VI SA/Wa 2218/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. spec. Patrycja Kumicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę Zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2018 roku znak [...] Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny [...], zgłoszony w dniu [...] marca 2017 roku pod numerem [...] przez I. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIA SPÓŁKA KOMANDYTOWA, L., Polska; zwaną dalej skarżącą, "spółkę", "stroną", "zgłaszającym". Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 129 1 ust 1 pkt 2 oraz pkt 3 i art. 145 ust 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2017 r. p. 776) zwanej dalej pwp. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Dnia [...] marca 2017 roku pod numerem [...] skarżąca zgłosiła do Urzędu Patentowego RP celem uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy [...], przeznaczony do oznaczania towarów w zakresie klasy: klasa 3: "brokat do paznokci, brokat kosmetyczny, lakiery do paznokci, preparaty do pielęgnacji paznokci, lakier do paznokci do celów kosmetycznych, lakiery nawierzchniowe do paznokci, naklejane ozdoby do paznokci". Organ po przeprowadzeniu badań stwierdził, że w/w oznaczenie nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w rozumieniu art. 129 1 ust 1 pkt 2 oraz pkt 3 pwp a tym samym nie jest zdolne do odróżnienia towarów i usług określonego przedsiębiorstwa od towarów i usług tego samego rodzaju innych podmiotów gospodarczych, o czym zawiadomił zgłaszającego pismem z dnia 5 czerwca 2017 roku. Zgłaszający w piśmie z dnia 3 lipca 2017 roku nie zgodził się ze stanowiskiem Urzędu podkreślając fantazyjność oznaczenia. Odmawiając udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony znak towarowy Urząd Patentowy RP podkreślił, że zgodnie z art. 1291 ust 1 pkt 2 pwp nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które nie nadaję się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone. Wynika z tego, że oznaczenie powinno posiadać na tyle charakterystyczną formę, by być w stanie zwrócić uwagę odbiorców i zidentyfikować oznaczany nim towar lub świadomą usługę jako pochodzące z konkretnego źródła. Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa ocena zdolności odróżniającej oznaczenia powinna uwzględniać zwykłe warunki obrotu rozumiane jako możliwość pełnienia przez znak podstawowej jego funkcji, jaką jest wskazywanie na pochodzenie towaru od określonego przedsiębiorcy. W myśl artykułu 1291 ust 1 pkt 3 pwp nie mają dostatecznych znamion odróżniających oznaczenia które składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu używania, składu, funkcji lub przydatności. Oznaczenia takie wyłączone są od ochrony również m.in. dlatego, że udzielenie prawa ochronnego na dany znak towarowy nie może prowadzić do monopolizacji oznaczenia, które służy do przekazywania informacji o cechach towaru czy usługi. Organ podniósł poza tym, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, oznaczenie można uznać za pozbawione zdolności odróżniającej w stosunku do danych towarów lub usług, jeżeli jego treść będzie jasna i zrozumiała przez odbiorców w sposób natychmiastowy i będzie odnosił się do jednej z cech towarów. Zdaniem organu nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia Zgłaszającego, który ma poparcie swoich twierdzeń przedstawił materiały internetowe, że nazwa [...] nie stanowi ogólnoinformacyjnej nazwy produktu przeznaczonego do stylizacji paznokci albowiem jest to nazwa pyłku, stworzonego przez skarżącą. Według oceny Urzędu Patentowego RP przedmiotowe określenie nie spełnia przesłanek do tego, aby przypisać mu znaczenie znaku towarowego. Pod określeniem [...] kryje się metoda stylizacji paznokci, zwana inaczej [...], polegająca na zastosowaniu brokatu lub ozdobnego pyłku w celu uzyskania charakterystycznego zdobienia. W tym stanie rzeczy jest to określenie opisowe, wskazujące na rodzaj, charakter i przeznaczenie oferowanych towarów, tj preparatów do zdobienia i pielęgnacji paznokci. Zwrot "efekt kopciuszka" wykorzystywany jest również przez innych producentów w branży kosmetycznej jako informacja, że dzięki oferowanym przez nich produktom można uzyskać w/w efekt zdobienia paznokci. Zgłaszającemu nie udało się udowodnić, że jest on pomysłodawcą oraz jedynym użytkownikiem tej nazwy, która jak wynika z przeprowadzonych przez Urząd badań, używana jest jako opis metody stylizacji paznokcia. Zdaniem organu nie mogą bowiem o pierwszeństwie zgłaszającego świadczyć filmiki na serwisie [...]. Nie można też przyjąć, że znak nabył przed datą zgłoszenia wtórną zdolność odróżniającą. Informacje pochodzące z Internetu, same sobie nie mają charakteru decyzyjnego i nie stanowią wiarygodnego wskaźnika dotyczącego postrzegania znaku towarowego przez właściwy krąg odbiorców, gdyż w dużej mierze są one nieustrukturyzowane i niezweryfikowane. Dlatego, w przypadku wtórnego charakteru odróżniającego muszą być one poparte dodatkowymi dowodami. Na decyzję Urzędu Patentowego RP spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej: I naruszenie przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 129 1 ust 1 pkt 2 pwp poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że znak [...] zgłoszony wyłącznie w formie słownej nie nadaje się do odróżnienia towarów do stylizacji paznokci, 2) art. 1291 ust 1 pkt 3 pwp poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że znak [...] ma charakter opisowy przy jednoczesnym braku wskazania w decyzji cechy, do której opisowość miałaby się odnosić, II naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie: 1) art. 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego z naruszeniem w ten sposób słusznego interesu społecznego oraz obywateli w szczególności poprzez ustalenie, że znak [...] oznacza metodę stylizacji paznokci i braku ustalenia, że wszystkie materiały dowodowe przeznaczone przez skarżącą w postępowaniu przed Urzędem wskazują, że znak towarowy [...] został po raz pierwszy użyty przez skarżącą, 2) art. 8 kpa – poprzez naruszenie i podważenie zaufania obywateli do organów Państwa a także zaufania do systemu prawnego jako takiego poprzez oparcie decyzji na niewłaściwym ustaleniu stanu faktycznego nie mającego poparcia w dowodach i dowolnie zinterpretowanych przepisach, w szczególności art. 1291 ust 1 pkt 2 i pkt 3 pwp. 3) art. 77 kpa – poprzez niewłaściwe i niewyczerpujące zebranie i przeanalizowanie całego materiału dowodowego w szczególności dowodów wskazujących, że znak towarowy [...] nie jest określeniem wskazującym na metodę stylizacji paznokci a oznaczeniem identyfikującym towary skarżącej, 4) art. 107 § 3 kpa poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji, w szczególności brak wskazania podstaw uznania znaku [...] za opisowy oraz nieposiadający charakteru odróżniającego. Podnosząc powyższe zarzuty strona wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła powyższe zarzuty. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju Sąd administracyjnych (Dz.U. z 2017 roku p 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej z tym, że kontrola ta w myśl § 2 w/w artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada zaskarżoną decyzję, postanowienie, akt bądź czynność z zakresu administracji publicznej czy nie naruszają one przepisów postępowania oraz czy zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego. Nie kieruje się natomiast przy orzekaniu względami słusznościowymi czy też zasadami współżycia społecznego. Poza tym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2018 roku p. 1302 z poźn. zm.) zwanej dalej ppsa. Mając powyższe kryteria na uwadze sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu wskazującym na jej uchylenie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 1291 pkt 2 i 3 pwp, który stanowi, że nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone a także składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu funkcji lub przydatności. Przepis ten więc wprowadza zakaz rejestracji oznaczeń z powodu braku posiadania przez nie zdolności odróżniającej tj takich dostatecznych cech, które mogą utkwić w świadomości i pamięci kupującego i pełnić rolę identyfikującą towar w obrocie. Nie mają dostatecznych znamion odróżniających znaki opisowe albowiem przekazują informację o towarze a nie o pochodzeniu towaru z oznaczonego przedsiębiorstwa. Poza tym zasada swobodnego dostępu wszystkich przedsiębiorców do oznaczeń służących przekazywaniu informacji o towarach i jego cechach lub właściwościach nie zezwala na ich monopolizację przez jednego tyko uczestnika rynku. Nabycie podmiotowego prawa wyłącznego do znaku towarowego nie może pozbawiać konkurentów możliwości przekazywania kupującym informacji o towarze. Charakterystykę znaków opisowych można uzupełnić przez wskazanie trzech reguł: aktualnej, konkretnej i bezpośredniej opisowości. Aktualność oznaczeń służących do przekazywania informacji zaistnieje wówczas gdy ustali się, że z punktu widzenia aktualnych warunków rynku słowo bądź symbol jest przydatna do opisu towaru i jako takie powinno pozostać dostępne dla wszystkich jego uczestników. Reguła konkretnej opisowości wskazuje, że wyłączony od rejestracji jako opisowy może być tylko taki znak, który wskazuje na konkretne cechy tego towaru. Znak opisowy wskazuje cechę bezpośredniości opisu wówczas, gdy informacje o cechach konkretnego towaru jest przekazywana wyraźnie i jednoznaczne, a być możliwe do odczytania wprost, a nie drogą skojarzeń. Przeszkoda do udzielenia prawa ochronnego w postaci braku pierwotnej zdolności odróżniającej oznaczenia może być usunięta przez wykazanie wykształcenia się tzw. wtórnej zdolności odróżniającej, o której mowa w art. 130 pwp. Przepis ten stanowi, że odmowa udzielenia prawa ochronnego na podstawie art. 1291 ust 1 pkt 2-4 nie może nastąpić, jeżeli przed datą zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym znak ten nabrał w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w zwykłych warunkach obrotu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Skarżąca wskazuje na popełnione przez organ uchybienie formalnoprawne a także na naruszenie przy wydaniu decyzji prawa materialnego. W pierwszym rzędzie Sąd ustosunkował się do podnoszonych przez skarżącą naruszenie przepisów postępowania albowiem dopiero w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy możliwa jest ocena, czy zastosowane zostały właściwe przepisy prawa materialnego. Według oceny Sądu organ podjął wszystkie czynności zmierzające do zebrania materiału dowodowego w sprawie, który następnie wyczerpująco ocenił i do ustalonego stanu faktycznego w sprawie zastosował przepisy prawa materialnego. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 8, 77 § kpa. Uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom z art. 107 § 3 kpa. Sąd w całości podzielił stanowisko Urzędu Patentowego RP, że na zgłoszony znak nie może być udzielone prawo ochronne z uwagi na brak dostatecznych znamion odróżniających, który to brak powoduje niemożność wykonywania przez niego funkcji identyfikacyjnej tj wskazującej na pochodzenie towaru. Wbrew twierdzeniom skargi organ uzasadnił opisowość znaku towarowego. W uzasadnieniu wskazał bowiem, że pod określeniem [...] kryje się metoda stylizacji paznokci, zwana inaczej [...] polegająca na zastosowaniu brokatu lub ozdobnego pyłku w celu uzyskania charakterystycznego zdobienia. Należy podnieść, że w art. 129 1 ust 1 pkt 3 użyte zostało słowo w "szczególności" a zatem można przyjąć, że jest to wyliczenie przykładowe. W niniejszej sprawie zgłoszony znak przekazuje informację o sposobie zdobienia paznokci, który jest stosowany przez inne podmioty w branży kosmetycznej. Przedstawione przez skarżącą materiały ukazują krok po kroku na czym polega metoda zdobienia paznokci z użyciem opalizujących pyłków w odcieniach złota, turkusu i różu, aby uzyskać [...] określając to pojęcie czynnościowo a więc nie odnosi się wyłącznie do towaru jakimi są preparaty do pielęgnacji i zdobienia paznokci. Zdaniem Sądu Urząd Patentowy RP prawidłowo przyjął, że określenie, zgłoszone przez skarżącą nie nabrało tzw. wtórnej zdolności odróżniającej. Dowody przedstawione przez stronę pochodzą z marca 2017 roku natomiast zgłoszenie znaku do Urzędu Patentowego RP nastąpiło w dniu [...] marca 2017 roku. Z tych oczywistych względów nie można mówić o nabyciu przez znak tzw. wtórnej zdolności odróżniającej. Przepis art. 130 pwp wskazuje, że warunkiem uzyskania takiej zdolności jest jego używanie przed datą zgłoszenia do organu. W niniejszej sprawie nie możemy więc mówić o wystarczającym czasie używania określenia w zwykłych warunkach obrotu, aby poprzez to używane oznaczenie nabyło zdolność do odróżnienia towarów jako pochodzących od konkretnego przedsiębiorcy. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że w sprawie nie doszło również do naruszenia prawa materialnego tj. art. 1291 ust 1 pkt 2 i 3 pwp dlatego też skargę Sąd oddalił jako niezasadną na mocy art. 151 ppsa.