VI SA/Wa 2217/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi U. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie wyznaczenia terminu na wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkt postanowił : odrzucić skargę Postanowieniem z dnia [...]października 2007 r. nr [...] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, działając na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 2275,poz. 2275), wyznaczył U. Sp. z o.o. z siedzibą w T. – dalej zwana skarżącą, termin 21 dni na wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkt - rozpałkę do grilla 500 ml oraz przedstawienie dowodów potwierdzających podjęte w tym celu działania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wyniki badań laboratoryjnych oraz "Analiza wpływu temperatury zapłonu podpałek do grilla na własności produktów" sporządzona przez Szkołę Główną Służby Pożarniczej w Warszawie wskazują, że przedmiotowy produkt nie spełnia wymagań ogólnych dotyczących bezpieczeństwa, ze względu na zbyt niską temperaturę zapłonu i może stwarzać zagrożenie dla życia i zdrowia użytkowników. W opinii Prezesa UOKiK niezbędne jest natychmiastowe zaprzestanie ich przekazywania dystrybutorom oraz prezentowania i oferowania tego produktu konsumentom. Zaznaczył, iż konieczne jest także podjęcie przez stronę działań polegających na natychmiastowym wycofaniu rozpałek z rynku. Wskazał również stronie, iż może zaproponować inny sposób wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez powyższy produkt, którego skuteczność podlegać będzie ocenie organu. Pismem z dnia 24 października 2007 r. skarżąca wskazała, iż rozpałka do grilla w momencie produkcji w marcu 2007 r. spełniała wymagania zawarte w przepisach prawa. Ponadto podniosła, że produkcja została zakończona i nie zostanie wznowiona. Organ pismem z dnia 22 listopada 2007 r. poinformował skarżącą, iż jej wyjaśnienia nie są wystarczające do uznania sprawy za zakończoną. Podtrzymał argumentację podniesioną w postanowieniu z dnia [...] października 2007 r. odnośnie kroków jakie powinna podjąć skarżąca w celu wycofania rozpałek będących na rynku ze sprzedaży. Pismem z dnia 12 listopada 2007 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie Prezesa UOKiK z dnia [...] października 2007 r. Zarzuciła naruszenie przepisów procedury administracyjnej tj. art. 7, 8, 10 § 1 i 11 Kpa poprzez naruszenie prawa skarżącej do udziału w postępowaniu oraz nieuwzględnieniu faktu, iż skarżący wprowadził produkt do obrotu w oparciu o ówczesnie obowiązujące normy techniczne oraz uzyskał atest PZH w zakresie bezpieczeństwa dla ludzi i środowiska. W dniu 19 grudnia 2007 r. Prezesa UOKiK przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższą skargę wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi sprawy. W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przedmiotem skargi jest postanowienie Prezesa UOKiK z dnia [...] października 2007 r. wydane w trybie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów, którym organ wyznaczył skarżącej, termin 21 dni na wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez wytwarzany przez nią produkt - rozpałkę do grilla 500 ml oraz przedstawienie dowodów potwierdzających podjęte w tym celu działania. Mając na uwadze podstawę prawną wydanego aktu oraz jego przedmiot kwestią kluczową pozostaje ocena dopuszczalności wniesienia skargi na ww. rozstrzygnięcie organu. Zgodnie z art. 3 § 2 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a) określającym właściwość rzeczową sądów administracyjnych, sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.). Ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów określa ogólne wymagania dotyczące bezpieczeństwa produktów, obowiązki producentów i dystrybutorów w zakresie bezpieczeństwa produktów oraz zasady i tryb sprawowania nadzoru w celu zapewnienia bezpieczeństwa produktów wprowadzanych na rynek. Zgodnie z art. 13 powołanej ustawy organem sprawującym nadzór nad ogólnym bezpieczeństwem produktów w zakresie określonym ustawą jest Prezes UOKiK, zwany dalej organem nadzoru, który wykonuje swoje zadania przy pomocy Inspekcji Handlowej. Zgodnie z treścią art. 20 organ nadzoru wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktu, w przypadku gdy z ustaleń kontroli wynika znaczne prawdopodobieństwo, że produkt nie spełnia ogólnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa. Stroną takiego postępowania jest producent lub dystrybutor, wobec którego postępowanie zostało wszczęte. Organ w trakcie postępowania, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin na wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkt (art. 22). Wyeliminowanie przez stronę zagrożeń stwarzanych przez produkt, we wskazanym przez organ terminie, stanowi podstawę do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (art. 24 ust. 14 pkt. 2). W przypadku niewywiązania się przez stronę z nałożonego obowiązku organ nadzoru po przeprowadzeniu postępowania wydaje decyzję kończącą postępowanie w trybie art. 24 ustawy. Ustawa nie przewiduje możliwości zaskarżenia powyższego postanowienia. Zaskarżone postanowienie Prezesa UOKiK wydane w trybie art. 22 powołanej ustawy nie kończy postępowania, nie jest postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty oraz nie przysługuje od niego żaden środek zaskarżenia nie można go uznać za postanowienie wskazane w art. 3 § 2 pkt. 2 p.p.s.a. Kluczową kwestią dla określenia możliwości poddania w/w aktu kontroli sądu administracyjnego pozostaje tym samym ustalenie, czy postanowienie wydane w powyższym trybie jest innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a. W doktrynie prezentowany jest, podzielany przez Sąd pogląd, że przedmiot skargi przewidzianej w powołanym artykule zakreślają, występujące łącznie, następujące elementy : a) akt lub czynność nie może mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art.3 § 2 pkt 1-3 ww. ustawy, b) akt lub czynność musi mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli, c) akt lub czynność musi mieć charakter zewnętrzny, czyli muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność, e) akt lub czynność musi być skierowane do indywidualnych podmiotów, f) akt lub czynność musi dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a więc powinna ustalać, stwierdzać, potwierdzać uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa. (Tadeusz Woś, Hanna Krysiak – Molczyk, Marta Romańska : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, str. 59 – 60). Zdaniem Sądu wyznaczenie stronie terminu na wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkt w trybie art. 22 omawianej ustawy nie spełnia wszystkich powyższych przesłanek, a co za tym idzie nie może być uznane za akt lub czynność, o których mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przedmiotowy akt nie dotyczy bowiem uprawnień lub obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa - kryterium przedmiotowe omówione w pkt. f). Pomiędzy bowiem ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem danego obowiązku a możliwością realizacji uprawnienia wynikającego z prawa istnieć musi ścisły związek. W ocenie Sądu sformułowanie "dotyczy" użyte w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. odnosi się jedynie do bezpośredniego i ścisłego związku między aktem lub czynnością a uprawnieniem bądź obowiązkiem. Rozpatrując w tym kontekście przedmiotowy akt stwierdzić należy, że jest on tylko etapem postępowania mającego na celu skonkretyzowanie obowiązków i uprawnień skarżącego w ostatecznej decyzji wydanej przez organ nadzoru. Tryb postępowania, określony przez przepisy ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, wskazuje jednoznacznie, iż sam fakt wyznaczenia terminu na podjęcie przez stronę wskazanych przez organ działań nie wywołuje skutków w sferze prawnej kontrolowanego podmiotu. Jest to jedynie akt, który ma umożliwić stronie, jeżeli zgadza się z argumentacją podniesioną przez organ, wyeliminowanie z rynku zakwestionowanego produktu i co istotne, zakończenie postępowania administracyjnego na tym etapie. W sytuacji zaś jeżeli strona kwestionuje ustalenia organu zawarte w przedmiotowym postanowieniu, po wyczerpaniu stosownego trybu odwoławczego, nabędzie uprawnienie do wniesienia skargi na decyzja kończącą postępowanie i nakładająca na stronę konkretne obowiązki wydaną w sprawie na podstawie art. 24 ustawy. W treści skargi będzie mogła podnieść zarzuty odnoszące się prawidłowości całego postępowania administracyjnego, w tym także dotyczące przedmiotowego postanowienia. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu i na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.