony po wskazanym terminie wnioskodawca, a skarżący w niniejszej sprawie zobowiązany jest wskazać okoliczności uzasadniające stanowisko, że uprawniony uzyskał rejestrację działając w złej wierze.
Urząd Patentowy zwrócił w zaskarżonej decyzji uwagę na fakt, iż na podstawie art. 153 p.p.s.a. był związany oceną prawną dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2006r. ( sygn. akt VI SA/Wa 1256/06 ), którym uchylono poprzednią decyzję Urzędu Patentowego unieważniającą prawo ochronne na sporny znak. Powodem uchylenia było stwierdzone przez Sąd niewyjaśnienie przez organ okoliczności podstawowej dla możliwości żądania unieważnienia prawa ochronnego, a mianowicie faktu że uprawniony z rejestracji uzyskał prawo ochronne będąc w złej wierze. Sąd w sposób czytelny wskazał organowi dlaczego pierwotnie wydana decyzja nie może się ostać, uznał bowiem, że przywołanie jako dowodu działania w złej wierze faktu nieprawidłowo sformułowanego zgłoszenia ( wyłącznie przez podanie nazwy przedsiębiorstwa ) nie może być wystarczające, aby taką złą wiarę przyjąć. Dodatkowo Sąd zauważył, że organ poczynił błąd w ustaleniach faktycznych, mający znaczenie dla przyjęcia ewentualnej złej wiary A. O.; organ przyjął, iż zgłoszenia dokonał A. O., gdy tymczasem uczynił to T. O.. Nadto, Sąd nie zgodził się z organem, który stwierdził, iż wyroki sądów cywilnych w sprawie o ustalenie jaka toczyła się pomiędzy A. O., a H. [...] pozostają bez wpływu na sprawę unieważnienia prawa ochronnego udzielonego na sporny znak.
Należy zaznaczyć, że związanie Urzędu Patentowego oceną prawną dokonaną przez Sąd w wyroku uchylającym rozstrzygnięcie tego organu oznacza obowiązek zastosowania się do wskazań co do dalszego postępowania, w konkretnej sprawie- ponownego zbadania, czy w świetle art. 31 uzt. wniosek o unieważnienie prawa ochronnego jest dopuszczalny z uwagi na upływ pięcioletniego okresu od daty rejestracji znaku.
W rozpatrywanej sprawie organ nie zastosował się do wskazań Sądu. Przyjmując dokonaną przez Sąd ocenę decyzji unieważniającej udzielone prawo ochronne jako ocenę własną, uzasadniającą odmienne od poprzedniego rozstrzygnięcie, organ naruszył tak przepisy Kpa. znajdujące zastosowanie na podstawie art. 256 ust. 1 pwp., jak też przepis art. 153 p.p.s.a. Nie można oprzeć się wrażeniu, że organ podjął działanie według zasady: skoro poprzednia decyzja uznana została za wadliwą, to prawidłowe będzie odmienne rozstrzygnięcie. A przecież rozpoznając sprawę ponownie, bo po wydanym przez sąd administracyjny wyroku, organ ma takie same możliwości rozstrzygnięcia sprawy z zastrzeżeniem ograniczenia wynikającego z wydanego wyroku, co oznacza możliwość wydania rozstrzygnięcia o takiej samej sentencji, co w rozstrzygnięciu uchylonym ( vide: wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2002r. II SA 2465/01, LEX nr 82003 ).
Działanie Urzędu Patentowego w rozpoznawanej sprawie zasługuje na jednoznaczną krytykę, narusza bowiem obowiązek organu administracji publicznej, prowadzącego postępowanie administracyjne, wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sposób umożliwiający ustalenie prawdy obiektywnej i zastosowanie przepisu prawa materialnego. Działanie takie jest również niezgodne ze sformułowaną w art. 8 Kpa. zasadą pogłębiania zaufania do organów Państwa; strony postępowania administracyjnego muszą być przekonane, że ich prawa procesowe nie zostaną przez organ naruszone. Powyższe ma szczególne znaczenie w przypadku postępowania spornego, gdy strony tego postępowania mają sprzeczne interesy, a więc tym bardziej będą oczekiwały od organu prowadzenia postępowania w sposób kompetentny, rzetelny i wiarygodny tzn. pozwalający im prześledzić sposób rozumowania organu, który prowadzi do rozstrzygnięcia sporu.
W badanej sprawie nie podlega kwestii interes prawny skarżącego, w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na znak GAMMARUS, co znalazło wyraz również w powoływanym już wyroku WSA z 18 września 2006r. i co nie będzie przedmiotem dalszych rozważań.
W dalszym ciągu jednak wątpliwe, bo niewyjaśnione, jest uzyskanie przez uprawnionego A. O. prawa ochronnego w wyniku działania w złej wierze. Odnosząc się ponownie do tego zagadnienia należy zauważyć, że złą wiarę należy badać w szerokim, dopuszczalnym i uzasadnionym okolicznościami danej sprawy zakresie. Tak więc pod uwagę muszą być przez organ brane wszystkie okoliczności znajdujące swój, choćby szczątkowy, wyraz w aktach sprawy. Stwierdzić należy, że zgłoszenie do rejestracji słowa stanowiącego czy to w języku polskim, czy w obcojęzycznym odpowiedniku informację o istotnym lub wyłącznym składniku określonego towaru jest zablokowaniem innym przedsiębiorcom możliwości oznaczenia swoich towarów tym terminem. W sytuacji wiedzy zgłaszającego zarówno co do znaczenia słowa poddanego rejestracji, jak też okoliczności powszechnego używania przez innych przedsiębiorców zgłoszonego oznaczenia, zgłoszenie jest przejawem złej wiary, o której mowa w art. 31 uzt. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, na rozprawie w dniu 21 marca 2002r. złożony został przez pełnomocnika skarżącego wykaz firm sprzedających artykuły akwarystyczne w Polsce, posiadające w swojej ofercie pokarm o nazwie Gammarus ( k. 32 t. III z IV ). Dowód ten nie doczekał się żadnego omówienia ze strony organu, a jest on istotny z punktu widzenia ewentualnej złej wiary uprawnionego w dacie zgłoszenia. Strony postępowania zgodne były co do tego, że słowo gammarus jest łacińską nazwą kiełży z rodziny stawonogów oraz co do tego, że kiełże stanowią istotny, lub wyłączny składnik pokarmu dla ryb. Jeżeli tak, to Urząd Patentowy zobowiązany jest wyjaśnić, czy pokarm dla ryb o nazwie Gammarus był powszechnie stosowany przez innych przedsiębiorców przed datą zgłoszenia i czy powyższy fakt mógł być znany uprawnionemu. W tym celu powinien m.in. wezwać skarżącego, do złożenia dodatkowych dowodów na taką okoliczność oraz przesłuchać strony postępowania.
Organ powinien również ponownie zbadać złą wiarę zgłaszającego pod kątem już wcześniej rozpatrywanym, a zakwestionowanym już przez Sąd z uwagi na zbyt powierzchowne ustalenia. Sąd w pełni podziela opinię wyrażoną we wcześnieszym wyroku WSA, że nie jest wystarczające dla stwierdzenia złej wiary zgłaszającego fakt zgłoszenia spornego znaku na rzecz [...] bez wskazania imienia i nazwiska właściciela. Również nie można nie zgodzić się z oceną dokonaną przez Sąd w cyt. już wyroku, że wyroki sądów cywilnych nie są obojętne dla rozpatrywanej sprawy. Wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 24 października 2002r. oddalił powództwo H. [...] przeciwko A. O. ( uprawnionemu wówczas ze znaku ) w sprawie o ustalenie prawa własności do m.in. spornego znaku towarowego. Jednak należy zauważyć, że Sąd mógł odnosić te wyroki tylko do stanu, który podlegał badaniu w sprawie cywilnej, tak więc badanie przez sąd cywilny okoliczności w jakich A. O. uzyskał prawo do znaku GAMMARUS mogło dotyczyć nie zgłoszenia znaku do Urzędu Patentowego, lecz cesji tego zgłoszenia. Ta okoliczność wymaga wyjaśnienia i dopiero analiza uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego może pozwolić na ostateczną ocenę tego dowodu jako istotnego dla kwestii złej wiary uprawnionego w dacie zgłoszenia znaku.
Organ ponownie zatem rozpatrzy wniosek skarżącego, uwzględniając wskazówki co do dalszego postępowania oraz ocenę prawną zaskarżonej decyzji wyrażoną przez Sąd w niniejszym wyroku. W pierwszym rzędzie organ zbada, czy wniosek ze względu na datę wniesienia go w stosunku do daty zgłoszenia znaku może zostać merytorycznie rozpatrzony, a więc dokona ponownego ustalenia dotyczącego ewentualnej złej wiary zgłaszającego. Organ uwzględniając fakt, iż strony przedstawiają sprzeczną argumentację i inaczej oceniają zebrany w sprawie materiał dowodowy, zobowiązany jest do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i dokładnego uzasadnienia rozstrzygnięcia, przy uwzględnieniu zasady, o której mowa w art. 107 § 3 Kpa .
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 1153, poz. 1270 ze zm.) – p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O niewykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło