VI SA/Wa 2221/06
WyrokWSA w Warszawie2007-02-13
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Małgorzata Grzelak, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących czasu pracy kierowców, które miało miejsce przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym, może stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, który odnosi się do naruszenia wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji błędnie utożsamiły naruszenie przepisów prawa wspólnotowego z naruszeniem umowy międzynarodowej. W stanie prawnym obowiązującym na datę wydania decyzji brak było w ustawie o transporcie drogowym normy sankcjonującej naruszenie przepisów prawa wspólnotowego, a możliwość nałożenia kary za takie naruszenie pojawiła się dopiero od 21 grudnia 2005 r. wraz z wejściem w życie ustawy nowelizującej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorców J. J. i A. J. za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy, stwierdzone podczas kontroli w maju 2004 r. Kara została wymierzona na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, wskazując jako podstawę naruszenie rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85. Wojewódzki Sąd Administracyjny pierwotnie oddalił skargę, uznając, że prawo UE obowiązuje w Polsce od 1 maja 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na naruszenie art. 141 § 4 PPSA oraz błędną wykładnię prawa materialnego, gdyż naruszenie prawa wspólnotowego nie było tożsame z naruszeniem umowy międzynarodowej w świetle ówczesnych przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2007 r. sprawy ze skargi J. J. i A. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję–[...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2004 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących J. J. i A. J. kwotę 355 (trzysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 20 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1359/05 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 297/05 i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz J.J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe – J.J. i A.J. kwotę 320 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uchylonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe – J.J. i A.J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...], która utrzymywała w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1000 złotych.
Powyższa kara została wymierzona za to, że w czasie kontroli samochodu należącego do przedsiębiorstwa skarżących, która miała miejsce w dniu [...] maja 2004 r. stwierdzono naruszenia w postaci: skrócenia dziennego czasu odpoczynku kierowcy oraz przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu. W podstawie prawnej decyzji został wskazany art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 14, poz. 1371 ze zm.), a w uzasadnieniu podniesiono, że stwierdzone naruszenia wynikają z nieprzestrzegania art. 6 ust.1, art. 8 rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego ( Dz. Urz. WE L370 z 1 grudnia 1985 r.)
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zarzut skarżącego, że brak jest przepisów sankcjonujących naruszenia przepisów rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85. Sąd powołał się na Traktat dotyczący przystąpienia Polski do Unii Europejskiej na mocy którego z dniem 1 maja 2004 r. zaczęło w Polsce obowiązywać prawo Unii Europejskiej. Sąd meriti zaakcentował, że do prawa wtórnego zalicza się m.in. rozporządzenia i te akty stają się częścią prawa krajowego, mają taką samą moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich i są zintegrowane z systemami prawnymi tych państw, a ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Wobec powyższego, w ocenie WSA, zaskarżona decyzja nie narusza prawa obowiązującego w dniu jej wydania, gdyż od dnia 1 maja 2004 r. na mocy rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. organ mógł wskazać jako podstawę materialnoprawną odpowiedzialności skarżących art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym.
Z tym poglądem nie zgodził się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który rozpatrywał skargę kasacyjną od omówionego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniósł J. J. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut podnoszony w skardze kasacyjnej, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z czego wynika uznanie, że organ administracji zgodnie z prawem utożsamił naruszenie przepisów Rozporządzenia Rady (EWG) z naruszeniem wiążącej Polskę umowy międzynarodowej. Według oceny NSA, niewyjaśnienie przyczyn, dlaczego naruszenie prawa wspólnotowego wtórnego jest tożsame z naruszeniem umowy międzynarodowej stanowi naruszenie art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Poza tym, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zgodził się z argumentacją skarżącego, że skoro art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym przewidywał kary za naruszenie wiążących Rzeczypospolitą Polską umów międzynarodowych to uznanie, iż możliwe było nałożenie kary za naruszenie przepisów wspólnotowych uznać należy za naruszenie tego przepisu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, za naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych możliwe jest nałożenie kary od dnia 21 grudnia 2005 r. tj. od wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497). Wprowadzenie tej zmiany, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, świadczy o tym, iż ustawodawca nie utożsamiał naruszenia przepisów umów międzynarodowych z naruszeniem przepisów prawa wspólnotowego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a., "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny".
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznał, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz decyzja organu I instancji z dnia [...] czerwca 2004 r. nie mogą się ostać z przyczyn szczegółowo podanych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2004 r. Jak wynika z motywów tego wyroku, organy administracji dopuściły się naruszenia prawa materialnego tj. art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 14, poz. 1371 ze zm.) utożsamiając naruszenie przepisów prawa wspólnotowego tj. art. 15 ust. 5 lit. a) rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. z naruszeniem umowy międzynarodowej. Z argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu omawianego wyroku, w stanie prawnym obowiązującym na datę wydania zaskarżonej decyzji brak było w ustawie o transporcie drogowym normy sankcjonującej naruszenie przepisów prawa wspólnotowego.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji . W toku ponownego rozpoznania sprawy organy administracji związane będą oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania szczegółowo wyłożonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, którymi - z mocy cytowanego art. 190 p.p.s.a. – związany jest Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę organu na konieczność prawidłowego (i jednoznacznego) oznaczenia adresatów ponownych rozstrzygnięć administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 106/06 (niepubl.) wyraził pogląd, "że to, iż w nazwie spółki cywilnej występują również nazwiska wszystkich wspólników nie oznacza, że decyzję nakładająca karę pieniężną na firmę można uznać za skierowaną do jej wspólników". W sprawie niniejszej adresatami decyzji powinni być przedsiębiorcy: A.J. oraz J.J.. Osoby te prowadzą działalność gospodarczą pod firmą: "A."- powyższe wynika z treści zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] stycznia 2004 r. (k. 84 akt adm.). Jeżeli w dacie kontroli skarżący mieli odrębne wpisy do ewidencji przedsiębiorców, a ich firma nosiła nazwę "A." A.J. i J.J. co wynika z treści pism procesowych składanych przez pełnomocnika stron w toku postępowania administracyjnego, oznaczenie adresatów decyzji jako "A. A.J., J.J." było wadliwe z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu wyroku w sprawie I OSK 106/06. Ponieważ w aktach administracyjnych brak jest dokumentów źródłowych odnoszących się do statusu skarżących jako przedsiębiorców (oczywiście poza omówionym wyżej zaświadczeniem o wpisie z 2004 r.) organ powinien ustalić w sposób nie budzący wątpliwości istniejącą rozbieżność w oznaczeniu strony w pismach procesowych fachowego pełnomocnika skarżących oraz zaświadczenia z 2004 r. Poza sporem jest, że precyzyjne oznaczenie adresata decyzji jest niezbędne z punktu widzenia art. 107 k.p.a., a w niniejszej sprawie ma dodatkowo szczególnie istotne znaczenie wobec kilkakrotnej zmiany nazwy i składu osobowego firmy prowadzonej przez A.J. i J.J. (v. k. 24, 26-27, 31, 33 akt sądowych)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło