VI SA/Wa 2218/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-21
Skład orzekający: Pamela Kuraś - Dębecka, Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy używanie znaku towarowego w charakterze materiałów promocyjnych lub gadżetów reklamowych, towarzyszących sprzedaży głównych towarów (np. materiałów budowlanych), stanowi "rzeczywiste używanie" znaku towarowego w rozumieniu przepisów Prawa własności przemysłowej, uzasadniające utrzymanie prawa ochronnego na znak towarowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że używanie znaku towarowego wyłącznie w charakterze materiałów promocyjnych lub gadżetów reklamowych, które towarzyszą sprzedaży głównych towarów i nie są wprowadzane do obrotu jako odrębny produkt, nie stanowi "rzeczywistego używania" znaku towarowego w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 Prawa własności przemysłowej. Takie używanie nie służy tworzeniu lub utrzymaniu udziałów w rynku dla oznaczonych nim towarów i nie pozwala konsumentom na odróżnienie ich od towarów innych przedsiębiorstw, a tym samym nie spełnia podstawowej funkcji znaku towarowego.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy słowny w części dotyczącej towarów z klasy 14 z powodu jego nieużywania. Spółka argumentowała, że przedstawione dowody, w tym faktury zakupu zegarów i znaczków typu pins, a także wydruki artykułów promocyjnych, świadczą o rzeczywistym używaniu znaku. Urząd Patentowy uznał, że dowody te nie potwierdzają wprowadzenia towarów do obrotu i że używanie znaku miało charakter promocyjny, a nie handlowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy słowny oddala skargę
W dniu 21 lipca 2011 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek T. z siedzibą w M., Niemcy o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" o nr R.[...], udzielonego na rzecz A. sp. z o.o. z L., w części dotyczącej towarów z kl. 14, tj. metali szlachetnych, zegarów i przyrządów chronometrycznych, z powodu jego nieużywania w obrocie do sygnowania ww. towarów.
Pismem z dnia 5 stycznia 2012 r. uprawniony wniósł o oddalenie wniosku A. sp. z o.o. z siedzibą w L. jako bezpodstawnego.
W dniu 2 stycznia 2014 r. Urząd Patentowy RP, działający w trybie postępowania spornego, wydał decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w zakresie wszystkich towarów ujętych w kl. 14, z dniem [...] stycznia 2011 r. W jego ocenie bowiem uprawniony nie wykazał,
iż znak towarowy "[...]" o nr R.[...] był używany w sposób rzeczywisty w obrocie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do oznaczania towarów objętych zakresem ochrony w kl. 14, tj. metali szlachetnych, zegarów i przyrządów chronometrycznych.
Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1325/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Urzędu Patentowego RP
z dnia [...] stycznia 2014 r. Sąd podniósł, iż w rozpatrywanej sprawie Urząd nie zgromadził pełnego materiału dowodowego, ponieważ nie przeprowadził dowodu
z zeznań zawnioskowanego przez uprawnionego świadka – M. R., co z kolei uniemożliwiało dokonanie pełnej analizy oraz prawidłowej oceny czy miało miejsce rzeczywiste używanie spornego znaku towarowego przez uprawnionego dla towarów z kl. 14 w obrocie. Zdaniem Sądu Urząd błędnie a priori założył, iż skoro głównym zakresem działalności firmy uprawnionego jest produkcja i sprzedaż materiałów budowlanych, to zakupione przez niego zegary stanowiły jedynie towar reklamujący firmę i nie podlegały dalszej dystrybucji. Tymczasem ze zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych wynika, iż znakiem towarowym "[...]" opatrywane były zegary, które miały również określoną cenę sprzedażową, a co mogłoby wskazywać, że były przez uprawnionego wprowadzane do dystrybucji jako odrębny towar.
Na rozprawie, która odbyła się w dniu 2 lipca 2015 r. Kolegium Orzekające postanowiło dopuścić dowód z przesłuchania zawnioskowanego przez uprawnionego świadka w osobie M. R., na okoliczność rzeczywistego używania spornego znaku w obrocie dla towarów z kl. 14, potwierdzenia, iż przedłożone do akt sprawy faktury dotyczą materiałów dowodowych przedstawionych w sprawie, a także sposobów dystrybucji towarów z kl. 14 oznaczanych spornym znakiem towarowym po ich zakupieniu od innych podmiotów.
Na rozprawie w dniu [...] listopada 2015 r. stawił się świadek – M. R., który zeznał, iż w latach 1998-2012 pracował w dziale produkcji reklamy firmy A., na stanowisku odpowiedzialnym za zakup materiałów reklamowych. Stwierdził,
że towar w postaci metalowych zegarów w gotowej postaci i opatrzonych logo firmy A. był nabywany od innych podmiotów, następnie jego dział przeprowadzał kontrolę ich jakości, po czym przekazywał towar do dalszej dystrybucji klientowi wewnętrznemu, czyli innym działom w spółce, które z kolei przekazywały te towary klientom zewnętrznym. Świadek zeznał, iż nie ma wiedzy jak wyglądała sprzedaż ww. towarów na zewnątrz. Potwierdził natomiast, iż wskazane na fakturze z dnia 29 listopada 2011 r. zegary ścienne były opatrzone oznaczeniem "[...]". Co więcej, zeznał, iż wszystkie zamawiane przez uprawnionego materiały reklamowe posiadały logo uprawnionego, przy czym zamówienie towaru zawsze było połączone
z wskazaniem miejsca i znakowania towaru, jak również odbywało się za zgodą firmy A., podobnie jak fakturowanie.
Świadek stwierdził, że okazany mu katalog, przedłożony do akt sprawy był związany ze złożonymi zamówieniami, pochodzi prawdopodobnie z 2011 r. i był przekazany doradcom terenowym, którzy prowadzili program lojalnościowy, co polegało na tym, iż przy zakupie towaru "[...]" klient otrzymywał katalog, z którego mógł nabywać towary. Świadek zeznał, iż nie orientuje się czy wskazane w katalogu ceny są cenami dla klienta czy zakupowymi i jaki był sposób przekazywania tych towarów klientom. Świadek wyjaśnił, iż ww. katalog z jego działu był przekazywany podmiotom wewnętrznym spółki A. w celu przesłania go do dalszej dystrybucji, przy czym on nie orientuje się jak ta dalsza dystrybucja wyglądała i gdzie ww. katalogi były później dostępne, zakłada jedynie, iż w punktach handlowych firmy A. Świadek stwierdził, iż informacja umieszczona pod zegarem wskazanym
w ww. katalogu "dostępne 5800 sztuk" oznaczała dostępność tego asortymentu
w danym czasie, jednakże nie wie czy wskazana cena była ceną dla zewnętrznego klienta. Świadek zeznał także, iż nie ma wiedzy na temat faktur wystawianych przez firmę A. sp. z o.o. klientom zewnętrznym. Świadek podniósł, iż nie orientuje się także czy katalogi były przedstawiane wszystkim klientom i czy każdy klient zewnętrzny mógł nabyć wskazane w nich towary niezależnie od zakupu materiałów budowlanych uprawnionego. Wszystkie towary zakupione przez firmę A. miały trafić do klienta zewnętrznego, ponieważ idea katalogu "materiały promocyjne" była taka, żeby materiały te trafiały do klienta zewnętrznego na podstawie określonych założeń. Zdaniem świadka mogło tak być, że im więcej materiałów budowlanych kupił klient to mógł dostać lub kupić więcej materiałów promocyjnych.
Uprawniony stwierdził, iż używanie znaku spornego dla towarów z kl. 14 polegało na wprowadzaniu ich do obrotu przez ich producentów, odpłatnie, za zgodą uprawnionego. W jego ocenie świadek potwierdził, iż ww. towary promocyjne były dystrybuowane zewnętrznie, a dystrybucja ich odbywała się łącznie z materiałami podstawowymi.
Wnioskodawca podniósł natomiast, iż wbrew twierdzeniom uprawnionego,
w rozpatrywanej sprawie brak jest dowodów używania spornego znaku towarowego do sygnowania towarów z kl. 14. Uprawniony jedynie nabywał materiały promocyjne, natomiast brak jest dowodów na ich dalszą sprzedaż. Ww. działanie zaś nie stanowi rzeczywistego używania znaku towarowego. Ponadto używanie powinno pozostawać w zgodzie z prowadzoną działalnością gospodarczą, tymczasem KRS uprawnionego nie wskazuje, aby przedmiotem prowadzonej przez niego działalności były towary
z kl. 14.
W piśmie z dnia 4 grudnia 2015 r. wnioskodawca stwierdził, iż analiza materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy nie potwierdza,
że uprawniony używał spornego znaku w odniesieniu do towarów z kl. 14. Przedłożone do akt sprawy faktury, zdaniem wnioskodawcy, nie odnoszą się do znaku towarowego "[...]" i świadczą o zakupie zegarów, ciśnieniomierzy i znaczków typu pins (które nie są towarem z kl. 14) przez uprawnionego, lecz nie wskazują na ich dalszą sprzedaż klientom zewnętrznym, przy czym wskazują na niewielkie ilości towarów, a tym samym nie potwierdzają rzeczywistego używania spornego znaku towarowego. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w zakresie działalności uprawnionego, która nie obejmuje towarów z kl. 14. W ocenie wnioskodawcy zeznania świadka również wskazują, iż uprawniony nie sprzedawał towarów z kl. 14 jako odrębnych, lecz mogły być one udostępniane klientom
w zależności od ilości nabywanych przez nich materiałów budowlanych w ramach programu lojalnościowego, co nie stanowi rzeczywistego używania znaku towarowego, gdyż używanie takie musi być zgodne z działalnością przedsiębiorstwa
i zauważalne nie tylko dla klientów, ale również innych przedsiębiorców z branży.
Jednocześnie wnioskodawca poinformował, iż z uwagi na przeniesienie prawa do stanowiącego źródło interesu prawnego znaku wspólnotowy "[...]" o nr [...] na rzecz spółki-matki, tj. T.z siedzibą w N., Stany Zjednoczone Ameryki, w jego prawa procesowe wstępuje ww. podmiot.
W piśmie z dnia 10 lipca 2016 r. uprawniony stwierdził, iż do akt przedmiotowej sprawy został złożony w 2012 r. odpis pełny KRS uprawnionego, z którego wynika szeroki zakres jego działalności gospodarczej w dziedzinie handlu detalicznego i hurtowego, reklamy i doradztwa w działalności gospodarczej, a co świadczy o tym, iż uprawniony prowadził działalność gospodarczą, w ramach której dystrybuował towary objęte wnioskiem o wygaszenie. Uprawniony podkreślił, iż świadek potwierdził, że zamawiane przez uprawnionego w tysiącach sztuk towary za miliony złotych były przeznaczone do dalszej dystrybucji. Okoliczność, iż dystrybucja ta powiązana była z nabywaniem znaczących ilości towarów budowlanych potwierdza rzeczywisty i poważny charakter używania spornego znaku. Uprawniony podkreślił, iż nie ma obowiązku wytwarzania towarów opatrywanych spornym znakiem we własnym zakresie, wystarczy, że udziela licencji podmiotom trzecim.
Na rozprawie, która odbyła się dniu 18 października 2016 r. przewodniczący Kolegium Orzekającego poinformował, iż stroną niniejszego postępowania pozostaje T. z siedzibą w M., Niemcy, ponieważ zbycie prawa do przeciwstawionego znaku towarowego nie powoduje zmiany podmiotowej po stronie wnioskodawcy.
Wnioskodawca powołał się na art. 30 § 4 k.p.a., z którego wynika, iż wnioskodawcą jest nabywca prawa przeciwstawionego. Powołał się również na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 114/15, z którego wynika, iż interes prawny pozostaje przy spółce, która wszczęła postępowanie, mimo, iż zbyła w jego toku prawo do znaku przeciwstawionego. Jednocześnie wniósł o dopuszczenie na podstawie art. 28 k.p.a. do udziału w niniejszym postępowaniu nabywcy znaku przeciwstawionego, z uwagi, iż posiada ona interes prawny w prowadzeniu tego postępowania.
Uprawniony podniósł natomiast, iż wnioskodawca utracił interes prawny do domagania się stwierdzenia wygaśnięcia spornego znaku towarowego.
W piśmie z dnia 9 stycznia 2017 r. wnioskodawca stwierdził, iż mimo wewnątrzfirmowego przeniesienia praw do znaku przeciwstawionego na spólkę-matkę w dalszym ciągu posiada interes prawny w sprawie oparty na przepisach o swobodzie działalności gospodarczej i wynikający z okoliczności, iż wnioskodawca jest oddziałem T. z siedzibą w N. i jego lokalnym partnerem działającym w Niemczech, a zatem podmiotem powiązanym organizacyjnie, prawnie i finansowo, który w działalności gospodarczej faktycznie posługuje się znakiem "[...]" do oznaczania biżuterii i innych towarów z ki. 14. Ponadto, zdaniem wnioskodawcy jego interes prawny można wywieść również z przepisów k.c. regulujących odpowiedzialność sprzedającego za wady prawne przy sprzedaży (art. 5563 k.c.).
Na rozprawie, która odbyła się w dniu [...] stycznia 2017 r. Kolegium Orzekające poinformowało, iż T. z siedzibą w N., Stany Zjednoczone Ameryki nie została dopuszczona w charakterze strony do udziału w toczącym się postępowaniu. Strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.
Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 r. wniosku T. z siedzibą w M., Niemcy
o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" o nr [...] udzielonego na rzecz A. sp. z o.o. z siedzibą w L., na podstawie art. 169 ust. 1 pkt. 1 oraz ust. 2 i 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.) oraz art. 98 k.p.c.
w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p., stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" o nr [...] w zakresie wszystkich towarów z kl. 14 z dniem [...] stycznia 2011 r. oraz przyznał T. z siedzibą w M., Niemcy od A. sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę w wysokości 1900 zł (słownie: jeden tysiąc dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu Kolegium Orzekające wskazało, że celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jest eliminowanie praw ochronnych udzielonych na te oznaczenia, które nie są faktycznie używane w obrocie gospodarczym. Udzielenie ochrony na znak towarowy wiąże się bowiem
z ustawowym obowiązkiem używania znaku towarowego dla towarów (usług), dla których znak został zarejestrowany. Z kolei nieużywanie znaku towarowego może skutkować w określonych sytuacjach stwierdzeniem wygaśnięcia prawa ochronnego. Instytucja ta została unormowana w art. 169 ustawy Prawo własności przemysłowej.
Na wstępie organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw aby dopuścić T. z siedzibą w N., Stany Zjednoczone Ameryki do udziału w postępowaniu w charakterze strony, z uwagi na to, iż nabyła ona prawo ochronne do przeciwstawionego znakowi spornemu znaku "[...]" o nr [...], a co się z tym wiąże, zdaniem wnioskodawcy, posiada obecnie interes prawny w prowadzeniu niniejszego postępowania. Okoliczności powyższe bowiem nie powodują zmiany podmiotowej po stronie wnioskodawcy. Skutkiem przeniesienia prawa ochronnego na znak przeciwstawiony na rzecz T. z siedzibą w N., Stany Zjednoczone Ameryki jest jedynie przejście prawa wyłącznego na ten podmiot. Wobec powyższego nabywca, jako właściciel prawa o charakterze bezwzględnym, skutecznego erga omnes, może sam skutecznie wystąpić z roszczeniem przeciw uprawnionemu. T. z siedzibą w M., Niemcy zbywając w toku toczącego się postępowania prawo do znaku przeciwstawionego na rzecz spółki-matki była nadal jedynym podmiotem legitymowanym do występowania w sprawie jako wnioskodawca i w związku z tym pozostaje adresatem decyzji Urzędu Patentowego RP. Powyższe stanowisko jest zasadne w świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 10 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 114/15, w którym Sąd stwierdził, że "przeniesienie (cesja) dokonana przez wnioskodawcę w toku postępowania spornego o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy, prawa ochronnego na przeciwstawione w tym postępowaniu znaki towarowe, nie kreuje dla nabywcy tego prawa (...) interesu prawnego do występowania w niniejszym postępowaniu spornym w charakterze strony tego postępowania i w konsekwencji nie skutkuje wstąpieniem z mocy prawa w miejsce wnioskodawcy (...)".
W postępowaniu spornym status strony posiada bowiem wnioskodawca oraz uprawniony ze spornego znaku towarowego.
Następnie organ wskazał, że wnioskodawca wykazał interes prawny wymagany przez przepis art. 169 ust. 2 p.w.p., który stanowi, iż Urząd Patentowy RP wydaje decyzje stwierdzające wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, w rozpatrywanej sprawie, nie jest wyłącznie uzależniony od istnienia prawa do znaku przeciwstawionego. Wnioskodawca uzasadniając bowiem interes prawny do występowania z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa powoływał się, m.in. na przepis art. 20 Konstytucji oraz art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz fakt, iż jest oddziałem T. z siedzibą w N. i jego lokalnym partnerem działającym w Niemczech, a zatem podmiotem powiązanym organizacyjnie, prawnie i finansowo, który w działalności gospodarczej faktycznie posługuje się znakiem "[...]" do oznaczania biżuterii i innych towarów z kl. 14. Ponadto, zdaniem wnioskodawcy jego interes prawny można wywieść również z przepisów k.c. regulujących odpowiedzialność sprzedającego za wady prawne przy sprzedaży.
W niniejszej sprawie Kolegium Orzekające uznało za zasadny wniosek
o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w części dotyczącej wszystkich towarów z kl. 14 z dniem [...] stycznia 2011 r., gdyż uprawniony nie wykazał, iż używał w sposób rzeczywisty spornego znaku towarowego w obrocie do sygnowania tych towarów.
Organ podkreślił, że w literaturze obowiązkowe używanie znaku towarowego określa się jako używanie "rzeczywiste" i "poważne", a zatem musi ono dotyczyć towarów i usług faktycznie dostępnych na rynku. Powinno być ono także na tyle trwałe i intensywne, a zarazem na tyle stabilne pod względem postaci znaku, żeby odnieść odpowiedni skutek komercyjny na określonym rynku towarów i usług. Ma bowiem umożliwić wystarczająco dużej części potencjalnych klientów rozpoznanie znaku i zwrócenie uwagi na opatrywane nim towary i usługi. Nie może być natomiast jednorazowe, czy podejmowane w sposób sporadyczny. Dodatkowo przyjmuje się, iż w/w używanie musi dotyczyć towarów lub usług objętych zakresem prawa ochronnego na znak towarowy. Za główną formę takiego używania uznaje się sprzedaż (zbyt) towarów lub świadczenie usług ze znakiem.
Znaczenie wymienionej formy jest uzasadnione także z punktu widzenia dowodowego. Podstawowym dowodem w postępowaniu w sprawie sankcji za nieużywanie znaku są bowiem faktury z tytułu dokonanej sprzedaży towarów lub usług. W orzecznictwie i piśmiennictwie ugruntowany jest także pogląd, iż ze zbioru czynności kwalifikowanych jako używanie rzeczywiste znaku towarowego należy wykluczyć działania, które świadczą dopiero o istnieniu samego zamiaru używania tzn. wszelkie czynności przygotowawcze.
Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie uprawniony przedłożył do akt sprawy następujące materiały dowodowe, które w jego ocenie, świadczą o używaniu spornego znaku w obrocie do oznaczania towarów z kl. 14:
1. trzy kolorowe wydruki, nieopatrzone datą, zatytułowane "Artykuły promocyjne", przedstawiające artykuły promocyjne opatrzone oznaczeniem "[...]", w tym trzy radia, zegar i zestaw narzędzi z zegarkiem,
2. dwie faktury za rok 2008, wystawione przez Z. S.A. z siedzibą w W., na zakup przez uprawnionego łącznie 210 sztuk zegarków,
3. szesnaście faktur za lata 2007-2011, wystawionych przez B. s.c.
z siedzibą w G. na zakup przez uprawnionego pojedynczych sztuk radia
z budzikiem, ciśnieniomierzy i zegarów,
4. dwie faktury za rok 2007 i 2009 przez E. s.c. z siedziba w G. na zakup przez uprawnionego łącznie 1500 sztuk znaczków typu pins,
5. sześć wydruków, nie opatrzonych datą, przedstawiających różnego typu zegary ze znakiem "[...]".
Ponadto, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1325/14,
w rozpatrywanej sprawie został dopuszczony dowód z zeznań świadka M. R.
W ocenie Kolegium Orzekającego ww. materiał dowodowy nie świadczy o tym, aby sporny znak towarowy był używany w sposób rzeczywisty i ciągły na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w odniesieniu do towarów takich jak: metale szlachetne, zegary i przyrządy chronometryczne z kl. 14. Uprawniony nie wykazał również ważnych powodów nieużywania spornego znaku towarowego dla towarów z kl. 14.
Kolegium Orzekające stwierdziło, iż faktury na zakup znaczków typu pins nie dotyczą w ogóle towarów z kl. 14, w związku z czym (niezależnie od kwestii podmiotu, który je nabywał) nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Wśród ww. materiałów dowodowych brak jest również dowodów potwierdzających wprowadzanie do obrotu jakichkolwiek metali szlachetnych i przyrządów chronometrycznych, za wyjątkiem zegarów i ciśnieniomierzy.
Pozostałe, przedłożone do akt sprawy faktury wskazują uprawnionego,
tj. A. sp. z o.o. z siedzibą w L. jako nabywcę wymienionych na nich towarów. Brak jest natomiast dowodów potwierdzających, iż towary te podlegały dalszej dystrybucji. Świadek M. R. zeznał bowiem, iż nie ma wiedzy na temat faktur wystawianych przez firmę A. sp. z o.o. klientom zewnętrznym oraz na temat tego, jak wyglądała sprzedaż ww. towarów na zewnątrz.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż faktury te dotyczą pojedynczych sztuk towarów, co wyklucza możliwość uznania, iż wskazują one na rzeczywiste używanie spornego znaku do sygnowania towarów z kl. 14
Wydruki zdjęć przedstawiające poszczególne zdjęcia zegarów nie są opatrzone datą, ani nie wskazują źródła ich pochodzenia, a także nie odzwierciedlają ich ilości oraz faktu wprowadzania do obrotu.
Zdaniem organu nawet jeżeli przyjąć, iż jako taka sprzedaż towarów z kl. 14 jest zgodna z profilem działalności A. sp. z o.o. z siedzibą w L. wskazanym w KRS uprawnionego, obejmującym handel detaliczny i hurtowy, reklamę i doradztwo w działalności gospodarczej, to, w ocenie Kolegium Orzekającego, uprawniony nie wykazał, iż sprzedaży takiej dokonywał.
W ocenie Kolegium Orzekającego zeznania świadka pozwalają przyjąć, iż zamawiane przez A. p. z o.o., wskazane na fakturach, materiały promocyjne posiadały logo "[...]", jak również, iż wydruki, pt. "Artykuły promocyjne" stanowią katalog pochodzący z ok. 20lir. i przedstawiają towary, które miały trafić do klientów zewnętrznych w ramach tzw. programu lojalnościowego, polegającego na tym, że im więcej materiałów budowlanych kupił klient to mógł dostać lub kupić więcej materiałów promocyjnych. Świadek nie potwierdził jednak, iż towary te do klientów zewnętrznych faktycznie trafiały, ponieważ ww. katalog z jego działu był przekazywany podmiotom wewnętrznym A. sp. z o.o. w celu przesłania go do dalszej dystrybucji, przy czym on nie orientuje się jak ta dalsza dystrybucja wyglądała. Należy w tym momencie wskazać na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2010r. (VI SA/Wa 1425/10), który stwierdził "używanie znaku towarowego musi być rzeczywiste i być związane z udostępnianiem towarów lub usług odbiorcom. Zatem nie każda forma używania znaku zawarta w art. 154 p.w.p. jest wystarczająca dla zachowania prawa ochronnego. Korzystanie ze znaku tylko w działalności wewnątrzorganizacyjnej [...] nie stanowi rzeczywistego używania. Tak samo nie można uznać za rzeczywiste używanie znaku towarowego zastosowanie znaku w firmie, nazwie handlowej czy też używanie znaku wyłącznie w reklamie."
Kolegium Orzekające uznało, iż towary z kl. 14, wskazane w materiale dowodowym, mogły pełnić jedynie rolę gadżetów reklamowych, lecz nie stanowiły odrębnego towaru sprzedawanego klientom w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przez uprawnionego. Rozdawania czy sprzedaży promocyjnej towarów (nawet w ilości kilku tysięcy sztuk) z kl. 14 towarzyszącego sprzedaży towarów głównych, tj. materiałów budowlanych nie można uznać za rzeczywiste używanie spornego znaku towarowego dla tych towarów promocyjnych. Stanowisko takie potwierdził Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt C- 495/07, w którym Sąd stwierdził, iż przesłanki rzeczywistego używania znaku towarowego nie można uznać za spełnioną, w sytuacji gdy przedmioty promocyjne oferowane są jako rekompensata za nabycie innych towarów i w celu promowania sprzedaży tych ostatnich. W takim przypadku bowiem wspomniane przedmioty nie podlegają dystrybucji mającej na celu penetrację rynku towarów należących do tej samej klasy co one. W takich okolicznościach umieszczenie znaku towarowego na takich przedmiotach nie przyczynia się ani do wykreowania rynku zbytu dla nich, ani nawet, w interesie konsumentów, nie pomaga odróżnić ich od towarów pochodzących z innych przedsiębiorstw.
Tym samym trudno jest uznać, iż uprawniony wykorzystywał znak sporny do sygnowania towarów z kl. 14, wskazanych w wykazie, w sposób uznawany w danym sektorze gospodarczym za uzasadniony dla utrzymania lub tworzenia udziałów w rynku metali szlachetnych, zegarów i przyrządów chronometrycznych z kl. 14. Znak towarowy jest bowiem rzeczywiście używany, "jeżeli jest on wykorzystywany zgodnie ze swoją podstawowa funkcją, polegającą na gwarantowaniu tego samego pochodzenia towarów lub usług, dla których został on zarejestrowany, w celu stworzenia lub utrzymania zbytu dla tych towarów i usług z wyłączeniem używania o charakterze symbolicznym (...) wymóg związany z rzeczywistym używaniem znaku towarowego zakłada, aby był on jako chroniony na danym terytorium używany publicznie i w sposób skierowany na zewnątrz" (patrz: wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 7 czerwca 2005 r., T-303/03). Ponadto znak towarowy powinien być zauważalny nie tylko przez konsumentów, ale także przez innych przedsiębiorców. Powyższe stanowisko jest zasadne w świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt II GSK 70/06.
Podsumowując Kolegium Orzekające stwierdziło, iż w przedmiotowej sprawie nie został złożony żaden dowód, z którego wynikałoby że towary objęte przedmiotowym wnioskiem zostały kiedykolwiek wprowadzone na rynek, a tym samym uprawniony nie wykazał używania spornego znaku towarowego w zakresie towarów objętych prawem ochronnym na sporny znak towarowy (tj. metali szlachetnych, zegarów i przyrządów chronometrycznych) w sposób rzeczywisty i poważny na obszarze Polski w okresie kolejnych pięciu lat po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na ten znak, jak również nie wykazał, że istniały ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie spornego znaku.
Przepis art. 169 ust. 1 pkt 1 wiąże skutek wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z nieużywaniem znaku towarowego przez okres pięciu lat. Bieg pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., będzie rozpoczynał się po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego przy niepodjęciu w ogóle używania znaku lub od dnia zaprzestania jego używania. Zatem w przypadku braku dowodów na używanie znaku towarowego, stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy powinno nastąpić w dacie, w której upłynęło pięć lat liczonych od dnia następującego po dniu wydania decyzji. Decyzja o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" o numerze [...] została wydana w dniu [...] stycznia 2006r. Wobec powyższego pierwszym dniem 5 letniego okresu, o którym mowa w art. 169 ust.1 pkt. 1 p.w.p. jest [...] stycznia 2006r. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia spornego znaku z najwcześniejszą możliwą datą. Zatem zasadnie było stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa ochronnego z dniem [...] stycznia 2011r.
Kwestię zwrotu kosztów rozstrzygnięto w oparciu o art. 256 ust. 2 p.w.p., który w tym względzie nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu cywilnym.
Pismem z dnia 15 września 2017r. A. Sp. z o. o. z siedzibą w L. reprezentowana przez rzecznika pat. A. R., wniosła skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie:
1. art. 169 ust. 1 pkt. 1 p.w.p. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że przedstawione dowody nie wykazały używania znaku w pięcioletnim okresie poprzedzającym złożenie wniosku o wygaszenie.
2. art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i naruszenie w ten sposób słusznego interesu społecznego oraz obywateli;
3. art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie i podważenie zaufania obywateli do organów Państwa a także zaufania do systemu prawnego jako takiego;
4. art. 77 k.p.a. - poprzez niewłaściwe i niewyczerpujące zebranie i przeanalizowanie całego materiału dowodowego.
Wobec podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Urzędu Patentowego RP w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego
W uzasadnieniu spółka wskazał na treść art.154 pkt 3 p.w.p., który w sposób jednoznaczny określa, że używaniem znaku towarowego jest także stosowanie takiego znaku w reklamie. Urząd Patentowy RP uznał, że złożone w toku postępowania dowody nie dowodzą rzeczywistego używania znaku towarowego, gdyż przedsiębiorstwo Uprawnionej jest nabywcą usług lub towarów wskazywanych w fakturach lub dowody jakie wskazuje Uprawniona nie są materiałami datowanymi jakie można by było odnieść do konkretnych ram czasowych istotnych z punktu widzenia postępowania.
Ponadto zdaniem skarżącej spółki dokonana przez organ ocena materiału dowodowego jest niekompletna i nie wzięła pod uwagę wszelkich okoliczności na jakie wskazywał uprawniony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. -- Dz. U. z 2016 poz.718 ze zm.).
Oceniając zaskarżoną decyzję wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie narusza ona prawa.
Na wstępie należy podkreślić, że Sąd podziela stanowisko organu, iż interes prawny wnioskodawcy nie budzi wątpliwości.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji podkreślić należy, że celem uzyskania ochrony na określony znak towarowy jest, stosownie do art. 153 p.w.p., nabycie prawa wyłącznego używania tego znaku w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Istota znaku towarowego polega na możliwości odróżniania oznaczonych nim towarów i usług jednego przedsiębiorstwa od towarów i usług innego przedsiębiorstwa. Uprawniony, który uzyskał prawo ochronne, nabywa prawo wyłącznego używania znaku w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej.
Służące uprawnionemu prawo wyłącznego używania znaku stanowi także jego obowiązek, bowiem nieużywanie znaku powoduje, że otwiera się możliwość dla innych podmiotów, mających w tym interes prawny, żądania stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego. Celem znaku towarowego jest bowiem odróżnianie towarów i usług wedle ich pochodzenia, a cel ten może być realizowany tylko wtedy, gdy znak nakładany jest na towary/usługi, a towary/usługi trafiają do klienteli. Znak towarowy adresowany jest do klienteli i to właśnie kontakt znaku towarowego
z odbiorcami towarów, dla których oznaczania znak jest przeznaczony, decyduje
o obecności znaku na rynku lub o jego używaniu.
Prawo do korzystania z monopolu jaki daje udzielone na dany znak towarowy prawo ochronne, ze względu na zagrożenie jakie stwarza art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., nie jest zatem tylko uprawnieniem podmiotu, na rzecz którego udzielono ochrony, lecz jest równocześnie jego obowiązkiem.
Założeniem udzielenia prawa ochronnego jest, aby znak towarowy był używany, a podstawowe formy tego używania - umieszczanie znaku na towarach objętych rejestracją lub ich opakowaniu, wprowadzanie tych towarów do obrotu, umieszczanie znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług i posługiwanie się znakiem w celu reklamy - rzecz jasna towarów znakiem towarowym oznaczonych - określone zostały w art. 154 cyt. ustawy. Mimo, że określający podstawowe formy używania znaku przepis art. 154 p.w.p. nie jest sformułowany z wykorzystaniem formuły "używanie rzeczywiste", której wymaga art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy dla wygaśnięcia prawa ochronnego z powodu nieużywania przez określony tą normą czas, przyjąć należy, iż z uwagi na treść ust. 4 art. 169, przy ocenie istnienia przesłanek wygaszenia prawa ochronnego na znak towarowy bierze się pod uwagę rzeczywiste używanie znaku we wszystkich wskazanych ustawą formach.
Udzielenie ochrony na znak towarowy wiąże się bowiem z ustawowym obowiązkiem używania znaku towarowego dla towarów (usług) dla których znak został zarejestrowany. Z kolei nieużywanie znaku towarowego może skutkować w określonych sytuacjach stwierdzeniem wygaśnięcia prawa ochronnego. Instytucja ta została unormowana w art. 169 ustawy Prawo własności przemysłowej. Obowiązujące przepisy, możliwość stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy wiążą z obowiązkiem wykazania interesu prawnego w żądaniu wygaśnięcia prawa, co wynika z art. 169 ust. 2 wspomnianej ustawy, a więc wskazania takiej normy prawa materialnego, która z uwagi na prawa lub obowiązki wnioskodawcy, bądź też sytuację w której się znalazł stanowi podstawę do wystąpienia z takim wnioskiem.
Mając to na uwadze należy stwierdzić, że organ zasadnie uznał wygaśnięcie praw do znaku na towarowego [...] o numerze [...] z powodu nieużywania.
Art. 169 ust. 1 p.w.p. stanowi, że prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku w sposób rzeczywisty dla towarów objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania.
Badając prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia wskazać należy, że zgodnie z art. 169 ust. 6 p.w.p. w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie wygaśnięcia prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. A zatem to skarżący jako uprawniony powinien był wykazać, iż używał znaku towarowego na terytorium Polski w sposób rzeczywisty poprzez nakładanie oznaczenia na towar i wprowadzanie tak oznaczonych towarów do obrotu.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu organ dokonał analizy całego materiału dowodowego i na podstawie tej analizy dokonał prawidłowego ustalenia, iż sporny znak był nie był używany w okresie wskazanym we wniosku o wygaśnięcie prawa ochronnego tj. od dnia [...] stycznia 2006r. do dnia [...] stycznia 2011r., dla oznaczania towarów w klasie 14 objętych tym prawem.
Jednocześnie organ szczegółowo uzasadnił, dlaczego złożone przez stronę skarżącą dowody nie mogą być uznane za używanie znaku [...] dla towarów
z kl.14 w sposób rzeczywisty, a więc w związku fizycznym i pojęciowym z towarem bądź usługą, co oznacza konieczność nakładania zarejestrowanego oznaczenia na towar/usługę i wprowadzenia go do obrotu. Skarżąca spółka przedłożyła do akt sprawy następujące materiały dowodowe, które w jego ocenie, świadczą o używaniu spornego znaku w obrocie do oznaczania towarów z kl. 14:
1. trzy kolorowe wydruki, nieopatrzone datą, zatytułowane "Artykuły promocyjne", przedstawiające artykuły promocyjne opatrzone oznaczeniem "[...]", w tym trzy radia, zegar i zestaw narzędzi z zegarkiem,
2. dwie faktury za rok 2008, wystawione przez Z. S.A. z siedzibą w W., na zakup przez uprawnionego łącznie 210 sztuk zegarków,
3. szesnaście faktur za lata 2007-2011, wystawionych przez B. s.c.
z siedzibą w G. na zakup przez uprawnionego pojedynczych sztuk radia
z budzikiem, ciśnieniomierzy i zegarów,
4. dwie faktury za rok 2007 i 2009 przez E. s.c. z siedziba w G. na zakup przez uprawnionego łącznie 1500 sztuk znaczków typu pins,
5. sześć wydruków, nie opatrzonych datą, przedstawiających różnego typu zegary ze znakiem "[...]".
Ponadto organ zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1325/14, dopuścił dowód z zeznań świadka M. R.
W ocenie Sądu organ po dokonaniu oceny ww. materiału dowodowego zasadnie uznał, że nie świadczy on o tym, aby sporny znak towarowy był używany
w sposób rzeczywisty i ciągły na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w odniesieniu do towarów takich jak: metale szlachetne, zegary i przyrządy chronometryczne z kl. 14. Uprawniony nie wykazał również ważnych powodów nieużywania spornego znaku towarowego dla towarów z kl. 14. Swoje stanowisko organ szczegółowo uzasadnił w decyzji i Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania tej oceny.
W ocenie Sądu również zeznania świadka nie potwierdziły, że towary z kl.14 nabywane przez stronę skarżącą, następnie trafiały do klientów zewnętrznych.
Z zeznań świadka wynika, że katalog obejmujący nabyte towary z jego działu był przekazywany podmiotom wewnętrznym A. sp. z o.o. w celu przesłania go do dalszej dystrybucji, przy czym on nie orientuje się jak ta dalsza dystrybucja wyglądała.
A zatem korzystanie ze znaku tylko w działalności wewnątrzorganizacyjnej nie stanowi rzeczywistego używania znaku. Również rozdawanie czy nawet sprzedaż promocyjna towarów towarzysząca sprzedaży towarów głównych za takie używanie nie może być uznana. Sąd podziela stanowisko organu, że towary z kl. 14, wskazane w materiale dowodowym, mogły pełnić jedynie rolę gadżetów reklamowych, lecz nie stanowiły odrębnego towaru sprzedawanego klientom w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przez uprawnionego. Posługiwanie się znakiem w celu reklamy musi towarzyszyć przede wszystkim umieszczaniu znaku na towarach
i usługach. Dlatego nie można mówić o naruszeniu przez organ art. 154 pkt. 3 p.p.s.a.
Wobec powyższego organ zasadnie przyjął, że trudno jest uznać, iż uprawniony wykorzystywał znak sporny do sygnowania towarów z kl. 14, wskazanych w wykazie, w sposób uznawany w danym sektorze gospodarczym za uzasadniony dla utrzymania lub tworzenia udziałów w rynku metali szlachetnych, zegarów i przyrządów chronometrycznych z kl. 14.
Z powyższych względów Sąd podzielił stanowisko organu co do istnienia uzasadnionych przesłanek do wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z dniem 13 listopada 2013 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło