VI SA/Wa 2221/20
WyrokWSA w Warszawie2021-01-29
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Aneta Lemiesz, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekazanie przez jednostkę certyfikującą wykazu producentów ekologicznych zawierającego nieprawdziwe dane, które mogły istotnie wpłynąć na udzielaną pomoc finansową, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej, nawet jeśli nieprawdziwość danych wynikała z błędu, a nie celowego działania?Ratio decidendi
Przekazanie przez jednostkę certyfikującą wykazu producentów ekologicznych zawierającego nieprawdziwe lub niekompletne dane, które mogą istotnie wpływać na udzielaną pomoc finansową, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 6 ustawy o rolnictwie ekologicznym. Ustawa wiąże obowiązek nałożenia kary już z samą możliwością istotnego wpływu nieprawdziwych danych na pomoc finansową, a okoliczności powstania błędu mają znaczenie jedynie przy wymiarze kary lub ewentualnym odstąpieniu od jej nałożenia, co w tym przypadku nie miało miejsca.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (GIJHARS) utrzymującej w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na jednostkę certyfikującą "E. Sp. z o.o." za przekazanie wykazu producentów ekologicznych za 2017 r. zawierającego nieprawdziwe dane dotyczące powierzchni upraw producenta A. Z. Wniosek o wszczęcie postępowania złożyła Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), wskazując na rozbieżności między zadeklarowaną a stwierdzoną w kontroli powierzchniami upraw, co mogło wpłynąć na przyznanie płatności ekologicznych. Jednostka certyfikująca kwestionowała ustalenia organów, twierdząc, że dane opierała na zgłoszeniach producenta i protokołach kontroli inspektorów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi "(...)"Sp. z o.o. z siedzibą w "(...)"na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia "(...)"sierpnia 2020 r. nr "(...)" w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] którą organ centralny działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), w związku z art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 2 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust.3, ust. 4 i art. 24 ust. 2 pkt 6, ust. 3 pkt. 2, ust. 4 i art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1353, ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek złożony przez stronę - E. Sp. z o. o., z siedzibą w W., od decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] października 2019 r. o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 500 zł - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojej decyzji GIJHARS podał, że pismem z dnia 28 maja 2019r. zastępca Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) złożył do Głównego Inspektora JHARS wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wymierzenia jednostce certyfikującej E. Sp. z o.o., kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 6 ustawy o rolnictwie ekologicznym, za przekazanie wykazu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, za 2017 r. (dalej: wykaz), zawierającego nieprawdziwe dane o prowadzonych uprawach.
Wniosek dotyczył informacji podanych w wykazie, dotyczących producenta ekologicznego A. Z.(nr producenta nadany przez ARiMR: [...]). We wniosku ARiMR wskazane zostało, że w dniu [...].06.2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję nr [...] w przedmiocie przyznania Stronie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), w której odmówił przyznania płatności za wariant 11.1. Uprawy paszowe na gruntach ornych (z certyfikatem zgodności). Powyższe wynikało z przeprowadzonych w dniach [...].03.2018 r., przez pracowników ARiMR, czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, z których w dniu [...].06.2018 r. sporządzony został raport. Kontrolerzy ustalili, że na dzień [...].03.2018 r., deklarowana do płatności powierzchnia działek rolnych [...] (0,92 ha) oraz [...] (15,40 ha), jest większa niż powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu: działka [...] - 0,76 ha oraz działka [...] - 10,82 ha i stanowi nieużytek, w związku z zaprzestaniem prowadzenia przez producenta A. Z. działalności rolniczej. Wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach wariantu 11.1. Uprawy paszowe na gruntach ornych (z certyfikatem zgodności), a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli ARIMR, wyniosła 26,75%.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L181 z 20.06.2014) w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku jest większa niż powierzchnia stwierdzona, a różnica ta przekracza 20% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się żądanej pomocy czy wsparcia.
Przeprowadzona przez ARiMR kontrola na miejscu wykazała nieprawidłowości dotyczące zawyżenia powierzchni oraz zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Organ wskazał, że w przypadku braku powyższej kontroli, nienależna płatność zostałaby przyznana do powierzchni potwierdzonej przez Stronę w wykazie producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2017. W wykazie tym, Strona potwierdziła dla producenta A. Z.łączną powierzchnię działek rolnych w wariancie 11.1 - Uprawy paszowe na gruntach ornych (z certyfikatem zgodności) - 22,46 ha z uprawą: mieszanka wieloletnia traw.
W dniu [...].06.2019 r. Główny Inspektor JHARS wszczął z urzędu postępowanie administracyjne na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 6 i ust. 6 ustawy o rolnictwie ekologicznym, w związku z wnioskiem Zastępcy Prezesa ARiMR, w przedmiocie wymierzenia Stronie kary pieniężnej. Jednocześnie, organ centralny zwrócił się do Strony o zajęcie stanowiska w sprawie i ustosunkowanie się do zarzutów sformułowanych we wniosku Zastępcy Prezesa ARiMR, a także wyjaśnienia, jakie źródła, a zwłaszcza jakie dokumenty i czynności, stanowiły podstawę zamieszczenia przez Stronę w wykazie kwestionowanych przez ARiMR danych.
Pismem z dnia 22 lipca 2019 r., Prezes Zarządu E.Sp. z o.o., odniósł się do wskazanych we wniosku Zastępcy Prezesa ARiMR zarzutów.
Po przeanalizowaniu przekazanych wraz z wnioskiem Zastępcy Prezesa ARiMR kopii dokumentów, Strona uznała, że wniosek ten jest niezasadny. Strona podniosła, że przywołane we wniosku Zastępcy Prezesa ARiMR przepisy prawne nie wskazują, w jaki sposób jednostka certyfikująca ma stwierdzić powierzchnię działek czy upraw.
Strona wyjaśniła, że dane dotyczące powierzchni zostały przekazane w wykazie na podstawie zgłoszenia podjęcia działalności w zakresie rolnictwa ekologicznego, złożonego przez producenta A. Z.oraz załącznika [...] do protokołu kontroli obligatoryjnej, w którym powierzchnia poszczególnych upraw została potwierdzona podpisem producenta oraz upoważnionego inspektora rolnictwa ekologicznego, przeprowadzającego kontrolę na rzecz jednostki certyfikującej E.Sp. z o.o. Strona potwierdziła w przekazanym do ARiMR wykazie za 2017 r. powierzchnię upraw zgodną z danymi zawartymi w ww. dokumentach, tj. w odniesieniu do działki rolnej [...] powierzchnię 0,92 ha oraz 15,40 ha dla działki rolnej [...], obsiane mieszanką wieloletnią traw. Strona nie zgodziła się z przedstawioną we wniosku Zastępcy Prezesa ARiMR tezą, że działki rolne [...] i [...] stanowią nieużytek. Strona wyjaśniła, że działki te, według zgłoszenia producenta i zgodnie z ustaleniami inspektora rolnictwa ekologicznego, były obsiane mieszanką wieloletnią traw.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. Zastępca Prezesa ARiMR wskazał, że w toku kontroli, przeprowadzonej w gospodarstwie producenta A. Z., w odniesieniu do działek rolnych [...] i [...] potwierdzono deklarowaną uprawę, tj. mieszankę wieloletnią traw, ale na mniejszej powierzchni niż została wskazana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej. W związku z powyższym w raporcie z kontroli dla tych działek zastosowano kod [...] oznaczający, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli. Zastępca Prezesa ARiMR wskazał, że kontrola została przeprowadzona zgodnie z wytycznymi obowiązującymi inspektorów realizujących kontrolę na miejscu w ramach działania rolnictwo ekologiczne.
W uzasadnieniu swojej decyzji GIJHARS wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, jednostki certyfikujące działają w zakresie udzielonego im upoważnienia, w tym prowadzą kontrolę w ramach systemu kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, na zasadach i w sposób określony na podstawie tego artykułu i w przepisach wydanych na podstawie tego artykułu.
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, sprawdza prawidłowość działania jednostek certyfikujących w zakresie przepisów dotyczących rolnictwa ekologicznego, w tym m.in. prowadzi analizy danych i informacji dostarczanych przez jednostki certyfikujące. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, jednostki certyfikujące przekazują Głównemu Inspektorowi oraz Prezesowi ARiMR za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu, do dnia [...] listopada każdego roku, wykaz producentów, o których mowa w ustawie z dnia [...] grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, według stanu na dzień [...] listopada tego roku. Z powyższego wynika, że to jednostka certyfikująca przekazuje Głównemu Inspektorowi oraz Prezesowi ARiMR w formie dokumentu elektronicznego wykaz producentów, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego.
Stosownie do art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym, wykaz, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 17 ust. 2 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, zgłoszenia błędów lub pomyłek w informacjach zawartych w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, dokonuje się do ostatniego dnia lutego roku następującego po roku przekazania tego wykazu.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 6 ustawy o rolnictwie ekologicznym, jednostka certyfikująca, która nie przekazuje wykazu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, lub przekazuje go po terminie, lub przekazuje go niezgodnie z określoną formą lub sposobem, lub przekazuje ten wykaz zawierający nieprawdziwe lub niekompletne dane lub informacje, które mogą istotnie wpływać na udzielaną producentom ekologicznym pomoc finansową - podlega karze pieniężnej w wysokości stanowiącej równowartość do dwudziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia. Zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o rolnictwie ekologicznym, kara pieniężna, o której mowa wyżej, jest wymierzana przez Głównego Inspektora JHARS w drodze decyzji. Zgodnie z art. 24 ust. 6 ustawy o rolnictwie ekologicznym, postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy, Główny Inspektor JHARS wszczyna na wniosek Prezesa ARiMR.
Organ prowadzący postępowanie obowiązany jest zbadać wszystkie okoliczności sprawy, które mogą przyczynić się do jej należytego wyjaśnienia.
W oparciu o wspomniany materiał fotograficzny sporządzony przez kontrolerów ARiMR w dniach [...].03.2018 r., który został przekazany do GIJHARS pismem z dnia [...].11.2019 r., Organ II instancji uznał jako wiarygodne dowody w ramach postępowania. Ww. zdjęcia ewidentnie obrazują młode drzewka sosny, które nie mogły wyrosnąć w okresie od kontroli jednostki certyfikującej do kontroli ARiMR.
Organ wskazał, że z wykazu przekazanego przez Stronę w 2017 r. wynika, że kontrolowany producent prowadził na działce rolnej [...] na powierzchni 15,40 ha uprawę mieszanki wieloletniej traw. W ocenie Organu potwierdzenie w wykazie za 2017 r., że na całej powierzchni działki rolnej [...] (tj. 15,40 ha) znajduje się uprawa mieszanki wieloletniej traw, stanowi przekazanie przez Stronę nieprawdziwych danych i informacji, mogących istotnie wpływać na udzielaną producentowi ekologicznemu A. Z., pomoc finansową, co podlega sankcji określonej w art. 24 ust. 2 pkt 6 ustawy o rolnictwie ekologicznym.
Organ podkreślił, że w stosunku do kontrolowanej działki [...] nie został stwierdzony brak użytkowania całej jej powierzchni, czyli nie zastosowany został kod [...]. Z dokumentów, które przedstawił A. Z.podczas kontroli wynika, że kontrola jednostki certyfikującej E. Sp. z o. o. została wykonana [...].07.2017 r., a według zapisów w rejestrze działalności ekologicznej prowadzonych przez A. Z., koszenie całej powierzchni działki rolnej [...] wykonane zostało w dniu [...].05.2017 r., czyli ponad miesiąc wcześniej niż kontrola Jednostki. W związku z tym, w dniu kontroli na obszarze kontrolowanej działki, nie powinny występować młode drzewka sosny. Obecność młodych drzewek nie została udokumentowana w protokole z kontroli w dniu [...].07.2017 r., sporządzonego przez inspektora pracującego na rzecz Jednostki. Inspektor działający w imieniu Strony powinien zauważyć i odnotować niezgodność deklaracji producenta ze stanem faktycznym, zwłaszcza w przypadku tak oczywistych naruszeń, jak te opisane wyżej.
Omówione wyżej okoliczności wskazują na nieprawdziwość danych i informacji przekazanych w wykazie 2017 r., zgodnie z którym działka [...] była w całości zagospodarowana uprawami rolniczymi, podczas gdy na części działki znajdowały się młode drzewka sosny.
Rzetelność sporządzenia przez jednostkę certyfikującą wykazu producentów, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, oznacza w szczególności to, że dane o powierzchniach, na których dany wariant był rzeczywiście realizowany, zamieszczone były w oparciu o rzetelne ustalenia poczynione w ramach fizycznej kontroli w gospodarstwie producenta ekologicznego. W przedmiotowej sprawie dane i informacje źródłowe na podstawie, których Strona sporządziła wykaz producentów za 2017 r. zawierały nieprawdziwe dane i informacje, które mogły istotnie wpływać na pomoc finansową udzieloną producentowi ekologicznemu A. Z., co podlegało sankcji określonej w art. 24 ust. 2 pkt 6 ustawy o rolnictwie ekologicznym.
Organ dodał, że na Stronie, spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy, aby inspektorzy, za pośrednictwem których wykonywane są kontrole, sporządzali dokumentację kontrolną zgodnie ze stanem faktycznym i umożliwiającą podanie w wykazie producentów przekazywanym do ARiMR rzetelnych informacji dotyczących realizowanego wariantu, zgodnie z przewidzianym zakresem danych i informacji, określonym w załączniku do rozporządzenia MRiRW z dnia 17 sierpnia 2015 r. w sprawie wzoru formularza wykazu producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, oraz sposobu jego przekazywania (Dz.U. z 2015 r. poz. 1429). W ocenie GIJHARS niedopuszczalna jest praktyka polegająca na zamieszczaniu w ww. wykazie danych dotyczących powierzchni, na których producenci nie prowadzili w należyty sposób zadeklarowanych wcześniej upraw ekologicznych, do których przysługują płatności w ramach poszczególnych wariantów. Zdaniem organu z powyższego wynika jednoznacznie, że Strona powinna podać w wykazie producentów, powierzchnię, na której faktycznie występowała roślina uprawna, w tym przypadku uprawa mieszanki wieloletniej traw. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca bowiem w wykazie podano powierzchnię zawyżoną tj. niezgodną ze stanem faktycznym.
Zdaniem GIJHARS, nie można w takim stanie faktycznym, jaki został udokumentowany przez inspektorów ARiMR w raporcie z czynności kontrolnych z dnia [...].03.2018 r., mówić o prowadzeniu działalności rolniczej, a tym bardziej uznawać, że cała powierzchnia działki [...] spełniała wymagania stawiane producentom ekologicznym - beneficjentom pakietu Rolnictwo ekologiczne w ramach ww. wariantu. Raport ten wraz z późniejszymi wyjaśnieniami ARiMR został przyjęty przez Głównego Inspektora JHARS, jako niebudzący wątpliwości dowód w sprawie, mający moc dokumentu urzędowego. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 834/2007 jednostki certyfikujące stanowią część systemu kontroli urzędowej. Zatem są one zobowiązane do tego, aby z należytą starannością wykonywać powierzone im obowiązki, w tym w sposób wiarygodny sporządzać wykaz producentów przekazywany do ARiMR zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym. W opinii Organu na części powierzchni działki [...], nie były stosowane zabiegi obowiązujące w ramach realizacji danego wariantu, w wyniku czego powierzchnia ta została porośnięta przez samosieje sosny i nie mogła być zakwalifikowana jako uprawa traw. Pomimo tego Strona podała w wykazie, że producent prowadził uprawę mieszanki wieloletniej traw na całej powierzchni działki [...]. Powierzchnia potwierdzona przez Stronę w wykazie, powinna być zgodna z rzeczywistym stanem faktycznym, gdyż to jednostka odpowiada za prawdziwość danych zawartych w wykazie, natomiast ARiMR, jako agencja płatnicza, jest odpowiedzialna za wydatkowanie środków pochodzących z Unii Europejskiej, m. in. na podstawie informacji zawartych w przekazanym wykazie przez jednostkę certyfikującą ustala się płatność przysługującą rolnikowi. W świetle powyższego, Główny Inspektor JHARS podtrzymał swoje stanowisko, że Strona co prawda przekazała Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wykaz za 2017 r., ale zawierający nieprawdziwe dane i informacje, które mogły istotnie wpływać na pomoc finansową udzieloną producentowi ekologicznemu, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej.
Główny Inspektor JHARS działając zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, przy wymierzaniu Stronie kary pieniężnej, uwzględnił wymagane tym przepisem przesłanki dotyczące stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności podmiotu dokonującego naruszenia i wielkości jego obrotów. Organ stwierdził, że wymierzenie kary w wysokości 500 zł było w pełni zasadne. Wysokość kary pieniężnej ustalona na poziomie 500 zł, stanowi 0,011 % przychodu Strony w 2018 r., wynoszącego [...] zł. Kara pieniężna za czyn określony w art. 24 ust. 2 pkt 6 ustawy o rolnictwie ekologicznym wymierzana jest w wysokości nieprzekraczającej równowartości dwudziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający rok wymierzenia tej kary. Kara pieniężna wymierzona Stronie w wysokości 500 zł mieściła się w wymaganiu określonym w art. 24 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy.
Powyższa decyzja Głównego Inspektora JHARS z dnia [...] sierpnia 2020 r. stała się w całości przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1,. art. 80 oraz 107 § 1 i 3 ustawy kodeks postępowania administracyjnego poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że na części działki nr [...] rolnik A. Z. zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. W konsekwencji organ: bezpodstawnie uznał, że skarżąca jako jednostka certyfikująca przekazała nieprawdziwe dane i w wykazie producentów ekologicznych i tym samym naruszył również art. 24 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym poprzez jego zastosowanie w sprawie.
Uwzględniając powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w [...] z dnia [...] października 2019 r.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor JHARS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), obligowałyby Sąd do uchylenia tego aktu. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 17 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, art. 24 ust. 2 pkt 6, art. 24 ust. 4 i ust. 6 oraz art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy jednostka certyfikująca przekazuje Głównemu Inspektorowi oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w formie dokumentu elektronicznego, do dnia 30 listopada każdego roku, wykaz producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, według stanu na dzień 15 listopada tego roku. W myśl art. 17 ust. 2 pkt 1 omawianej ustawy - zgłoszenia błędów lub pomyłek w informacjach zawartych w wykazie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dokonuje się do ostatniego dnia lutego roku następującego po roku przekazania tego wykazu.
Stosownie do art. 24 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy - jednostka certyfikująca, która nie przekazuje wykazu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1, lub przekazuje go po terminie, lub przekazuje go niezgodnie z określoną formą lub sposobem, lub przekazuje ten wykaz zawierający nieprawdziwe lub niekompletne dane lub informacje, które mogą istotnie wpływać na udzielaną producentom ekologicznym pomoc finansową - podlega karze pieniężnej w wysokości stanowiącej równowartość do dwudziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia.
Kara pieniężna, jest wymierzana przez GIJHARS w drodze decyzji (art. 24 ust. 4 ustawy), a postępowanie w sprawie jej wymierzenia, GIJHARS wszczyna na wniosek Prezesa ARiMR (art. 24 ust. 6 ustawy). W myśl art. 26 ust. 1 ustawy kary pieniężne, o których mowa w art. 24 i 25, wymierza się przy uwzględnieniu stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności podmiotu dokonującego naruszenia i wielkości jego obrotów.
Przepis art. 24 ust. 2 pkt 6 ustawy o rolnictwie ekologicznym zawiera enumeratywne wyliczenie sytuacji, których zaistnienie skutkuje nałożeniem na jednostkę certyfikującą w rozumieniu ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym - kary pieniężnej w wysokości określonej w tym przepisie. Jedną z nich jest przekazanie przez jednostkę certyfikującą, wykazu producentów, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej, zawierającego nieprawdziwe lub niekompletne dane lub informacje, które mogą istotnie wpływać na udzielaną producentom ekologicznym pomoc finansową. Z wykładni art. 24 ust. 2 pkt 6 powołanej ustawy wynika, że jej hipotezą objęta jest już sama możliwość istotnego wpływu nieprawdziwych lub niekompletnych danych lub informacji na udzielaną producentom ekologicznym pomoc finansową. Złożenie zaś przez Prezesa ARiMR wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej - obliguje GIJHARS do wszczęcia i przeprowadzania takiego postępowania.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że w przekazanym za 2017 r. wykazie producentów zawarto nieprawdziwe dane i informacje, które mogły istotnie wpływać na pomoc finansową udzielaną producentowi ekologicznemu.
Z akt sprawy wynika, że w wyniku kontroli przeprowadzonych w dniach [...].03.2018 r., przez pracowników ARiMR, w zakresie kwalifikowalności powierzchni, kontrolerzy ustalili, że na dzień [...].03.2018 r., deklarowana do płatności powierzchnia działek rolnych [...] (0,92 ha) oraz [...] (15,40 ha), jest większa niż powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu: działka [...] - 0,76 ha oraz działka [...] - 10,82 ha i stanowi nieużytek, w związku z zaprzestaniem prowadzenia przez producenta A. Z.działalności rolniczej w deklarowanym zakresie. Wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach wariantu 11.1. Uprawy paszowe na gruntach ornych (z certyfikatem zgodności), a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli ARIMR, wyniosła 26,75%.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zasadne zatem było nałożenie na skarżącą jednostkę kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 6 ustawy o rolnictwie ekologicznym, skoro w przekazanym przez nią wykazie za 2017 r. wystąpiły nieprawdziwe dane, które nie tylko mogły istotnie wpłynąć, ale w stosunku do ww. producenta - istotnie wpłynęły na udzieloną pomoc finansową, skoro odmówiono mu przyznania płatności we wskazanym wyżej wariancie.
Sąd nie podziela przy tym twierdzeń skarżącej, że organ administracji nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego.
Stwierdzić należy, że podstawą nałożenia kary pieniężnej jest przekazanie wykazu zawierającego m.in. nieprawdziwe dane, które mogą istotnie wpływać na udzielaną producentom ekologicznym pomoc finansową. Nie odnosi się on natomiast do przyczyn przekazania wykazu obarczonego błędami. Zatem irrelewantne z punktu widzenia ziszczenia się przesłanek odpowiedzialności finansowej na gruncie powołanego przepisu jest to, czy nieprawdziwe dane lub informacje zamieszczone zostały w wykazie wskutek technicznej pomyłki, błędu pisarskiego, rachunkowego, czy też merytorycznego. Jednocześnie jednak zauważyć trzeba, że okoliczności te mają wpływ na wymiar kary, a nawet mogą skutkować odstąpieniem od jej wymierzenia.
W myśl art. 26 ust. 5 cyt. ustawy w przypadku niskiego stopnia szkodliwości czynu, niskiego stopnia zawinienia, niewielkiego zakresu naruszenia lub braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu dokonującego naruszenia, można odstąpić od wymierzenia kar pieniężnych, o których mowa w art. 24 i 25. Sąd podziela pogląd organu, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności umożliwiające skorzystanie przez skarżącą z dobrodziejstwa uwolnienia się od odpowiedzialności finansowej. Możliwość tę w ocenie Sądu wyklucza fakt, że nieprawdziwe dane zawarte w wykazie, które nie zostały skorygowane w dopuszczalnym terminie mogły istotnie wpłynąć na udzieloną producentowi ekologicznemu pomoc finansową, co istotnie wpłynęły na tę pomoc, skoro producentowi z ich powodu odmówiono przyznania części płatności. Przypomnieć należy, że skoro przepis art. 24 ust. 2 pkt 6 ustawy o rolnictwie ekologicznym wiąże obowiązek nałożenia kary pieniężnej już z samą możliwością istotnego wpływu nieprawdziwych danych na pomoc finansową, to nie do pogodzenia z celem tego przepisu byłoby odstąpienie od nałożenia kary w sytuacji, gdy przekazane nieprawdziwe dane skutkowały odmową przyznania producentowi płatności.
Użycie w przepisie art. 24 ust. 2 ustawy o rolnictwie ekologicznym zwrotu "podlega" oznacza, że organ działa w warunkach związania administracyjnego, co oznacza, że z zaistnieniem przesłanek wymienionych w tym przepisie wiąże się konieczność nałożenia kary, chyba, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniają odstąpienie od nałożenia kary, a te jak wyżej wskazano w niniejszej sprawie nie zaistniały.
W ocenie Sądu organ administracji należycie uzasadnił wymiar nałożonej na skarżącą kary, której podstawę materialną stanowi omówiony art. 24 ust. 2 pkt 6 ustawy o rolnictwie ekologicznym, a zasady jej wymiaru określa art. 26 ust. 1 tej ustawy. Wymiar kary mieści się w zakresie normy ustawowej i uwzględnia wielkość obrotów skarżącej osiągniętych w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok wymierzenia tej kary. Jest proporcjonalny do zakresu nieprawidłowości zawartych w przekazanym wykazie, uwzględnia fakt, że nieprawdziwe dane skutkowały odmową przyznania płatności, a jednocześnie bierze pod uwagę okoliczność zrekompensowania producentowi straty przez skarżącą. Ponadto uwzględnia fakt, że w dotychczasowej działalności skarżącej jednostki nie stwierdzono przekazania nierzetelnych danych lub informacji, które mogły mieć wpływ na udzielaną producentom pomoc. Sąd stwierdza, że wymierzając karę w wysokości 500 zł Organ dokonał miarkowania kary, wyjaśnił powody, dla których nałożył ją w określonej wysokości oraz wykazał, że właśnie w takiej wysokości spełni ona swoje cele.
W konsekwencji należy uznać, że organ w toku postępowania wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgromadził materiał dowodowy służący ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a), dokonał jego wszechstronnej i wnikliwej oceny opartej na wewnętrznym przekonaniu, wiedzy i doświadczeniu życiowym w ramach swobodnej oceny dowodów oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach o przekonywującej treści, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło